[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-fa":3,"grammar-pages-fa":4,"grammar-page-fa-pasvandhaye-zaya":897,"grammar-lesson-path-fa-pasvandhaye-zaya-none":1063,"grammar-exercises-by-page-01a17dfd-d0ae-78ee-9fee-59edb83dfe8f":1064,"grammar-quick-check-01a17dfd-d0ae-78ee-9fee-59edb83dfe8f":1080,"grammar-lesson-body-01a17dfd-d0ae-78ee-9fee-59edb83dfe8f-5v91u8cez1":1102},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,695,700,705,710,715,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,806,811,816,821,826,831,836,842,847,852,857,862,867,872,877,882,887,892],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a17dfd-cd74-7d5c-9ab8-331c80318b38","الفبای فارسی و شکل‌های حروف","alefbaye-farsi","fa","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a17dfd-d1eb-738e-bb30-c56bc7a4ca25","واکه‌های کوتاه و بلند در خواندن","vakehaye-kutah-va-boland",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a17dfd-cf61-7184-ba6b-65d0e0b7aa96","حروف هم‌آوا و املای واژه‌های رایج","horufe-hamava",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a17dfd-ce7c-7b20-a5d5-233243e0f73d","فاصله و نیم‌فاصله در واژه‌های ساده","fasele-va-nimfasele",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a17dfd-d229-717b-b355-fbcdc56dca48","ضمیرهای شخصی و خطاب با تو و شما","zamirhaye-shakhsi",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a17dfd-cf8e-767e-94d8-388a18dfd578","جمله‌های معرفی با هستم و است","jomlehaye-moarrefi",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a17dfd-cffe-7c73-aa0d-985e6931d109","منفی کردن جمله با نیست","manfi-ba-nist",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a17dfd-d0ee-740f-90e9-81466176f509","پرسش بله و نه با آهنگ و آیا","porseshe-bale-va-na",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a17dfd-d0dd-73aa-a4e5-7e3881633114","پرسش با کی، چی و کجا","porsesh-ki-chi-koja",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a17dfd-ce33-7a2a-a6c4-c82d6e4dcd0b","اشاره با این و آن","eshare-in-va-an",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a17dfd-ce39-7544-a117-04e372c4a0f8","اسم بدون جنس دستوری","esm-bedune-jens",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a17dfd-cf73-7b45-aa79-8f59f0274100","جمع اسم با ها","jame-esm-ba-ha",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a17dfd-ce62-7419-bbb2-1340ae5ef741","اضافه برای بیان مالکیت","ezafe-baraye-malekiyat",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a17dfd-ce67-7f2b-b408-4d530266a25d","اضافه میان اسم و صفت","ezafe-esm-va-sefat",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a17dfd-ce6d-7bf7-b37e-0db8c510b9fe","اضافه پس از واکه و ه پایانی","ezafe-pas-az-vake",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a17dfd-d1d5-7f41-98b4-21ed85d26fc4","توصیف با صفت در جمله","tosif-ba-sefat",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a17dfd-cd63-7a52-96d8-b56026cb618e","عدد و اسم در شمارش","adad-va-esm",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a17dfd-ce4e-7203-8054-c49f3f83ea9c","معرفی اسم نکره با یک و ی","esme-nakare",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a17dfd-cff8-7af3-ade0-07461d055b0f","مکان با در، روی و زیر","makan-dar-ruye-zire",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a17dfd-d1f2-712a-9f97-c3d476e3b5ff","وجود داشتن با هست و نیست","vojud-dashtan",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a17dfd-cde5-73ce-ab48-c7d6e4acaf0f","داشتن برای بیان مالکیت","dashtan-malekiyat",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a17dfd-d00c-7267-8bd5-1f3a02b9a249","مصدر، بن گذشته و بن حال","masdar-va-bon",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a17dfd-d176-76d9-bc9a-47d9a7d9cbc1","شناسه‌های فعل و حذف ضمیر فاعلی","shenasaye-fel",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a17dfd-cefd-76cc-b160-a3d178692bcc","حال اخباری برای کارهای روزمره","hale-ekhbari",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a17dfd-d080-71f5-9a6e-feb2c0bc8f84","نفی فعل با نمی","nafye-fel-ba-nemi",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a17dfd-ce8b-71ed-9ae8-0d7e22c61251","فعل‌های مرکب پرکاربرد با کردن","felhaye-morakkab-kardan",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a17dfd-cfde-70ca-8c43-06cf1a4168f7","مقصد و مبدأ با به و از","maghsad-va-mabda",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a17dfd-cf2d-745f-9ea7-56e8b3e1b443","همراهی و ابزار با با","hamrahi-va-abzar",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a17dfd-cfd8-78e8-9436-22d384524045","مفعول مشخص با را","mafule-moshakhkhas-ra",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a17dfd-cdb8-7901-a946-27efec7cb41e","چند، خیلی و کمی برای بیان مقدار","chand-kheyli-kami",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a17dfd-cdc6-724d-af15-38372365239a","پرسش با چه، کدام، چند و چرا","che-kodam-chand-chera",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a17dfd-ceb5-7096-9a2d-e5c350cc3e34","قیدهای زمان و تکرار در جمله","gheydhaye-zaman-va-tekrar",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a17dfd-d0b8-7785-8439-eabb27930581","پیوند ساده با و، یا و اما","peyvand-va-ya-amma",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a17dfd-cdf1-7ca6-8146-4ccb11744ca5","دوست داشتن و دوست نداشتن","dust-dashtan",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a17dfd-ced3-74c7-93a5-998b730a0b23","گذشتهٔ ساده با بود و داشت","gozashte-bud-va-dasht",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a17dfd-d183-76bf-a40e-4f2c6dbaaa22","صورت‌های گفتاری رایج است و هست","surathaye-goftari-ast",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":191,"displayOrder":192},"01a17dfd-ceee-75b2-aee9-9285366e89e8","گذشتهٔ سادهٔ فعل‌های پرکاربرد","gozashteye-sade","A2",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":191,"displayOrder":197},"01a17dfd-d071-73fb-b185-de258c0865fe","نفی و پرسش در گذشتهٔ ساده","nafy-va-porsesh-gozashte",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":191,"displayOrder":202},"01a17dfd-cee0-7ee7-a8b9-6d01ca423384","گذشتهٔ استمراری و عادت‌های گذشته","gozashteye-estemrari",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":191,"displayOrder":207},"01a17dfd-d11e-772f-986c-dc772941bd59","تفاوت گذشتهٔ ساده و استمراری","sade-va-estemrari",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":191,"displayOrder":212},"01a17dfd-cf09-7338-8409-908d46a0a93f","حال استمراری با دارم می","hale-estemrari",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":191,"displayOrder":217},"01a17dfd-cd88-74fc-960b-30a7b72917a9","بیان آینده با حال و قید زمان","ayande-ba-hal",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":191,"displayOrder":222},"01a17dfd-d223-70c1-98b1-d05f34769736","ضمیرهای پیوستهٔ ملکی","zamirhaye-peyvasteye-melki",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":191,"displayOrder":227},"01a17dfd-d22f-7324-94f6-0804670cb9f4","زنجیرهٔ اضافه با چند وابسته","zanjireye-ezafe",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":191,"displayOrder":232},"01a17dfd-cf79-7ce9-8b66-567ec91b6a12","جمع جانداران با ان","jame-jandaran-an",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":191,"displayOrder":237},"01a17dfd-ce3e-7f87-8561-6252293480d6","اسم پس از عدد و چند","esm-pas-az-adad",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":191,"displayOrder":242},"01a17dfd-d141-784e-b99a-fa23651ea49e","صفت تفضیلی با تر و از","sefate-tafzili",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":191,"displayOrder":247},"01a17dfd-d13a-755b-8b3b-648b013b3e03","صفت