[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-fa":3,"grammar-pages-fa":4,"grammar-page-fa-zamir-dar-mosuli":897,"grammar-lesson-path-fa-zamir-dar-mosuli-erja-dar-jomlehaye-vabaste-b2":912,"grammar-exercises-by-page-01a17dfd-d20b-7cec-8361-f02a44597441":952,"grammar-quick-check-01a17dfd-d20b-7cec-8361-f02a44597441":963,"grammar-lesson-body-01a17dfd-d20b-7cec-8361-f02a44597441-3i7bbdsxs":986},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,695,700,705,710,715,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,806,811,816,821,826,831,836,842,847,852,857,862,867,872,877,882,887,892],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a17dfd-cd74-7d5c-9ab8-331c80318b38","الفبای فارسی و شکل‌های حروف","alefbaye-farsi","fa","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a17dfd-d1eb-738e-bb30-c56bc7a4ca25","واکه‌های کوتاه و بلند در خواندن","vakehaye-kutah-va-boland",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a17dfd-cf61-7184-ba6b-65d0e0b7aa96","حروف هم‌آوا و املای واژه‌های رایج","horufe-hamava",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a17dfd-ce7c-7b20-a5d5-233243e0f73d","فاصله و نیم‌فاصله در واژه‌های ساده","fasele-va-nimfasele",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a17dfd-d229-717b-b355-fbcdc56dca48","ضمیرهای شخصی و خطاب با تو و شما","zamirhaye-shakhsi",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a17dfd-cf8e-767e-94d8-388a18dfd578","جمله‌های معرفی با هستم و است","jomlehaye-moarrefi",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a17dfd-cffe-7c73-aa0d-985e6931d109","منفی کردن جمله با نیست","manfi-ba-nist",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a17dfd-d0ee-740f-90e9-81466176f509","پرسش بله و نه با آهنگ و آیا","porseshe-bale-va-na",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a17dfd-d0dd-73aa-a4e5-7e3881633114","پرسش با کی، چی و کجا","porsesh-ki-chi-koja",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a17dfd-ce33-7a2a-a6c4-c82d6e4dcd0b","اشاره با این و آن","eshare-in-va-an",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a17dfd-ce39-7544-a117-04e372c4a0f8","اسم بدون جنس دستوری","esm-bedune-jens",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a17dfd-cf73-7b45-aa79-8f59f0274100","جمع اسم با ها","jame-esm-ba-ha",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a17dfd-ce62-7419-bbb2-1340ae5ef741","اضافه برای بیان مالکیت","ezafe-baraye-malekiyat",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a17dfd-ce67-7f2b-b408-4d530266a25d","اضافه میان اسم و صفت","ezafe-esm-va-sefat",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a17dfd-ce6d-7bf7-b37e-0db8c510b9fe","اضافه پس از واکه و ه پایانی","ezafe-pas-az-vake",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a17dfd-d1d5-7f41-98b4-21ed85d26fc4","توصیف با صفت در جمله","tosif-ba-sefat",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a17dfd-cd63-7a52-96d8-b56026cb618e","عدد و اسم در شمارش","adad-va-esm",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a17dfd-ce4e-7203-8054-c49f3f83ea9c","معرفی اسم نکره با یک و ی","esme-nakare",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a17dfd-cff8-7af3-ade0-07461d055b0f","مکان با در، روی و زیر","makan-dar-ruye-zire",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a17dfd-d1f2-712a-9f97-c3d476e3b5ff","وجود داشتن با هست و نیست","vojud-dashtan",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a17dfd-cde5-73ce-ab48-c7d6e4acaf0f","داشتن برای بیان مالکیت","dashtan-malekiyat",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a17dfd-d00c-7267-8bd5-1f3a02b9a249","مصدر، بن گذشته و بن حال","masdar-va-bon",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a17dfd-d176-76d9-bc9a-47d9a7d9cbc1","شناسه‌های فعل و حذف ضمیر فاعلی","shenasaye-fel",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a17dfd-cefd-76cc-b160-a3d178692bcc","حال اخباری برای کارهای روزمره","hale-ekhbari",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a17dfd-d080-71f5-9a6e-feb2c0bc8f84","نفی فعل با نمی","nafye-fel-ba-nemi",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a17dfd-ce8b-71ed-9ae8-0d7e22c61251","فعل‌های مرکب پرکاربرد با کردن","felhaye-morakkab-kardan",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a17dfd-cfde-70ca-8c43-06cf1a4168f7","مقصد و مبدأ با به و از","maghsad-va-mabda",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a17dfd-cf2d-745f-9ea7-56e8b3e1b443","همراهی و ابزار با با","hamrahi-va-abzar",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a17dfd-cfd8-78e8-9436-22d384524045","مفعول مشخص با را","mafule-moshakhkhas-ra",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a17dfd-cdb8-7901-a946-27efec7cb41e","چند، خیلی و کمی برای بیان مقدار","chand-kheyli-kami",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a17dfd-cdc6-724d-af15-38372365239a","پرسش با چه، کدام، چند و چرا","che-kodam-chand-chera",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a17dfd-ceb5-7096-9a2d-e5c350cc3e34","قیدهای زمان و تکرار در جمله","gheydhaye-zaman-va-tekrar",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a17dfd-d0b8-7785-8439-eabb27930581","پیوند ساده با و، یا و اما","peyvand-va-ya-amma",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a17dfd-cdf1-7ca6-8146-4ccb11744ca5","دوست داشتن و دوست نداشتن","dust-dashtan",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a17dfd-ced3-74c7-93a5-998b730a0b23","گذشتهٔ ساده با بود و داشت","gozashte-bud-va-dasht",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a17dfd-d183-76bf-a40e-4f2c6dbaaa22","صورت‌های گفتاری رایج است و هست","surathaye-goftari-ast",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":191,"displayOrder":192},"01a17dfd-ceee-75b2-aee9-9285366e89e8","گذشتهٔ سادهٔ فعل‌های پرکاربرد","gozashteye-sade","A2",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":191,"displayOrder":197},"01a17dfd-d071-73fb-b185-de258c0865fe","نفی و پرسش در گذشتهٔ ساده","nafy-va-porsesh-gozashte",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":191,"displayOrder":202},"01a17dfd-cee0-7ee7-a8b9-6d01ca423384","گذشتهٔ استمراری و عادت‌های گذشته","gozashteye-estemrari",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":191,"displayOrder":207},"01a17dfd-d11e-772f-986c-dc772941bd59","تفاوت