[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-fa-porseshe-gheyremostaghim":3,"grammar-exercises-by-page-01a17dfd-d0f5-7a8d-b8ca-fd77a44e7e49":123,"exercise-list-path-fa-none":153},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":120,"readyImages":122},"01a17dfd-d0f5-7a8d-b8ca-fd77a44e7e49","پرسش غیرمستقیم با آیا و واژهٔ پرسشی","porseshe-gheyremostaghim","ساخت پرسش غیرمستقیم با آیا و واژه‌های پرسشی، کاربرد آن پس از نمی‌دانم و می‌پرسم، جای واژهٔ پرسشی و تفاوت نشانه‌گذاری جملهٔ خبری و پرسشی را بشناسید.","وقتی پرسشی را درون جمله‌ای مانند «نمی‌دانم…» یا «می‌خواهم بدانم…» می‌آوریم، **پرسش غیرمستقیم** می‌سازیم. برای پرسش‌های بله یا نه می‌توانیم از **آیا** استفاده کنیم؛ برای پرسیدن زمان، مکان، دلیل و مانند آن، واژهٔ پرسشی را نگه می‌داریم.\n\n## ۱. پرسش درون یک جمله\n\nپرسش مستقیم را به‌تنهایی مطرح می‌کنیم. در پرسش غیرمستقیم، همان پرسش بخشی از یک جملهٔ بزرگ‌تر است.\n\n| پرسش مستقیم | پرسش غیرمستقیم |\n| --- | --- |\n| آیا کتابخانه باز است؟ | نمی‌دانم **آیا کتابخانه باز است**. |\n| جلسه کِی شروع می‌شود؟ | می‌خواهم بدانم **جلسه کِی شروع می‌شود**. |\n| ایستگاه کجاست؟ | می‌توانید بگویید **ایستگاه کجاست**؟ |\n\nپرسش غیرمستقیم فقط برای نقل سؤال دیگران نیست. با آن می‌توانیم ندانستن خود را بیان کنیم یا از کسی اطلاعات بخواهیم.\n\n### نقل سؤال دیگران با «پرسیدن»\n\nبرای نقل سؤال دیگران می‌توانیم بخش پرسشی را پس از فعل «پرسیدن» بیاوریم:\n\n:::example\n**پرسش مستقیم:** علی پرسید: «کلاس کِی شروع می‌شود؟»\n\n**نقل غیرمستقیم:** علی پرسید کلاس کِی شروع می‌شود.\n\n**پرسش مستقیم:** علی از من پرسید: «کجا زندگی می‌کنی؟»\n\n**نقل غیرمستقیم:** علی از من پرسید کجا زندگی می‌کنم.\n:::\n\nهنگام نقل سؤال، ضمیرها و شخص فعل را با توجه به گوینده و مخاطب تنظیم می‌کنیم. در مثال دوم، مخاطبِ علی خودِ من هستم؛ بنابراین «زندگی می‌کنی» به «زندگی می‌کنم» تبدیل می‌شود.\n\nگذشته بودنِ «پرسید» باعث تغییر خودکار زمان فعلِ بخش پرسشی نمی‌شود. زمان فعل را بر اساس زمان رویداد و منظور جمله انتخاب می‌کنیم؛ مثلاً اگر کلاس هنوز شروع نشده باشد، می‌توانیم بگوییم: «علی پرسید کلاس کِی شروع می‌شود.»\n\n## ۲. پرسش بله یا نه با آیا\n\nاگر پاسخ پرسش «بله» یا «نه» باشد، می‌توانیم **آیا** را در آغاز بخش پرسشی بیاوریم:\n\n**جملهٔ اصلی + آیا + بخش پرسشی**\n\n«آیا» در پرسش غیرمستقیم بیشتر در نوشتار و گفتار رسمی به کار می‌رود. در گفت‌وگوی روزمره، ساختِ بدون «آیا» و با **یا نه** در پایان بسیار رایج است:\n\n**جملهٔ اصلی + بخش پرسشی + یا نه**\n\n:::example\n**پرسش:** آیا این اتوبوس به میدان آزادی می‌رود؟\n\n**بیان ندانستن:** نمی‌دانم **آیا این اتوبوس به میدان آزادی می‌رود**.\n\n**صورت رایج در گفت‌وگو:** نمی‌دانم **این اتوبوس به میدان آزادی می‌رود یا نه**.\n\n**درخواست اطلاعات:** می‌توانید بگویید **آیا این اتوبوس به میدان آزادی می‌رود**؟\n:::\n\nمی‌توانیم پس از بعضی عبارت‌ها، مانند «نمی‌دانم»، **که** نیز بیاوریم:\n\n- نمی‌دانم **آیا فروشگاه باز است**.\n- نمی‌دانم **که آیا فروشگاه باز است**.\n\nهر دو جمله درست‌اند. در این مثال، «که» ضروری نیست.