[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-fa-sabab-va-ejaze":3,"grammar-exercises-by-page-01a17dfd-d118-751d-8c94-cbb4550dd669":43,"exercise-list-path-fa-none":61},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":40,"readyImages":42},"01a17dfd-d118-751d-8c94-cbb4550dd669","سبب و اجازه با وادار کردن و گذاشتن","sabab-va-ejaze","تفاوت اجبار و اجازه با وادار کردن و گذاشتن، ساخت جمله با مصدر و فعل التزامی، هماهنگی فعل با انجام‌دهنده و معنی نفی را در مثال‌های کاربردی فارسی بشناسید.","## ۱. فشار برای انجام کار یا اجازهٔ انجام آن\n\nبا **وادار کردن** می‌گوییم کسی یا چیزی باعث می‌شود فردی کاری را با فشار یا برخلاف میلش انجام دهد. با **گذاشتن** در معنای اجازه، می‌گوییم کسی مانع انجام کار نمی‌شود یا به آن اجازه می‌دهد. در این صفحه، ساخت این دو فعل، انتخاب فعل بعدی و تفاوت معنایی جمله‌های منفی را بررسی می‌کنیم.\n\n:::example\nمدیر، مریم را **وادار کرد که** تا دیر وقت در اداره بماند؛ مریم می‌خواست زودتر برود.\n\nمدیر **گذاشت** مریم زودتر برود؛ کار ضروری دیگری نداشت.\n:::\n\nدر جملهٔ اول، مدیر فشار می‌آورد. در جملهٔ دوم، مدیر اجازه می‌دهد. انجام‌دهندهٔ «ماندن» و «رفتن» در هر دو جمله مریم است، نه مدیر.\n\n## ۲. ساخت‌های رایج با وادار کردن\n\nدو ساخت پرکاربرد برای معرفی کاری که فرد به انجام آن وادار می‌شود وجود دارد:\n\n| ساخت | مثال |\n| --- | --- |\n| کسی را به + مصدر + وادار کردن | مربی، بازیکن را **به دویدن وادار کرد**. |\n| کسی را وادار کردن که + جمله | مربی، بازیکن را **وادار کرد که بدود**. |\n\nدر ساخت اول، مصدر نامِ کار را بیان می‌کند: **رفتن، دویدن، نوشتن**. در ساخت دوم، فعل معمولاً به صورت **مضارع التزامی** می‌آید: **برود، بدود، بنویسد**. در این مثال‌ها، «را» به شخص مشخصی مربوط است که تحت فشار قرار می‌گیرد.\n\nفاعلِ «وادار کردن» همیشه انسان نیست؛ یک وضعیت نیز می‌تواند فرد را به کاری وادار کند.\n\n:::example\nکمبود پول، ما را **به فروش خودرو وادار کرد**.\n\nکمبود پول، ما را **وادار کرد که خودرو را بفروشیم**.\n:::\n\nدر هر دو جمله، «ما» خودرو را می‌فروشیم. تفاوت اصلی در شیوهٔ بیان کار است: **به فروش خودرو** یا **که خودرو را بفروشیم**.\n\n## ۳. گذاشتن در معنای اجازه\n\n«گذاشتن» در این کاربرد معمولاً با جمله‌ای می‌آید که فعل آن مضارع التزامی است. شخصِ اجازه‌دهنده و انجام‌دهندهٔ کار می‌توانند متفاوت باشند.\n\n| اجازه‌دهنده | انجام‌دهندهٔ کار | جمله |\n| --- | --- | --- |\n| من | تو | من **می‌گذارم** تو **انتخاب کنی**. |\n| نگهبان | ما | نگهبان **گذاشت** ما **وارد شویم**. |\n| پدر | بچه‌ها | پدر **گذاشت** بچه‌ها **بازی کنند**. |\n\nوقتی انجام‌دهنده از بافت روشن است، ضمیر او می‌تواند حذف شود: «نگهبان گذاشت **وارد شویم**.» شناسهٔ «ـیم» نشان می‌دهد که «ما» وارد می‌شویم.\n\n«که» نیز می‌تواند بیاید: «پدر گذاشت **که** بچه‌ها بازی کنند.» در این ساخت، آمدن آن الزامی نیست.\n\n:::note\nدر «کتاب را روی میز **گذاشت**»، فعل دربارهٔ قرار دادن یک چیز در جایی است، نه اجازه. برای تشخیص معنای اجازه، ببینید چه کسی اجازه می‌دهد و چه کاری اجازه داده می‌شود.\n:::\n\nدر درخواست مستقیم، **بگذار** و **بگذارید** رایج‌اند:\n\n- **بگذار** حرفم را تمام کنم.\n- لطفاً **بگذارید** خودم توضیح بدهم.\n\n«بگذارید» برای خطاب به چند نفر یا خطاب محترمانه به یک نفر به کار می‌رود. در نوشتار اداری، «اجازه دادن» معمولاً از «گذاشتن» رسمی‌تر است: «مدیر اجازه داد جلسه زودتر تمام شود.»\n\n## ۴. زمان و شخصِ فعل دوم\n\nفعل اول زمانِ فشار آوردن یا اجازه دادن را نشان می‌دهد. فعل دوم با **انجام‌دهندهٔ کار** هماهنگ می‌شود، نه لزوماً با فاعل فعل اول.\n\n:::example\nدیروز مسئول، **ما را وادار کرد** که دوباره فرم را **پر کنیم**.\n\nدیروز مسئول **گذاشت** زودتر **برویم**.