گذشتهٔ ساده و استمراری","sade-va-estemrari",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":191,"displayOrder":212},"01a17dfd-cf09-7338-8409-908d46a0a93f","حال استمراری با دارم می","hale-estemrari",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":191,"displayOrder":217},"01a17dfd-cd88-74fc-960b-30a7b72917a9","بیان آینده با حال و قید زمان","ayande-ba-hal",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":191,"displayOrder":222},"01a17dfd-d223-70c1-98b1-d05f34769736","ضمیرهای پیوستهٔ ملکی","zamirhaye-peyvasteye-melki",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":191,"displayOrder":227},"01a17dfd-d22f-7324-94f6-0804670cb9f4","زنجیرهٔ اضافه با چند وابسته","zanjireye-ezafe",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":191,"displayOrder":232},"01a17dfd-cf79-7ce9-8b66-567ec91b6a12","جمع جانداران با ان","jame-jandaran-an",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":191,"displayOrder":237},"01a17dfd-ce3e-7f87-8561-6252293480d6","اسم پس از عدد و چند","esm-pas-az-adad",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":191,"displayOrder":242},"01a17dfd-d141-784e-b99a-fa23651ea49e","صفت تفضیلی با تر و از","sefate-tafzili",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":191,"displayOrder":247},"01a17dfd-d13a-755b-8b3b-648b013b3e03","صفت عالی با ترین","sefate-ali",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":191,"displayOrder":252},"01a17dfd-cd96-72bc-850a-ea71262aa0c5","برابری با به اندازهٔ و مثل","barabari-va-mesl",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":191,"displayOrder":257},"01a17dfd-d17c-7ed6-9823-c2b44c7626dd","شماره‌های ترتیبی و ترتیب کارها","shomarehaye-tartibi",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":191,"displayOrder":262},"01a17dfd-cf1e-7811-9d3f-13693cea2e88","همه، هر و هیچ در گروه اسمی","hame-har-hich",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":191,"displayOrder":267},"01a17dfd-cf5a-7e2f-8e6a-17c891958a61","حرف‌های اضافهٔ مرکب با اضافه","horufe-ezafeye-morakkab",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":191,"displayOrder":272},"01a17dfd-d1ff-72f9-a8b5-ac5f19592c38","زمان با تا، از و برای","zaman-ta-az-baraye",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":191,"displayOrder":277},"01a17dfd-ce91-7c53-bc00-a7a32add47bb","فعل‌های مرکب با شدن و دادن","felhaye-morakkab-shodan-dadan",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":191,"displayOrder":282},"01a17dfd-cd7a-7bd0-8f0a-b1ddb480a628","امر مثبت و منفی در کارهای روزمره","amre-mosbat-va-manfi",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":191,"displayOrder":287},"01a17dfd-cf03-70e8-906c-ee9d44b278a6","ساخت حال التزامی با ب و بن حال","hale-eltezami",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":191,"displayOrder":292},"01a17dfd-ce14-7bc3-807c-df28f09aabee","التزامی بودن و داشتن","eltezami-budan-dashtan",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":191,"displayOrder":297},"01a17dfd-d1c9-7934-862e-d9b64af1745c","توانستن و بیان توانایی","tavanestan",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":191,"displayOrder":302},"01a17dfd-cda3-7115-8153-8a553a183a75","باید و نباید برای ضرورت","bayad-va-nabayad",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":191,"displayOrder":307},"01a17dfd-cfc5-78b2-bfaf-075c1e414223","خواستن و بیان قصد","khastan-va-ghasd",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":191,"displayOrder":312},"01a17dfd-cddf-7289-90db-b86ba0506987","درخواست مؤدبانه با می‌شود و می‌توانید","darkhaste-moadabane",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":191,"displayOrder":317},"01a17dfd-d0d5-7473-8e8b-da05d392ddf8","پیشنهاد با بیا و بیایید","pishnahad-biya",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":191,"displayOrder":322},"01a17dfd-cdcc-7c9f-ac55-50e24b1d2ec1","دلیل و نتیجه با چون و برای همین","dalil-va-natije",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":191,"displayOrder":327},"01a17dfd-d1b5-797d-82b9-9322dc75b198","ترتیب رویدادها با اول، بعد و آخر","tartibe-ruydadha",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":191,"displayOrder":332},"01a17dfd-d16f-7659-965c-8988d9b7d8aa","شرط واقعی با اگر","sharte-vaghei",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":191,"displayOrder":337},"01a17dfd-cfac-7e1f-a91a-3b48b29d3ab5","جملهٔ متممی ساده با که","jomleye-motammemi-ke",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":191,"displayOrder":342},"01a17dfd-cfa6-7277-b30c-b3d4b4b4e858","معرفی شخص و چیز با جملهٔ موصولی","jomleye-mosuli",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":191,"displayOrder":347},"01a17dfd-cfcb-7325-bf1d-b7cbeee46c2e","خود برای تأکید و ارجاع","khod-takid-va-erja",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":191,"displayOrder":352},"01a17dfd-cf33-7c6f-b97f-8f243610d61e","هنوز، دیگر و نفی زمان‌دار","hanuz-va-digar",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":191,"displayOrder":357},"01a17dfd-d18a-79e8-b2ad-7ecd555162b8","صورت‌های گفتاری می‌روم و می‌خواهم","surathaye-goftari-fel",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":191,"displayOrder":362},"01a17dfd-d104-7d6c-80c0-33b986b543d8","را در گفتار روزمره","ra-dar-goftar",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":191,"displayOrder":367},"01a17dfd-d02d-71ec-bd39-23349360b80f","ماضی نقلی برای تجربه و نتیجهٔ کنونی","maziye-naghli",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":372,"displayOrder":373},"01a17dfd-d09b-78ca-b909-b29a21019de5","انتخاب میان ماضی نقلی و گذشتهٔ ساده","naghli-va-gozashteye-sade","B1",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":372,"displayOrder":378},"01a17dfd-d01e-7944-821f-12d9d684c27e","ماضی بعید برای رویداد پیشین","maziye-baid",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":372,"displayOrder":383},"01a17dfd-cee7-7cf9-89cd-3ffd69621ac2","گذشتهٔ مستمر با داشتم می","gozashteye-mostamar",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":372,"displayOrder":388},"01a17dfd-cd8f-73bd-98d6-7e1eb029be23","آیندهٔ رسمی با خواهم و بن گذشته","ayandeye-rasmi",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":372,"displayOrder":393},"01a17dfd-d1a1-717a-9d8d-75a20dafc144","تغییر