[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-fa":3,"grammar-pages-fa":4,"grammar-page-fa-hami-va-felhaye-kohan":897,"grammar-lesson-path-fa-hami-va-felhaye-kohan-none":909,"grammar-exercises-by-page-01a17dfd-cf26-73a5-b85a-92c9a0d76985":910,"grammar-quick-check-01a17dfd-cf26-73a5-b85a-92c9a0d76985":926,"grammar-lesson-body-01a17dfd-cf26-73a5-b85a-92c9a0d76985-3w813uni8h":949},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,695,700,705,710,715,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,806,811,816,821,826,831,836,842,847,852,857,862,867,872,877,882,887,892],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a17dfd-cd74-7d5c-9ab8-331c80318b38","الفبای فارسی و شکل‌های حروف","alefbaye-farsi","fa","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a17dfd-d1eb-738e-bb30-c56bc7a4ca25","واکه‌های کوتاه و بلند در خواندن","vakehaye-kutah-va-boland",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a17dfd-cf61-7184-ba6b-65d0e0b7aa96","حروف هم‌آوا و املای واژه‌های رایج","horufe-hamava",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a17dfd-ce7c-7b20-a5d5-233243e0f73d","فاصله و نیم‌فاصله در واژه‌های ساده","fasele-va-nimfasele",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a17dfd-d229-717b-b355-fbcdc56dca48","ضمیرهای شخصی و خطاب با تو و شما","zamirhaye-shakhsi",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a17dfd-cf8e-767e-94d8-388a18dfd578","جمله‌های معرفی با هستم و است","jomlehaye-moarrefi",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a17dfd-cffe-7c73-aa0d-985e6931d109","منفی کردن جمله با نیست","manfi-ba-nist",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a17dfd-d0ee-740f-90e9-81466176f509","پرسش بله و نه با آهنگ و آیا","porseshe-bale-va-na",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a17dfd-d0dd-73aa-a4e5-7e3881633114","پرسش با کی، چی و کجا","porsesh-ki-chi-koja",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a17dfd-ce33-7a2a-a6c4-c82d6e4dcd0b","اشاره با این و آن","eshare-in-va-an",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a17dfd-ce39-7544-a117-04e372c4a0f8","اسم بدون جنس دستوری","esm-bedune-jens",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a17dfd-cf73-7b45-aa79-8f59f0274100","جمع اسم با ها","jame-esm-ba-ha",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a17dfd-ce62-7419-bbb2-1340ae5ef741","اضافه برای بیان مالکیت","ezafe-baraye-malekiyat",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a17dfd-ce67-7f2b-b408-4d530266a25d","اضافه میان اسم و صفت","ezafe-esm-va-sefat",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a17dfd-ce6d-7bf7-b37e-0db8c510b9fe","اضافه پس از واکه و ه پایانی","ezafe-pas-az-vake",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a17dfd-d1d5-7f41-98b4-21ed85d26fc4","توصیف با صفت در جمله","tosif-ba-sefat",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a17dfd-cd63-7a52-96d8-b56026cb618e","عدد و اسم در شمارش","adad-va-esm",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a17dfd-ce4e-7203-8054-c49f3f83ea9c","معرفی اسم نکره با یک و ی","esme-nakare",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a17dfd-cff8-7af3-ade0-07461d055b0f","مکان با در، روی و زیر","makan-dar-ruye-zire",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a17dfd-d1f2-712a-9f97-c3d476e3b5ff","وجود داشتن با هست و نیست","vojud-dashtan",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a17dfd-cde5-73ce-ab48-c7d6e4acaf0f","داشتن برای بیان مالکیت","dashtan-malekiyat",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a17dfd-d00c-7267-8bd5-1f3a02b9a249","مصدر، بن گذشته و بن حال","masdar-va-bon",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a17dfd-d176-76d9-bc9a-47d9a7d9cbc1","شناسه‌های فعل و حذف ضمیر فاعلی","shenasaye-fel",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a17dfd-cefd-76cc-b160-a3d178692bcc","حال اخباری برای کارهای روزمره","hale-ekhbari",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a17dfd-d080-71f5-9a6e-feb2c0bc8f84","نفی فعل با نمی","nafye-fel-ba-nemi",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a17dfd-ce8b-71ed-9ae8-0d7e22c61251","فعل‌های مرکب پرکاربرد با کردن","felhaye-morakkab-kardan",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a17dfd-cfde-70ca-8c43-06cf1a4168f7","مقصد و مبدأ با به و از","maghsad-va-mabda",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a17dfd-cf2d-745f-9ea7-56e8b3e1b443","همراهی و ابزار با با","hamrahi-va-abzar",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a17dfd-cfd8-78e8-9436-22d384524045","مفعول مشخص با را","mafule-moshakhkhas-ra",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a17dfd-cdb8-7901-a946-27efec7cb41e","چند، خیلی و کمی برای بیان مقدار","chand-kheyli-kami",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a17dfd-cdc6-724d-af15-38372365239a","پرسش با چه، کدام، چند و چرا","che-kodam-chand-chera",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a17dfd-ceb5-7096-9a2d-e5c350cc3e34","قیدهای زمان و تکرار در جمله","gheydhaye-zaman-va-tekrar",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a17dfd-d0b8-7785-8439-eabb27930581","پیوند ساده با و، یا و اما","peyvand-va-ya-amma",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a17dfd-cdf1-7ca6-8146-4ccb11744ca5","دوست داشتن و دوست نداشتن","dust-dashtan",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a17dfd-ced3-74c7-93a5-998b730a0b23","گذشتهٔ ساده با بود و داشت","gozashte-bud-va-dasht",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a17dfd-d183-76bf-a40e-4f2c6dbaaa22","صورت‌های گفتاری رایج است و هست","surathaye-goftari-ast",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":191,"displayOrder":192},"01a17dfd-ceee-75b2-aee9-9285366e89e8","گذشتهٔ سادهٔ فعل‌های پرکاربرد","gozashteye-sade","A2",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":191,"displayOrder":197},"01a17dfd-d071-73fb-b185-de258c0865fe","نفی و پرسش در گذشتهٔ ساده","nafy-va-porsesh-gozashte",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":191,"displayOrder":202},"01a17dfd-cee0-7ee7-a8b9-6d01ca423384","گذشتهٔ استمراری و عادت‌های