\n\n:::note\nدر جملهٔ «نمی‌دانم فروشگاه باز است یا نه.» عبارت **یا نه** روشن می‌کند که پرسش دو پاسخ احتمالی دارد. این ساخت در نوشتار هم درست است.\n:::\n\n## ۳. پرسش با چه، کجا، کِی و چرا\n\nاگر پاسخ، اطلاعاتی مانند نام، مکان یا زمان باشد، واژهٔ پرسشی را نگه می‌داریم. برای این نوع پرسش به «آیا» نیاز نداریم.\n\n| اطلاعات مورد نظر | واژه یا عبارت پرسشی | مثال |\n| --- | --- | --- |\n| شخص | چه کسی | نمی‌دانم **چه کسی** پشت در است. |\n| چیز | چه چیزی | می‌خواهم بدانم **چه چیزی** لازم دارید. |\n| مکان | کجا | نمی‌دانم مریم **کجا** زندگی می‌کند. |\n| زمان | کِی \u002F چه زمانی | می‌خواهم بدانم قطار **چه زمانی** می‌رسد. |\n| دلیل | چرا | نمی‌دانم **چرا** فروشگاه بسته است. |\n| تعداد | چند | می‌خواهم بدانم **چند نفر** در کلاس هستند. |\n\nواژهٔ پرسشی همیشه در آغاز بخش وابسته نیست. جای معمول آن را می‌توان حفظ کرد:\n\n:::example\nمریم **کجا** زندگی می‌کند؟ ← نمی‌دانم مریم **کجا** زندگی می‌کند.\n\nجلسه **چه ساعتی** تمام می‌شود؟ ← می‌خواهم بدانم جلسه **چه ساعتی** تمام می‌شود.\n:::\n\nبرای ساختن پرسش غیرمستقیم لازم نیست جای فاعل و فعل را عوض کنیم. در این مثال‌ها، فعل همچنان در پایان بخش پرسشی است.\n\n### تردید در تصمیم با فعل التزامی\n\nوقتی نمی‌دانیم چه کاری انجام دهیم یا کدام گزینه را انتخاب کنیم، پس از «نمی‌دانم» می‌توانیم واژهٔ پرسشی را با **فعل مضارع التزامی** بیاوریم؛ مانند «کنم» و «بروم».\n\n:::example\n**ندانستن اطلاعات:** نمی‌دانم کجا **می‌رود**. — از مقصد او خبر ندارم.\n\n**تردید در تصمیم:** نمی‌دانم کجا **بروم**. — هنوز تصمیم نگرفته‌ام به کجا بروم.\n\n**تردید دربارهٔ کار بعدی:** نمی‌دانم چه کار **کنم**. — نمی‌دانم چه کاری را انتخاب کنم.\n:::\n\nتفاوت فقط در شخص فعل نیست: «نمی‌دانم کجا می‌روم» یعنی از مقصد خود خبر ندارم، اما «نمی‌دانم کجا بروم» تردید در انتخاب مقصد را بیان می‌کند.\n\n## ۴. نقطه یا علامت سؤال؟\n\nنشانهٔ پایان جمله به **کل جمله** بستگی دارد، نه فقط به وجود واژه‌ای مانند «آیا» یا «کجا».\n\n- اگر کل جمله خبری باشد، معمولاً **نقطه** می‌گذاریم: «نمی‌دانم کتابخانه کجاست.»\n- اگر کل جمله پرسشی باشد، **علامت سؤال** می‌گذاریم: «می‌دانید کتابخانه کجاست؟»\n\n:::warning\nوجود «آیا» به‌تنهایی به معنی نیاز به علامت سؤال در پایان نیست:\n\n**نمی‌دانم آیا جلسه امروز برگزار می‌شود.**\n\nاین جمله، ندانستن گوینده را بیان می‌کند؛ ساخت کل جمله خبری است.\n:::\n\nپرسش‌هایی مانند «می‌توانید بگویید…؟» معمولاً راهی مؤدبانه برای درخواست اطلاعات‌اند. پاسخ مورد انتظار به «می‌توانید بگویید ایستگاه کجاست؟» معمولاً نشانی ایستگاه است، نه فقط «بله».\n\n## ۵. راهنمای ساخت پرسش غیرمستقیم\n\n1. نوع پاسخ را مشخص کنید: **بله یا نه**، یا **اطلاعات مشخص**؟\n2. برای بله یا نه از **آیا** یا ساختِ **… یا نه** استفاده کنید؛ برای اطلاعات مشخص، **واژهٔ پرسشی** را نگه دارید.\n3. پرسش را پس از عبارتی مانند **نمی‌دانم**، **می‌خواهم بدانم** یا **می‌توانید بگویید** قرار دهید.\n4. نشانهٔ پایان را با توجه به کل جمله انتخاب کنید.\n\n:::example\n**بله یا نه:** نمی‌دانم **آیا مریم در خانه است**.