حالت با شدن و وضعیت با بودن","taghyire-halat",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":372,"displayOrder":398},"01a17dfd-ce26-7f1a-8dcf-c8f37a49f4eb","فعل مرکب و انتخاب جزء فعلی","entekhabe-joze-feli",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":372,"displayOrder":403},"01a17dfd-d078-76c0-a7b8-23689995898a","جای نفی و شناسه در فعل مرکب","nafy-va-shenase-morakkab",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":372,"displayOrder":408},"01a17dfd-ce98-7c22-9270-36607af75c7d","فعل‌های پیشوندی با بر، باز و در","felhaye-pishvandi",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":372,"displayOrder":413},"01a17dfd-d21a-7792-86be-b529f86d6bf6","ضمیر پیوسته در نقش مفعول","zamire-peyvaste-maful",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":372,"displayOrder":418},"01a17dfd-d212-7bae-bcee-87c2867c090c","ضمیر پس از حرف اضافه در نوشتار و گفتار","zamir-pas-az-harfe-ezafe",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":372,"displayOrder":423},"01a17dfd-d1f8-7747-914f-5a3d23a1f05d","یکدیگر و همدیگر در رابطهٔ متقابل","yekdigar-va-hamdigar",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":372,"displayOrder":428},"01a17dfd-d10a-7747-8b5b-78bfda6ff604","را با مفعول نکرهٔ مشخص","ra-va-nakareye-moshakhkhas",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":372,"displayOrder":433},"01a17dfd-cfd2-7d15-bff3-e200d5e9a7b1","مفعول بدون را در فعالیت‌های معمول","mafule-bedune-ra",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":372,"displayOrder":438},"01a17dfd-d1bb-78c9-a59b-15572e410c51","تطابق فعل با جمع غیرجاندار","tatabogh-jame-gheyrejandar",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":372,"displayOrder":443},"01a17dfd-cf86-752a-b8ca-b85095447c7e","جای ی نکره در گروه اسمی گسترش‌یافته","jaye-ye-nakare",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":372,"displayOrder":448},"01a17dfd-d05a-796a-a619-50da76163932","متمم‌های فعلی و حرف اضافهٔ مناسب","motammemhaye-feli",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":372,"displayOrder":453},"01a17dfd-d03d-7426-98bd-0b5f699a4bb2","مقدار تقریبی و واحدهای شمارش","meghdare-taghribi",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":372,"displayOrder":458},"01a17dfd-cead-7a03-bb6c-80bbacf04ce8","قیدهای حالت و صفت در نقش قید","gheyde-halat",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":372,"displayOrder":463},"01a17dfd-ce21-742f-b356-f99f9a28428f","التزامی پس از امید، ترس و احتمال","eltezami-omid-tars-ehtemal",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":372,"displayOrder":468},"01a17dfd-d1c2-741a-9a10-a5e945ab9d82","تفاوت می‌توانم، می‌شود و ممکن است","tavanestan-va-emkan",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":372,"displayOrder":473},"01a17dfd-d243-7b91-9617-f5b3c48e932f","ضرورت و توصیه دربارهٔ گذشته","zarurat-dar-gozashte",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":372,"displayOrder":478},"01a17dfd-d025-7716-b643-5e5008feb056","ماضی التزامی با صفت مفعولی و باشم","maziye-eltezami",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":372,"displayOrder":483},"01a17dfd-d158-71c2-8670-35784c84b301","شرط فرضی حال با اگر و می","sharte-farziye-hal",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":372,"displayOrder":488},"01a17dfd-cd80-7ece-aa25-3c971b21c09a","آرزو با کاش و ای کاش","arezu-ba-kash",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":372,"displayOrder":493},"01a17dfd-cfb8-7c30-bc4c-6dd88ad89745","جملهٔ زمانی با وقتی، قبل از اینکه و بعد از اینکه","jomleye-zamani",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":372,"displayOrder":498},"01a17dfd-cef6-7041-ab8a-855b13ab1e5a","هدف با تا و برای اینکه","hadaf-ta-baraye-inke",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":372,"displayOrder":503},"01a17dfd-d04b-7b7f-b621-544a8674b0fd","موصولی فاعلی و مفعولی با که","mosuli-faeli-va-mafuli",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":372,"displayOrder":508},"01a17dfd-d0f5-7a8d-b8ca-fd77a44e7e49","پرسش غیرمستقیم با آیا و واژهٔ پرسشی","porseshe-gheyremostaghim",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":372,"displayOrder":513},"01a17dfd-d090-7d89-b3df-e0f8c4efcc85","نقل مستقیم و غیرمستقیم گفتار","naghle-goftar",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":372,"displayOrder":518},"01a17dfd-d1cf-7d02-8f43-094a7d648dae","تضاد و امتیاز با با اینکه و با این حال","tazad-va-emtiyaz",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":372,"displayOrder":523},"01a17dfd-cf17-7a77-9645-576295a69d1d","هماهنگی نفی با هیچ‌کس و هیچ‌چیز","hamahangiye-nafy",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":372,"displayOrder":528},"01a17dfd-d0fe-7193-81ad-a431f0f478d9","پرسش‌های تأییدی با مگر و نه","porseshhaye-tayidi",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":372,"displayOrder":533},"01a17dfd-d123-7c82-ab79-8744f6659c73","ساخت اسم با ی و گی","sakhte-esm-ye-gi",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":372,"displayOrder":538},"01a17dfd-d12a-788f-b736-fdc8544aec22","ساخت صفت با بی، با و مند","sakhte-sefat",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":372,"displayOrder":543},"01a17dfd-cf4d-74f4-b4b2-11b8d82fa003","ضمیر، حذف و پرهیز از تکرار در متن","hazf-va-tekrar",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":372,"displayOrder":548},"01a17dfd-d192-7296-89ee-f461693ec182","تعارف در دعوت، پذیرش و رد مؤدبانه","taarof-davat-va-rad",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":553,"displayOrder":554},"01a17dfd-d034-7d48-9365-411de93980e3","ماضی نقلی استمراری در روایت","maziye-naghliye-estemrari","B2",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":553,"displayOrder":559},"01a17dfd-ced9-7943-b201-1ce85267d76c","گذشته، نتیجه و خبر نقل‌شده","gozashte-va-khabare-naghlshode",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":553,"displayOrder":564},"01a17dfd-d205-7033-ae14-56924a45cf7a","زمان و نمود در روایت چندلایه","zaman-va-nemud-dar-revayat",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":553,"displayOrder":569},"01a17dfd-cdfe-79f8-a41f-ebed0cb561ef","احتمال دربارهٔ گذشته با باید و ماضی