[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-fa-tavanestan":3,"grammar-exercises-by-page-01a17dfd-d1c9-7934-862e-d9b64af1745c":26,"exercise-list-path-fa-none":60},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":23,"readyImages":25},"01a17dfd-d1c9-7934-862e-d9b64af1745c","توانستن و بیان توانایی","tavanestan","بیان توانایی با می‌توانم و نمی‌توانم، ساخت جمله با فعل التزامی، هماهنگی دو فعل و پرسیدن دربارهٔ توانایی در کارهای روزمره همراه با مثال‌های سادهٔ فارسی.","## ۱. گفتنِ اینکه چه کاری از ما برمی‌آید\n\nبرای بیان توانایی از **توانستن** استفاده می‌کنیم. با **می‌توانم** می‌گوییم انجام کاری برای ما امکان دارد؛ مثلاً آن کار را بلدیم یا وقت و نیروی کافی داریم. در این صفحه، جمله‌های مثبت، منفی و پرسشی دربارهٔ توانایی می‌سازیم.\n\n:::example\nمن **می‌توانم** فارسی بخوانم.\n\nاین کیف سبک است. سارا **می‌تواند** آن را بلند کند.\n\nامروز وقت دارم. **می‌توانم** به تو کمک کنم.\n:::\n\n## ۲. شکل‌های حالِ توانستن\n\nشکل فعل با شخص تغییر می‌کند. برای منفی‌کردن، **می‌توانم** به **نمی‌توانم** تبدیل می‌شود.\n\n| شخص | مثبت | منفی |\n| --- | --- | --- |\n| من | می‌توانم | نمی‌توانم |\n| تو | می‌توانی | نمی‌توانی |\n| او | می‌تواند | نمی‌تواند |\n| ما | می‌توانیم | نمی‌توانیم |\n| شما | می‌توانید | نمی‌توانید |\n| آن‌ها | می‌توانند | نمی‌توانند |\n\nلازم نیست همیشه ضمیر را بگوییم؛ پایان فعل شخص را نشان می‌دهد.\n\n:::example\nمن **می‌توانم** شنا کنم. ← **می‌توانم** شنا کنم.\n\nما **نمی‌توانیم** این میز را بلند کنیم. خیلی سنگین است.\n:::\n\n:::note\nشکل‌های جدول برای فارسی معیار هستند. در گفتار روزمرهٔ ایران، شکل‌هایی مانند **می‌تونم** و **نمی‌تونم** هم رایج‌اند.\n:::\n\n## ۳. فعل بعد از توانستن\n\nبرای گفتنِ اینکه چه کاری را می‌توانیم انجام دهیم، معمولاً بعد از توانستن **فعل التزامی** می‌آوریم؛ مانند **بروم، بخوانم، بنویسم**. در این جمله‌ها، هر دو فعل دربارهٔ یک شخص‌اند.\n\n**شخص + شکل توانستن + فعل التزامی**\n\n| شخص | جمله |\n| --- | --- |\n| من | می‌توانم این متن را **بخوانم**. |\n| تو | می‌توانی این متن را **بخوانی**. |\n| او | می‌تواند این متن را **بخواند**. |\n| ما | می‌توانیم این متن را **بخوانیم**. |\n| شما | می‌توانید این متن را **بخوانید**. |\n| آن‌ها | می‌توانند این متن را **بخوانند**. |\n\nدر فعل‌هایی مانند **کار کردن** و **کمک کردن**، شکل‌های رایج **کار کنم** و **کمک کنم** هستند.\n\n:::example\nمن **می‌توانم کار کنم**.\n\nعلی **می‌تواند کمک کند**.\n:::\n\n:::warning\nدر جملهٔ شخصیِ زیر، فعل دوم را هم برای همان شخص می‌آوریم:\n\n✓ من می‌توانم فارسی **بخوانم**.\n\n✗ من می‌توانم فارسی **خواندن**.\n\nبرای بیان توانایی، به‌جای «می‌توانم می‌خوانم» می‌گوییم **می‌توانم بخوانم**.\n:::\n\n## ۴. ناتوانی و پرسش دربارهٔ توانایی\n\nبرای گفتنِ اینکه کاری از ما برنمی‌آید، **توانستن** را منفی می‌کنیم. فعل دوم به همان شکل مثبت می‌ماند.\n\n:::example\nدستم درد می‌کند. **نمی‌توانم بنویسم**.\n\nصدا خیلی کم است. **نمی‌توانیم بشنویم**.\n:::\n\nبرای پرسیدن، می‌توانیم **آیا** را به آغاز جمله اضافه کنیم. بدون «آیا» هم می‌توان با آهنگ پرسشی سؤال کرد.\n\n:::example\n— آیا **می‌توانی** این کلمه را **بخوانی**؟\n\n— بله، **می‌توانم**.\n\n— بدون عینک **می‌توانید** این نوشته را **بخوانید**؟\n\n— نه، **نمی‌توانم**. عینکم را لازم دارم.