گذشته","gozashteye-estemrari",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":191,"displayOrder":207},"01a17dfd-d11e-772f-986c-dc772941bd59","تفاوت گذشتهٔ ساده و استمراری","sade-va-estemrari",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":191,"displayOrder":212},"01a17dfd-cf09-7338-8409-908d46a0a93f","حال استمراری با دارم می","hale-estemrari",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":191,"displayOrder":217},"01a17dfd-cd88-74fc-960b-30a7b72917a9","بیان آینده با حال و قید زمان","ayande-ba-hal",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":191,"displayOrder":222},"01a17dfd-d223-70c1-98b1-d05f34769736","ضمیرهای پیوستهٔ ملکی","zamirhaye-peyvasteye-melki",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":191,"displayOrder":227},"01a17dfd-d22f-7324-94f6-0804670cb9f4","زنجیرهٔ اضافه با چند وابسته","zanjireye-ezafe",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":191,"displayOrder":232},"01a17dfd-cf79-7ce9-8b66-567ec91b6a12","جمع جانداران با ان","jame-jandaran-an",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":191,"displayOrder":237},"01a17dfd-ce3e-7f87-8561-6252293480d6","اسم پس از عدد و چند","esm-pas-az-adad",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":191,"displayOrder":242},"01a17dfd-d141-784e-b99a-fa23651ea49e","صفت تفضیلی با تر و از","sefate-tafzili",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":191,"displayOrder":247},"01a17dfd-d13a-755b-8b3b-648b013b3e03","صفت عالی با ترین","sefate-ali",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":191,"displayOrder":252},"01a17dfd-cd96-72bc-850a-ea71262aa0c5","برابری با به اندازهٔ و مثل","barabari-va-mesl",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":191,"displayOrder":257},"01a17dfd-d17c-7ed6-9823-c2b44c7626dd","شماره‌های ترتیبی و ترتیب کارها","shomarehaye-tartibi",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":191,"displayOrder":262},"01a17dfd-cf1e-7811-9d3f-13693cea2e88","همه، هر و هیچ در گروه اسمی","hame-har-hich",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":191,"displayOrder":267},"01a17dfd-cf5a-7e2f-8e6a-17c891958a61","حرف‌های اضافهٔ مرکب با اضافه","horufe-ezafeye-morakkab",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":191,"displayOrder":272},"01a17dfd-d1ff-72f9-a8b5-ac5f19592c38","زمان با تا، از و برای","zaman-ta-az-baraye",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":191,"displayOrder":277},"01a17dfd-ce91-7c53-bc00-a7a32add47bb","فعل‌های مرکب با شدن و دادن","felhaye-morakkab-shodan-dadan",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":191,"displayOrder":282},"01a17dfd-cd7a-7bd0-8f0a-b1ddb480a628","امر مثبت و منفی در کارهای روزمره","amre-mosbat-va-manfi",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":191,"displayOrder":287},"01a17dfd-cf03-70e8-906c-ee9d44b278a6","ساخت حال التزامی با ب و بن حال","hale-eltezami",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":191,"displayOrder":292},"01a17dfd-ce14-7bc3-807c-df28f09aabee","التزامی بودن و داشتن","eltezami-budan-dashtan",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":191,"displayOrder":297},"01a17dfd-d1c9-7934-862e-d9b64af1745c","توانستن و بیان توانایی","tavanestan",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":191,"displayOrder":302},"01a17dfd-cda3-7115-8153-8a553a183a75","باید و نباید برای ضرورت","bayad-va-nabayad",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":191,"displayOrder":307},"01a17dfd-cfc5-78b2-bfaf-075c1e414223","خواستن و بیان قصد","khastan-va-ghasd",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":191,"displayOrder":312},"01a17dfd-cddf-7289-90db-b86ba0506987","درخواست مؤدبانه با می‌شود و می‌توانید","darkhaste-moadabane",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":191,"displayOrder":317},"01a17dfd-d0d5-7473-8e8b-da05d392ddf8","پیشنهاد با بیا و بیایید","pishnahad-biya",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":191,"displayOrder":322},"01a17dfd-cdcc-7c9f-ac55-50e24b1d2ec1","دلیل و نتیجه با چون و برای همین","dalil-va-natije",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":191,"displayOrder":327},"01a17dfd-d1b5-797d-82b9-9322dc75b198","ترتیب رویدادها با اول، بعد و آخر","tartibe-ruydadha",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":191,"displayOrder":332},"01a17dfd-d16f-7659-965c-8988d9b7d8aa","شرط واقعی با اگر","sharte-vaghei",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":191,"displayOrder":337},"01a17dfd-cfac-7e1f-a91a-3b48b29d3ab5","جملهٔ متممی ساده با که","jomleye-motammemi-ke",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":191,"displayOrder":342},"01a17dfd-cfa6-7277-b30c-b3d4b4b4e858","معرفی شخص و چیز با جملهٔ موصولی","jomleye-mosuli",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":191,"displayOrder":347},"01a17dfd-cfcb-7325-bf1d-b7cbeee46c2e","خود برای تأکید و ارجاع","khod-takid-va-erja",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":191,"displayOrder":352},"01a17dfd-cf33-7c6f-b97f-8f243610d61e","هنوز، دیگر و نفی زمان‌دار","hanuz-va-digar",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":191,"displayOrder":357},"01a17dfd-d18a-79e8-b2ad-7ecd555162b8","صورت‌های گفتاری می‌روم و می‌خواهم","surathaye-goftari-fel",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":191,"displayOrder":362},"01a17dfd-d104-7d6c-80c0-33b986b543d8","را در گفتار روزمره","ra-dar-goftar",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":191,"displayOrder":367},"01a17dfd-d02d-71ec-bd39-23349360b80f","ماضی نقلی برای تجربه و نتیجهٔ کنونی","maziye-naghli",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":372,"displayOrder":373},"01a17dfd-d09b-78ca-b909-b29a21019de5","انتخاب میان ماضی نقلی و گذشتهٔ ساده","naghli-va-gozashteye-sade","B1",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":372,"displayOrder":378},"01a17dfd-d01e-7944-821f-12d9d684c27e","ماضی بعید برای رویداد پیشین","maziye-baid",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":372,"displayOrder":383},"01a17dfd-cee7-7cf9-89cd-3ffd69621ac2","گذشتهٔ مستمر با داشتم