التزامی","ehtemale-gozashte",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":553,"displayOrder":574},"01a17dfd-ce06-7242-a9d0-119fd69034eb","انتخاب اخباری یا التزامی در متمم‌ها","ekhbari-ya-eltezami",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":553,"displayOrder":579},"01a17dfd-ce1b-755d-8e0a-f6634733f3a5","التزامی در جمله‌های موصولی نامعین","eltezami-dar-mosuli",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":553,"displayOrder":584},"01a17dfd-d15f-79d0-a4f5-fc1d3f9c6e4d","شرط خلاف واقع گذشته","sharte-khelafe-vagheye-gozashte",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":553,"displayOrder":589},"01a17dfd-d148-7bb9-907a-0deda15d1080","شرط آمیخته با نتیجهٔ کنونی","sharte-amikhte",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":553,"displayOrder":594},"01a17dfd-d167-7820-9c37-e3f7d74cbefd","شرط محدود با به شرط اینکه و مگر اینکه","sharte-mahdud",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":553,"displayOrder":599},"01a17dfd-cf40-70fe-acc6-3630707228a9","هر کس، هر چه و هر جا در جملهٔ وابسته","harkas-harche-harja",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":553,"displayOrder":604},"01a17dfd-d20b-7cec-8361-f02a44597441","حفظ یا حذف ضمیر در جملهٔ موصولی","zamir-dar-mosuli",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":553,"displayOrder":609},"01a17dfd-cf9d-7793-b610-27d7fa1890da","جمله‌های وابستهٔ تو در تو و رفع ابهام","jomlehaye-tudar-tu",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":553,"displayOrder":614},"01a17dfd-ce2c-7d61-96f0-3372a4e83e6f","جابه‌جایی زمان و ارجاع در نقل گفتار","erja-dar-naghle-goftar",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":553,"displayOrder":619},"01a17dfd-cfe3-7d80-bbcc-05957fde9a04","مجهول با صفت مفعولی و شدن","majhul-ba-shodan",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":553,"displayOrder":624},"01a17dfd-cff1-7a49-b461-204fe1635423","تمایز مجهول، تغییر حالت و فعل لازم","majhul-va-taghyire-halat",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":553,"displayOrder":629},"01a17dfd-ce9f-7969-a040-6b0dfdf1b4cb","فعل‌های سببی با اندن و انیدن","felhaye-sababi",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":553,"displayOrder":634},"01a17dfd-d118-751d-8c94-cbb4550dd669","سبب و اجازه با وادار کردن و گذاشتن","sabab-va-ejaze",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":553,"displayOrder":639},"01a17dfd-d131-7ceb-a834-82d1bc9e26f2","ساخت‌های تجربه‌گر مانند سردم است","sakhthaye-tajrobegar",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":553,"displayOrder":644},"01a17dfd-d061-744d-8578-5bad7535f908","موضوع و کانون در ترتیب واژه‌ها","mozu-va-kanun",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":553,"displayOrder":649},"01a17dfd-cd9c-79c9-903e-d78f2a62bced","برجسته‌سازی با این است که","barjastesazi-in-ast-ke",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":553,"displayOrder":654},"01a17dfd-cdd8-7a87-8bf0-0d9b25eeaf20","دامنهٔ نفی در جمله‌های پیچیده","damaneye-nafy",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":553,"displayOrder":659},"01a17dfd-d069-7c48-ace9-bb140ef46315","نه تنها، بلکه و هم در تقابل","na-tanha-balke",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":553,"displayOrder":664},"01a17dfd-cf39-7ba1-97f0-51d7f07110af","هر دو، هر کدام و هیچ‌کدام","har-do-har-kodam",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":553,"displayOrder":669},"01a17dfd-cdd2-7c19-a40a-50ac4a31f6c5","دامنهٔ همه و هر در نفی","damaneye-hame-va-har",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":553,"displayOrder":674},"01a17dfd-d011-7ad7-bb89-ef8a23af286c","اسم‌سازی با مصدر و گروه‌های اضافی","masdar-va-goruhe-ezafi",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":553,"displayOrder":679},"01a17dfd-cf7f-79c0-bbd9-bd04f5470df5","جمع‌های عربی رایج در فارسی","jamhaye-arabi-dar-farsi",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":553,"displayOrder":684},"01a17dfd-d044-7f45-b2fb-959371166074","مقایسهٔ تدریجی با هرچه و تر","moghayeseye-tadriji",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":553,"displayOrder":689},"01a17dfd-ce0e-72c8-b0cd-82b0e7c5831b","رابطهٔ علت، پیامد و امتیاز در استدلال","ellat-payamad-emtiyaz",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":553,"displayOrder":694},"01a17dfd-ce46-7c6d-916f-eecfef374fee","ساخت اسم عامل و ابزار در فارسی","esme-amel-va-abzar",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":553,"displayOrder":699},"01a17dfd-d1ae-721c-80ef-cb6e6c98dda6","ترکیب‌سازی و مرز اجزای واژه","tarkibsazi",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":553,"displayOrder":704},"01a17dfd-d0a4-7c11-a444-473b8bd4cae8","تفاوت نحوی فارسی گفتاری و نوشتاری","nahve-goftari-va-neveshtari",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":553,"displayOrder":709},"01a17dfd-d0c9-721b-961b-422ce0510fa3","پیوند بندها در گزارش و استدلال","peyvande-bandha",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":553,"displayOrder":714},"01a17dfd-cea6-7c1e-b4c5-f3c91799131b","درجهٔ قطعیت و احتیاط در بیان نظر","ghatiyat-va-ehtiyat",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":719,"displayOrder":720},"01a17dfd-cf66-76b5-861e-115497fb43f3","جابه‌جایی مفعول و متمم برای تقابل","jabejayi-baraye-taghabol","C1",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":719,"displayOrder":725},"01a17dfd-cf53-7ca7-9d85-8d093fea687f","حذف فعل و قرینه در جمله‌های هم‌پایه","hazfe-fel-va-gharine",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":719,"displayOrder":730},"01a17dfd-cfb2-71ee-a1db-1e20c1c41a91","جملهٔ شکافته و کانون تقابلی","jomleye-shekafte",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":719,"displayOrder":735},"01a17dfd-d005-762c-858d-890cb38c3999","مرجع ضمیر و ابهام در متن پیچیده","marjae-zamir",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":719,"displayOrder":740},"01a17dfd-cdf7-7ea3-8cb3-5a699439419d","رفع ابهام در زنجیره‌های بلند اضافه","ebham-dar-ezafe",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":719,"displayOrder":745},"01a17dfd-cec3-7df9-84f1-bbd5edfc9270","فشردگی گروه اسمی در نثر دانشگاهی","goruhe-esmiye-daneshgahi",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":719,"displayOrder":750},"01a17dfd-d235-7ddd-85c6-cff034ef4f47","ظرفیت و گذرایی در خانواده‌های فعل مرکب","zarfiyat-va-gozarayi",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":719,"displayOrder":755},"01a17dfd-cfea-7126-85ea-2a74b403c914","مجهول و ساخت غیرشخصی در گزارش رسمی","majhul-va-gheyreshakhsi",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":719,"displayOrder":760},"01a17dfd-d1db-765a-a842-09020fb0ee1b","وجه در ارزیابی، تردید و پیش‌فرض","vajh-va-pishfarz",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":719,"displayOrder":765},"01a17dfd-cda9-7f83-a95e-e5b71ca64acb","معانی معرفتی و الزامی باید","bayade-marefati-va-elzami",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":719,"displayOrder":770},"01a17dfd-ce83-78c7-9780-6ddc6dccd064","نقل غیرمستقیم و فاصله‌گیری از خبر","faselegiri-az-khabar",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":719,"displayOrder":775},"01a17dfd-d150-766e-8584-915323c23c83","شرط‌های بلاغی و امتیازی با حتی اگر","sharte-balaghi-va-emtiyazi",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":719,"displayOrder":780},"01a17dfd-cf96-7415-94fd-a9490b4e3437","جمله‌های معترضه و توضیحی در متن","jomlehaye-motareze",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":719,"displayOrder":785},"01a17dfd-ce54-757d-818f-44e8e09b9ba2","اسمی‌سازی جمله با اینکه و آنچه","esmisaziye-jomle",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":719,"displayOrder":790},"01a17dfd-d0e5-73c0-8b46-a970746fa6bc","پرسش بلاغی و نفی ضمنی","porseshe-balaghi",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":719,"displayOrder":795},"01a17dfd-d087-7abb-94dd-0e0b377701b2","نفی تقابلی و اصلاح برداشت مخاطب","nafye-taghaboli",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":719,"displayOrder":800},"01a17dfd-ce5b-71d4-89d5-963a1677c4b3","اتصال استدلال با حال آنکه و در حالی که","ettesale-estedlal",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":719,"displayOrder":805},"01a17dfd-d23c-7f1b-8a62-1a439ba9dc57","ذرات دیگر، هم و که در بافت گفت‌وگو","zarreha-dar-goftogu",159,{"id":807,"title":808,"slug":809,"language":9,"level":719,"displayOrder":810},"01a17dfd-d199-7127-ab60-ffa26e151844","تعارف، فروتنی و فاصلهٔ اجتماعی","taarof-va-faseleye-ejtemai",160,{"id":812,"title":813,"slug":814,"language":9,"level":719,"displayOrder":815},"01a17dfd-cebb-78f8-aff8-7c9669aab446","تبدیل گفتار به نثر رسمی با حفظ معنا","goftar-be-nasre-rasmi",161,{"id":817,"title":818,"slug":819,"language":9,"level":719,"displayOrder":820},"01a17dfd-cdea-7c46-a8ca-d71eefcc44c0","دستور زبان در مکاتبهٔ اداری","dasture-mokatebeye-edari",162,{"id":822,"title":823,"slug":824,"language":9,"level":719,"displayOrder":825},"01a17dfd-d0ae-78ee-9fee-59edb83dfe8f","پسوندهای زایا و محدودیت ساخت واژه","pasvandhaye-zaya",163,{"id":827,"title":828,"slug":829,"language":9,"level":719,"displayOrder":830},"01a17dfd-d1a7-710c-933c-c8bb3f2a583d","ترکیب‌های عربی تثبیت‌شده در نثر فارسی","tarkibhaye-arabiye-tasbitshode",164,{"id":832,"title":833,"slug":834,"language":9,"level":719,"displayOrder":835},"01a17dfd-ce74-7af9-bc03-91a297ae3a5a","فارسی ایران، دری و تاجیکی در مقایسهٔ دستوری","farsi-dari-tajiki",165,{"id":837,"title":838,"slug":839,"language":9,"level":840,"displayOrder":841},"01a17dfd-cf6c-792e-a4f3-627f68e367f6","جابه‌جایی ارکان جمله در نثر ادبی","jabejayi-dar-nasre-adabi","C2",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":840,"displayOrder":846},"01a17dfd-cf46-75b5-b79d-1f5f4fcd5370","حذف و ایجاز در نثر ادبی و رسمی","hazf-va-ijaz",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":840,"displayOrder":851},"01a17dfd-cf0f-7f4a-9a2c-bf322cbbefda","حال تاریخی و تغییر زمان در روایت ادبی","hale-tarikhi",168,{"id":853,"title":854,"slug":855,"language":9,"level":840,"displayOrder":856},"01a17dfd-d1e2-7c2d-955b-39df14e407d4","خواندن وجه تمنایی با باد و مباد","vajhe-tamannayi",169,{"id":858,"title":859,"slug":860,"language":9,"level":840,"displayOrder":861},"01a17dfd-cf26-73a5-b85a-92c9a0d76985","شناخت همی و صورت‌های کهن فعل در متن","hami-va-felhaye-kohan",170,{"id":863,"title":864,"slug":865,"language":9,"level":840,"displayOrder":866},"01a17dfd-d111-7f12-ac36-e6edf22409d2","کاربردهای کهن را در خواندن متون","raye-kohan",171,{"id":868,"title":869,"slug":870,"language":9,"level":840,"displayOrder":871},"01a17dfd-d052-7a70-a2d8-2a36fda7f862","ساخت‌های موصولی کهن در نثر کلاسیک","mosuliye-kohan",172,{"id":873,"title":874,"slug":875,"language":9,"level":840,"displayOrder":876},"01a17dfd-d018-717d-a365-7804637a9b1d","مصدر مرخم در ساخت‌های رسمی و ادبی","masdare-morakhkham",173,{"id":878,"title":879,"slug":880,"language":9,"level":840,"displayOrder":881},"01a17dfd-cdbe-7a75-ab78-981ee04f9de1","چندصدایی و نقل آزاد غیرمستقیم","chandsedayi-va-naghle-azad",174,{"id":883,"title":884,"slug":885,"language":9,"level":840,"displayOrder":886},"01a17dfd-cfbe-7dab-9a04-a43060ced248","کنایه، طعنه و خلاف‌گویی در ساخت جمله","kenaye-va-tane",175,{"id":888,"title":889,"slug":890,"language":9,"level":840,"displayOrder":891},"01a17dfd-cecb-71d5-8a4e-e72c639bd70f","گروه‌های اسمی فشرده در نثر حقوقی","goruhe-esmiye-hoghughi",176,{"id":893,"title":894,"slug":895,"language":9,"level":840,"displayOrder":896},"01a17dfd-cdb1-77c2-aae2-e32f84e9c08f","بازنویسی ساخت‌های کهن به فارسی امروز","baznevisiye-sakhthaye-kohan",177,{"id":601,"title":602,"slug":603,"seoDescription":898,"content":899,"language":9,"level":553,"displayOrder":604,"grammarTopics":900,"createdAt":906,"updatedAt":907,"totalExercises":16,"vocabularyLists":908,"primaryTopicHub":909,"readyImages":911},"حفظ و حذف ضمیر در جملهٔ موصولی فارسی بر اساس نقش فاعل، مفعول، متمم و مالک؛ همراه با کاربرد درست ضمیر پیوسته، جایگاه را و تفاوت بیان معیار و گفتاری.","در جملهٔ موصولی، گاهی ضمیر را حذف می‌کنیم: «کتابی که خریدم». گاهی هم آن را نگه می‌داریم: «دوستی که با او سفر کردم». انتخاب درست به نقش اسم در جملهٔ موصولی بستگی دارد، نه فقط به کوتاه‌ترشدن جمله.\n\n## ۱. نقش اسم را در جملهٔ موصولی پیدا کنید\n\nبرای انتخاب میان حفظ و حذف ضمیر، ابتدا جملهٔ موصولی را به یک جملهٔ مستقل تبدیل کنید. ببینید اسم مورد نظر در آن جمله چه نقشی دارد.\n\n:::example\n- دانشجویی که دیروز آمد ← **دانشجو** دیروز آمد. نقش: فاعل.