عالی با ترین","sefate-ali",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":191,"displayOrder":252},"01a17dfd-cd96-72bc-850a-ea71262aa0c5","برابری با به اندازهٔ و مثل","barabari-va-mesl",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":191,"displayOrder":257},"01a17dfd-d17c-7ed6-9823-c2b44c7626dd","شماره‌های ترتیبی و ترتیب کارها","shomarehaye-tartibi",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":191,"displayOrder":262},"01a17dfd-cf1e-7811-9d3f-13693cea2e88","همه، هر و هیچ در گروه اسمی","hame-har-hich",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":191,"displayOrder":267},"01a17dfd-cf5a-7e2f-8e6a-17c891958a61","حرف‌های اضافهٔ مرکب با اضافه","horufe-ezafeye-morakkab",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":191,"displayOrder":272},"01a17dfd-d1ff-72f9-a8b5-ac5f19592c38","زمان با تا، از و برای","zaman-ta-az-baraye",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":191,"displayOrder":277},"01a17dfd-ce91-7c53-bc00-a7a32add47bb","فعل‌های مرکب با شدن و دادن","felhaye-morakkab-shodan-dadan",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":191,"displayOrder":282},"01a17dfd-cd7a-7bd0-8f0a-b1ddb480a628","امر مثبت و منفی در کارهای روزمره","amre-mosbat-va-manfi",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":191,"displayOrder":287},"01a17dfd-cf03-70e8-906c-ee9d44b278a6","ساخت حال التزامی با ب و بن حال","hale-eltezami",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":191,"displayOrder":292},"01a17dfd-ce14-7bc3-807c-df28f09aabee","التزامی بودن و داشتن","eltezami-budan-dashtan",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":191,"displayOrder":297},"01a17dfd-d1c9-7934-862e-d9b64af1745c","توانستن و بیان توانایی","tavanestan",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":191,"displayOrder":302},"01a17dfd-cda3-7115-8153-8a553a183a75","باید و نباید برای ضرورت","bayad-va-nabayad",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":191,"displayOrder":307},"01a17dfd-cfc5-78b2-bfaf-075c1e414223","خواستن و بیان قصد","khastan-va-ghasd",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":191,"displayOrder":312},"01a17dfd-cddf-7289-90db-b86ba0506987","درخواست مؤدبانه با می‌شود و می‌توانید","darkhaste-moadabane",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":191,"displayOrder":317},"01a17dfd-d0d5-7473-8e8b-da05d392ddf8","پیشنهاد با بیا و بیایید","pishnahad-biya",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":191,"displayOrder":322},"01a17dfd-cdcc-7c9f-ac55-50e24b1d2ec1","دلیل و نتیجه با چون و برای همین","dalil-va-natije",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":191,"displayOrder":327},"01a17dfd-d1b5-797d-82b9-9322dc75b198","ترتیب رویدادها با اول، بعد و آخر","tartibe-ruydadha",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":191,"displayOrder":332},"01a17dfd-d16f-7659-965c-8988d9b7d8aa","شرط واقعی با اگر","sharte-vaghei",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":191,"displayOrder":337},"01a17dfd-cfac-7e1f-a91a-3b48b29d3ab5","جملهٔ متممی ساده با که","jomleye-motammemi-ke",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":191,"displayOrder":342},"01a17dfd-cfa6-7277-b30c-b3d4b4b4e858","معرفی شخص و چیز با جملهٔ موصولی","jomleye-mosuli",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":191,"displayOrder":347},"01a17dfd-cfcb-7325-bf1d-b7cbeee46c2e","خود برای تأکید و ارجاع","khod-takid-va-erja",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":191,"displayOrder":352},"01a17dfd-cf33-7c6f-b97f-8f243610d61e","هنوز، دیگر و نفی زمان‌دار","hanuz-va-digar",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":191,"displayOrder":357},"01a17dfd-d18a-79e8-b2ad-7ecd555162b8","صورت‌های گفتاری می‌روم و می‌خواهم","surathaye-goftari-fel",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":191,"displayOrder":362},"01a17dfd-d104-7d6c-80c0-33b986b543d8","را در گفتار روزمره","ra-dar-goftar",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":191,"displayOrder":367},"01a17dfd-d02d-71ec-bd39-23349360b80f","ماضی نقلی برای تجربه و نتیجهٔ کنونی","maziye-naghli",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":372,"displayOrder":373},"01a17dfd-d09b-78ca-b909-b29a21019de5","انتخاب میان ماضی نقلی و گذشتهٔ ساده","naghli-va-gozashteye-sade","B1",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":372,"displayOrder":378},"01a17dfd-d01e-7944-821f-12d9d684c27e","ماضی بعید برای رویداد پیشین","maziye-baid",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":372,"displayOrder":383},"01a17dfd-cee7-7cf9-89cd-3ffd69621ac2","گذشتهٔ مستمر با داشتم می","gozashteye-mostamar",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":372,"displayOrder":388},"01a17dfd-cd8f-73bd-98d6-7e1eb029be23","آیندهٔ رسمی با خواهم و بن گذشته","ayandeye-rasmi",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":372,"displayOrder":393},"01a17dfd-d1a1-717a-9d8d-75a20dafc144","تغییر حالت با شدن و وضعیت با بودن","taghyire-halat",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":372,"displayOrder":398},"01a17dfd-ce26-7f1a-8dcf-c8f37a49f4eb","فعل مرکب و انتخاب جزء فعلی","entekhabe-joze-feli",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":372,"displayOrder":403},"01a17dfd-d078-76c0-a7b8-23689995898a","جای نفی و شناسه در فعل مرکب","nafy-va-shenase-morakkab",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":372,"displayOrder":408},"01a17dfd-ce98-7c22-9270-36607af75c7d","فعل‌های پیشوندی با بر، باز و در","felhaye-pishvandi",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":372,"displayOrder":413},"01a17dfd-d21a-7792-86be-b529f86d6bf6","ضمیر پیوسته در نقش مفعول","zamire-peyvaste-maful",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":372,"displayOrder":418},"01a17dfd-d212-7bae-bcee-87c2867c090c","ضمیر پس از حرف اضافه در نوشتار و گفتار","zamir-pas-az-harfe-ezafe",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":372,"displayOrder":423},"01a17dfd-d1f8-7747-914f-5a3d23a1f05d","یکدیگر و همدیگر در رابطهٔ متقابل","yekdigar-va-hamdigar",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":372,"displayOrder":428},"01a17dfd-d10a-7747-8b5b-78bfda6ff604","را با مفعول نکرهٔ مشخص","ra-va-nakareye-moshakhkhas",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":372,"displayOrder":433},"01a17dfd-cfd2-7d15-bff3-e200d5e9a7b1","مفعول بدون را در فعالیت‌های معمول","mafule-bedune-ra",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":372,"displayOrder":438},"01a17dfd-d1bb-78c9-a59b-15572e410c51","تطابق فعل با جمع غیرجاندار","tatabogh-jame-gheyrejandar",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":372,"displayOrder":443},"01a17dfd-cf86-752a-b8ca-b85095447c7e","جای ی نکره در گروه اسمی گسترش‌یافته","jaye-ye-nakare",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":372,"displayOrder":448},"01a17dfd-d05a-796a-a619-50da76163932","متمم‌های فعلی و حرف اضافهٔ مناسب","motammemhaye-feli",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":372,"displayOrder":453},"01a17dfd-d03d-7426-98bd-0b5f699a4bb2","مقدار تقریبی و واحدهای شمارش","meghdare-taghribi",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":372,"displayOrder":458},"01a17dfd-cead-7a03-bb6c-80bbacf04ce8","قیدهای حالت و صفت در نقش قید","gheyde-halat",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":372,"displayOrder":463},"01a17dfd-ce21-742f-b356-f99f9a28428f","التزامی پس از امید، ترس و احتمال","eltezami-omid-tars-ehtemal",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":372,"displayOrder":468},"01a17dfd-d1c2-741a-9a10-a5e945ab9d82","تفاوت