[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-ga-an-agus-ni-leis-an-aimsir-laithreach":3,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-8016-7d05-938e-fad3c9aeb77a":26,"exercise-list-path-ga-none":75},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":23,"readyImages":25},"01a1aafe-8016-7d05-938e-fad3c9aeb77a","An agus ní leis an aimsir láithreach","an-agus-ni-leis-an-aimsir-laithreach","Foghlaim conas ceisteanna a chur le an agus abairtí diúltacha a dhéanamh le ní san aimsir láithreach, le hathruithe tosaigh agus freagraí simplí.","Le **an**, cuireann tú ceist: **An ólann tú tae?** Le **ní**, deir tú nach ndéanann tú rud: **Ní ólaim tae.** Féach ar na patrúin seo san aimsir láithreach.\n\n## 1. Ó abairt go ceist\n\nCuir **an** roimh an mbriathar chun ceist a chur. Fanann **tú**, **sé** nó **sí** i ndiaidh an bhriathair.\n\n:::example\nÓlann tú caife. → **An ólann tú caife?**\n\nItheann sí feoil. → **An itheann sí feoil?**\n:::\n\nTosaíonn **ólann** agus **itheann** le guta. Ní athraíonn a dtús i ndiaidh **an**.\n\n## 2. Athrú i ndiaidh an\n\nLe go leor briathra, cuireann **an** athrú ar an gcéad litir. *Urú* a thugtar ar an athrú seo. Féach ar na litreacha breise sa tábla.\n\n| Abairt | Ceist |\n| --- | --- |\n| Dúnann tú an doras. | An **ndúnann** tú an doras? |\n| Glanann tú an bord. | An **nglanann** tú an bord? |\n| Canann tú gach lá. | An **gcanann** tú gach lá? |\n| Ólann tú tae. | An **ólann** tú tae? |\n\n:::tip\nCoinnigh **an** mar fhocal ar leith: **An ndúnann tú an doras?**\n:::\n\n## 3. Abairt dhiúltach le ní\n\nCuir **ní** roimh an mbriathar chun abairt dhiúltach a dhéanamh.\n\nLe go leor briathra, cuirtear **h** i ndiaidh na chéad litreach. *Séimhiú* a thugtar air seo.\n\n| Abairt | Abairt dhiúltach |\n| --- | --- |\n| Dúnann tú an doras. | Ní **dhúnann** tú an doras. |\n| Glanann tú an bord. | Ní **ghlanann** tú an bord. |\n| Canann tú gach lá. | Ní **chanann** tú gach lá. |\n| Ólann tú tae. | Ní **ólann** tú tae. |\n\nNí athraíonn tús **ólann** ná **itheann** i ndiaidh **ní**.\n\n:::warning\nTá an t-athrú difriúil i ndiaidh **an** agus **ní**:\n\n- Ceist: **An nglanann tú an bord?**\n- Abairt dhiúltach: **Ní ghlanann tú an bord.**\n\nNá húsáid **nglanann** i ndiaidh **ní**.\n:::\n\n## 4. Freagraí gearra\n\nÚsáid an briathar arís sa fhreagra. Nuair atá tú ag caint fút féin, úsáid foirmeacha mar **ólaim**, **ithim** agus **glanaim**.\n\n:::example\n**An ólann tú caife?**\n\n— **Ólaim.** \u002F **Ní ólaim.**\n\n**An itheann tú feoil?**\n\n— **Ithim.** \u002F **Ní ithim.**\n\n**An nglanann tú an bord gach lá?**\n\n— **Glanaim.** \u002F **Ní ghlanaim.**\n:::\n\n:::note\nTá patrúin eile ag roinnt briathra. Mar shampla: **Tá tú anseo. → An bhfuil tú anseo? → Níl tú anseo.** Foghlaim na foirmeacha sin ar leith.\n:::\n\n## 5. Seiceáil an patrún\n\n- **Ceist:** cuir **an** roimh an mbriathar: **An ndúnann tú an doras?**\n- **Diúltú:** cuir **ní** roimh an mbriathar: **Ní dhúnann tú an doras.**\n- **Guta ag an tús:** **An ólann tú tae? Ní ólaim tae.**\n- **Freagra gearr:** úsáid an briathar arís: **Ólaim. Ní ólaim.