\n- گزارشی که خواندم ← **گزارش را** خواندم. نقش: مفعول مستقیم.\n- دوستی که با او سفر کردم ← **با دوست** سفر کردم. نقش: متممِ حرف اضافه.\n- نویسنده‌ای که کتابش را خواندم ← **کتابِ نویسنده را** خواندم. نقش نویسنده: مالک یا وابستهٔ اسم.\n:::\n\nضمیرهایی مانند «او» و «ـش» در این ساخت‌ها به اسم پیش از «که» برمی‌گردند. به این ضمیرها **ضمیر بازگشتیِ موصولی** نیز می‌گویند؛ منظور از این اصطلاح، لزوماً ضمیر «خود» نیست.\n\n## ۲. فاعل معمولاً بدون ضمیر می‌آید\n\nاگر اسم پیش از «که» فاعلِ جملهٔ موصولی باشد، در ساخت معمول و خنثی ضمیر جداگانه‌ای برای آن نمی‌آوریم.\n\n:::example\n**همکاری که کنار پنجره نشسته است**، مسئول فروش است.\n\n«همکار» کسی است که نشسته است؛ لازم نیست بگوییم «همکاری که او کنار پنجره نشسته است».\n\n**دانشجویانی که دیر رسیدند**، بیرون منتظر ماندند.\n:::\n\nشناسهٔ فعل حذف نمی‌شود: در مثال دوم، «رسیدند» همچنان با «دانشجویان» هماهنگ است.\n\n:::note\nآوردن ضمیر فاعلی در بعضی بافت‌های تأکیدی یا تقابلی ممکن است؛ بنابراین هر نمونهٔ دارای «او» یا «آن‌ها» نادرست نیست. بااین‌حال، برای معرفی سادهٔ شخص یا چیز، حذف ضمیر معمولاً طبیعی‌تر است.\n:::\n\n## ۳. مفعول مستقیم: حذف یا حفظ ضمیر پیوسته\n\nوقتی اسم پیش از «که» مفعول مستقیمِ جملهٔ موصولی است، در بسیاری از جمله‌های ساده می‌توان جای آن را خالی گذاشت یا از ضمیر پیوسته استفاده کرد.\n\n| شیوه | مثال | توضیح |\n| --- | --- | --- |\n| حذف ضمیر | فیلمی که دیشب **دیدم**، جالب بود. | مفعولِ «دیدم» از اسم «فیلم» فهمیده می‌شود. |\n| حفظ ضمیر پیوسته | فیلمی که دیشب **دیدمش**، جالب بود. | «ـش» به «فیلم» برمی‌گردد. |\n\nهر دو صورت طبیعی‌اند. در بسیاری از متن‌های رسمی، صورت بدون ضمیر کوتاه‌تر و مناسب‌تر است؛ صورت دارای ضمیر پیوسته در گفتار بسیار رایج است و در نوشتار نیز دیده می‌شود.\n\nنکتهٔ مهم این است که با حذف مفعول درون جملهٔ موصولی، **«را»ی آن نیز باقی نمی‌ماند**.\n\n:::warning\n✓ کتابی که دیروز **خریدم**، روی میز است.\n\n✗ کتابی که دیروز **را خریدم**، روی میز است.\n\n«را» نمی‌تواند به‌تنهایی جای مفعولِ حذف‌شده را بگیرد.\n:::\n\nاما ممکن است کل گروه اسمی در جملهٔ اصلی مفعول باشد و «را» بگیرد:\n\n:::example\n**کتابی که دیروز خریدم را** امروز خواندم.\n\n«را»ی بعد از «خریدم» به کل گروه «کتابی که دیروز خریدم» مربوط است؛ این گروه مفعولِ «خواندم» است.\n:::\n\n## ۴. پس از حرف اضافه و در رابطهٔ ملکی\n\nاگر اسم مورد نظر در جملهٔ موصولی پس از حرف اضافه باشد، معمولاً ضمیر را همراه حرف اضافه نگه می‌داریم. اگر وابستهٔ یک اسم باشد، معمولاً ضمیر پیوسته آن رابطه را نشان می‌دهد.\n\n| رابطه | جملهٔ مستقل | جملهٔ موصولی |\n| --- | --- | --- |\n| همراهی | با سارا سفر کردم. | سارا که **با او** سفر کردم، راهنماست. |\n| گفت‌وگو دربارهٔ چیزی | دربارهٔ طرح صحبت کردیم. | طرحی که **دربارهٔ آن** صحبت کردیم، تصویب شد. |\n| مالکیت | خانهٔ دوستم نزدیک است. | دوستی که **خانه‌اش** نزدیک است، پیاده آمد. |\n| رابطه با یک اثر | مقالهٔ پژوهشگر را خواندم. | پژوهشگری که **مقاله‌اش** را خواندم، امروز سخنرانی دارد. |\n\nدر مثال آخر، «ـش» مفعولِ فعل نیست؛ وابستهٔ «مقاله» است. کلِ «مقاله‌اش» مفعولِ «خواندم» است و «را» می‌گیرد.\n\n:::warning\n✓ دوستی که **با او** سفر کردم، پزشک است.\n\n✗ دوستی که **با** سفر کردم، پزشک است.\n\nدر فارسی معیار، حرف اضافهٔ «با» را به این صورت بدون متمم رها نمی‌کنیم. حذف کلِ «با او» نیز رابطهٔ همراهی را دیگر به‌صراحت نشان نمی‌دهد.\n:::\n\nدر بعضی رابطه‌های مکانی و زمانی، حذف کلِ عبارت ممکن است، چون رابطه از معنا روشن است:\n\n:::example\n**شهری که در آن زندگی می‌کنم**، کوچک است.\n\n**شهری که زندگی می‌کنم**، کوچک است.\n\nصورت دوم نیز رایج و پذیرفتنی است؛ صورت اول رابطهٔ مکانی را صریح‌تر نشان می‌دهد.\n:::\n\nاین امکان را به همهٔ حرف‌های اضافه تعمیم ندهید. حذف «در آن» در مثال مکانی، مجوز حذف ضمیر از «با او» یا «دربارهٔ آن» نیست.\n\n## ۵. چک‌لیست انتخاب ضمیر\n\nپیش از نهایی‌کردن جمله، نقش اسم پیش از «که» را در جملهٔ موصولی بررسی کنید:\n\n- **فاعل است؟** در جملهٔ خنثی معمولاً ضمیر جداگانه نیاورید: «کسی که آمد».\n- **مفعول مستقیم است؟** در بسیاری از ساخت‌های ساده، حذف ضمیر یا حفظ ضمیر پیوسته ممکن است: «فیلمی که دیدم \u002F دیدمش».\n- **پس از حرف اضافه است؟** معمولاً حرف اضافه و ضمیر را با هم نگه دارید: «کسی که با او صحبت کردم».\n- **وابستهٔ اسم است؟** رابطه را با ضمیر نشان دهید: «کسی که نامش را می‌دانم».\n- **رابطهٔ مکانی یا زمانی روشن است؟** گاهی حذف کل عبارت ممکن است؛ حرف اضافه را به‌تنهایی باقی نگذارید.\n\nقاعدهٔ اصلی: **ضمیر را بر اساس نقش و معنا حفظ یا حذف کنید، نه با یک دستور یکسان برای همهٔ جمله‌های موصولی.**",[901],{"id":902,"name":903,"level":553,"language":9,"isCompleted":904,"completionPercentage":905,"totalExercises":36,"completedExercises":905},"01a17dfd-cce8-724e-8285-293d69dd31cd","ارجاع روشن در جمله‌های وابسته",false,0,"2026-10-27T15:32:28+00:00","2026-10-27T15:38:43+00:00",[],{"name":903,"slug":910,"language":9},"erja-dar-jomlehaye-vabaste-b2",[],{"id":902,"name":903,"slug":910,"language":9,"level":553,"introduction":913,"lessonCount":21,"totalExercises":36,"objectives":914,"prerequisites":918,"lessons":920},"در جملهٔ بلند باید روشن بماند ضمیر به چه کسی برمی‌گردد و هر بخش به کدام رویداد وابسته است. از حفظ و حذف ضمیر موصولی شروع می‌کنید، ارجاع شخص و زمان و مکان را در نقل گفتار تنظیم می‌کنید و در پایان این مهارت‌ها را برای خواندن و بازنویسی وابستگی تو در تو کنار هم می‌گذارید.",[915,916,917],"ضمیر موصولی را بر اساس نقش حفظ یا حذف کنید.","مرجع شخص و زمان و مکان را هنگام نقل حفظ کنید.","جملهٔ چندلایه را بدون تغییر صاحب گفته و معنا روشن کنید.",[919],"موصولی فاعلی و مفعولی، نقل غیرمستقیم و ضمیرهای پیوسته را بشناسید.",[921,932,942],{"id":601,"contentId":922,"slug":603,"title":602,"level":553,"summary":923,"order":11,"exercises":924},"pg_d8391851-4033-47e0-9fe0-75a8d5485fe5","حفظ یا حذف ضمیر موصولی را بر اساس نقش فاعلی، مفعولی، ملکی یا متممی بررسی می‌کنید.",[925,929],{"id":926,"title":927,"order":905,"type":928},"01a17dfd-f5f4-7344-94b2-5147c0d9ff8f","نقش اسم، ضمیر فاعلی و مفعول مستقیم","word_select",{"id":930,"title":931,"order":11,"type":928},"01a17dfd-f60c-7cd3-b2e1-3f1a01463e0e","حرف اضافه، رابطهٔ ملکی و حذف عبارت مکانی",{"id":611,"contentId":933,"slug":613,"title":612,"level":553,"summary":934,"order":16,"exercises":935},"pg_715fc4d2-bae9-4587-8be6-245893255be9","در نقل گفتار، شخص، زمان و مکان را از موقعیت سخن اصلی به گزارش تازه منتقل می‌کنید، بدون پس‌بردن خودکار زمان.",[936,939],{"id":937,"title":938,"order":905,"type":928},"01a17dfd-d8c2-7e3d-830b-13a377ca7993","مرجع ضمیرها