می‌توانم، می‌شود و ممکن است","tavanestan-va-emkan",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":372,"displayOrder":473},"01a17dfd-d243-7b91-9617-f5b3c48e932f","ضرورت و توصیه دربارهٔ گذشته","zarurat-dar-gozashte",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":372,"displayOrder":478},"01a17dfd-d025-7716-b643-5e5008feb056","ماضی التزامی با صفت مفعولی و باشم","maziye-eltezami",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":372,"displayOrder":483},"01a17dfd-d158-71c2-8670-35784c84b301","شرط فرضی حال با اگر و می","sharte-farziye-hal",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":372,"displayOrder":488},"01a17dfd-cd80-7ece-aa25-3c971b21c09a","آرزو با کاش و ای کاش","arezu-ba-kash",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":372,"displayOrder":493},"01a17dfd-cfb8-7c30-bc4c-6dd88ad89745","جملهٔ زمانی با وقتی، قبل از اینکه و بعد از اینکه","jomleye-zamani",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":372,"displayOrder":498},"01a17dfd-cef6-7041-ab8a-855b13ab1e5a","هدف با تا و برای اینکه","hadaf-ta-baraye-inke",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":372,"displayOrder":503},"01a17dfd-d04b-7b7f-b621-544a8674b0fd","موصولی فاعلی و مفعولی با که","mosuli-faeli-va-mafuli",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":372,"displayOrder":508},"01a17dfd-d0f5-7a8d-b8ca-fd77a44e7e49","پرسش غیرمستقیم با آیا و واژهٔ پرسشی","porseshe-gheyremostaghim",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":372,"displayOrder":513},"01a17dfd-d090-7d89-b3df-e0f8c4efcc85","نقل مستقیم و غیرمستقیم گفتار","naghle-goftar",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":372,"displayOrder":518},"01a17dfd-d1cf-7d02-8f43-094a7d648dae","تضاد و امتیاز با با اینکه و با این حال","tazad-va-emtiyaz",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":372,"displayOrder":523},"01a17dfd-cf17-7a77-9645-576295a69d1d","هماهنگی نفی با هیچ‌کس و هیچ‌چیز","hamahangiye-nafy",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":372,"displayOrder":528},"01a17dfd-d0fe-7193-81ad-a431f0f478d9","پرسش‌های تأییدی با مگر و نه","porseshhaye-tayidi",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":372,"displayOrder":533},"01a17dfd-d123-7c82-ab79-8744f6659c73","ساخت اسم با ی و گی","sakhte-esm-ye-gi",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":372,"displayOrder":538},"01a17dfd-d12a-788f-b736-fdc8544aec22","ساخت صفت با بی، با و مند","sakhte-sefat",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":372,"displayOrder":543},"01a17dfd-cf4d-74f4-b4b2-11b8d82fa003","ضمیر، حذف و پرهیز از تکرار در متن","hazf-va-tekrar",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":372,"displayOrder":548},"01a17dfd-d192-7296-89ee-f461693ec182","تعارف در دعوت، پذیرش و رد مؤدبانه","taarof-davat-va-rad",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":553,"displayOrder":554},"01a17dfd-d034-7d48-9365-411de93980e3","ماضی نقلی استمراری در روایت","maziye-naghliye-estemrari","B2",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":553,"displayOrder":559},"01a17dfd-ced9-7943-b201-1ce85267d76c","گذشته، نتیجه و خبر نقل‌شده","gozashte-va-khabare-naghlshode",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":553,"displayOrder":564},"01a17dfd-d205-7033-ae14-56924a45cf7a","زمان و نمود در روایت چندلایه","zaman-va-nemud-dar-revayat",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":553,"displayOrder":569},"01a17dfd-cdfe-79f8-a41f-ebed0cb561ef","احتمال دربارهٔ گذشته با باید و ماضی التزامی","ehtemale-gozashte",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":553,"displayOrder":574},"01a17dfd-ce06-7242-a9d0-119fd69034eb","انتخاب اخباری یا التزامی در متمم‌ها","ekhbari-ya-eltezami",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":553,"displayOrder":579},"01a17dfd-ce1b-755d-8e0a-f6634733f3a5","التزامی در جمله‌های موصولی نامعین","eltezami-dar-mosuli",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":553,"displayOrder":584},"01a17dfd-d15f-79d0-a4f5-fc1d3f9c6e4d","شرط خلاف واقع گذشته","sharte-khelafe-vagheye-gozashte",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":553,"displayOrder":589},"01a17dfd-d148-7bb9-907a-0deda15d1080","شرط آمیخته با نتیجهٔ کنونی","sharte-amikhte",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":553,"displayOrder":594},"01a17dfd-d167-7820-9c37-e3f7d74cbefd","شرط محدود با به شرط اینکه و مگر اینکه","sharte-mahdud",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":553,"displayOrder":599},"01a17dfd-cf40-70fe-acc6-3630707228a9","هر کس، هر چه و هر جا در جملهٔ وابسته","harkas-harche-harja",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":553,"displayOrder":604},"01a17dfd-d20b-7cec-8361-f02a44597441","حفظ یا حذف ضمیر در جملهٔ موصولی","zamir-dar-mosuli",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":553,"displayOrder":609},"01a17dfd-cf9d-7793-b610-27d7fa1890da","جمله‌های وابستهٔ تو در تو و رفع ابهام","jomlehaye-tudar-tu",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":553,"displayOrder":614},"01a17dfd-ce2c-7d61-96f0-3372a4e83e6f","جابه‌جایی زمان و ارجاع در نقل گفتار","erja-dar-naghle-goftar",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":553,"displayOrder":619},"01a17dfd-cfe3-7d80-bbcc-05957fde9a04","مجهول با صفت مفعولی و شدن","majhul-ba-shodan",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":553,"displayOrder":624},"01a17dfd-cff1-7a49-b461-204fe1635423","تمایز مجهول، تغییر حالت و فعل لازم","majhul-va-taghyire-halat",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":553,"displayOrder":629},"01a17dfd-ce9f-7969-a040-6b0dfdf1b4cb","فعل‌های سببی با اندن و انیدن","felhaye-sababi",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":553,"displayOrder":634},"01a17dfd-d118-751d-8c94-cbb4550dd669","سبب و اجازه با وادار کردن و گذاشتن","sabab-va-ejaze",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":553,"displayOrder":639},"01a17dfd-d131-7ceb-a834-82d1bc9e26f2","ساخت‌های تجربه‌گر مانند سردم است","sakhthaye-tajrobegar",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":553,"displayOrder":644},"01a17dfd-d061-744d-8578-5bad7535f908","موضوع و کانون در ترتیب واژه‌ها","mozu-va-kanun",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":553,"displayOrder":649},"01a17dfd-cd9c-79c9-903e-d78f2a62bced","برجسته‌سازی با این است که","barjastesazi-in-ast-ke",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":553,"displayOrder":654},"01a17dfd-cdd8-7a87-8bf0-0d9b25eeaf20","دامنهٔ نفی در جمله‌های پیچیده","damaneye-nafy",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":553,"displayOrder":659},"01a17dfd-d069-7c48-ace9-bb140ef46315","نه تنها، بلکه و هم در تقابل","na-tanha-balke",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":553,"displayOrder":664},"01a17dfd-cf39-7ba1-97f0-51d7f07110af","هر دو، هر کدام و هیچ‌کدام","har-do-har-kodam",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":553,"displayOrder":669},"01a17dfd-cdd2-7c19-a40a-50ac4a31f6c5","دامنهٔ همه و هر در نفی","damaneye-hame-va-har",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":553,"displayOrder":674},"01a17dfd-d011-7ad7-bb89-ef8a23af286c","اسم‌سازی با مصدر و گروه‌های اضافی","masdar-va-goruhe-ezafi",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":553,"displayOrder":679},"01a17dfd-cf7f-79c0-bbd9-bd04f5470df5","جمع‌های عربی رایج در فارسی","jamhaye-arabi-dar-farsi",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":553,"displayOrder":684},"01a17dfd-d044-7f45-b2fb-959371166074","مقایسهٔ تدریجی با هرچه و تر","moghayeseye-tadriji",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":553,"displayOrder":689},"01a17dfd-ce0e-72c8-b0cd-82b0e7c5831b","رابطهٔ علت، پیامد و امتیاز در استدلال","ellat-payamad-emtiyaz",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":553,"displayOrder":694},"01a17dfd-ce46-7c6d-916f-eecfef374fee","ساخت اسم عامل و ابزار در فارسی","esme-amel-va-abzar",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":553,"displayOrder":699},"01a17dfd-d1ae-721c-80ef-cb6e6c98dda6","ترکیب‌سازی و مرز اجزای واژه","tarkibsazi",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":553,"displayOrder":704},"01a17dfd-d0a4-7c11-a444-473b8bd4cae8","تفاوت نحوی فارسی گفتاری و نوشتاری","nahve-goftari-va-neveshtari",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":553,"displayOrder":709},"01a17dfd-d0c9-721b-961b-422ce0510fa3","پیوند بندها در گزارش و استدلال","peyvande-bandha",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":553,"displayOrder":714},"01a17dfd-cea6-7c1e-b4c5-f3c91799131b","درجهٔ قطعیت و احتیاط در بیان نظر","ghatiyat-va-ehtiyat",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":719,"displayOrder":720},"01a17dfd-cf66-76b5-861e-115497fb43f3","جابه‌جایی مفعول و متمم برای تقابل","jabejayi-baraye-taghabol","C1",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":719,"displayOrder":725},"01a17dfd-cf53-7ca7-9d85-8d093fea687f","حذف فعل و قرینه در جمله‌های هم‌پایه","hazfe-fel-va-gharine",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":719,"displayOrder":730},"01a17dfd-cfb2-71ee-a1db-1e20c1c41a91","جملهٔ شکافته و کانون تقابلی","jomleye-shekafte",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":719,"displayOrder":735},"01a17dfd-d005-762c-858d-890cb38c3999","مرجع ضمیر و ابهام در متن پیچیده","marjae-zamir",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":719,"displayOrder":740},"01a17dfd-cdf7-7ea3-8cb3-5a699439419d","رفع ابهام در زنجیره‌های بلند اضافه","ebham-dar-ezafe",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":719,"displayOrder":745},"01a17dfd-cec3-7df9-84f1-bbd5edfc9270","فشردگی گروه اسمی در نثر دانشگاهی","goruhe-esmiye-daneshgahi",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":719,"displayOrder":750},"01a17dfd-d235-7ddd-85c6-cff034ef4f47","ظرفیت و گذرایی در خانواده‌های فعل مرکب","zarfiyat-va-gozarayi",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":719,"displayOrder":755},"01a17dfd-cfea-7126-85ea-2a74b403c914","مجهول و ساخت غیرشخصی در گزارش رسمی","majhul-va-gheyreshakhsi",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":719,"displayOrder":760},"01a17dfd-d1db-765a-a842-09020fb0ee1b","وجه در ارزیابی، تردید و پیش‌فرض","vajh-va-pishfarz",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":719,"displayOrder":765},"01a17dfd-cda9-7f83-a95e-e5b71ca64acb","معانی معرفتی و الزامی باید","bayade-marefati-va-elzami",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":719,"displayOrder":770},"01a17dfd-ce83-78c7-9780-6ddc6dccd064","نقل غیرمستقیم و فاصله‌گیری از خبر","faselegiri-az-khabar",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":719,"displayOrder":775},"01a17dfd-d150-766e-8584-915323c23c83","شرط‌های بلاغی و امتیازی با حتی اگر","sharte-balaghi-va-emtiyazi",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":719,"displayOrder":780},"01a17dfd-cf96-7415-94fd-a9490b4e3437","جمله‌های معترضه و توضیحی در متن","jomlehaye-motareze",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":719,"displayOrder":785},"01a17dfd-ce54-757d-818f-44e8e09b9ba2","اسمی‌سازی جمله با اینکه و آنچه","esmisaziye-jomle",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":719,"displayOrder":790},"01a17dfd-d0e5-73c0-8b46-a970746fa6bc","پرسش بلاغی و نفی ضمنی","porseshe-balaghi",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":719,"displayOrder":795},"01a17dfd-d087-7abb-94dd-0e0b377701b2","نفی تقابلی و اصلاح برداشت مخاطب","nafye-taghaboli",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":719,"displayOrder":800},"01a17dfd-ce5b-71d4-89d5-963a1677c4b3","اتصال استدلال با حال آنکه و در حالی که","ettesale-estedlal",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":719,"displayOrder":805},"01a17dfd-d23c-7f1b-8a62-1a439ba9dc57","ذرات دیگر، هم و که در بافت گفت‌وگو","zarreha-dar-goftogu",159,{"id":807,"title":808,"slug":809,"language":9,"level":719,"displayOrder":810},"01a17dfd-d199-7127-ab60-ffa26e151844","تعارف، فروتنی و فاصلهٔ اجتماعی","taarof-va-faseleye-ejtemai",160,{"id":812,"title":813,"slug":814,"language":9,"level":719,"displayOrder":815},"01a17dfd-cebb-78f8-aff8-7c9669aab446","تبدیل گفتار به نثر رسمی با حفظ معنا","goftar-be-nasre-rasmi",161,{"id":817,"title":818,"slug":819,"language":9,"level":719,"displayOrder":820},"01a17dfd-cdea-7c46-a8ca-d71eefcc44c0","دستور زبان در مکاتبهٔ اداری","dasture-mokatebeye-edari",162,{"id":822,"title":823,"slug":824,"language":9,"level":719,"displayOrder":825},"01a17dfd-d0ae-78ee-9fee-59edb83dfe8f","پسوندهای زایا و محدودیت ساخت واژه","pasvandhaye-zaya",163,{"id":827,"title":828,"slug":829,"language":9,"level":719,"displayOrder":830},"01a17dfd-d1a7-710c-933c-c8bb3f2a583d","ترکیب‌های عربی تثبیت‌شده در نثر فارسی","tarkibhaye-arabiye-tasbitshode",164,{"id":832,"title":833,"slug":834,"language":9,"level":719,"displayOrder":835},"01a17dfd-ce74-7af9-bc03-91a297ae3a5a","فارسی ایران، دری و تاجیکی در مقایسهٔ دستوری","farsi-dari-tajiki",165,{"id":837,"title":838,"slug":839,"language":9,"level":840,"displayOrder":841},"01a17dfd-cf6c-792e-a4f3-627f68e367f6","جابه‌جایی ارکان جمله در نثر ادبی","jabejayi-dar-nasre-adabi","C2",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":840,"displayOrder":846},"01a17dfd-cf46-75b5-b79d-1f5f4fcd5370","حذف و ایجاز در نثر ادبی و رسمی","hazf-va-ijaz",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":840,"displayOrder":851},"01a17dfd-cf0f-7f4a-9a2c-bf322cbbefda","حال تاریخی و تغییر زمان در روایت ادبی","hale-tarikhi",168,{"id":853,"title":854,"slug":855,"language":9,"level":840,"displayOrder":856},"01a17dfd-d1e2-7c2d-955b-39df14e407d4","خواندن وجه تمنایی با باد و مباد","vajhe-tamannayi",169,{"id":858,"title":859,"slug":860,"language":9,"level":840,"displayOrder":861},"01a17dfd-cf26-73a5-b85a-92c9a0d76985","شناخت همی و صورت‌های کهن فعل در متن","hami-va-felhaye-kohan",170,{"id":863,"title":864,"slug":865,"language":9,"level":840,"displayOrder":866},"01a17dfd-d111-7f12-ac36-e6edf22409d2","کاربردهای کهن را در خواندن متون","raye-kohan",171,{"id":868,"title":869,"slug":870,"language":9,"level":840,"displayOrder":871},"01a17dfd-d052-7a70-a2d8-2a36fda7f862","ساخت‌های موصولی کهن در نثر کلاسیک","mosuliye-kohan",172,{"id":873,"title":874,"slug":875,"language":9,"level":840,"displayOrder":876},"01a17dfd-d018-717d-a365-7804637a9b1d","مصدر مرخم در ساخت‌های رسمی و ادبی","masdare-morakhkham",173,{"id":878,"title":879,"slug":880,"language":9,"level":840,"displayOrder":881},"01a17dfd-cdbe-7a75-ab78-981ee04f9de1","چندصدایی و نقل آزاد غیرمستقیم","chandsedayi-va-naghle-azad",174,{"id":883,"title":884,"slug":885,"language":9,"level":840,"displayOrder":886},"01a17dfd-cfbe-7dab-9a04-a43060ced248","کنایه، طعنه و خلاف‌گویی در ساخت جمله","kenaye-va-tane",175,{"id":888,"title":889,"slug":890,"language":9,"level":840,"displayOrder":891},"01a17dfd-cecb-71d5-8a4e-e72c639bd70f","گروه‌های اسمی فشرده در نثر حقوقی","goruhe-esmiye-hoghughi",176,{"id":893,"title":894,"slug":895,"language":9,"level":840,"displayOrder":896},"01a17dfd-cdb1-77c2-aae2-e32f84e9c08f","بازنویسی ساخت‌های کهن به فارسی امروز","baznevisiye-sakhthaye-kohan",177,{"id":822,"title":823,"slug":824,"seoDescription":898,"content":899,"language":9,"level":719,"displayOrder":825,"grammarTopics":900,"createdAt":905,"updatedAt":906,"totalExercises":16,"vocabularyLists":907,"readyImages":1062},"شناخت پسوندهای زایا در فارسی، محدودیت پایه و معنا، نقش کاربرد و سبک، و سنجش واژه‌های تازه با مقایسهٔ صورت‌های جاافتاده، نامأنوس و وابسته به بافت.","## ۱. زایایی؛ امکان ساختن، نه آزادی بی‌قید\n\nبا پسوندهای فارسی می‌توان واژه‌های تازه ساخت، اما هر ترکیبِ قابل‌فهمی، طبیعی و جاافتاده نیست. برای سنجیدن یک واژهٔ تازه باید نوع پایه، معنای حاصل، کاربردهای موجود و سبک متن را بررسی کرد؛ شباهت ظاهری به چند واژهٔ آشنا کافی نیست.