[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-fa-entekhabe-joze-feli":3,"grammar-exercises-by-page-01a17dfd-ce26-7f1a-8dcf-c8f37a49f4eb":140,"exercise-list-path-fa-none":169},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":137,"readyImages":139},"01a17dfd-ce26-7f1a-8dcf-c8f37a49f4eb","فعل مرکب و انتخاب جزء فعلی","entekhabe-joze-feli","انتخاب جزء فعلی در فعل مرکب فارسی با ترکیب‌های رایج، تفاوت معنایی دعوت کردن و دعوت شدن، و الگوهای کاربرد برای یادگیری و ساخت جمله‌های درست در فارسی معیار","## ۱. دو جزء، یک معنی\n\nدر فعل مرکب، یک جزء غیرفعلی با یک جزء فعلی همراه می‌شود و با آن یک معنی می‌سازد: **تصمیم گرفتن، کمک کردن، پاسخ دادن**. برای انتخاب جزء فعلی، باید ترکیب رایج و معنی آن را بشناسیم؛ نمی‌توانیم همیشه «کردن» را به کار ببریم.\n\nدر این بخش یاد می‌گیرید ترکیب‌های رایج را درست انتخاب کنید، تفاوت‌هایی مانند **دعوت کردن** و **دعوت شدن** را بفهمید و فعل مرکب را همراه با الگوی جمله یاد بگیرید.\n\n## ۲. جزء فعلی را همراه ترکیب یاد بگیرید\n\nجزء غیرفعلی می‌تواند اسم یا صفت باشد. جزء فعلی، فعلی مانند «کردن»، «گرفتن» یا «دادن» است. معنی کل ترکیب همیشه از معنی جداگانهٔ این دو جزء روشن نمی‌شود.\n\n| فعل مرکب | جزء غیرفعلی | جزء فعلی | نمونه در جمله |\n| --- | --- | --- | --- |\n| تصمیم گرفتن | تصمیم | گرفتن | مریم **تصمیم گرفت** زودتر برگردد. |\n| اشتباه کردن | اشتباه | کردن | من در نوشتن نشانی **اشتباه کردم**. |\n| اجازه دادن | اجازه | دادن | پدر به بچه‌ها **اجازه داد** بیرون بازی کنند. |\n| گوش دادن | گوش | دادن | ما به رادیو **گوش می‌دهیم**. |\n| یاد گرفتن | یاد | گرفتن | سارا شنا **یاد گرفت**. |\n\nدر «کتاب را گرفتن»، فعل «گرفتن» معنی مستقل دارد؛ اما در **تصمیم گرفتن**، چیزی را با دست نمی‌گیریم. دو جزء با هم معنیِ انتخاب و تصمیم را می‌رسانند.\n\n:::tip\nبه‌جای حفظ کردن «تصمیم» به‌تنهایی، **تصمیم گرفتن** را با یک جمله یاد بگیرید: «تصمیم گرفتم بیشتر ورزش کنم.»\n:::\n\n## ۳. هر جزء غیرفعلی با هر فعلی نمی‌آید\n\nانتخاب جزء فعلی تا حد زیادی به کاربرد رایج زبان بستگی دارد. دانستن معنی یک اسم کافی نیست؛ باید بدانیم معمولاً با کدام فعل همراه می‌شود.\n\n- **کمک کردن**: به همسایه‌ام کمک کردم.\n- **سؤال پرسیدن**: از معلم یک سؤال پرسیدم.\n- **پاسخ دادن**: معلم به سؤال من پاسخ داد.\n- **عکس گرفتن**: از باغ عکس گرفتم.\n\n:::warning\nبرای ساختن همهٔ فعل‌های مرکب از «کردن» استفاده نکنید. برای بیان عکس‌برداری، ترکیب رایج **عکس گرفتن** است، نه «عکس کردن».\n\n✓ از کوه **عکس گرفتم**.\n\n✗ از کوه **عکس کردم**.\n:::\n\nگاهی بیش از یک ترکیب پذیرفته است. مثلاً **سؤال پرسیدن** و **سؤال کردن** هر دو کاربرد دارند:\n\n:::example\nاز مسئول پذیرش دربارهٔ ساعت بازدید **سؤال پرسیدم**.\n\nاز مسئول پذیرش دربارهٔ ساعت بازدید **سؤال کردم**.\n\nدر این دو جمله، معنی اصلی یکسان است. لازم نیست برای هر جزء غیرفعلی فقط یک جزء فعلی را درست بدانیم.