در گزارش گفت‌وگو",{"id":940,"title":941,"order":11,"type":928},"01a17dfd-d8e0-7619-9c13-5d7680dd2fae","زمان، مکان و دیدگاه در گزارش خبر",{"id":606,"contentId":943,"slug":608,"title":607,"level":553,"summary":944,"order":21,"exercises":945},"pg_cf306cc8-6b17-4b62-bbfe-ddae45593cae","با یافتن فعل‌ها و مرز وابستگی، مرجع ضمیر و محل توضیح زمانی را روشن می‌کنید و جملهٔ چندلایه را بازنویسی می‌کنید.",[946,949],{"id":947,"title":948,"order":905,"type":928},"01a17dfd-e442-7932-bbbf-5c72fe340b0b","ساخت جمله‌های تو در تو: فعل‌ها و وابستگی‌ها",{"id":950,"title":951,"order":11,"type":928},"01a17dfd-e45b-76f5-9adf-be2dec6a6365","رفع ابهام و بازنویسی با حفظ معنا",[953,959],{"@id":954,"@type":955,"id":926,"grammarPage":956,"title":927,"instructions":957,"displayOrder":905,"type":928,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":904,"ogImageUrl":958},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-f5f4-7344-94b2-5147c0d9ff8f","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a17dfd-d20b-7cec-8361-f02a44597441","با توجه به نقش اسم و توضیح هر پرسش، گزینهٔ درست را انتخاب کنید. صورت‌های پذیرفتنی را فقط به دلیل تفاوت سبک نادرست ندانید.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_4ae7cb87-c001-44e8-a963-8601bf383f46_hero.webp?v=1793115158",{"@id":960,"@type":955,"id":930,"grammarPage":956,"title":931,"instructions":961,"displayOrder":11,"type":928,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":904,"ogImageUrl":962},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a17dfd-f60c-7cd3-b2e1-3f1a01463e0e","گزینه‌ای را انتخاب کنید که رابطهٔ خواسته‌شده را حفظ کند. در پرسش‌های مقایسه‌ای، همهٔ صورت‌های پذیرفتنی را در نظر بگیرید.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ea993c04-f6e8-4a1b-bc0b-667d611afa4d_hero.webp?v=1793115158",{"id":926,"grammarPage":956,"title":927,"instructions":957,"seoTitle":964,"seoDescription":965,"displayOrder":905,"type":928,"questions":966,"ogImageUrl":958},"ضمیر در جملهٔ موصولی؛ تشخیص نقش و مفعول","با تمرین انتخاب گزینه، نقش اسم و حفظ یا حذف ضمیر در جملهٔ موصولی را بررسی کنید؛ جمله‌ها دربارهٔ همکاران، خرید، مطالعه و کاربرد را در دو بخش جمله هستند.",[967],{"id":968,"sentenceTemplate":969,"displayOrder":905,"explanation":970,"exampleSentence":971,"blanks":972},"01a17dfd-f5f4-7618-94b2-5147c322f392","پرستاری که __1__ به بیمار کمک کرد، پس از پایان کار به خانه رفت.","«همکارش» فاعلِ «کمک کرد» است و «را» نمی‌گیرد. ضمیر «ـش» وابستهٔ اسم «همکار» است و رابطهٔ او با پرستار را نشان می‌دهد؛ مفعولِ فعل نیست.","پزشکی که دستیارش به بیمار کمک کرد، از او تشکر کرد.",[973],{"id":974,"blankNumber":11,"options":975},"01a17dfd-f5f4-75c4-94b2-5147c2800fe3",[976,980,983],{"id":977,"optionText":978,"isCorrect":979,"displayOrder":905},"01a17dfd-f5f4-752c-94b2-5147c1192805","همکارش",true,{"id":981,"optionText":982,"isCorrect":904,"displayOrder":11},"01a17dfd-f5f4-7570-94b2-5147c1bda65f","همکارش را",{"id":984,"optionText":985,"isCorrect":904,"displayOrder":16},"01a17dfd-f5f4-759c-94b2-5147c25ae1e5","همکار او را",{"html":987,"toc":988},"\u003Cp>در جملهٔ موصولی، گاهی ضمیر را حذف می‌کنیم: «کتابی که خریدم». گاهی هم آن را نگه می‌داریم: «دوستی که با او سفر کردم». انتخاب درست به نقش اسم در جملهٔ موصولی بستگی دارد، نه فقط به کوتاه‌ترشدن جمله.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>۱. نقش اسم را در جملهٔ موصولی پیدا کنید\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>برای انتخاب میان حفظ و حذف ضمیر، ابتدا جملهٔ موصولی را به یک جملهٔ مستقل تبدیل کنید. ببینید اسم مورد نظر در آن جمله چه نقشی دارد.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cul>\n\u003Cli>دانشجویی که دیروز آمد ← \u003Cstrong>دانشجو\u003C\u002Fstrong> دیروز آمد. نقش: فاعل.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>گزارشی که خواندم ← \u003Cstrong>گزارش را\u003C\u002Fstrong> خواندم. نقش: مفعول مستقیم.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>دوستی که با او سفر کردم ← \u003Cstrong>با دوست\u003C\u002Fstrong> سفر کردم. نقش: متممِ حرف اضافه.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>نویسنده‌ای که کتابش را خواندم ← \u003Cstrong>کتابِ نویسنده را\u003C\u002Fstrong> خواندم. نقش نویسنده: مالک یا وابستهٔ اسم.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>ضمیرهایی مانند «او» و «ـش» در این ساخت‌ها به اسم پیش از «که» برمی‌گردند. به این ضمیرها \u003Cstrong>ضمیر بازگشتیِ موصولی\u003C\u002Fstrong> نیز می‌گویند؛ منظور از این اصطلاح، لزوماً ضمیر «خود» نیست.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-2\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>۲. فاعل معمولاً بدون ضمیر می‌آید\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>اگر اسم پیش از «که» فاعلِ جملهٔ موصولی باشد، در ساخت معمول و خنثی ضمیر جداگانه‌ای برای آن نمی‌آوریم.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>همکاری که کنار پنجره نشسته است\u003C\u002Fstrong>، مسئول فروش است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>«همکار» کسی است که نشسته است؛ لازم نیست بگوییم «همکاری که او کنار پنجره نشسته است».\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>دانشجویانی که دیر رسیدند\u003C\u002Fstrong>، بیرون منتظر ماندند.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>شناسهٔ فعل حذف نمی‌شود: در مثال دوم، «رسیدند» همچنان با «دانشجویان» هماهنگ است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>آوردن ضمیر فاعلی در بعضی بافت‌های تأکیدی یا تقابلی ممکن است؛ بنابراین هر نمونهٔ دارای «او» یا «آن‌ها» نادرست نیست. بااین‌حال، برای معرفی سادهٔ شخص یا چیز، حذف ضمیر معمولاً طبیعی‌تر است.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-3\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>۳. مفعول مستقیم: حذف یا حفظ ضمیر پیوسته\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>وقتی اسم پیش از «که» مفعول مستقیمِ جملهٔ موصولی است، در بسیاری از جمله‌های ساده می‌توان جای آن را خالی گذاشت یا از ضمیر پیوسته استفاده کرد.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>شیوه\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>مثال\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>توضیح\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>حذف ضمیر\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>فیلمی که دیشب \u003Cstrong>دیدم\u003C\u002Fstrong>، جالب بود.