**","ga","A1",28,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a1aafe-7efe-7107-9002-cbcc4d84fc34","Ceist a chur agus freagra a thabhairt",false,0,12,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",6,[],{"name":15,"slug":24,"language":9},"ceist-agus-freagra-a1",[],[27,37,44,53,60,68],{"@id":28,"@type":29,"id":30,"grammarPage":31,"title":32,"instructions":33,"displayOrder":17,"type":34,"questionCount":18,"blankCount":35,"isCompleted":16,"ogImageUrl":36},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-892f-7644-8c55-4b961564e20c","GrammarExercise","01a1aafe-892f-7644-8c55-4b961564e20c","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-8016-7d05-938e-fad3c9aeb77a","Ceisteanna agus abairtí diúltacha","Roghnaigh an fhoirm cheart den bhriathar i ngach bearna.","word_select",14,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_cb782b1b-5595-438c-bfe8-79f7870eb04c_hero.webp?v=1793870170",{"@id":38,"@type":29,"id":39,"grammarPage":31,"title":40,"instructions":41,"displayOrder":42,"type":34,"questionCount":18,"blankCount":18,"isCompleted":16,"ogImageUrl":43},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8947-7bda-a300-1170602672bb","01a1aafe-8947-7bda-a300-1170602672bb","Cuir ceist agus tabhair freagra","Roghnaigh an freagra a oireann don chomhthéacs. Sna comhráite, tá tú ag freagairt fút féin.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0b4b0b0b-ac30-4689-b57f-a93940f4aac9_hero.webp?v=1793870170",{"@id":45,"@type":29,"id":46,"grammarPage":31,"title":47,"instructions":48,"displayOrder":49,"type":50,"questionCount":51,"blankCount":51,"isCompleted":16,"ogImageUrl":52},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-895f-7325-9ad1-34cd0256c08b","01a1aafe-895f-7325-9ad1-34cd0256c08b","Ceisteanna a chur le chéile","Cuir na píosaí san ord ceart chun ceist a dhéanamh. Tá píosa breise ann nach n-úsáidfidh tú.",2,"sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_01225080-be70-4671-8c2c-797fa0e47c56_hero.webp?v=1793870170",{"@id":54,"@type":29,"id":55,"grammarPage":31,"title":56,"instructions":57,"displayOrder":58,"type":50,"questionCount":51,"blankCount":51,"isCompleted":16,"ogImageUrl":59},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8970-79e0-a4c7-308bf497693d","01a1aafe-8970-79e0-a4c7-308bf497693d","Abairtí diúltacha a chur le chéile","Cuir na píosaí san ord ceart chun abairt dhiúltach a dhéanamh. Tá píosa breise ann nach n-úsáidfidh tú.",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0294a149-3570-4236-8ec7-bd54d48b17b8_hero.webp?v=1793870170",{"@id":61,"@type":29,"id":62,"grammarPage":31,"title":63,"instructions":64,"displayOrder":65,"type":66,"questionCount":65,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":67},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8983-799f-a132-e6e18a484511","01a1aafe-8983-799f-a132-e6e18a484511","An agus ní: feidhm agus foirm","Tapáil píosa, ansin tapáil an colún ceart. Cuir gach píosa i gcolún.",4,"word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_782088bb-ae6f-44e3-8c32-bcc182e6bb86_hero.webp?v=1793870170",{"@id":69,"@type":29,"id":70,"grammarPage":31,"title":71,"instructions":72,"displayOrder":73,"type":66,"questionCount":65,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":74},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-898b-770b-8e36-f0720995b62c","01a1aafe-898b-770b-8e36-f0720995b62c","Freagraí agus foirmeacha tá","Tapáil gach píosa agus ansin an colún ceart. Úsáid gach píosa.",5,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_346db570-7ff6-4048-81e7-1d35ab97b2e3_hero.webp?v=1793870170",null]