\n:::\n\nدر پاسخ کوتاه، اگر کار روشن باشد، لازم نیست فعل دوم را تکرار کنیم. در مثال دوم، **شما** برای خطاب محترمانه به یک نفر است؛ آن شخص دربارهٔ خودش با **می‌توانم** پاسخ می‌دهد.\n\n## ۵. یادآوری سریع\n\nبرای ساختن جمله دربارهٔ توانایی:\n\n1. شخص را مشخص کنید: **من، تو، او، ما، شما، آن‌ها**.\n2. شکل مناسب توانستن را بیاورید: **می‌توانم** یا **نمی‌توانم** و شکل‌های دیگر.\n3. کار را با فعل التزامی و برای همان شخص بیان کنید: **بخوانم، بخوانی، بخواند** و شکل‌های دیگر.\n\n**می‌توانم بخوانم** یعنی خواندن برایم امکان دارد. **نمی‌توانم بخوانم** یعنی خواندن برایم امکان ندارد؛ دلیل آن می‌تواند نداشتن مهارت یا مشکلی در همان موقعیت باشد.","fa","A2",58,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a17dfd-ccbf-743d-8b0f-dc8e4b02e397","التزامی برای خواسته، توانایی و ضرورت",false,0,20,"2026-10-27T15:32:28+00:00","2026-10-27T15:38:43+00:00",4,[],{"name":15,"slug":24,"language":9},"eltezami-khastan-tavanestan-a2",[],[27,37,45,53],{"@id":28,"@type":29,"id":30,"grammarPage":31,"title":32,"instructions":33,"displayOrder":17,"type":34,"questionCount":35,"blankCount":35,"isCompleted":16,"ogImageUrl":36},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-f445-7b9d-bcb3-8996054dde20","GrammarExercise","01a17dfd-f445-7b9d-bcb3-8996054dde20","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a17dfd-d1c9-7934-862e-d9b64af1745c","توانایی در کارهای روزمره","برای کامل‌کردن هر جمله در فارسی معیار، گزینهٔ مناسب را انتخاب کنید.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_fa9321ce-20db-4d07-bc10-eade779fed4f_hero.webp?v=1793115157",{"@id":38,"@type":29,"id":39,"grammarPage":31,"title":40,"instructions":41,"displayOrder":42,"type":34,"questionCount":35,"blankCount":43,"isCompleted":16,"ogImageUrl":44},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-f45e-7e39-a6f5-cfb1c550ef20","01a17dfd-f45e-7e39-a6f5-cfb1c550ef20","فعل دوم و پاسخ به پرسش‌های توانایی","جمله‌ها و گفت‌وگوها را در فارسی معیار کامل کنید. به شخص فعل‌ها و معنای پاسخ توجه کنید.",1,13,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_fde258be-f26a-4340-8b4a-9c6d7c3976ed_hero.webp?v=1793115157",{"@id":46,"@type":29,"id":47,"grammarPage":31,"title":48,"instructions":49,"displayOrder":50,"type":51,"questionCount":21,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":52},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-f477-741a-94c5-2d3c8a35eec6","01a17dfd-f477-741a-94c5-2d3c8a35eec6","شکل‌های توانستن: شخص، منفی و گفتار","هر کارت را انتخاب کنید و سپس ستون مناسب را بزنید. به معیار هر جدول توجه کنید.",2,"word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_7b3d7926-df49-4ecc-81c6-477897a7d185_hero.webp?v=1793115157",{"@id":54,"@type":29,"id":55,"grammarPage":31,"title":56,"instructions":57,"displayOrder":58,"type":51,"questionCount":21,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":59},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-f47f-724b-88a8-4f7c349ff7e1","01a17dfd-f47f-724b-88a8-4f7c349ff7e1","ساخت جمله و پاسخ با توانستن","هر کارت را انتخاب کنید و سپس در ستون مناسب بگذارید. در هر جدول فقط معیار گفته‌شده را بررسی کنید.",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a66edd41-d6e4-413b-84b5-93a06d539f2f_hero.webp?v=1793115157",null]