\n\n*زایایی* یعنی امکان استفاده از یک الگوی واژه‌سازی برای ساخت واژه‌های تازه. این ویژگی درجه‌پذیر است: بعضی الگوها در حوزه‌های گوناگون فعال‌اند و بعضی بیشتر در مجموعه‌ای محدود یا سبکی خاص دیده می‌شوند. همچنین ممکن است الگویی در زبان تخصصی فعال باشد، اما در گفت‌وگوی روزمره کاربرد چندانی نداشته باشد.\n\nدر پایان، می‌توانید:\n\n- زایایی یک الگو را از فراوانی واژه‌های قدیمی آن جدا کنید؛\n- محدودیت‌های دستوری، معنایی و کاربردی پسوندها را تشخیص دهید؛\n- برای یک واژهٔ تازه، پذیرش، بازنویسی یا توضیح را آگاهانه انتخاب کنید.\n\n## ۲. پایه و معنای پسوند\n\n*پایه* بخشی است که پسوند به آن افزوده می‌شود. شناخت پسوند فقط شناخت شکل آن نیست؛ باید دید به چه پایه‌هایی می‌پیوندد و چه معنایی می‌سازد.\n\n| پسوند و کاربرد مورد نظر | نمونه‌های جاافتاده | محدودیت مهم |\n| --- | --- | --- |\n| **ـی** برای ساخت صفت نسبی | پژوهشی، اینترنتی، دانشگاهی | نسبتِ صفت با اسم را بافت روشن می‌کند؛ این الگو به معنای امکان اتصال به هر واژه‌ای نیست. |\n| **ـانه** در صفت‌ها و قیدهای وصفی | دوستانه، کودکانه، مسئولانه | معنای حاصل همیشه صرفاً «مانندِ پایه» نیست و به کاربرد تثبیت‌شده بستگی دارد. |\n| **ـمند** برای بیان برخورداری | علاقه‌مند، نیازمند، ثروتمند | برخورداری از هر چیز را نمی‌توان به‌طور طبیعی با این پسوند بیان کرد. |\n| **ـوار** برای بیان شباهت یا شیوه | کودک‌وار، طوطی‌وار | پایه باید در بافت، ویژگی یا شیوه‌ای قابل‌تصور را تداعی کند؛ بسیاری از ساخته‌ها رنگ ادبی دارند. |\n| **ـی** برای ساخت اسم معنا | خوبی، سادگی | در این الگو به صفت می‌پیوندد و ویژگی یا حالت را نام‌گذاری می‌کند؛ وجود این الگو به معنای رواج یکسان همهٔ ساخته‌ها نیست. |\n| **ـگر** برای ساخت نامِ انجام‌دهنده | پژوهشگر، آهنگر | با پایه‌های اسمیِ مناسب، از جمله نام فعالیت یا مادهٔ مرتبط با کار، می‌آید؛ نام هر شغل را نمی‌توان آزادانه با آن ساخت. |\n| **ـچی** برای ساخت نامِ شغل یا نقش | پستچی، ساعتچی | معمولاً به اسمِ مرتبط با کار می‌پیوندد؛ در نام برخی حرفه‌ها جاافتاده است، اما ساخته‌های تازه ممکن است رنگ گفتاری یا تحقیرآمیز بگیرند. |\n| **ـش** برای ساخت اسمِ عمل یا حاصل آن | آموزش، پرسش | در این الگو پایه بن حال است: آموز، پرس؛ بااین‌حال، افزودن آن به هر بن حال الزاماً واژه‌ای رایج نمی‌سازد. |\n| **ـنده** برای ساخت نامِ انجام‌دهنده | خواننده، نویسنده | به بن حال می‌پیوندد؛ معنای شغلی یا تخصصیِ صورت‌هایی مانند «خواننده» به کاربرد وابسته است. |\n\nاین جدول رتبه‌بندی قطعی پسوندها نیست. حتی یک پسوند ممکن است در یکی از کاربردهایش فعال‌تر از کاربرد دیگر باشد. برای نمونه، **ـانه** در «دوستانه» با **ـانه** در «روزانه» معنای یکسانی ندارد؛ نمی‌توان قاعدهٔ یکی را بی‌بررسی به دیگری تعمیم داد.\n\n:::note\nدر پیوند پایه و پسوند، صورت نوشتاری و آوایی پایه ممکن است تغییر کند. در بسیاری از پایه‌های پایان‌یافته به «ه» غیرملفوظ، پیش از **ـی** صورتِ **ـگی** می‌آید: خسته ← خستگی، هفته ← هفتگی. پیش از **ـانه** نیز «بچه ← بچگانه» را داریم، اما این تغییر همگانی نیست: «علاقه ← علاقه‌مند» و «عامه ← عامیانه» الگوهای دیگری دارند. پس هر «ه» پایانی را خودکار به «گ» تبدیل نکنید.\n\nپس از واکه نیز یک صورت واحد برای همهٔ پایه‌ها نداریم: دانا ← دانایی، روستا ← روستایی، دانشجو ← دانشجویی، اما آهو ← آهویی. در این نمونه‌ها «ی» میانجی پیش از پسوند می‌آید. در برخی نوشته‌های قدیمی‌تر، صورت‌هایی مانند «دانائی» و «روستائی» دیده می‌شود؛ در املای معیار امروز «دانایی» و «روستایی» را بنویسید. بنابراین «ـیی\u002Fـئی» را دو گزینهٔ آزاد پس از هر واکه ندانید.\n:::\n\n:::note\nشکل یکسان، لزوماً نقش یکسان ندارد. «ی» در «کتابی خریدم» نشانهٔ نکره است، اما در «زبانِ کتابی» در ساخت یک صفت نقش دارد. بحث این صفحه دربارهٔ پسوندهای واژه‌ساز است، نه همهٔ نشانه‌های هم‌شکل آن‌ها.\n:::\n\n## ۳. محدودیت معنایی و کاربرد جاافتاده\n\nپسوند معمولاً بخشی از معنا را قابل‌پیش‌بینی می‌کند، نه تمام آن را. واژه‌ای که در زبان جا افتاده است می‌تواند معنایی خاص‌تر از مجموع اجزای خود داشته باشد.\n\nبرای سنجیدن محدودیت معناییِ **ـمند**، **علاقه‌مند** را با صورتِ نامأنوسِ **کتاب‌مند** مقایسه کنید. «علاقه‌مند» برخورداری از علاقه را بیان می‌کند و در کاربرد امروز طبیعی است؛ اما برای کسی که کتاب‌های زیادی دارد، معمولاً نمی‌گوییم «کتاب‌مند»، بلکه می‌گوییم «کتاب‌های زیادی دارد». پس حتی وقتی معنای «دارایِ ...» قابل‌حدس است، پیوند این پسوند با هر اسم به یک اندازه پذیرفته نیست.\n\n**دانشمند** نیز در کاربرد معمول نامِ فردی صاحب دانش تخصصی، به‌ویژه پژوهشگر علمی، است؛ هر کسی که چیزی می‌داند، لزوماً «دانشمند» نامیده نمی‌شود. این نمونه معنای تثبیت‌شدهٔ یک واژه را نشان می‌دهد و به‌تنهایی معیاری برای ساخت واژه‌های تازه با **ـمند** نیست.\n\n:::example\n**گفت‌وگویی دوستانه داشتیم.**\n\n«دوستانه» شیوه و فضای گفت‌وگو را توصیف می‌کند؛ لازم نیست دو طرف از قبل دوست بوده باشند.\n\n**این مقاله برای یک مجلهٔ دانشگاهی نوشته شده است.**\n\n«دانشگاهی» نوعی ارتباط با دانشگاه را می‌رساند. اینکه این ارتباط به ناشر، مخاطب یا محیط علمی مربوط باشد، از بافت روشن می‌شود.\n\n**طوطی‌وار پاسخ می‌داد، بی‌آنکه معنای جمله‌ها را بداند.**\n\nدر این بافت، «طوطی‌وار» به تکرار بدون فهم اشاره دارد، نه به هر نوع شباهت با طوطی.\n:::\n\nپس پیش از ساخت واژه، دو پرسش جدا مطرح کنید: «آیا ساخت آن با الگو سازگار است؟» و «آیا مخاطب از آن همان معنای مورد نظر مرا می‌فهمد؟»\n\n## ۴. رقابت صورت‌ها و نقش سبک\n\nوجود یک واژهٔ جاافتاده ممکن است کاربرد ساختهٔ تازه را محدود کند، اما همیشه آن را ناممکن نمی‌کند. گاهی دو صورت در کنار هم پذیرفته‌اند؛ **ماهانه** و **ماهیانه** نمونه‌ای از این هم‌زیستی‌اند. وجود یکی، دلیل نادرستی دیگری نیست.\n\nاز سوی دیگر، نزدیکی معنایی دو پسوند به معنای جانشینی آزاد آن‌ها نیست. انتخاب میان دو صورت ممکن است تصویر، ارزیابی یا لحن جمله را تغییر دهد.\n\n:::example\n**با کنجکاوی کودکانه به دستگاه نگاه کرد.**\n\n«کودکانه» در این بافت می‌تواند حس سادگی و شوق را منتقل کند و الزاماً سرزنش‌آمیز نیست.\n\n**در برابر آن همه شگفتی، کودک‌وار خندید.**\n\n«کودک‌وار» شباهت رفتار به رفتار کودک را برجسته می‌کند و در این جمله رنگی ادبی دارد.\n\n**این رفتار کودکانه است؛ باید مسئولیت کارت را بپذیری.**\n\nاینجا بافت، «کودکانه» را به ارزیابی منفیِ رفتار پیوند می‌دهد.\n:::\n\n:::warning\nاز تفاوت پسوندها، تقابل معناییِ مطلق نسازید. «کودکانه» همیشه منفی نیست و «کودک‌وار» نیز ذاتاً مثبت نیست. معنای پایه، جمله و موقعیت در برداشت نهایی نقش دارند.\n:::\n\n## ۵. سنجش یک ساختهٔ تازه\n\nبرای داوری دربارهٔ واژه‌ای ناآشنا، این مراحل را دنبال کنید:\n\n1. **معنا را بدون پسوند بیان کنید.** دقیقاً چه چیزی را می‌خواهید نام‌گذاری یا توصیف کنید؟\n2. **نمونه‌های هم‌الگو را مقایسه کنید.** فقط شباهت نوشتاری کافی نیست؛ نوع پایه و رابطهٔ معنایی نیز باید نزدیک باشد.\n3. **صورت جاافتاده را بررسی کنید.** شاید واژه یا عبارت موجود، مقصود را روشن‌تر برساند.\n4. **بافت و مخاطب را در نظر بگیرید.** ساخته‌ای مناسب شعر ممکن است برای یک گزارش اداری نامأنوس باشد.\n5. **در صورت نیاز، بازنویسی کنید.** استفاده از عبارت به‌جای یک واژهٔ فشرده، شکست در واژه‌سازی نیست.\n\nفرض کنید برای توصیف شهری با بارندگی فراوان، صورتِ پیشنهادی **باران‌مند** را می‌سازید. مخاطب ممکن است معنای آن را حدس بزند، اما این قابلیتِ فهم، به‌تنهایی نشانهٔ رواج یا بی‌نشان‌بودن آن نیست. در گزارش معمول، **شهر پرباران** انتخاب طبیعی‌تری است؛ در متن ادبی، نویسنده ممکن است آگاهانه صورت تازه را برای ایجاد تصویری خاص به کار ببرد.