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>مفعولِ «دیدم» از اسم «فیلم» فهمیده می‌شود.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>حفظ ضمیر پیوسته\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>فیلمی که دیشب \u003Cstrong>دیدمش\u003C\u002Fstrong>، جالب بود.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>«ـش» به «فیلم» برمی‌گردد.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>هر دو صورت طبیعی‌اند. در بسیاری از متن‌های رسمی، صورت بدون ضمیر کوتاه‌تر و مناسب‌تر است؛ صورت دارای ضمیر پیوسته در گفتار بسیار رایج است و در نوشتار نیز دیده می‌شود.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>نکتهٔ مهم این است که با حذف مفعول درون جملهٔ موصولی، \u003Cstrong>«را»ی آن نیز باقی نمی‌ماند\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>✓ کتابی که دیروز \u003Cstrong>خریدم\u003C\u002Fstrong>، روی میز است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✗ کتابی که دیروز \u003Cstrong>را خریدم\u003C\u002Fstrong>، روی میز است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>«را» نمی‌تواند به‌تنهایی جای مفعولِ حذف‌شده را بگیرد.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>اما ممکن است کل گروه اسمی در جملهٔ اصلی مفعول باشد و «را» بگیرد:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>کتابی که دیروز خریدم را\u003C\u002Fstrong> امروز خواندم.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>«را»ی بعد از «خریدم» به کل گروه «کتابی که دیروز خریدم» مربوط است؛ این گروه مفعولِ «خواندم» است.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-4\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>۴. پس از حرف اضافه و در رابطهٔ ملکی\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>اگر اسم مورد نظر در جملهٔ موصولی پس از حرف اضافه باشد، معمولاً ضمیر را همراه حرف اضافه نگه می‌داریم. اگر وابستهٔ یک اسم باشد، معمولاً ضمیر پیوسته آن رابطه را نشان می‌دهد.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>رابطه\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>جملهٔ مستقل\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>جملهٔ موصولی\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>همراهی\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>با سارا سفر کردم.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>سارا که \u003Cstrong>با او\u003C\u002Fstrong> سفر کردم، راهنماست.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>گفت‌وگو دربارهٔ چیزی\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>دربارهٔ طرح صحبت کردیم.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>طرحی که \u003Cstrong>دربارهٔ آن\u003C\u002Fstrong> صحبت کردیم، تصویب شد.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>مالکیت\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>خانهٔ دوستم نزدیک است.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>دوستی که \u003Cstrong>خانه‌اش\u003C\u002Fstrong> نزدیک است، پیاده آمد.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>رابطه با یک اثر\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>مقالهٔ پژوهشگر را خواندم.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>پژوهشگری که \u003Cstrong>مقاله‌اش\u003C\u002Fstrong> را خواندم، امروز سخنرانی دارد.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>در مثال آخر، «ـش» مفعولِ فعل نیست؛ وابستهٔ «مقاله» است. کلِ «مقاله‌اش» مفعولِ «خواندم» است و «را» می‌گیرد.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>✓ دوستی که \u003Cstrong>با او\u003C\u002Fstrong> سفر کردم، پزشک است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✗ دوستی که \u003Cstrong>با\u003C\u002Fstrong> سفر کردم، پزشک است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>در فارسی معیار، حرف اضافهٔ «با» را به این صورت بدون متمم رها نمی‌کنیم. حذف کلِ «با او» نیز رابطهٔ همراهی را دیگر به‌صراحت نشان نمی‌دهد.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>در بعضی رابطه‌های مکانی و زمانی، حذف کلِ عبارت ممکن است، چون رابطه از معنا روشن است:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>شهری که در آن زندگی می‌کنم\u003C\u002Fstrong>، کوچک است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>شهری که زندگی می‌کنم\u003C\u002Fstrong>، کوچک است.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>صورت دوم نیز رایج و پذیرفتنی است؛ صورت اول رابطهٔ مکانی را صریح‌تر نشان می‌دهد.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>این امکان را به همهٔ حرف‌های اضافه تعمیم ندهید. حذف «در آن» در مثال مکانی، مجوز حذف ضمیر از «با او» یا «دربارهٔ آن» نیست.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-5\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>۵. چک‌لیست انتخاب ضمیر\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>پیش از نهایی‌کردن جمله، نقش اسم پیش از «که» را در جملهٔ موصولی بررسی کنید:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>فاعل است؟\u003C\u002Fstrong> در جملهٔ خنثی معمولاً ضمیر جداگانه نیاورید: «کسی که آمد».\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>مفعول مستقیم است؟\u003C\u002Fstrong> در بسیاری از ساخت‌های ساده، حذف ضمیر یا حفظ ضمیر پیوسته ممکن است: «فیلمی که دیدم \u002F دیدمش».\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>پس از حرف اضافه است؟\u003C\u002Fstrong> معمولاً حرف اضافه و ضمیر را با هم نگه دارید: «کسی که با او صحبت کردم».\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>وابستهٔ اسم است؟\u003C\u002Fstrong> رابطه را با ضمیر نشان دهید: «کسی که نامش را می‌دانم».\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>رابطهٔ مکانی یا زمانی روشن است؟\u003C\u002Fstrong> گاهی حذف کل عبارت ممکن است؛ حرف اضافه را به‌تنهایی باقی نگذارید.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>قاعدهٔ اصلی: \u003Cstrong>ضمیر را بر اساس نقش و معنا حفظ یا حذف کنید، نه با یک دستور یکسان برای همهٔ جمله‌های موصولی.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n",[989,993,997,1001,1005],{"id":990,"text":991,"depth":16,"number":992},"section","۱. نقش اسم را در جملهٔ موصولی پیدا کنید","1",{"id":994,"text":995,"depth":16,"number":996},"section-2","۲. فاعل معمولاً بدون ضمیر می‌آید","2",{"id":998,"text":999,"depth":16,"number":1000},"section-3","۳. مفعول مستقیم: حذف یا حفظ ضمیر پیوسته","3",{"id":1002,"text":1003,"depth":16,"number":1004},"section-4","۴. پس از حرف اضافه و در رابطهٔ ملکی","4",{"id":1006,"text":1007,"depth":16,"number":1008},"section-5","۵. چک‌لیست انتخاب ضمیر","5"]