می","gozashteye-mostamar",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":372,"displayOrder":388},"01a17dfd-cd8f-73bd-98d6-7e1eb029be23","آیندهٔ رسمی با خواهم و بن گذشته","ayandeye-rasmi",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":372,"displayOrder":393},"01a17dfd-d1a1-717a-9d8d-75a20dafc144","تغییر حالت با شدن و وضعیت با بودن","taghyire-halat",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":372,"displayOrder":398},"01a17dfd-ce26-7f1a-8dcf-c8f37a49f4eb","فعل مرکب و انتخاب جزء فعلی","entekhabe-joze-feli",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":372,"displayOrder":403},"01a17dfd-d078-76c0-a7b8-23689995898a","جای نفی و شناسه در فعل مرکب","nafy-va-shenase-morakkab",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":372,"displayOrder":408},"01a17dfd-ce98-7c22-9270-36607af75c7d","فعل‌های پیشوندی با بر، باز و در","felhaye-pishvandi",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":372,"displayOrder":413},"01a17dfd-d21a-7792-86be-b529f86d6bf6","ضمیر پیوسته در نقش مفعول","zamire-peyvaste-maful",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":372,"displayOrder":418},"01a17dfd-d212-7bae-bcee-87c2867c090c","ضمیر پس از حرف اضافه در نوشتار و گفتار","zamir-pas-az-harfe-ezafe",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":372,"displayOrder":423},"01a17dfd-d1f8-7747-914f-5a3d23a1f05d","یکدیگر و همدیگر در رابطهٔ متقابل","yekdigar-va-hamdigar",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":372,"displayOrder":428},"01a17dfd-d10a-7747-8b5b-78bfda6ff604","را با مفعول نکرهٔ مشخص","ra-va-nakareye-moshakhkhas",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":372,"displayOrder":433},"01a17dfd-cfd2-7d15-bff3-e200d5e9a7b1","مفعول بدون را در فعالیت‌های معمول","mafule-bedune-ra",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":372,"displayOrder":438},"01a17dfd-d1bb-78c9-a59b-15572e410c51","تطابق فعل با جمع غیرجاندار","tatabogh-jame-gheyrejandar",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":372,"displayOrder":443},"01a17dfd-cf86-752a-b8ca-b85095447c7e","جای ی نکره در گروه اسمی گسترش‌یافته","jaye-ye-nakare",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":372,"displayOrder":448},"01a17dfd-d05a-796a-a619-50da76163932","متمم‌های فعلی و حرف اضافهٔ مناسب","motammemhaye-feli",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":372,"displayOrder":453},"01a17dfd-d03d-7426-98bd-0b5f699a4bb2","مقدار تقریبی و واحدهای شمارش","meghdare-taghribi",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":372,"displayOrder":458},"01a17dfd-cead-7a03-bb6c-80bbacf04ce8","قیدهای حالت و صفت در نقش قید","gheyde-halat",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":372,"displayOrder":463},"01a17dfd-ce21-742f-b356-f99f9a28428f","التزامی پس از امید، ترس و احتمال","eltezami-omid-tars-ehtemal",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":372,"displayOrder":468},"01a17dfd-d1c2-741a-9a10-a5e945ab9d82","تفاوت می‌توانم، می‌شود و ممکن است","tavanestan-va-emkan",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":372,"displayOrder":473},"01a17dfd-d243-7b91-9617-f5b3c48e932f","ضرورت و توصیه دربارهٔ گذشته","zarurat-dar-gozashte",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":372,"displayOrder":478},"01a17dfd-d025-7716-b643-5e5008feb056","ماضی التزامی با صفت مفعولی و باشم","maziye-eltezami",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":372,"displayOrder":483},"01a17dfd-d158-71c2-8670-35784c84b301","شرط فرضی حال با اگر و می","sharte-farziye-hal",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":372,"displayOrder":488},"01a17dfd-cd80-7ece-aa25-3c971b21c09a","آرزو با کاش و ای کاش","arezu-ba-kash",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":372,"displayOrder":493},"01a17dfd-cfb8-7c30-bc4c-6dd88ad89745","جملهٔ زمانی با وقتی، قبل از اینکه و بعد از اینکه","jomleye-zamani",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":372,"displayOrder":498},"01a17dfd-cef6-7041-ab8a-855b13ab1e5a","هدف با تا و برای اینکه","hadaf-ta-baraye-inke",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":372,"displayOrder":503},"01a17dfd-d04b-7b7f-b621-544a8674b0fd","موصولی فاعلی و مفعولی با که","mosuli-faeli-va-mafuli",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":372,"displayOrder":508},"01a17dfd-d0f5-7a8d-b8ca-fd77a44e7e49","پرسش غیرمستقیم با آیا و واژهٔ پرسشی","porseshe-gheyremostaghim",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":372,"displayOrder":513},"01a17dfd-d090-7d89-b3df-e0f8c4efcc85","نقل مستقیم و غیرمستقیم گفتار","naghle-goftar",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":372,"displayOrder":518},"01a17dfd-d1cf-7d02-8f43-094a7d648dae","تضاد و امتیاز با با اینکه و با این حال","tazad-va-emtiyaz",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":372,"displayOrder":523},"01a17dfd-cf17-7a77-9645-576295a69d1d","هماهنگی نفی با هیچ‌کس و هیچ‌چیز","hamahangiye-nafy",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":372,"displayOrder":528},"01a17dfd-d0fe-7193-81ad-a431f0f478d9","پرسش‌های تأییدی با مگر و نه","porseshhaye-tayidi",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":372,"displayOrder":533},"01a17dfd-d123-7c82-ab79-8744f6659c73","ساخت اسم با ی و گی","sakhte-esm-ye-gi",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":372,"displayOrder":538},"01a17dfd-d12a-788f-b736-fdc8544aec22","ساخت صفت با بی، با و مند","sakhte-sefat",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":372,"displayOrder":543},"01a17dfd-cf4d-74f4-b4b2-11b8d82fa003","ضمیر، حذف و پرهیز از تکرار در متن","hazf-va-tekrar",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":372,"displayOrder":548},"01a17dfd-d192-7296-89ee-f461693ec182","تعارف در دعوت، پذیرش و رد مؤدبانه","taarof-davat-va-rad",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":553,"displayOrder":554},"01a17dfd-d034-7d48-9365-411de93980e3","ماضی نقلی استمراری در روایت","maziye-naghliye-estemrari","B2",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":553,"displayOrder":559},"01a17dfd-ced9-7943-b201-1ce85267d76c","گذشته، نتیجه و خبر