\n\n:::tip\nنبودن یک واژه در فرهنگ، به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که ساخت آن نادرست است؛ واژه‌های تازه ممکن است هنوز ثبت نشده باشند. در مقابل، دیدن یک نمونه در یک متن نیز برای اثبات رواج عمومی کافی نیست. چند کاربرد مستقل و هم‌معنا، شاهد قوی‌تری فراهم می‌کند.\n:::\n\n## ۶. جمع‌بندی: سه داوری جدا\n\nهنگام ارزیابی یک واژه، این سه داوری را با هم یکی نگیرید:\n\n- **ساخت‌پذیر:** با یک الگوی واژه‌سازیِ قابل‌شناسایی ساخته شده است.\n- **فهم‌پذیر:** مخاطب در بافت می‌تواند معنای مورد نظر را دریابد.\n- **جاافتاده و مناسب:** در کاربرد مورد نظر پذیرفته است و با سبک متن تناسب دارد.\n\nپسوند زایا امکان گسترش واژگان را فراهم می‌کند، اما انتخاب خوب حاصلِ هماهنگی **پایه، معنا، کاربرد و سبک** است.",[901],{"id":902,"name":823,"level":719,"language":9,"isCompleted":903,"completionPercentage":904,"totalExercises":16,"completedExercises":904},"01a17dfd-cd05-71c2-9616-1d0d1325c0f0",false,0,"2026-10-27T15:32:28+00:00","2026-10-27T15:38:43+00:00",[908],{"id":909,"title":823,"vocabularyListWords":910,"isPublished":1061},"01a17dfe-1d1a-7f9b-94ea-8f3792368265",[911,917,923,929,935,941,947,953,959,965,971,977,983,989,995,1001,1007,1013,1019,1025,1031,1037,1043,1049,1055],{"id":912,"vocabularyWord":913,"displayOrder":11},"01a17dfe-1d1b-7063-871c-ceb9ace1a050",{"id":914,"word":915,"language":9,"partsOfSpeech":916,"audio":903},"01a17dfd-fa84-7928-b762-5d8fa8c315a6","پژوهشی",[],{"id":918,"vocabularyWord":919,"displayOrder":16},"01a17dfe-1d1b-7097-871c-ceb9ad66a245",{"id":920,"word":921,"language":9,"partsOfSpeech":922,"audio":903},"01a17dfd-fcdd-7f87-af39-93c24829edb6","اینترنتی",[],{"id":924,"vocabularyWord":925,"displayOrder":21},"01a17dfe-1d1b-70c3-871c-ceb9ae5060ea",{"id":926,"word":927,"language":9,"partsOfSpeech":928,"audio":903},"01a17dfd-fb35-70d1-83e3-4c94e26eae3a","دانشگاهی",[],{"id":930,"vocabularyWord":931,"displayOrder":26},"01a17dfe-1d1b-70e3-871c-ceb9aeae19ee",{"id":932,"word":933,"language":9,"partsOfSpeech":934,"audio":903},"01a17dfd-fa83-7afa-a082-84ca3b9235f4","دوستانه",[],{"id":936,"vocabularyWord":937,"displayOrder":31},"01a17dfe-1d1b-7103-871c-ceb9af79f3b0",{"id":938,"word":939,"language":9,"partsOfSpeech":940,"audio":903},"01a17dfd-fc73-7f43-981c-67be6f41e790","کودکانه",[],{"id":942,"vocabularyWord":943,"displayOrder":36},"01a17dfe-1d1b-7123-871c-ceb9afd35f2f",{"id":944,"word":945,"language":9,"partsOfSpeech":946,"audio":903},"01a17dfd-fbde-7883-a6f2-91e3f83d0626","مسئولانه",[],{"id":948,"vocabularyWord":949,"displayOrder":41},"01a17dfe-1d1b-713f-871c-ceb9affb0ce2",{"id":950,"word":951,"language":9,"partsOfSpeech":952,"audio":903},"01a17dfd-fb00-7c97-9862-553ec02aa99a","علاقه‌مند",[],{"id":954,"vocabularyWord":955,"displayOrder":46},"01a17dfe-1d1b-715b-871c-ceb9b01d5cb4",{"id":956,"word":957,"language":9,"partsOfSpeech":958,"audio":903},"01a17dfd-fb1f-7417-b81d-d25c13b78c92","نیازمند",[],{"id":960,"vocabularyWord":961,"displayOrder":51},"01a17dfe-1d1b-717b-871c-ceb9b0b97d00",{"id":962,"word":963,"language":9,"partsOfSpeech":964,"audio":903},"01a17dfd-fcbe-716b-99fb-0cde812a21d1","ثروتمند",[],{"id":966,"vocabularyWord":967,"displayOrder":56},"01a17dfe-1d1b-7197-871c-ceb9b0f751e6",{"id":968,"word":969,"language":9,"partsOfSpeech":970,"audio":903},"01a17dfd-fa82-7c96-8fba-f8ce8acf50eb","کودک‌وار",[],{"id":972,"vocabularyWord":973,"displayOrder":61},"01a17dfe-1d1b-71b3-871c-ceb9b16dcf0f",{"id":974,"word":975,"language":9,"partsOfSpeech":976,"audio":903},"01a17dfd-fdad-7884-92ca-f173890d7863","طوطی‌وار",[],{"id":978,"vocabularyWord":979,"displayOrder":66},"01a17dfe-1d1b-71cf-871c-ceb9b2348389",{"id":980,"word":981,"language":9,"partsOfSpeech":982,"audio":903},"01a17dfd-fa73-7f0a-a971-cabc2a2e7332","خوبی",[],{"id":984,"vocabularyWord":985,"displayOrder":71},"01a17dfe-1d1b-71eb-871c-ceb9b261a9b8",{"id":986,"word":987,"language":9,"partsOfSpeech":988,"audio":903},"01a17dfd-fb08-7ac5-a714-4438dc678f13","سادگی",[],{"id":990,"vocabularyWord":991,"displayOrder":76},"01a17dfe-1d1b-7207-871c-ceb9b2725017",{"id":992,"word":993,"language":9,"partsOfSpeech":994,"audio":903},"01a17dfd-fe14-700d-b9b7-afc2fe6daad4","پژوهشگر",[],{"id":996,"vocabularyWord":997,"displayOrder":81},"01a17dfe-1d1b-7223-871c-ceb9b330e5fa",{"id":998,"word":999,"language":9,"partsOfSpeech":1000,"audio":903},"01a17dfd-faa2-71bd-a564-13fceb8224cd","آهنگر",[],{"id":1002,"vocabularyWord":1003,"displayOrder":86},"01a17dfe-1d1b-723f-871c-ceb9b3e184a6",{"id":1004,"word":1005,"language":9,"partsOfSpeech":1006,"audio":903},"01a17dfd-fa61-724d-8524-3d2f42ff0582","پستچی",[],{"id":1008,"vocabularyWord":1009,"displayOrder":91},"01a17dfe-1d1b-725f-871c-ceb9b4d06323",{"id":1010,"word":1011,"language":9,"partsOfSpeech":1012,"audio":903},"01a17dfd-fb25-7678-8ec1-849a0a24403d","ساعتچی",[],{"id":1014,"vocabularyWord":1015,"displayOrder":96},"01a17dfe-1d1b-727b-871c-ceb9b57d19a9",{"id":1016,"word":1017,"language":9,"partsOfSpeech":1018,"audio":903},"01a17dfd-fe5c-780e-9db6-ddfc0f218124","آموزش",[],{"id":1020,"vocabularyWord":1021,"displayOrder":101},"01a17dfe-1d1b-7293-871c-ceb9b5906fa2",{"id":1022,"word":1023,"language":9,"partsOfSpeech":1024,"audio":903},"01a17dfd-fc67-712b-a2db-c7e5d0989393","پرسش",[],{"id":1026,"vocabularyWord":1027,"displayOrder":106},"01a17dfe-1d1b-72af-871c-ceb9b5a0f56b",{"id":1028,"word":1029,"language":9,"partsOfSpeech":1030,"audio":903},"01a17dfd-fb18-7d87-a82e-ce1b6758041c","خواننده",[],{"id":1032,"vocabularyWord":1033,"displayOrder":111},"01a17dfe-1d1b-72cb-871c-ceb9b64affd2",{"id":1034,"word":1035,"language":9,"partsOfSpeech":1036,"audio":903},"01a17dfd-fe4f-77ae-9fdc-40d755fc8aff","نویسنده",[],{"id":1038,"vocabularyWord":1039,"displayOrder":116},"01a17dfe-1d1b-72f3-871c-ceb9b71d3ab1",{"id":1040,"word":1041,"language":9,"partsOfSpeech":1042,"audio":903},"01a17dfd-fe53-7508-ab55-79463a684608","دانشمند",[],{"id":1044,"vocabularyWord":1045,"displayOrder":121},"01a17dfe-1d1b-7313-871c-ceb9b7b132d3",{"id":1046,"word":1047,"language":9,"partsOfSpeech":1048,"audio":903},"01a17dfd-fb3d-7c4b-9ef3-c70d3d6fcc30","ماهانه",[],{"id":1050,"vocabularyWord":1051,"displayOrder":126},"01a17dfe-1d1b-7353-871c-ceb9b87c3281",{"id":1052,"word":1053,"language":9,"partsOfSpeech":1054,"audio":903},"01a17dfd-fbf8-7862-9bc7-505cab5cd167","ماهیانه",[],{"id":1056,"vocabularyWord":1057,"displayOrder":131},"01a17dfe-1d1b-739f-871c-ceb9b8a2cec1",{"id":1058,"word":1059,"language":9,"partsOfSpeech":1060,"audio":903},"01a17dfd-fbd7-764c-af6a-b303dccd9ff9","پرباران",[],true,[],null,[1065,1074],{"@id":1066,"@type":1067,"id":1068,"grammarPage":1069,"title":1070,"instructions":1071,"displayOrder":904,"type":1072,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":903,"ogImageUrl":1073},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-ec62-75c1-90d9-4ee86a96f5bc","GrammarExercise","01a17dfd-ec62-75c1-90d9-4ee86a96f5bc","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a17dfd-d0ae-78ee-9fee-59edb83dfe8f","پایه، پسوند و معنای واژه","برای کامل کردن هر تحلیل، گزینهٔ درست را انتخاب کنید. مبنا فارسی معیار امروز است.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d37ae087-26ad-4a8b-8281-99dae1ee43ed_hero.webp?v=1793115155",{"@id":1075,"@type":1067,"id":1076,"grammarPage":1069,"title":1077,"instructions":1078,"displayOrder":11,"type":1072,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":903,"ogImageUrl":1079},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-ec79-7279-9bf6-f82059f47599","01a17dfd-ec79-7279-9bf6-f82059f47599","داوری دربارهٔ واژه‌های تازه و سبک متن","با توجه به شواهد و بافت هر جمله، گزینه‌ای را انتخاب کنید که تحلیل را درست کامل می‌کند.