\n:::\n\nبا اینکه هر دو جمله دربارهٔ دیروز هستند، «پر کنیم» و «برویم» مضارع التزامی‌اند. نامِ «مضارع» در اینجا به معنای رخ دادن کار در زمان حال نیست؛ زمان کار از جمله و بافت فهمیده می‌شود.\n\n:::warning\nبرای بیان کارِ مورد اجبار، صورت «بنویسم» را با «می‌نویسم» عوض نکنید:\n\n✓ معلم مرا وادار کرد که پاسخ را **بنویسم**.\n\n✗ معلم مرا وادار کرد که پاسخ را **می‌نویسم**.\n:::\n\n## ۵. نفیِ فشار، نفیِ اجازه و انجام ندادن کار\n\nجای نفی تعیین می‌کند چه چیزی منفی می‌شود.\n\n| جمله | معنی |\n| --- | --- |\n| مدیر مرا **وادار نکرد** که بمانم. | مدیر برای ماندن به من فشار نیاورد. |\n| مدیر مرا وادار کرد که **نروم**. | فشار مدیر برای نرفتن من بود. |\n| مدیر **نگذاشت** بروم. | مدیر اجازهٔ رفتن نداد یا مانع رفتن شد. |\n\n«وادار نکرد» به‌تنهایی نمی‌گوید که شخص چه کاری انجام داده است. ممکن است بدون فشار همان کار را کرده باشد.\n\n:::example\nمدیر مرا **وادار نکرد که بمانم**؛ خودم تصمیم گرفتم کارم را تمام کنم و ماندم.\n:::\n\nهمچنین «گذاشت» بر اجازه یا مانع نشدن تأکید دارد، نه بر اجبار. از «اجازه داد بروم» به‌تنهایی نمی‌توان نتیجه گرفت که حتماً رفته‌ام؛ نتیجه باید از بافت روشن شود.\n\n## ۶. راهنمای انتخاب\n\n1. اگر فشار یا اجبار مهم است، **وادار کردن** را انتخاب کنید.\n2. کار را با **به + مصدر** یا **که + فعل التزامی** بیان کنید.\n3. اگر اجازه یا مانع نشدن مهم است، **گذاشتن + جمله با فعل التزامی** را به کار ببرید.\n4. شناسهٔ فعل دوم را با انجام‌دهندهٔ همان کار هماهنگ کنید.\n5. در جملهٔ منفی، فرق **وادار نکردن**، **نگذاشتن** و **انجام ندادن کار** را بررسی کنید.","fa","B2",125,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a17dfd-ccf2-7237-b534-434bbaa4f2df","سبب، اجبار و اجازه",false,0,5,"2026-10-27T15:32:28+00:00","2026-10-27T15:38:43+00:00",2,[23],{"id":24,"title":5,"vocabularyListWords":25,"isPublished":39},"01a17dfe-1d3f-7bb2-b851-72bfb02a764f",[26,33],{"id":27,"vocabularyWord":28,"displayOrder":32},"01a17dfe-1d3f-7c1e-b851-72bfb076d7e9",{"id":29,"word":30,"language":9,"partsOfSpeech":31,"audio":16},"01a17dfd-fbd5-784b-a206-ab30c73d1a10","وادار کردن",[],1,{"id":34,"vocabularyWord":35,"displayOrder":21},"01a17dfe-1d3f-7c6e-b851-72bfb0d97cd4",{"id":36,"word":37,"language":9,"partsOfSpeech":38,"audio":16},"01a17dfd-fd92-7e04-bf84-0ecfa3261f89","گذاشتن",[],true,{"name":15,"slug":41,"language":9},"sabab-ejbar-ejaze-b2",[],[44,54],{"@id":45,"@type":46,"id":47,"grammarPage":48,"title":49,"instructions":50,"displayOrder":17,"type":51,"questionCount":52,"blankCount":52,"isCompleted":16,"ogImageUrl":53},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-eec3-7c6f-a678-516ee3a4bd8a","GrammarExercise","01a17dfd-eec3-7c6f-a678-516ee3a4bd8a","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a17dfd-d118-751d-8c94-cbb4550dd669","ساخت اجبار و اجازه در محیط کار و آموزش","گزینه‌ای را انتخاب کنید که ساخت جمله و معنای مشخص‌شده در بافت را کامل می‌کند.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1fdfd5b7-d440-4d71-a02e-e72ea9f6819d_hero.webp?v=1793115156",{"@id":55,"@type":46,"id":56,"grammarPage":48,"title":57,"instructions":58,"displayOrder":32,"type":51,"questionCount":52,"blankCount":59,"isCompleted":16,"ogImageUrl":60},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-eedb-7707-b7b1-04564238a320","01a17dfd-eedb-7707-b7b1-04564238a320","اجازه، درخواست و دامنهٔ نفی در زندگی روزمره","با توجه به بافت، معنای جمله و شیوهٔ خطاب، گزینهٔ درست را برای هر جای خالی انتخاب کنید.",13,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_afaa15d6-3068-489c-aad9-87f2b8a416a9_hero.webp?v=1793115156",null]