نقل‌شده","gozashte-va-khabare-naghlshode",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":553,"displayOrder":564},"01a17dfd-d205-7033-ae14-56924a45cf7a","زمان و نمود در روایت چندلایه","zaman-va-nemud-dar-revayat",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":553,"displayOrder":569},"01a17dfd-cdfe-79f8-a41f-ebed0cb561ef","احتمال دربارهٔ گذشته با باید و ماضی التزامی","ehtemale-gozashte",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":553,"displayOrder":574},"01a17dfd-ce06-7242-a9d0-119fd69034eb","انتخاب اخباری یا التزامی در متمم‌ها","ekhbari-ya-eltezami",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":553,"displayOrder":579},"01a17dfd-ce1b-755d-8e0a-f6634733f3a5","التزامی در جمله‌های موصولی نامعین","eltezami-dar-mosuli",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":553,"displayOrder":584},"01a17dfd-d15f-79d0-a4f5-fc1d3f9c6e4d","شرط خلاف واقع گذشته","sharte-khelafe-vagheye-gozashte",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":553,"displayOrder":589},"01a17dfd-d148-7bb9-907a-0deda15d1080","شرط آمیخته با نتیجهٔ کنونی","sharte-amikhte",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":553,"displayOrder":594},"01a17dfd-d167-7820-9c37-e3f7d74cbefd","شرط محدود با به شرط اینکه و مگر اینکه","sharte-mahdud",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":553,"displayOrder":599},"01a17dfd-cf40-70fe-acc6-3630707228a9","هر کس، هر چه و هر جا در جملهٔ وابسته","harkas-harche-harja",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":553,"displayOrder":604},"01a17dfd-d20b-7cec-8361-f02a44597441","حفظ یا حذف ضمیر در جملهٔ موصولی","zamir-dar-mosuli",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":553,"displayOrder":609},"01a17dfd-cf9d-7793-b610-27d7fa1890da","جمله‌های وابستهٔ تو در تو و رفع ابهام","jomlehaye-tudar-tu",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":553,"displayOrder":614},"01a17dfd-ce2c-7d61-96f0-3372a4e83e6f","جابه‌جایی زمان و ارجاع در نقل گفتار","erja-dar-naghle-goftar",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":553,"displayOrder":619},"01a17dfd-cfe3-7d80-bbcc-05957fde9a04","مجهول با صفت مفعولی و شدن","majhul-ba-shodan",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":553,"displayOrder":624},"01a17dfd-cff1-7a49-b461-204fe1635423","تمایز مجهول، تغییر حالت و فعل لازم","majhul-va-taghyire-halat",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":553,"displayOrder":629},"01a17dfd-ce9f-7969-a040-6b0dfdf1b4cb","فعل‌های سببی با اندن و انیدن","felhaye-sababi",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":553,"displayOrder":634},"01a17dfd-d118-751d-8c94-cbb4550dd669","سبب و اجازه با وادار کردن و گذاشتن","sabab-va-ejaze",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":553,"displayOrder":639},"01a17dfd-d131-7ceb-a834-82d1bc9e26f2","ساخت‌های تجربه‌گر مانند سردم است","sakhthaye-tajrobegar",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":553,"displayOrder":644},"01a17dfd-d061-744d-8578-5bad7535f908","موضوع و کانون در ترتیب واژه‌ها","mozu-va-kanun",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":553,"displayOrder":649},"01a17dfd-cd9c-79c9-903e-d78f2a62bced","برجسته‌سازی با این است که","barjastesazi-in-ast-ke",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":553,"displayOrder":654},"01a17dfd-cdd8-7a87-8bf0-0d9b25eeaf20","دامنهٔ نفی در جمله‌های پیچیده","damaneye-nafy",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":553,"displayOrder":659},"01a17dfd-d069-7c48-ace9-bb140ef46315","نه تنها، بلکه و هم در تقابل","na-tanha-balke",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":553,"displayOrder":664},"01a17dfd-cf39-7ba1-97f0-51d7f07110af","هر دو، هر کدام و هیچ‌کدام","har-do-har-kodam",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":553,"displayOrder":669},"01a17dfd-cdd2-7c19-a40a-50ac4a31f6c5","دامنهٔ همه و هر در نفی","damaneye-hame-va-har",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":553,"displayOrder":674},"01a17dfd-d011-7ad7-bb89-ef8a23af286c","اسم‌سازی با مصدر و گروه‌های اضافی","masdar-va-goruhe-ezafi",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":553,"displayOrder":679},"01a17dfd-cf7f-79c0-bbd9-bd04f5470df5","جمع‌های عربی رایج در فارسی","jamhaye-arabi-dar-farsi",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":553,"displayOrder":684},"01a17dfd-d044-7f45-b2fb-959371166074","مقایسهٔ تدریجی با هرچه و تر","moghayeseye-tadriji",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":553,"displayOrder":689},"01a17dfd-ce0e-72c8-b0cd-82b0e7c5831b","رابطهٔ علت، پیامد و امتیاز در استدلال","ellat-payamad-emtiyaz",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":553,"displayOrder":694},"01a17dfd-ce46-7c6d-916f-eecfef374fee","ساخت اسم عامل و ابزار در فارسی","esme-amel-va-abzar",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":553,"displayOrder":699},"01a17dfd-d1ae-721c-80ef-cb6e6c98dda6","ترکیب‌سازی و مرز اجزای واژه","tarkibsazi",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":553,"displayOrder":704},"01a17dfd-d0a4-7c11-a444-473b8bd4cae8","تفاوت نحوی فارسی گفتاری و نوشتاری","nahve-goftari-va-neveshtari",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":553,"displayOrder":709},"01a17dfd-d0c9-721b-961b-422ce0510fa3","پیوند بندها در گزارش و استدلال","peyvande-bandha",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":553,"displayOrder":714},"01a17dfd-cea6-7c1e-b4c5-f3c91799131b","درجهٔ قطعیت و احتیاط در بیان نظر","ghatiyat-va-ehtiyat",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":719,"displayOrder":720},"01a17dfd-cf66-76b5-861e-115497fb43f3","جابه‌جایی مفعول و متمم برای تقابل","jabejayi-baraye-taghabol","C1",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":719,"displayOrder":725},"01a17dfd-cf53-7ca7-9d85-8d093fea687f","حذف فعل و قرینه در جمله‌های هم‌پایه","hazfe-fel-va-gharine",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":719,"displayOrder":730},"01a17dfd-cfb2-71ee-a1db-1e20c1c41a91","جملهٔ شکافته و کانون تقابلی","jomleye-shekafte",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":719,"displayOrder":735},"01a17dfd-d005-762c-858d-890cb38c3999","مرجع