[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-fa-nafy-va-shenase-morakkab":3,"grammar-exercises-by-page-01a17dfd-d078-76c0-a7b8-23689995898a":26,"exercise-list-path-fa-none":59},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":23,"readyImages":25},"01a17dfd-d078-76c0-a7b8-23689995898a","جای نفی و شناسه در فعل مرکب","nafy-va-shenase-morakkab","جای نشانهٔ نفی و شناسه در فعل مرکب فارسی را با مثال ساده یاد بگیرید و با منفی کردن جزء فعلی و ساخت صورت‌های مناسب فعل برای شخص‌های مختلف آشنا شوید.","در فعل مرکب، مانند **کار کردن** و **تصمیم گرفتن**، نشانهٔ نفی و شناسه به جزء فعلی مربوط‌اند، نه به جزء غیرفعلی. با شناخت جای این نشانه‌ها می‌توانید فعل را منفی کنید و صورت مناسب آن را برای «من»، «تو» یا «ما» بسازید.\n\n## ۱. کدام جزء تغییر می‌کند؟\n\nفعل مرکب یک جزء غیرفعلی، مانند **کار**، و یک جزء فعلی، مانند **کردن**، دارد. در صرف معمول این فعل‌ها، جزء غیرفعلی ثابت می‌ماند و جزء فعلی با زمان و شخص تغییر می‌کند.\n\n| فعل مرکب | با «من» | با «ما» |\n| --- | --- | --- |\n| کار کردن | کار **می‌کنم** | کار **می‌کنیم** |\n| تصمیم گرفتن | تصمیم **می‌گیرم** | تصمیم **می‌گیریم** |\n| پاسخ دادن | پاسخ **می‌دهم** | پاسخ **می‌دهیم** |\n\nپس برای ساختن «ما تصمیم می‌گیریم»، فعل **گرفتن** را صرف می‌کنیم؛ به «تصمیم» شناسه اضافه نمی‌کنیم.\n\n## ۲. جای نفی در حال و گذشته\n\nبرای منفی‌کردن این فعل‌ها، نشانهٔ نفی را به جزء فعلی اضافه می‌کنیم. اگر فعل «می‌» داشته باشد، نفی پیش از آن می‌آید: **نمی‌**. در گذشتهٔ ساده، **نـ** پیش از بن گذشته قرار می‌گیرد.\n\n| زمان | مثبت | منفی |\n| --- | --- | --- |\n| حال اخباری | کار می‌کنم | کار **نمی‌کنم** |\n| حال اخباری | پاسخ می‌دهند | پاسخ **نمی‌دهند** |\n| گذشتهٔ ساده | تصمیم گرفتیم | تصمیم **نگرفتیم** |\n| گذشتهٔ ساده | کمک کردی | کمک **نکردی** |\n| گذشتهٔ استمراری | صحبت می‌کرد | صحبت **نمی‌کرد** |\n\n:::example\nامروز در خانه کار **نمی‌کنم**؛ به اداره می‌روم.\n\nدیروز با مدیر صحبت **نکردیم**.\n\nوقتی رسیدم، کلاس ساکت بود و کسی صحبت **نمی‌کرد**.\n:::\n\n:::warning\nدر منفی‌کردن معمول فعل مرکب، «نـ» را به جزء غیرفعلی نچسبانید.\n\nنادرست: من **نکار می‌کنم**.\n\nدرست: من کار **نمی‌کنم**.\n:::\n\n## ۳. جای شناسه در فعل منفی\n\n**شناسه** بخشی از فعل است که شخص و شمار را نشان می‌دهد. منفی‌شدن فعل، جای شناسه را عوض نمی‌کند: شناسه همچنان در پایان جزء فعلی می‌آید.\n\nدر «کار نمی‌کنیم»، ترتیب بخش‌های جزء فعلی چنین است: **نـ + می‌ + کن + یم**.\n\n| شخص | حال منفی | گذشتهٔ سادهٔ منفی |\n| --- | --- | --- |\n| من | کار نمی‌کنم | کار نکردم |\n| تو | کار نمی‌کنی | کار نکردی |\n| او | کار نمی‌کند | کار نکرد |\n| ما | کار نمی‌کنیم | کار نکردیم |\n| شما | کار نمی‌کنید | کار نکردید |\n| آن‌ها | کار نمی‌کنند | کار نکردند |\n\nدر سوم‌شخص مفردِ گذشتهٔ ساده، شناسهٔ آشکار نداریم: **او کار نکرد**. اما در حال اخباری، شناسهٔ «ـد» می‌آید: **او کار نمی‌کند**.\n\n:::tip\nبرای تغییر شخص، پایان جزء فعلی را تغییر دهید:\n\nمن پاسخ نداد**م**. ← ما پاسخ نداد**یم**.\n\nجزء «پاسخ» در هر دو جمله ثابت است.\n:::\n\n## ۴. نفی در التزامی و نهی\n\nدر صورت‌های التزامیِ دارای «بـ»، هنگام منفی‌کردن، **نـ جای بـ را می‌گیرد**. شناسه همچنان در پایان جزء فعلی می‌ماند.\n\n| کاربرد | صورت مثبت | صورت منفی |\n| --- | --- | --- |\n| التزامی با «تو» | بهتر است عجله بکنی. | بهتر است عجله **نکنی**. |\n| التزامی با «ما» | بهتر است پاسخ بدهیم. | بهتر است پاسخ **ندهیم**. |\n| دستور با «تو» | صحبت کن. | صحبت **نکن**. |\n| دستور با «شما» | صحبت کنید. | صحبت **نکنید**. |\n\nدر فعل‌های مرکب، صورت مثبتِ امر یا التزامی گاهی بدون «بـ» می‌آید؛ مانند **کار کن** و **بهتر است کار کنی**. برای منفی‌کردن این صورت‌ها نیز نفی به جزء فعلی می‌پیوندد: **کار نکن** و **بهتر است کار نکنی**.\n\n:::example\nهنوز اطلاعات کافی نداریم؛ بهتر است امروز تصمیم **نگیریم**.