\n:::\n\n## ۴. تغییر جزء فعلی، تغییر معنی\n\nگاهی یک جزء غیرفعلی با چند فعل می‌آید، اما انتخاب فعل، معنی جمله یا نقش افراد را تغییر می‌دهد.\n\n| ترکیب‌ها | تفاوت معنی | مثال |\n| --- | --- | --- |\n| دعوت کردن \u002F دعوت شدن | دعوت از دیگری \u002F دریافت دعوت | نرگس دوستانش را **دعوت کرد**. دوستانش به مهمانی **دعوت شدند**. |\n| تغییر کردن \u002F تغییر دادن | عوض شدن \u002F عوض کردن چیزی | برنامه **تغییر کرد**. مدیر برنامه را **تغییر داد**. |\n| یاد گرفتن \u002F یاد دادن | آموختن \u002F آموزش دادن به دیگری | من این بازی را **یاد گرفتم**. خواهرم این بازی را به من **یاد داد**. |\n\n:::example\n**موقعیت:** علی شنا بلد نبود. خواهرش به او آموزش داد.\n\nعلی شنا **یاد گرفت**.\n\nخواهر علی به او شنا **یاد داد**.\n\nهر دو جمله دربارهٔ یک موقعیت‌اند، اما «علی» یادگیرنده است و «خواهر علی» آموزش‌دهنده.\n:::\n\n:::note\nاز این جفت‌ها یک قاعدهٔ همیشگی نسازید. نمی‌توان در هر فعل مرکب، «کردن» را با «شدن» یا «گرفتن» را با «دادن» عوض کرد. ترکیب تازه باید در فارسی کاربرد داشته باشد و معنی آن با جمله سازگار باشد.\n:::\n\n## ۵. ترکیب را با الگوی جمله یاد بگیرید\n\nبرای استفادهٔ درست از فعل مرکب، کلمه‌های همراه آن هم مهم‌اند. هنگام یادگیری، به «به»، «از» و «را» در جمله توجه کنید.\n\n| فعل مرکب | الگوی کاربرد | مثال |\n| --- | --- | --- |\n| کمک کردن | به کسی کمک کردن | به دوستم **کمک کردم**. |\n| گوش دادن | به چیزی گوش دادن | به موسیقی **گوش دادیم**. |\n| تشکر کردن | از کسی تشکر کردن | از پرستار **تشکر کردم**. |\n| دعوت کردن | کسی را به جایی دعوت کردن | لیلا را به خانه **دعوت کردیم**. |\n\nاین الگوها کمک می‌کنند معنی را کامل و روشن بیان کنید. برای نمونه، در «از پرستار تشکر کردم»، «از پرستار» نشان می‌دهد تشکر خطاب به چه کسی است.\n\n## ۶. راهنمای انتخاب جزء فعلی\n\nبرای انتخاب فعل مرکب، این سه مرحله را دنبال کنید:\n\n1. **معنی موردنظر را مشخص کنید:** خودتان چیزی را آموخته‌اید یا به دیگری آموزش داده‌اید؟\n2. **ترکیب رایج را انتخاب کنید:** برای آموختن، «یاد گرفتن»؛ برای آموزش دادن، «یاد دادن».\n3. **الگوی جمله را بررسی کنید:** «من این کار را یاد گرفتم» یا «من این کار را به دوستم یاد دادم».\n\nجزء فعلی را جدا از ترکیب حفظ نکنید. **ترکیب رایج، معنی درست و الگوی جمله** را با هم یاد بگیرید.","fa","B1",78,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a17dfd-ccd2-775d-a2a6-d1dcfb2c5b1a","انتخاب و صرف فعل مرکب",false,0,8,"2026-10-27T15:32:27+00:00","2026-10-27T15:38:43+00:00",4,[23],{"id":24,"title":5,"vocabularyListWords":25,"isPublished":136},"01a17dfe-1bdd-7e0d-b8d6-0c726718863c",[26,33,40,47,53,60,67,74,80,87,94,101,108,115,122,129],{"id":27,"vocabularyWord":28,"displayOrder":32},"01a17dfe-1bdd-7ea5-b8d6-0c72675ddd20",{"id":29,"word":30,"language":9,"partsOfSpeech":31,"audio":16},"01a17dfd-fca6-7dec-885a-79ab6dc31472","تصمیم