ضمیر و ابهام در متن پیچیده","marjae-zamir",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":719,"displayOrder":740},"01a17dfd-cdf7-7ea3-8cb3-5a699439419d","رفع ابهام در زنجیره‌های بلند اضافه","ebham-dar-ezafe",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":719,"displayOrder":745},"01a17dfd-cec3-7df9-84f1-bbd5edfc9270","فشردگی گروه اسمی در نثر دانشگاهی","goruhe-esmiye-daneshgahi",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":719,"displayOrder":750},"01a17dfd-d235-7ddd-85c6-cff034ef4f47","ظرفیت و گذرایی در خانواده‌های فعل مرکب","zarfiyat-va-gozarayi",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":719,"displayOrder":755},"01a17dfd-cfea-7126-85ea-2a74b403c914","مجهول و ساخت غیرشخصی در گزارش رسمی","majhul-va-gheyreshakhsi",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":719,"displayOrder":760},"01a17dfd-d1db-765a-a842-09020fb0ee1b","وجه در ارزیابی، تردید و پیش‌فرض","vajh-va-pishfarz",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":719,"displayOrder":765},"01a17dfd-cda9-7f83-a95e-e5b71ca64acb","معانی معرفتی و الزامی باید","bayade-marefati-va-elzami",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":719,"displayOrder":770},"01a17dfd-ce83-78c7-9780-6ddc6dccd064","نقل غیرمستقیم و فاصله‌گیری از خبر","faselegiri-az-khabar",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":719,"displayOrder":775},"01a17dfd-d150-766e-8584-915323c23c83","شرط‌های بلاغی و امتیازی با حتی اگر","sharte-balaghi-va-emtiyazi",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":719,"displayOrder":780},"01a17dfd-cf96-7415-94fd-a9490b4e3437","جمله‌های معترضه و توضیحی در متن","jomlehaye-motareze",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":719,"displayOrder":785},"01a17dfd-ce54-757d-818f-44e8e09b9ba2","اسمی‌سازی جمله با اینکه و آنچه","esmisaziye-jomle",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":719,"displayOrder":790},"01a17dfd-d0e5-73c0-8b46-a970746fa6bc","پرسش بلاغی و نفی ضمنی","porseshe-balaghi",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":719,"displayOrder":795},"01a17dfd-d087-7abb-94dd-0e0b377701b2","نفی تقابلی و اصلاح برداشت مخاطب","nafye-taghaboli",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":719,"displayOrder":800},"01a17dfd-ce5b-71d4-89d5-963a1677c4b3","اتصال استدلال با حال آنکه و در حالی که","ettesale-estedlal",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":719,"displayOrder":805},"01a17dfd-d23c-7f1b-8a62-1a439ba9dc57","ذرات دیگر، هم و که در بافت گفت‌وگو","zarreha-dar-goftogu",159,{"id":807,"title":808,"slug":809,"language":9,"level":719,"displayOrder":810},"01a17dfd-d199-7127-ab60-ffa26e151844","تعارف، فروتنی و فاصلهٔ اجتماعی","taarof-va-faseleye-ejtemai",160,{"id":812,"title":813,"slug":814,"language":9,"level":719,"displayOrder":815},"01a17dfd-cebb-78f8-aff8-7c9669aab446","تبدیل گفتار به نثر رسمی با حفظ معنا","goftar-be-nasre-rasmi",161,{"id":817,"title":818,"slug":819,"language":9,"level":719,"displayOrder":820},"01a17dfd-cdea-7c46-a8ca-d71eefcc44c0","دستور زبان در مکاتبهٔ اداری","dasture-mokatebeye-edari",162,{"id":822,"title":823,"slug":824,"language":9,"level":719,"displayOrder":825},"01a17dfd-d0ae-78ee-9fee-59edb83dfe8f","پسوندهای زایا و محدودیت ساخت واژه","pasvandhaye-zaya",163,{"id":827,"title":828,"slug":829,"language":9,"level":719,"displayOrder":830},"01a17dfd-d1a7-710c-933c-c8bb3f2a583d","ترکیب‌های عربی تثبیت‌شده در نثر فارسی","tarkibhaye-arabiye-tasbitshode",164,{"id":832,"title":833,"slug":834,"language":9,"level":719,"displayOrder":835},"01a17dfd-ce74-7af9-bc03-91a297ae3a5a","فارسی ایران، دری و تاجیکی در مقایسهٔ دستوری","farsi-dari-tajiki",165,{"id":837,"title":838,"slug":839,"language":9,"level":840,"displayOrder":841},"01a17dfd-cf6c-792e-a4f3-627f68e367f6","جابه‌جایی ارکان جمله در نثر ادبی","jabejayi-dar-nasre-adabi","C2",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":840,"displayOrder":846},"01a17dfd-cf46-75b5-b79d-1f5f4fcd5370","حذف و ایجاز در نثر ادبی و رسمی","hazf-va-ijaz",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":840,"displayOrder":851},"01a17dfd-cf0f-7f4a-9a2c-bf322cbbefda","حال تاریخی و تغییر زمان در روایت ادبی","hale-tarikhi",168,{"id":853,"title":854,"slug":855,"language":9,"level":840,"displayOrder":856},"01a17dfd-d1e2-7c2d-955b-39df14e407d4","خواندن وجه تمنایی با باد و مباد","vajhe-tamannayi",169,{"id":858,"title":859,"slug":860,"language":9,"level":840,"displayOrder":861},"01a17dfd-cf26-73a5-b85a-92c9a0d76985","شناخت همی و صورت‌های کهن فعل در متن","hami-va-felhaye-kohan",170,{"id":863,"title":864,"slug":865,"language":9,"level":840,"displayOrder":866},"01a17dfd-d111-7f12-ac36-e6edf22409d2","کاربردهای کهن را در خواندن متون","raye-kohan",171,{"id":868,"title":869,"slug":870,"language":9,"level":840,"displayOrder":871},"01a17dfd-d052-7a70-a2d8-2a36fda7f862","ساخت‌های موصولی کهن در نثر کلاسیک","mosuliye-kohan",172,{"id":873,"title":874,"slug":875,"language":9,"level":840,"displayOrder":876},"01a17dfd-d018-717d-a365-7804637a9b1d","مصدر مرخم در ساخت‌های رسمی و ادبی","masdare-morakhkham",173,{"id":878,"title":879,"slug":880,"language":9,"level":840,"displayOrder":881},"01a17dfd-cdbe-7a75-ab78-981ee04f9de1","چندصدایی و نقل آزاد غیرمستقیم","chandsedayi-va-naghle-azad",174,{"id":883,"title":884,"slug":885,"language":9,"level":840,"displayOrder":886},"01a17dfd-cfbe-7dab-9a04-a43060ced248","کنایه، طعنه و خلاف‌گویی در ساخت جمله","kenaye-va-tane",175,{"id":888,"title":889,"slug":890,"language":9,"level":840,"displayOrder":891},"01a17dfd-cecb-71d5-8a4e-e72c639bd70f","گروه‌های اسمی فشرده در نثر حقوقی","goruhe-esmiye-hoghughi",176,{"id":893,"title":894,"slug":895,"language":9,"level":840,"displayOrder":896},"01a17dfd-cdb1-77c2-aae2-e32f84e9c08f","بازنویسی ساخت‌های کهن به فارسی امروز","baznevisiye-sakhthaye-kohan",177,{"id":858,"title":859,"slug":860,"seoDescription":898,"content":899,"language":9,"level":840,"displayOrder":861,"grammarTopics":900,"createdAt":905,"updatedAt":906,"totalExercises":16,"vocabularyLists":907,"readyImages":908},"شناخت همی و صورت‌های کهن فعل در متن فارسی، تشخیص استمرار، عادت و شرط، و بازنویسی آن‌ها به فارسی امروز با توجه به بافت، شناسه و تفاوت صورت‌های تاریخی.","## ۱. خواندن صورت کهن، نه تقلید از آن\n\nبرای فهم متن کهن، شناختن **همی** و چند صورت تاریخی فعل کافی نیست؛ باید نقش آن‌ها را در روایت، توصیف عادت یا بیان شرط نیز تشخیص داد. هدف، خواندن و بازنویسی سنجیده است، نه به‌کاربردن این صورت‌ها در گفت‌وگوی امروز.