\n\n**مکان:** نمی‌دانم مریم **کجاست**.\n\n**درخواست مؤدبانه:** می‌توانید بگویید مریم **کجاست**؟\n:::","fa","B1",100,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a17dfd-ccd0-75a6-bdc9-1593cbb335a6","از پرسش غیرمستقیم تا نقل گفتار",false,0,8,"2026-10-27T15:32:28+00:00","2026-10-27T15:38:43+00:00",4,[23],{"id":24,"title":5,"vocabularyListWords":25,"isPublished":104},"01a17dfe-1d3a-72fb-b57b-8aab72bcdff1",[26,33,40,47,53,60,67,74,80,87,94,106,113],{"id":27,"vocabularyWord":28,"displayOrder":32},"01a17dfe-1d3a-737f-b57b-8aab7332e92a",{"id":29,"word":30,"language":9,"partsOfSpeech":31,"audio":16},"01a17dfd-fa9a-7744-bf72-0b7ecdd7461f","آیا",[],1,{"id":34,"vocabularyWord":35,"displayOrder":39},"01a17dfe-1d3a-73b7-b57b-8aab734bd7c6",{"id":36,"word":37,"language":9,"partsOfSpeech":38,"audio":16},"01a17dfd-fdb6-790a-98f4-56c434a4c5ef","یا نه",[],2,{"id":41,"vocabularyWord":42,"displayOrder":46},"01a17dfe-1d3a-73df-b57b-8aab73e451a7",{"id":43,"word":44,"language":9,"partsOfSpeech":45,"audio":16},"01a17dfd-fca5-7bc9-a375-31c7f8b84c5b","دانستن",[],3,{"id":48,"vocabularyWord":49,"displayOrder":21},"01a17dfe-1d3a-73fb-b57b-8aab741b117e",{"id":50,"word":51,"language":9,"partsOfSpeech":52,"audio":16},"01a17dfd-fcb3-7040-95cf-590d50e92bb2","پرسیدن",[],{"id":54,"vocabularyWord":55,"displayOrder":59},"01a17dfe-1d3a-741b-b57b-8aab74624f87",{"id":56,"word":57,"language":9,"partsOfSpeech":58,"audio":16},"01a17dfd-fbf2-7cb8-a057-5663068fce0c","که",[],5,{"id":61,"vocabularyWord":62,"displayOrder":66},"01a17dfe-1d3a-743b-b57b-8aab74f9d7f3",{"id":63,"word":64,"language":9,"partsOfSpeech":65,"audio":16},"01a17dfd-fbcb-7993-82c1-6ed0de108238","چه کسی",[],6,{"id":68,"vocabularyWord":69,"displayOrder":73},"01a17dfe-1d3a-7457-b57b-8aab756a2f79",{"id":70,"word":71,"language":9,"partsOfSpeech":72,"audio":16},"01a17dfd-fbc8-769e-a527-0d80177c31b9","چه چیزی",[],7,{"id":75,"vocabularyWord":76,"displayOrder":18},"01a17dfe-1d3a-7477-b57b-8aab7586fefd",{"id":77,"word":78,"language":9,"partsOfSpeech":79,"audio":16},"01a17dfd-fcb6-76bb-95fe-c760c50de831","کجا",[],{"id":81,"vocabularyWord":82,"displayOrder":86},"01a17dfe-1d3a-7493-b57b-8aab76116ed4",{"id":83,"word":84,"language":9,"partsOfSpeech":85,"audio":16},"01a17dfd-fe68-71d7-9bdc-2bc4cab0d68e","کِی",[],9,{"id":88,"vocabularyWord":89,"displayOrder":93},"01a17dfe-1d3a-74af-b57b-8aab7625501c",{"id":90,"word":91,"language":9,"partsOfSpeech":92,"audio":16},"01a17dfd-fcab-7016-a002-4b69c2330ee5","چه زمانی",[],10,{"id":95,"vocabularyWord":96,"displayOrder":105},"01a17dfe-1d3a-74db-b57b-8aab76336d0b",{"id":97,"word":98,"language":9,"partsOfSpeech":99,"audio":16},"01a17dfd-f996-78c8-8251-9a92d3bd6411","چه