گرفتن",[],1,{"id":34,"vocabularyWord":35,"displayOrder":39},"01a17dfe-1bdd-7ef9-b8d6-0c7267ebe324",{"id":36,"word":37,"language":9,"partsOfSpeech":38,"audio":16},"01a17dfd-fe4d-7077-a2c1-54c4cf69848f","کمک کردن",[],2,{"id":41,"vocabularyWord":42,"displayOrder":46},"01a17dfe-1bdd-7f4d-b8d6-0c7268528f07",{"id":43,"word":44,"language":9,"partsOfSpeech":45,"audio":16},"01a17dfd-fb4a-7043-b53c-3307a417eb9b","پاسخ دادن",[],3,{"id":48,"vocabularyWord":49,"displayOrder":21},"01a17dfe-1bdd-7f8d-b8d6-0c7268d88fc3",{"id":50,"word":51,"language":9,"partsOfSpeech":52,"audio":16},"01a17dfd-fcbb-7474-b699-ad5ce2d917af","دعوت کردن",[],{"id":54,"vocabularyWord":55,"displayOrder":59},"01a17dfe-1bde-7037-9678-4df6f2011fde",{"id":56,"word":57,"language":9,"partsOfSpeech":58,"audio":16},"01a17dfd-fb0f-7c7e-9815-a2b62e58d2ac","دعوت شدن",[],5,{"id":61,"vocabularyWord":62,"displayOrder":66},"01a17dfe-1bde-707b-9678-4df6f2d1d4a1",{"id":63,"word":64,"language":9,"partsOfSpeech":65,"audio":16},"01a17dfd-fe54-7a83-b995-084afd19cdf0","اشتباه کردن",[],6,{"id":68,"vocabularyWord":69,"displayOrder":73},"01a17dfe-1bde-70bb-9678-4df6f309e743",{"id":70,"word":71,"language":9,"partsOfSpeech":72,"audio":16},"01a17dfd-fcb9-7f7f-9f5c-153067d7f4bc","اجازه دادن",[],7,{"id":75,"vocabularyWord":76,"displayOrder":18},"01a17dfe-1bde-70fb-9678-4df6f3545272",{"id":77,"word":78,"language":9,"partsOfSpeech":79,"audio":16},"01a17dfd-fd44-7e55-9225-ebcaae226299","گوش دادن",[],{"id":81,"vocabularyWord":82,"displayOrder":86},"01a17dfe-1bde-7137-9678-4df6f3e4513b",{"id":83,"word":84,"language":9,"partsOfSpeech":85,"audio":16},"01a17dfd-fc02-7f9b-9ed4-ea38cbecfcff","یاد گرفتن",[],9,{"id":88,"vocabularyWord":89,"displayOrder":93},"01a17dfe-1bde-7177-9678-4df6f47a0cdb",{"id":90,"word":91,"language":9,"partsOfSpeech":92,"audio":16},"01a17dfd-fd4a-7c90-ac5a-e70b94266586","سؤال پرسیدن",[],10,{"id":95,"vocabularyWord":96,"displayOrder":100},"01a17dfe-1bde-71b3-9678-4df6f4ba5a10",{"id":97,"word":98,"language":9,"partsOfSpeech":99,"audio":16},"01a17dfd-fb21-7699-9b9c-8c4f62c293ff","عکس گرفتن",[],11,{"id":102,"vocabularyWord":103,"displayOrder":107},"01a17dfe-1bde-71ef-9678-4df6f4d1f72d",{"id":104,"word":105,"language":9,"partsOfSpeech":106,"audio":16},"01a17dfd-fb54-7ef7-9de9-974b0c46df99","سؤال کردن",[],12,{"id":109,"vocabularyWord":110,"displayOrder":114},"01a17dfe-1bde-722f-9678-4df6f50f28a9",{"id":111,"word":112,"language":9,"partsOfSpeech":113,"audio":16},"01a17dfd-fb5a-7ab8-82d7-93a558091e18","تغییر کردن",[],13,{"id":116,"vocabularyWord":117,"displayOrder":121},"01a17dfe-1bde-726b-9678-4df6f54c0019",{"id":118,"word":119,"language":9,"partsOfSpeech":120,"audio":16},"01a17dfd-fa8d-7bbe-80e4-48d441f45f1d","تغییر