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_dc9e259d-17a7-40c3-944a-7d143f509414_hero.webp?v=1793115155",{"id":1068,"grammarPage":1069,"title":1070,"instructions":1071,"seoTitle":1081,"seoDescription":1082,"displayOrder":904,"type":1072,"questions":1083,"ogImageUrl":1073},"تمرین پسوندهای زایا؛ تشخیص پایه و معنا","در تمرین انتخاب گزینه دربارهٔ پسوندهای زایا، نوع پایه، معنای واژه و املای معیار را در جمله‌هایی دربارهٔ فعالیت، ویژگی، حرفه و ارتباط با نهادها بررسی کنید.",[1084],{"id":1085,"sentenceTemplate":1086,"displayOrder":904,"explanation":1087,"exampleSentence":1088,"blanks":1089},"01a17dfd-ec62-78cd-90d9-4ee86c596b93","اگر الگویی واژه‌های قدیمی فراوانی داشته باشد، اما برای ساخت واژه‌های تازه به کار نرود، این فراوانی به‌تنهایی نشانهٔ __1__ نیست.","قید «برای ساخت واژه‌های تازه به کار نرود» تعیین‌کننده است؛ زایایی امکان ساخت تازه است، نه تعداد واژه‌های به‌جامانده.","ممکن است یک الگو در اصطلاح‌سازی پزشکی فعال باشد، بی‌آنکه در مکالمه فعال باشد.",[1090],{"id":1091,"blankNumber":11,"options":1092},"01a17dfd-ec62-7879-90d9-4ee86bb7f8df",[1093,1096,1099],{"id":1094,"optionText":1095,"isCorrect":903,"displayOrder":904},"01a17dfd-ec62-77c9-90d9-4ee86a99fbbb","وجود واژه‌های قدیمی",{"id":1097,"optionText":1098,"isCorrect":1061,"displayOrder":11},"01a17dfd-ec62-7815-90d9-4ee86b40d558","زایایی آن الگو",{"id":1100,"optionText":1101,"isCorrect":903,"displayOrder":16},"01a17dfd-ec62-7851-90d9-4ee86b8305b4","کاربرد پیشین آن الگو",{"html":1103,"toc":1104},"\u003Ch2 id=\"section\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>۱. زایایی؛ امکان ساختن، نه آزادی بی‌قید\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>با پسوندهای فارسی می‌توان واژه‌های تازه ساخت، اما هر ترکیبِ قابل‌فهمی، طبیعی و جاافتاده نیست. برای سنجیدن یک واژهٔ تازه باید نوع پایه، معنای حاصل، کاربردهای موجود و سبک متن را بررسی کرد؛ شباهت ظاهری به چند واژهٔ آشنا کافی نیست.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>زایایی\u003C\u002Fem> یعنی امکان استفاده از یک الگوی واژه‌سازی برای ساخت واژه‌های تازه. این ویژگی درجه‌پذیر است: بعضی الگوها در حوزه‌های گوناگون فعال‌اند و بعضی بیشتر در مجموعه‌ای محدود یا سبکی خاص دیده می‌شوند. همچنین ممکن است الگویی در زبان تخصصی فعال باشد، اما در گفت‌وگوی روزمره کاربرد چندانی نداشته باشد.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>در پایان، می‌توانید:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>زایایی یک الگو را از فراوانی واژه‌های قدیمی آن جدا کنید؛\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>محدودیت‌های دستوری، معنایی و کاربردی پسوندها را تشخیص دهید؛\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>برای یک واژهٔ تازه، پذیرش، بازنویسی یا توضیح را آگاهانه انتخاب کنید.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"section-2\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>۲. پایه و معنای پسوند\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cem>پایه\u003C\u002Fem> بخشی است که پسوند به آن افزوده می‌شود. شناخت پسوند فقط شناخت شکل آن نیست؛ باید دید به چه پایه‌هایی می‌پیوندد و چه معنایی می‌سازد.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>پسوند و کاربرد مورد نظر\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>نمونه‌های جاافتاده\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>محدودیت مهم\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ـی\u003C\u002Fstrong> برای ساخت صفت نسبی\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>پژوهشی، اینترنتی، دانشگاهی\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>نسبتِ صفت با اسم را بافت روشن می‌کند؛ این الگو به معنای امکان اتصال به هر واژه‌ای نیست.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ـانه\u003C\u002Fstrong> در صفت‌ها و قیدهای وصفی\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>دوستانه، کودکانه، مسئولانه\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>معنای حاصل همیشه صرفاً «مانندِ پایه» نیست و به کاربرد تثبیت‌شده بستگی دارد.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ـمند\u003C\u002Fstrong> برای بیان برخورداری\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>علاقه‌مند، نیازمند، ثروتمند\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>برخورداری از هر چیز را نمی‌توان به‌طور طبیعی با این پسوند بیان کرد.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ـوار\u003C\u002Fstrong> برای بیان شباهت یا شیوه\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>کودک‌وار، طوطی‌وار\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>پایه باید در بافت، ویژگی یا شیوه‌ای قابل‌تصور را تداعی کند؛ بسیاری از ساخته‌ها رنگ ادبی دارند.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ـی\u003C\u002Fstrong> برای ساخت اسم معنا\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>خوبی، سادگی\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>در این الگو به صفت می‌پیوندد و ویژگی یا حالت را نام‌گذاری می‌کند؛ وجود این الگو به معنای رواج یکسان همهٔ ساخته‌ها نیست.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ـگر\u003C\u002Fstrong> برای ساخت نامِ انجام‌دهنده\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>پژوهشگر، آهنگر\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>با پایه‌های اسمیِ مناسب، از جمله نام فعالیت یا مادهٔ مرتبط با کار، می‌آید؛ نام هر شغل را نمی‌توان آزادانه با آن ساخت.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ـچی\u003C\u002Fstrong> برای ساخت نامِ شغل یا نقش\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>پستچی، ساعتچی\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>معمولاً به اسمِ مرتبط با کار می‌پیوندد؛ در نام برخی حرفه‌ها جاافتاده است، اما ساخته‌های تازه ممکن است رنگ گفتاری یا تحقیرآمیز بگیرند.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ـش\u003C\u002Fstrong> برای ساخت اسمِ عمل یا حاصل آن\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>آموزش، پرسش\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>در این الگو پایه بن حال است: آموز، پرس؛ بااین‌حال، افزودن آن به هر بن حال الزاماً واژه‌ای رایج نمی‌سازد.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ـنده\u003C\u002Fstrong> برای ساخت نامِ انجام‌دهنده\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>خواننده، نویسنده\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>به بن حال می‌پیوندد؛ معنای شغلی یا تخصصیِ صورت‌هایی مانند «خواننده» به کاربرد وابسته است.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>این جدول رتبه‌بندی قطعی پسوندها نیست. حتی یک پسوند ممکن است در یکی از کاربردهایش فعال‌تر از کاربرد دیگر باشد. برای نمونه، \u003Cstrong>ـانه\u003C\u002Fstrong> در «دوستانه» با \u003Cstrong>ـانه\u003C\u002Fstrong> در «روزانه» معنای یکسانی ندارد؛ نمی‌توان قاعدهٔ یکی را بی‌بررسی به دیگری تعمیم داد.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>در پیوند پایه و پسوند، صورت نوشتاری و آوایی پایه ممکن است تغییر کند. در بسیاری از پایه‌های پایان‌یافته به «ه» غیرملفوظ، پیش از \u003Cstrong>ـی\u003C\u002Fstrong> صورتِ \u003Cstrong>ـگی\u003C\u002Fstrong> می‌آید: خسته ← خستگی، هفته ← هفتگی. پیش از \u003Cstrong>ـانه\u003C\u002Fstrong> نیز «بچه ← بچگانه» را داریم، اما این تغییر همگانی نیست: «علاقه ← علاقه‌مند» و «عامه ← عامیانه» الگوهای دیگری دارند. پس هر «ه» پایانی را خودکار به «گ» تبدیل نکنید.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>پس از واکه نیز یک صورت واحد برای همهٔ پایه‌ها نداریم: دانا ← دانایی، روستا ← روستایی، دانشجو ← دانشجویی، اما آهو ← آهویی. در این نمونه‌ها «ی» میانجی پیش از پسوند می‌آید. در برخی نوشته‌های قدیمی‌تر، صورت‌هایی مانند «دانائی» و «روستائی» دیده می‌شود؛ در املای معیار امروز «دانایی» و «روستایی» را بنویسید. بنابراین «ـیی\u002Fـئی» را دو گزینهٔ آزاد پس از هر واکه ندانید.