\n\nدر این صفحه، صورت‌های کهن را از نظر ساختمان، معنای بافتی و برابر احتمالی در فارسی معیار معاصر ایران بررسی می‌کنیم.\n\n:::note\nمثال‌های این صفحه برای آموزش ساخته شده‌اند و نقل‌قول تاریخی نیستند. کاربرد صورت‌های کهن در دوره‌ها، نویسندگان و گونه‌های ادبی یکسان نیست؛ برابرهای امروزی نیز همیشه جایگزین واژه‌به‌واژه نیستند.\n:::\n\n## ۲. «همی» و معنای فعل در بافت\n\n**همی** در بسیاری از متن‌های کهن نشانگر استمرار، تکرار یا عادت است و از نظر تاریخی با **می‌** پیوند دارد. در خواندن اولیه، تبدیل «همی‌رفت» به «می‌رفت» اغلب راهگشاست؛ بااین‌حال، معنای دقیق را باید از جمله و متن دریافت.\n\n| صورت کهن در بافت | بازنویسی امروزی | برداشت از بافت |\n| --- | --- | --- |\n| هر بامداد به باغ همی‌رفت. | هر بامداد به باغ می‌رفت. | عادت و تکرار |\n| در راه همی‌رفت که سواری رسید. | در راه می‌رفت که سواری رسید. | کاری در جریان، هنگام رخدادی دیگر |\n| اکنون سخن تو همی‌شنوم. | اکنون سخن تو را می‌شنوم. | دریافت در زمان سخن |\n\n:::warning\n**همی** را همیشه با «داشتن + می‌» بازنویسی نکنید. «هر بامداد همی‌رفت» بیان عادت است؛ «هر بامداد داشت می‌رفت» برابر خنثی و دقیقی برای آن نیست.\n:::\n\n«همی» را نیز نباید از روی معنای امروزی «همیشه» تفسیر کرد. جمله‌ای که «همی» دارد لزوماً از کاری همیشگی خبر نمی‌دهد. این نشانگر می‌تواند با فعل‌های دارای بن حال یا بن گذشته بیاید؛ زمان را از کل ساخت فعل و بافت تشخیص دهید، نه از «همی» به‌تنهایی.\n\n## ۳. مرز واژه و جای نشانگر\n\nدر چاپ‌های مختلف، صورت‌هایی مانند **همی‌رفت** و **همی رفت** دیده می‌شود. تفاوت فاصله‌گذاری لزوماً تفاوت دستوری نیست. در برخی متن‌های کهن، «همی» پس از فعل نیز می‌آید؛ بنابراین، برای شناخت آن نباید فقط جای امروزی «می‌» را ملاک قرار داد.\n\nدر تحلیل، سه جزء را جدا کنید:\n\n- نشانگر تاریخی: **همی**؛\n- بن فعل، مانند **رفت** یا **شنو**؛\n- شناسه، مانند **ـم** در «همی‌شنوم».\n\nمثلاً در **همی‌رفتند**، «همی» نشانگر نمود است، «رفت» بن گذشته و «ـند» شناسهٔ سوم‌شخص جمع. *نمود* یعنی چگونگی ارائهٔ رویداد، مثلاً به‌صورت کاری در جریان یا عادتی تکرارشونده.\n\n:::tip\nاگر جای نشانگر یا فاصله‌گذاری ناآشنا بود، نخست فعل و شناسه را پیدا کنید؛ سپس نسبت «همی» را با آن بررسی کنید. شیوهٔ چاپ را با ساختمان تاریخی فعل یکی نگیرید.\n:::\n\n## ۴. «ی» پایانی در فعل‌های کهن\n\nدر برخی ساخت‌های تاریخی، **ی** پس از صورت صرف‌شدهٔ فعل می‌آید و می‌تواند استمرار، عادت یا معنای شرطی و خلاف واقع را برساند. این «ی» همیشه شناسهٔ دوم‌شخص مفرد نیست.\n\n| صورت در جمله | تحلیل لازم | بازنویسی مناسب با همین بافت |\n| --- | --- | --- |\n| آنان هر شب این داستان گفتندی. | گفت + ند + ی؛ عادت در گذشته | آنان هر شب این داستان را می‌گفتند. |\n| اگر سیم داشتمی، این کتاب خریدمی. | داشت + م + ی؛ خرید + م + ی؛ فرض خلاف واقع | اگر پول داشتم، این کتاب را می‌خریدم. |\n\nدر **گفتندی**، شناسهٔ جمع «ـند» پیش از «ی» آمده است. در **داشتمی** نیز «ـم» شخص فعل را نشان می‌دهد. پس حذف مکانیکی آخرین حرف و خواندن باقی جمله، بدون توجه به معنا، کافی نیست.\n\n:::example\n**بافت:** گوینده پول ندارد و خرید کتاب را ممکن نمی‌داند.\n\nصورت کهنِ آموزشی: اگر سیم **داشتمی**، این کتاب **خریدمی**.\n\nبازنویسی: اگر پول **داشتم**، این کتاب را **می‌خریدم**.\n\nدر این بافت، دو فعل گزارشی از داشتن و خریدن در گذشته نیستند؛ مجموع جمله فرضی خلاف واقع را بیان می‌کند.\n:::\n\nصورت‌هایی مانند **بودی** بدون بافت ممکن است مبهم باشند: «ی» می‌تواند شناسهٔ دوم‌شخص مفرد باشد یا در یک ساخت تاریخی نقش دیگری داشته باشد. مرجع فاعل، جملهٔ شرط و فعل‌های اطراف به رفع ابهام کمک می‌کنند.\n\n## ۵. خواندن «بُوَد» و تشخیص تفاوت معنا\n\nخط فارسی معمولاً واکه‌های کوتاه را نشان نمی‌دهد. ازاین‌رو، نوشتهٔ **بود** در متن کهن همیشه فعل گذشته نیست: ممکن است **بُوَد** خوانده شود، یعنی صورتی از فعل «بودن» با بن حال **بُو** و شناسهٔ سوم‌شخص مفرد **ـد**.\n\n:::example\n**بافتِ بیان یک حکم کلی:** خرد راهنمای آدمی **بُوَد**.\n\nبازنویسی: خرد راهنمای آدمی **است**.\n\n**بافتِ احتمال:** شاید این سخن راست **بُوَد**.\n\nبازنویسی: شاید این سخن راست **باشد**.\n:::\n\nبنابراین، برای «بُوَد» یک برابر ثابت تعیین نکنید. «است» و «باشد» در مثال‌های بالا به سبب تفاوت بافت انتخاب شده‌اند. در مقابل، در «دیروز اینجا بود»، قید زمان و معنای جمله خوانش گذشته را تأیید می‌کنند.\n\nهمچنین، هر فعل ادبی ساختمان صرفی متفاوتی ندارد. در «هوا سرد **گشت**»، مسئله بیشتر انتخاب واژه است: بازنویسی خنثی امروز «هوا سرد **شد**» است. «گشت» در فارسی ادبی معاصر نیز به کار می‌رود و صرفاً به متن‌های تاریخی محدود نیست.\n\n## ۶. راهنمای بازنویسی سنجیده\n\nبرای خواندن یک فعل ناآشنا، این ترتیب را دنبال کنید:\n\n1. **بافت را مشخص کنید:** روایت، عادت، حکم کلی یا شرط؟\n2. **بن و شناسه را بیابید:** مثلاً در «گفتندی»، «ـند» جمع را نشان می‌دهد.\n3. **نشانگر تاریخی را تشخیص دهید:** «همی» یا «ی» پایانی چه نقشی دارد؟\n4. **برابر امروزی را در جمله بسازید:** گاهی افزودن «را» یا تغییر یک واژه نیز لازم است.\n5. **معنا را دوباره بسنجید:** شخص، زمان، تکرار و فرضی‌بودن جمله حفظ شده‌اند؟\n\nخلاصه: **همی** اغلب با «می‌» بازنویسی می‌شود؛ **ی پایانی** را نباید خودکار شناسهٔ «تو» دانست؛ و **بُوَد** را باید از «بود» گذشته بازشناخت. هرجا بافت برای انتخاب یک خوانش کافی نیست، ابهام را نگه دارید و برای داوری به بخش‌های دیگر متن و توضیحات نسخه یا چاپ مراجعه کنید.",[901],{"id":902,"name":859,"level":840,"language":9,"isCompleted":903,"completionPercentage":904,"totalExercises":16,"completedExercises":904},"01a17dfd-cd0b-7d89-ad41-455738955945",false,0,"2026-10-27T15:32:28+00:00","2026-10-27T15:38:43+00:00",[],[],null,[911,920],{"@id":912,"@type":913,"id":914,"grammarPage":915,"title":916,"instructions":917,"displayOrder":904,"type":918,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":903,"ogImageUrl":919},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-e07d-7be2-92bc-46fdf34dd8b7","GrammarExercise","01a17dfd-e07d-7be2-92bc-46fdf34dd8b7","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a17dfd-cf26-73a5-b85a-92c9a0d76985","همی: خواندن نمود، زمان و ساختمان فعل","گزینهٔ مناسب را انتخاب کنید. جمله‌های کهنِ این تمرین آموزشی و ساخته‌شده‌اند، نه نقل‌قول تاریخی. معیار بازنویسی، فارسی معیار معاصر ایران است.