دادن",[],14,{"id":123,"vocabularyWord":124,"displayOrder":128},"01a17dfe-1bde-72ab-9678-4df6f5e325e2",{"id":125,"word":126,"language":9,"partsOfSpeech":127,"audio":16},"01a17dfd-fd88-7d2d-a401-a7d5a9a2cf44","یاد دادن",[],15,{"id":130,"vocabularyWord":131,"displayOrder":135},"01a17dfe-1bde-72eb-9678-4df6f5febd83",{"id":132,"word":133,"language":9,"partsOfSpeech":134,"audio":16},"01a17dfd-fb46-786b-8168-542433744149","تشکر کردن",[],16,true,{"name":15,"slug":138,"language":9},"entekhab-va-sarfe-fele-morakkab-b1",[],[141,150,156,163],{"@id":142,"@type":143,"id":144,"grammarPage":145,"title":146,"instructions":147,"displayOrder":17,"type":148,"questionCount":107,"blankCount":107,"isCompleted":16,"ogImageUrl":149},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-d882-74e5-ac56-c0c036e94a18","GrammarExercise","01a17dfd-d882-74e5-ac56-c0c036e94a18","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a17dfd-ce26-7f1a-8dcf-c8f37a49f4eb","ترکیب‌های رایج در کارهای روزانه","برای کامل کردن هر جمله، گزینهٔ درست را انتخاب کنید. به معنی کل ترکیب توجه کنید.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_dd922f11-2fe0-4ca0-91f1-1aec26923584_hero.webp?v=1793115150",{"@id":151,"@type":143,"id":152,"grammarPage":145,"title":153,"instructions":154,"displayOrder":32,"type":148,"questionCount":114,"blankCount":114,"isCompleted":16,"ogImageUrl":155},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-d898-7c08-bdd7-a7c1a1a0c2af","01a17dfd-d898-7c08-bdd7-a7c1a1a0c2af","نقش افراد و الگوی فعل مرکب","گزینهٔ درست را با توجه به نقش افراد و کلمه‌های همراه فعل انتخاب کنید.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_09fc2749-519a-4bc2-8bae-4bbc25b3491a_hero.webp?v=1793115150",{"@id":157,"@type":143,"id":158,"grammarPage":145,"title":159,"instructions":160,"displayOrder":39,"type":161,"questionCount":21,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":162},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-d8b4-7206-b846-a2aeb14bc8d3","01a17dfd-d8b4-7206-b846-a2aeb14bc8d3","شناخت ترکیب‌های رایج و الگوی آن‌ها","هر کارت را انتخاب کنید و سپس ستون مناسب را بزنید. همهٔ کارت‌ها را دسته‌بندی کنید.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5372b085-80a3-4e1e-b782-75b8a0bf3c99_hero.webp?v=1793115150",{"@id":164,"@type":143,"id":165,"grammarPage":145,"title":166,"instructions":167,"displayOrder":46,"type":161,"questionCount":21,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":168},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-d8bc-706f-a0e1-45903032431d","01a17dfd-d8bc-706f-a0e1-45903032431d","معنی فعل مرکب و نقش افراد","هر کارت را انتخاب کنید و سپس ستون مناسب را بزنید. به معنی جمله و نقش افراد توجه کنید.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_e82d6f66-6348-47df-a4f3-bd3af3f9c047_hero.webp?v=1793115150",null]