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>شکل یکسان، لزوماً نقش یکسان ندارد. «ی» در «کتابی خریدم» نشانهٔ نکره است، اما در «زبانِ کتابی» در ساخت یک صفت نقش دارد. بحث این صفحه دربارهٔ پسوندهای واژه‌ساز است، نه همهٔ نشانه‌های هم‌شکل آن‌ها.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-3\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>۳. محدودیت معنایی و کاربرد جاافتاده\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>پسوند معمولاً بخشی از معنا را قابل‌پیش‌بینی می‌کند، نه تمام آن را. واژه‌ای که در زبان جا افتاده است می‌تواند معنایی خاص‌تر از مجموع اجزای خود داشته باشد.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>برای سنجیدن محدودیت معناییِ \u003Cstrong>ـمند\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>علاقه‌مند\u003C\u002Fstrong> را با صورتِ نامأنوسِ \u003Cstrong>کتاب‌مند\u003C\u002Fstrong> مقایسه کنید. «علاقه‌مند» برخورداری از علاقه را بیان می‌کند و در کاربرد امروز طبیعی است؛ اما برای کسی که کتاب‌های زیادی دارد، معمولاً نمی‌گوییم «کتاب‌مند»، بلکه می‌گوییم «کتاب‌های زیادی دارد». پس حتی وقتی معنای «دارایِ ...» قابل‌حدس است، پیوند این پسوند با هر اسم به یک اندازه پذیرفته نیست.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>دانشمند\u003C\u002Fstrong> نیز در کاربرد معمول نامِ فردی صاحب دانش تخصصی، به‌ویژه پژوهشگر علمی، است؛ هر کسی که چیزی می‌داند، لزوماً «دانشمند» نامیده نمی‌شود. این نمونه معنای تثبیت‌شدهٔ یک واژه را نشان می‌دهد و به‌تنهایی معیاری برای ساخت واژه‌های تازه با \u003Cstrong>ـمند\u003C\u002Fstrong> نیست.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>گفت‌وگویی دوستانه داشتیم.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>«دوستانه» شیوه و فضای گفت‌وگو را توصیف می‌کند؛ لازم نیست دو طرف از قبل دوست بوده باشند.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>این مقاله برای یک مجلهٔ دانشگاهی نوشته شده است.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>«دانشگاهی» نوعی ارتباط با دانشگاه را می‌رساند. اینکه این ارتباط به ناشر، مخاطب یا محیط علمی مربوط باشد، از بافت روشن می‌شود.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>طوطی‌وار پاسخ می‌داد، بی‌آنکه معنای جمله‌ها را بداند.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>در این بافت، «طوطی‌وار» به تکرار بدون فهم اشاره دارد، نه به هر نوع شباهت با طوطی.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>پس پیش از ساخت واژه، دو پرسش جدا مطرح کنید: «آیا ساخت آن با الگو سازگار است؟» و «آیا مخاطب از آن همان معنای مورد نظر مرا می‌فهمد؟»\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-4\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>۴. رقابت صورت‌ها و نقش سبک\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>وجود یک واژهٔ جاافتاده ممکن است کاربرد ساختهٔ تازه را محدود کند، اما همیشه آن را ناممکن نمی‌کند. گاهی دو صورت در کنار هم پذیرفته‌اند؛ \u003Cstrong>ماهانه\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>ماهیانه\u003C\u002Fstrong> نمونه‌ای از این هم‌زیستی‌اند. وجود یکی، دلیل نادرستی دیگری نیست.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>از سوی دیگر، نزدیکی معنایی دو پسوند به معنای جانشینی آزاد آن‌ها نیست. انتخاب میان دو صورت ممکن است تصویر، ارزیابی یا لحن جمله را تغییر دهد.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>با کنجکاوی کودکانه به دستگاه نگاه کرد.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>«کودکانه» در این بافت می‌تواند حس سادگی و شوق را منتقل کند و الزاماً سرزنش‌آمیز نیست.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>در برابر آن همه شگفتی، کودک‌وار خندید.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>«کودک‌وار» شباهت رفتار به رفتار کودک را برجسته می‌کند و در این جمله رنگی ادبی دارد.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>این رفتار کودکانه است؛ باید مسئولیت کارت را بپذیری.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>اینجا بافت، «کودکانه» را به ارزیابی منفیِ رفتار پیوند می‌دهد.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>از تفاوت پسوندها، تقابل معناییِ مطلق نسازید. «کودکانه» همیشه منفی نیست و «کودک‌وار» نیز ذاتاً مثبت نیست. معنای پایه، جمله و موقعیت در برداشت نهایی نقش دارند.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-5\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>۵. سنجش یک ساختهٔ تازه\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>برای داوری دربارهٔ واژه‌ای ناآشنا، این مراحل را دنبال کنید:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>معنا را بدون پسوند بیان کنید.\u003C\u002Fstrong> دقیقاً چه چیزی را می‌خواهید نام‌گذاری یا توصیف کنید؟\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>نمونه‌های هم‌الگو را مقایسه کنید.\u003C\u002Fstrong> فقط شباهت نوشتاری کافی نیست؛ نوع پایه و رابطهٔ معنایی نیز باید نزدیک باشد.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>صورت جاافتاده را بررسی کنید.\u003C\u002Fstrong> شاید واژه یا عبارت موجود، مقصود را روشن‌تر برساند.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>بافت و مخاطب را در نظر بگیرید.\u003C\u002Fstrong> ساخته‌ای مناسب شعر ممکن است برای یک گزارش اداری نامأنوس باشد.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>در صورت نیاز، بازنویسی کنید.\u003C\u002Fstrong> استفاده از عبارت به‌جای یک واژهٔ فشرده، شکست در واژه‌سازی نیست.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>فرض کنید برای توصیف شهری با بارندگی فراوان، صورتِ پیشنهادی \u003Cstrong>باران‌مند\u003C\u002Fstrong> را می‌سازید. مخاطب ممکن است معنای آن را حدس بزند، اما این قابلیتِ فهم، به‌تنهایی نشانهٔ رواج یا بی‌نشان‌بودن آن نیست. در گزارش معمول، \u003Cstrong>شهر پرباران\u003C\u002Fstrong> انتخاب طبیعی‌تری است؛ در متن ادبی، نویسنده ممکن است آگاهانه صورت تازه را برای ایجاد تصویری خاص به کار ببرد.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>نبودن یک واژه در فرهنگ، به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که ساخت آن نادرست است؛ واژه‌های تازه ممکن است هنوز ثبت نشده باشند. در مقابل، دیدن یک نمونه در یک متن نیز برای اثبات رواج عمومی کافی نیست. چند کاربرد مستقل و هم‌معنا، شاهد قوی‌تری فراهم می‌کند.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-6\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>۶. جمع‌بندی: سه داوری جدا\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>هنگام ارزیابی یک واژه، این سه داوری را با هم یکی نگیرید:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>ساخت‌پذیر:\u003C\u002Fstrong> با یک الگوی واژه‌سازیِ قابل‌شناسایی ساخته شده است.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>فهم‌پذیر:\u003C\u002Fstrong> مخاطب در بافت می‌تواند معنای مورد نظر را دریابد.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>جاافتاده و مناسب:\u003C\u002Fstrong> در کاربرد مورد نظر پذیرفته است و با سبک متن تناسب دارد.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>پسوند زایا امکان گسترش واژگان را فراهم می‌کند، اما انتخاب خوب حاصلِ هماهنگی \u003Cstrong>پایه، معنا، کاربرد و سبک\u003C\u002Fstrong> است.\u003C\u002Fp>\n",[1105,1109,1113,1117,1121,1125],{"id":1106,"text":1107,"depth":16,"number":1108},"section","۱. زایایی؛ امکان ساختن، نه آزادی بی‌قید","1",{"id":1110,"text":1111,"depth":16,"number":1112},"section-2","۲. پایه و معنای پسوند","2",{"id":1114,"text":1115,"depth":16,"number":1116},"section-3","۳. محدودیت معنایی و کاربرد جاافتاده","3",{"id":1118,"text":1119,"depth":16,"number":1120},"section-4","۴. رقابت صورت‌ها و نقش سبک","4",{"id":1122,"text":1123,"depth":16,"number":1124},"section-5","۵. سنجش یک ساختهٔ تازه","5",{"id":1126,"text":1127,"depth":16,"number":1128},"section-6","۶. جمع‌بندی: سه داوری جدا","6"]