[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-ga-an-aidiacht-bhriathartha-toradh-agus-staid":3,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-8022-7346-8336-7ae1058085d0":389,"exercise-list-path-ga-none":430},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":386,"readyImages":388},"01a1aafe-8022-7346-8336-7ae1058085d0","An aidiacht bhriathartha: toradh agus staid","an-aidiacht-bhriathartha-toradh-agus-staid","An aidiacht bhriathartha chun toradh agus staid a chur in iúl: foirmeacha coitianta, úsáid le bí agus an difríocht idir gníomh ar siúl agus toradh.","Úsáideann tú an **aidiacht bhriathartha** chun toradh gnímh nó staid ruda a chur in iúl: **Tá an doras dúnta.** Foghlaimeoidh tú foirmeacha coitianta, a n-úsáid le **bí**, agus an difríocht idir gníomh ar siúl agus a thoradh.\n\n## 1. Toradh gnímh agus staid ruda\n\nTagann an aidiacht bhriathartha ó bhriathar. Is é **dúnta** an aidiacht bhriathartha a bhaineann le **dún**. In **Tá an doras dúnta**, insíonn **dúnta** duit cén staid ina bhfuil an doras.\n\n:::example\nDhún Nóra an doras. Anois tá an doras **dúnta**.\n\nBhris an cupán nuair a thit sé. Tá sé **briste** anois.\n\nGhlan mé an seomra. Tá sé **glanta** anois.\n:::\n\nNí gá a rá cé a rinne an gníomh. Is féidir leat **Tá an fhuinneog briste** a rá fiú mura bhfuil a fhios agat cé a bhris í.\n\nChun a rá cé a rinne an gníomh, is féidir **ag** a úsáid: **Tá an litir scríofa agam** — scríobh mé í. In **Tá an litir scríofa**, ní deirtear cé a scríobh í. Is é **agam** an fhoirm de **ag** a úsáidtear le **mé**.\n\n## 2. Foirmeacha coitianta\n\nTá na deirí **-ta**, **-te**, **-tha**, **-the**, **-fa** agus **-fe** le feiceáil go minic. Tá **-fa** in **scríofa**, mar shampla. Ní leor deireadh amháin a chur le gach briathar, áfach. Foghlaim an briathar agus an aidiacht bhriathartha le chéile.\n\n| Briathar | Aidiacht bhriathartha | Sampla |\n| --- | --- | --- |\n| dún | **dúnta** | Tá an siopa dúnta. |\n| bris | **briste** | Tá an cupán briste. |\n| glan | **glanta** | Tá an seomra glanta. |\n| críochnaigh | **críochnaithe** | Tá an obair críochnaithe. |\n| nigh | **nite** | Tá na héadaí nite. |\n| scríobh | **scríofa** | Tá an litir scríofa. |\n| déan | **déanta** | Tá an dinnéar déanta. |\n| oscail | **oscailte** | Tá an fhuinneog oscailte. |\n\nIs féidir toradh a léiriú le briathar neamhaistreach freisin, is é sin briathar gan chuspóir: **D’imigh Seán. Tá sé imithe anois.** Is é **imithe** an aidiacht bhriathartha a bhaineann le **imigh**.\n\n:::tip\nNuair a fhoghlaimíonn tú briathar nua, foghlaim sampla gearr leis an aidiacht bhriathartha freisin: **déan — déanta — Tá an obair déanta.**\n:::\n\n## 3. An patrún le bí\n\nIs patrún an-choitianta é **bí + ainmní + aidiacht bhriathartha**. Is é an t-ainmní an duine nó an rud a bhfuil tú ag caint faoi.\n\n| Cineál abairte | Sampla |\n| --- | --- |\n| Ráiteas | Tá an doras **dúnta**. |\n| Diúltú | Níl an doras **dúnta**. |\n| Ceist | An bhfuil an doras **dúnta**? |\n| Staid rialta nó nós | Bíonn an doras **dúnta** gach oíche. |\n| Staid san am atá thart | Bhí an doras **dúnta** nuair a tháinig mé. |\n| Staid san am atá le teacht | Beidh an doras **dúnta** anocht. |\n\nSa phatrún seo, ní athraíonn an aidiacht bhriathartha de réir inscne ná uimhreach an ainmní:\n\n- Tá an doras **dúnta**.\n- Tá an fhuinneog **dúnta**.\n- Tá na fuinneoga **dúnta**.\n\nNuair a úsáidtear í mar aidiacht díreach i ndiaidh ainmfhocail, áfach, leanann sí rialacha na n-aidiachtaí. Cuir **Tá an fhuinneog dúnta** i gcomparáid le **fuinneog dhúnta**: tá séimhiú ar **dhúnta** sa dara sampla toisc gur ainmfhocal baininscneach uatha é **fuinneog**.\n\n## 4. Gníomh ar siúl nó toradh?\n\nÚsáideann tú **ag + ainm briathartha** le haghaidh gníomh atá ar siúl. Úsáideann tú an aidiacht bhriathartha chun an toradh nó an staid a léiriú.