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_84ff289c-f1cd-4086-8742-02c734d51d16_hero.webp?v=1793115152",{"@id":921,"@type":913,"id":922,"grammarPage":915,"title":923,"instructions":924,"displayOrder":11,"type":918,"questionCount":66,"blankCount":71,"isCompleted":903,"ogImageUrl":925},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-e097-7628-b5e3-ade072b3d783","01a17dfd-e097-7628-b5e3-ade072b3d783","ی پایانی و بُوَد: تحلیل و بازنویسی بافتی","با توجه به بافت و هدف بازنویسی، گزینهٔ درست را انتخاب کنید. عبارت‌های کهن، مثال‌های آموزشیِ ساخته‌شده‌اند. بازنویسی‌ها به فارسی معیار معاصر ایران هستند.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_4743645c-21ce-4e33-957c-0c35c7c78507_hero.webp?v=1793115152",{"id":914,"grammarPage":915,"title":916,"instructions":917,"seoTitle":927,"seoDescription":928,"displayOrder":904,"type":918,"questions":929,"ogImageUrl":919},"تمرین همی: تشخیص معنا و ساختمان فعل کهن","در این تمرین انتخاب گزینه، معنای همی و ساختمان فعل کهن را در جمله‌هایی دربارهٔ سفر، کار و زندگی روزانه بررسی کنید و بازنویسی امروزی مناسب را بیابید.",[930],{"id":931,"sentenceTemplate":932,"displayOrder":904,"explanation":933,"exampleSentence":934,"blanks":935},"01a17dfd-e07e-71f9-a258-dc09f6b4f949","در «هر زمستان، مردم ده برای پرندگان دانه همی‌ریختند»، عبارت «هر زمستان» خوانشِ __1__ را تقویت می‌کند.","«هر زمستان» دوره‌های تکرارشونده را مشخص می‌کند؛ همی در این جمله با خوانش عادتی همراه است، نه رخدادی یک‌باره یا فرضی خلاف واقع.","بازنویسی «هر جمعه جامه همی‌شست» چنین است: هر جمعه لباس می‌شست.",[936],{"id":937,"blankNumber":11,"options":938},"01a17dfd-e07e-713d-a258-dc09f5f25a15",[939,943,946],{"id":940,"optionText":941,"isCorrect":942,"displayOrder":904},"01a17dfd-e07d-7f76-92bc-46fdf3dc27df","عادت و تکرار",true,{"id":944,"optionText":945,"isCorrect":903,"displayOrder":11},"01a17dfd-e07e-7061-a258-dc09f4cd20da","رخدادی یک‌باره",{"id":947,"optionText":948,"isCorrect":903,"displayOrder":16},"01a17dfd-e07e-70cd-a258-dc09f526edda","فرض خلاف واقع",{"html":950,"toc":951},"\u003Ch2 id=\"section\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>۱. خواندن صورت کهن، نه تقلید از آن\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>برای فهم متن کهن، شناختن \u003Cstrong>همی\u003C\u002Fstrong> و چند صورت تاریخی فعل کافی نیست؛ باید نقش آن‌ها را در روایت، توصیف عادت یا بیان شرط نیز تشخیص داد. هدف، خواندن و بازنویسی سنجیده است، نه به‌کاربردن این صورت‌ها در گفت‌وگوی امروز.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>در این صفحه، صورت‌های کهن را از نظر ساختمان، معنای بافتی و برابر احتمالی در فارسی معیار معاصر ایران بررسی می‌کنیم.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>مثال‌های این صفحه برای آموزش ساخته شده‌اند و نقل‌قول تاریخی نیستند. کاربرد صورت‌های کهن در دوره‌ها، نویسندگان و گونه‌های ادبی یکسان نیست؛ برابرهای امروزی نیز همیشه جایگزین واژه‌به‌واژه نیستند.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-2\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>۲. «همی» و معنای فعل در بافت\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cstrong>همی\u003C\u002Fstrong> در بسیاری از متن‌های کهن نشانگر استمرار، تکرار یا عادت است و از نظر تاریخی با \u003Cstrong>می‌\u003C\u002Fstrong> پیوند دارد. در خواندن اولیه، تبدیل «همی‌رفت» به «می‌رفت» اغلب راهگشاست؛ بااین‌حال، معنای دقیق را باید از جمله و متن دریافت.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>صورت کهن در بافت\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>بازنویسی امروزی\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>برداشت از بافت\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>هر بامداد به باغ همی‌رفت.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>هر بامداد به باغ می‌رفت.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>عادت و تکرار\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>در راه همی‌رفت که سواری رسید.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>در راه می‌رفت که سواری رسید.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>کاری در جریان، هنگام رخدادی دیگر\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>اکنون سخن تو همی‌شنوم.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>اکنون سخن تو را می‌شنوم.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>دریافت در زمان سخن\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>\u003Cstrong>همی\u003C\u002Fstrong> را همیشه با «داشتن + می‌» بازنویسی نکنید. «هر بامداد همی‌رفت» بیان عادت است؛ «هر بامداد داشت می‌رفت» برابر خنثی و دقیقی برای آن نیست.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>«همی» را نیز نباید از روی معنای امروزی «همیشه» تفسیر کرد. جمله‌ای که «همی» دارد لزوماً از کاری همیشگی خبر نمی‌دهد. این نشانگر می‌تواند با فعل‌های دارای بن حال یا بن گذشته بیاید؛ زمان را از کل ساخت فعل و بافت تشخیص دهید، نه از «همی» به‌تنهایی.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-3\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>۳. مرز واژه و جای نشانگر\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>در چاپ‌های مختلف، صورت‌هایی مانند \u003Cstrong>همی‌رفت\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>همی رفت\u003C\u002Fstrong> دیده می‌شود. تفاوت فاصله‌گذاری لزوماً تفاوت دستوری نیست. در برخی متن‌های کهن، «همی» پس از فعل نیز می‌آید؛ بنابراین، برای شناخت آن نباید فقط جای امروزی «می‌» را ملاک قرار داد.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>در تحلیل، سه جزء را جدا کنید:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>نشانگر تاریخی: \u003Cstrong>همی\u003C\u002Fstrong>؛\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>بن فعل، مانند \u003Cstrong>رفت\u003C\u002Fstrong> یا \u003Cstrong>شنو\u003C\u002Fstrong>؛\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>شناسه، مانند \u003Cstrong>ـم\u003C\u002Fstrong> در «همی‌شنوم».\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>مثلاً در \u003Cstrong>همی‌رفتند\u003C\u002Fstrong>، «همی» نشانگر نمود است، «رفت» بن گذشته و «ـند» شناسهٔ سوم‌شخص جمع. \u003Cem>نمود\u003C\u002Fem> یعنی چگونگی ارائهٔ رویداد، مثلاً به‌صورت کاری در جریان یا عادتی تکرارشونده.