\n\nلطفاً اینجا صحبت **نکنید**؛ جلسه شروع شده است.\n:::\n\n## ۵. تفاوت نفی فعل با «نه»\n\n**نـ** در «کار نمی‌کنم» جزئی از صورت منفی فعل است. اما **نه** می‌تواند واژه‌ای مستقل برای پاسخ منفی یا بیان تقابل باشد.\n\n:::example\n— امروز کار می‌کنی؟\n\n— **نه**، امروز کار **نمی‌کنم**.\n\nمن امروز کار می‌کنم، **نه فردا**.\n:::\n\nدر پاسخ اول، «نه» پاسخ منفی است و «نمی‌کنم» فعل منفی. در جملهٔ آخر، فعل **می‌کنم** مثبت است؛ «نه فردا» فقط زمانِ «فردا» را رد می‌کند.\n\n:::note\n«نه» را همیشه نشانهٔ منفی‌شدن فعل ندانید. برای تشخیص فعل منفی، خودِ جزء فعلی را بررسی کنید: **می‌کنم** مثبت است و **نمی‌کنم** منفی.\n:::\n\n## ۶. مرور کاربردی\n\nبرای صرف و منفی‌کردن فعل مرکب:\n\n1. جزء فعلی را پیدا کنید: تصمیم **گرفتن**.\n2. صورت مناسب زمان و شخص را بسازید: تصمیم **می‌گیریم**.\n3. نفی را در جزء فعلی قرار دهید: تصمیم **نمی‌گیریم**.\n4. بررسی کنید که شناسه در پایان همان جزء باشد: نمی‌گیر**یم**.\n\nالگوی اصلی را به یاد بسپارید: **جزء غیرفعلی ثابت می‌ماند؛ نفی و شناسه در جزء فعلی قرار می‌گیرند.**","fa","B1",79,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a17dfd-ccd2-775d-a2a6-d1dcfb2c5b1a","انتخاب و صرف فعل مرکب",false,0,8,"2026-10-27T15:32:28+00:00","2026-10-27T15:38:43+00:00",4,[],{"name":15,"slug":24,"language":9},"entekhab-va-sarfe-fele-morakkab-b1",[],[27,37,44,52],{"@id":28,"@type":29,"id":30,"grammarPage":31,"title":32,"instructions":33,"displayOrder":17,"type":34,"questionCount":35,"blankCount":35,"isCompleted":16,"ogImageUrl":36},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-eb14-7530-8cb0-66cdb799740e","GrammarExercise","01a17dfd-eb14-7530-8cb0-66cdb799740e","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a17dfd-d078-76c0-a7b8-23689995898a","نفی و شناسه در گزارش کارهای روزانه","گزینه‌ای را انتخاب کنید که جمله را با شخص، زمان و معنای خواسته‌شده کامل کند.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_25941139-c504-49cd-89dd-7eb5853d2cc8_hero.webp?v=1793115155",{"@id":38,"@type":29,"id":39,"grammarPage":31,"title":40,"instructions":41,"displayOrder":42,"type":34,"questionCount":35,"blankCount":35,"isCompleted":16,"ogImageUrl":43},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-eb2c-7ef0-ae47-ee756e6c6f51","01a17dfd-eb2c-7ef0-ae47-ee756e6c6f51","توصیه، نهی و پاسخ منفی با فعل مرکب","با توجه به صورت خواسته‌شده، گزینهٔ درست را انتخاب کنید؛ تفاوت نفی فعل و واژهٔ مستقل «نه» را نیز در نظر بگیرید.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_8b059e05-1b7e-4e35-991f-acb8bf9497a9_hero.webp?v=1793115155",{"@id":45,"@type":29,"id":46,"grammarPage":31,"title":47,"instructions":48,"displayOrder":49,"type":50,"questionCount":21,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":51},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-eb47-7125-88f1-c1016e74093d","01a17dfd-eb47-7125-88f1-c1016e74093d","جزء فعلی، زمان و شناسه در فعل مرکب","هر کارت را انتخاب کنید و سپس ستون مناسب را بزنید. همهٔ کارت‌ها را دسته‌بندی کنید.",2,"word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f71388e8-2a3c-4db6-8da6-f4e1a89360c8_hero.webp?v=1793115155",{"@id":53,"@type":29,"id":54,"grammarPage":31,"title":55,"instructions":56,"displayOrder":57,"type":50,"questionCount":21,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":58},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-eb4f-7ab9-b33f-a90e05ceeb17","01a17dfd-eb4f-7ab9-b33f-a90e05ceeb17","نفی در توصیه، دستور و پاسخ","روی هر کارت و سپس روی ستون مناسب بزنید. معیار دسته‌بندی هر جدول را جداگانه بخوانید.",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d70704cd-563e-4d9c-a472-4798d49fbb4f_hero.webp?v=1793115155",null]