ساعتی",[100],{"id":101,"partOfSpeech":102,"definition":103,"isPrimary":104,"meaningOrder":32},"01a17dfd-f9e0-7898-8fd9-b07b116a5d6d","PHRASE","",true,11,{"id":107,"vocabularyWord":108,"displayOrder":112},"01a17dfe-1d3a-74fb-b57b-8aab76ebae04",{"id":109,"word":110,"language":9,"partsOfSpeech":111,"audio":16},"01a17dfd-fe4a-7e36-8e0e-202d98366028","چرا",[],12,{"id":114,"vocabularyWord":115,"displayOrder":119},"01a17dfe-1d3a-7517-b57b-8aab7777d72b",{"id":116,"word":117,"language":9,"partsOfSpeech":118,"audio":16},"01a17dfd-fdc0-76e0-812b-4f015357a872","چند",[],13,{"name":15,"slug":121,"language":9},"porsesh-va-naghle-goftar-b1",[],[124,133,140,147],{"@id":125,"@type":126,"id":127,"grammarPage":128,"title":129,"instructions":130,"displayOrder":17,"type":131,"questionCount":112,"blankCount":112,"isCompleted":16,"ogImageUrl":132},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-edb8-7663-b89f-4a377efaf717","GrammarExercise","01a17dfd-edb8-7663-b89f-4a377efaf717","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a17dfd-d0f5-7a8d-b8ca-fd77a44e7e49","پرسش غیرمستقیم برای گرفتن اطلاعات","با توجه به نوع اطلاعات مورد نظر، گزینهٔ مناسب را برای هر جای خالی انتخاب کنید.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c1f90263-bee2-4f76-bbc8-6b4220010c06_hero.webp?v=1793115155",{"@id":134,"@type":126,"id":135,"grammarPage":128,"title":136,"instructions":137,"displayOrder":32,"type":131,"questionCount":138,"blankCount":138,"isCompleted":16,"ogImageUrl":139},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-edce-7b86-9341-aebc5828a8fd","01a17dfd-edce-7b86-9341-aebc5828a8fd","نقل پرسش، تصمیم‌گیری و نشانهٔ پایان","با توجه به گوینده، معنای جمله و دستور هر سؤال، گزینهٔ مناسب را انتخاب کنید.",14,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b7dba91f-c385-4266-8ac2-e3ac4fd3b069_hero.webp?v=1793115155",{"@id":141,"@type":126,"id":142,"grammarPage":128,"title":143,"instructions":144,"displayOrder":39,"type":145,"questionCount":21,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":146},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-ede5-7aa9-a497-55d07dbd2cc7","01a17dfd-ede5-7aa9-a497-55d07dbd2cc7","پرسش غیرمستقیم و نوع اطلاعات","هر کارت را انتخاب کنید و سپس ستون مناسب را بزنید. به نوع پاسخ مورد نیاز توجه کنید.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_bb12911b-be3d-4213-b3f7-4c06aca8fa02_hero.webp?v=1793115155",{"@id":148,"@type":126,"id":149,"grammarPage":128,"title":150,"instructions":151,"displayOrder":46,"type":145,"questionCount":21,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":152},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-edec-708a-8e7f-630816bdcf3b","01a17dfd-edec-708a-8e7f-630816bdcf3b","معنا و ساخت جمله در پرسش غیرمستقیم","هر کارت را انتخاب کنید و سپس ستون مناسب را بزنید. معیار دسته‌بندی را در دستور هر جدول بخوانید.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_92f302bd-4f87-437a-b49b-2fd6a6423198_hero.webp?v=1793115155",null]