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>اگر جای نشانگر یا فاصله‌گذاری ناآشنا بود، نخست فعل و شناسه را پیدا کنید؛ سپس نسبت «همی» را با آن بررسی کنید. شیوهٔ چاپ را با ساختمان تاریخی فعل یکی نگیرید.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-4\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>۴. «ی» پایانی در فعل‌های کهن\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>در برخی ساخت‌های تاریخی، \u003Cstrong>ی\u003C\u002Fstrong> پس از صورت صرف‌شدهٔ فعل می‌آید و می‌تواند استمرار، عادت یا معنای شرطی و خلاف واقع را برساند. این «ی» همیشه شناسهٔ دوم‌شخص مفرد نیست.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>صورت در جمله\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>تحلیل لازم\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>بازنویسی مناسب با همین بافت\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>آنان هر شب این داستان گفتندی.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>گفت + ند + ی؛ عادت در گذشته\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>آنان هر شب این داستان را می‌گفتند.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>اگر سیم داشتمی، این کتاب خریدمی.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>داشت + م + ی؛ خرید + م + ی؛ فرض خلاف واقع\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>اگر پول داشتم، این کتاب را می‌خریدم.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>در \u003Cstrong>گفتندی\u003C\u002Fstrong>، شناسهٔ جمع «ـند» پیش از «ی» آمده است. در \u003Cstrong>داشتمی\u003C\u002Fstrong> نیز «ـم» شخص فعل را نشان می‌دهد. پس حذف مکانیکی آخرین حرف و خواندن باقی جمله، بدون توجه به معنا، کافی نیست.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>بافت:\u003C\u002Fstrong> گوینده پول ندارد و خرید کتاب را ممکن نمی‌داند.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>صورت کهنِ آموزشی: اگر سیم \u003Cstrong>داشتمی\u003C\u002Fstrong>، این کتاب \u003Cstrong>خریدمی\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>بازنویسی: اگر پول \u003Cstrong>داشتم\u003C\u002Fstrong>، این کتاب را \u003Cstrong>می‌خریدم\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>در این بافت، دو فعل گزارشی از داشتن و خریدن در گذشته نیستند؛ مجموع جمله فرضی خلاف واقع را بیان می‌کند.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>صورت‌هایی مانند \u003Cstrong>بودی\u003C\u002Fstrong> بدون بافت ممکن است مبهم باشند: «ی» می‌تواند شناسهٔ دوم‌شخص مفرد باشد یا در یک ساخت تاریخی نقش دیگری داشته باشد. مرجع فاعل، جملهٔ شرط و فعل‌های اطراف به رفع ابهام کمک می‌کنند.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-5\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>۵. خواندن «بُوَد» و تشخیص تفاوت معنا\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>خط فارسی معمولاً واکه‌های کوتاه را نشان نمی‌دهد. ازاین‌رو، نوشتهٔ \u003Cstrong>بود\u003C\u002Fstrong> در متن کهن همیشه فعل گذشته نیست: ممکن است \u003Cstrong>بُوَد\u003C\u002Fstrong> خوانده شود، یعنی صورتی از فعل «بودن» با بن حال \u003Cstrong>بُو\u003C\u002Fstrong> و شناسهٔ سوم‌شخص مفرد \u003Cstrong>ـد\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>بافتِ بیان یک حکم کلی:\u003C\u002Fstrong> خرد راهنمای آدمی \u003Cstrong>بُوَد\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>بازنویسی: خرد راهنمای آدمی \u003Cstrong>است\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>بافتِ احتمال:\u003C\u002Fstrong> شاید این سخن راست \u003Cstrong>بُوَد\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>بازنویسی: شاید این سخن راست \u003Cstrong>باشد\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>بنابراین، برای «بُوَد» یک برابر ثابت تعیین نکنید. «است» و «باشد» در مثال‌های بالا به سبب تفاوت بافت انتخاب شده‌اند. در مقابل، در «دیروز اینجا بود»، قید زمان و معنای جمله خوانش گذشته را تأیید می‌کنند.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>همچنین، هر فعل ادبی ساختمان صرفی متفاوتی ندارد. در «هوا سرد \u003Cstrong>گشت\u003C\u002Fstrong>»، مسئله بیشتر انتخاب واژه است: بازنویسی خنثی امروز «هوا سرد \u003Cstrong>شد\u003C\u002Fstrong>» است. «گشت» در فارسی ادبی معاصر نیز به کار می‌رود و صرفاً به متن‌های تاریخی محدود نیست.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-6\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>۶. راهنمای بازنویسی سنجیده\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>برای خواندن یک فعل ناآشنا، این ترتیب را دنبال کنید:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>بافت را مشخص کنید:\u003C\u002Fstrong> روایت، عادت، حکم کلی یا شرط؟\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>بن و شناسه را بیابید:\u003C\u002Fstrong> مثلاً در «گفتندی»، «ـند» جمع را نشان می‌دهد.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>نشانگر تاریخی را تشخیص دهید:\u003C\u002Fstrong> «همی» یا «ی» پایانی چه نقشی دارد؟\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>برابر امروزی را در جمله بسازید:\u003C\u002Fstrong> گاهی افزودن «را» یا تغییر یک واژه نیز لازم است.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>معنا را دوباره بسنجید:\u003C\u002Fstrong> شخص، زمان، تکرار و فرضی‌بودن جمله حفظ شده‌اند؟\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>خلاصه: \u003Cstrong>همی\u003C\u002Fstrong> اغلب با «می‌» بازنویسی می‌شود؛ \u003Cstrong>ی پایانی\u003C\u002Fstrong> را نباید خودکار شناسهٔ «تو» دانست؛ و \u003Cstrong>بُوَد\u003C\u002Fstrong> را باید از «بود» گذشته بازشناخت. هرجا بافت برای انتخاب یک خوانش کافی نیست، ابهام را نگه دارید و برای داوری به بخش‌های دیگر متن و توضیحات نسخه یا چاپ مراجعه کنید.\u003C\u002Fp>\n",[952,956,960,964,968,972],{"id":953,"text":954,"depth":16,"number":955},"section","۱. خواندن صورت کهن، نه تقلید از آن","1",{"id":957,"text":958,"depth":16,"number":959},"section-2","۲. «همی» و معنای فعل در بافت","2",{"id":961,"text":962,"depth":16,"number":963},"section-3","۳. مرز واژه و جای نشانگر","3",{"id":965,"text":966,"depth":16,"number":967},"section-4","۴. «ی» پایانی در فعل‌های کهن","4",{"id":969,"text":970,"depth":16,"number":971},"section-5","۵. خواندن «بُوَد» و تشخیص تفاوت معنا","5",{"id":973,"text":974,"depth":16,"number":975},"section-6","۶. راهنمای بازنویسی سنجیده","6"]