\n\n:::example\n**Tá Seán ag glanadh an tseomra.** Tá sé ag obair fós.\n\n**Tá an seomra glanta.** Tá an glanadh críochnaithe.\n\n**Tá Aoife ag scríobh na litreach.** Tá sí ag obair uirthi fós.\n\n**Tá an litir scríofa.** Tá sí réidh anois.\n:::\n\nTabhair faoi deara an t-ainmní: **Seán** sa chéad abairt, ach **an seomra** sa dara habairt. Ní dhéanann tú abairt faoin toradh trí **glanta** a chur in áit **ag glanadh** agus gach rud eile a fhágáil mar a bhí.\n\n:::note\nNí gá gur gníomh a tharla díreach anois atá i gceist. In **Bíonn an siopa dúnta ar an Domhnach**, léiríonn **bíonn** gur nós atá ann: bíonn sé dúnta gach Domhnach. Úsáid **Tá an siopa dúnta anois** chun cur síos ar a staid faoi láthair.\n:::\n\n## 5. Seiceáil agus cuimhnigh\n\n:::warning\nÚsáid **bí**, seachas an chopail **is**, sa phatrún stáit seo:\n\n✓ **Tá an doras dúnta.**\n\n✗ **Is an doras dúnta.**\n:::\n\nSula scríobhann tú abairt, seiceáil na pointí seo:\n\n1. **Gníomh ar siúl nó staid?** Roghnaigh **ag glanadh** don ghníomh agus **glanta** don toradh.\n2. **Cén rud atá sa staid sin?** Cuir é mar ainmní: **Tá an seomra glanta.**\n3. **Cén t-am atá i gceist, agus an nós é?** Roghnaigh **tá**, **bhí** nó **beidh** de réir an chomhthéacs; úsáid **bíonn** le haghaidh staid rialta nó nós san aimsir láithreach.\n\nAn chodarsnacht le cuimhneamh uirthi: **Tá Seán ag glanadh an tseomra → Tá an seomra glanta.**","ga","B1",88,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a1aafe-7f2e-758d-8db0-cae119a5e607","Staid agus gníomh críochnaithe",false,0,12,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",6,[23],{"id":24,"title":25,"vocabularyListWords":26,"isPublished":40},"01a1aafe-e4a2-7c3c-9292-4168491fee81","Focail: An aidiacht bhriathartha: toradh agus staid",[27,48,64,83,102,117,131,146,156,172,183,198,208,227,242,257,272,291,310,325,345,360,371],{"id":28,"vocabularyWord":29,"displayOrder":41},"01a1aafe-e4a2-7cb8-9292-4168492a6d7e",{"id":30,"word":31,"frequency":32,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":34,"audio":16},"01a1aafe-bc3e-7ea4-bfb3-b00f5b26ac83","dún",7,"A1",[35,42],{"id":36,"partOfSpeech":37,"definition":38,"exampleSentences":39,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d3e5-754e-ada5-19c23aad2158","VERB","Rud a chur i ndáiríre ar dhóigh nach mbeidh sé oscailte a thuilleadh, mar shampla doras, fuinneog nó leabhar a dhúnadh. Is é \"dún\" an modh ordaitheach, uatha den bhriathar.","Dún an doras, le do thoil.\nDún do shúile agus téigh a chodladh.\nDúnann an siopa ag a sé a chlog gach tráthnóna.",true,1,{"id":43,"partOfSpeech":44,"definition":45,"exampleSentences":46,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-d3e5-759e-ada5-19c23adc5b92","NOUN","Foirgneamh daingean nó láthair láidir a tógadh fadó chun daoine a chosaint, go minic as cloch agus ar bharr cnoic.","Tá dún ársa ar bharr an chnoic.\nChuamar ar cuairt ar Dhún Aonghasa i nOileáin Árann.\nTá dúin chloiche le fáil ar fud na hÉireann.",2,{"id":49,"vocabularyWord":50,"displayOrder":47},"01a1aafe-e4a2-7cf4-9292-416849420d51",{"id":51,"word":52,"frequency":32,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":54,"audio":16},"01a1aafe-bf37-7a01-bad7-10f35beee2f3","dúnta","A2",[55,60],{"id":56,"partOfSpeech":57,"definition":58,"exampleSentences":59,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-bf60-70b1-a299-cc207a743b9b","ADJECTIVE","Nach bhfuil oscailte; clúdaithe nó coiscthe ionas nach féidir dul isteach nó amach, nó nach bhfuil ag obair don phobal ar feadh tamaill.","Tá an siopa dúnta inniu.\nBhí na doirse go léir dúnta nuair a shroich mé an scoil.\nAn bhfuil an leabharlann dúnta Dé Domhnaigh?",{"id":61,"partOfSpeech":37,"definition":62,"exampleSentences":63,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-db03-7d68-a89b-4dcd933d5603","Aidiacht bhriathartha den bhriathar dún (cuir i gcrích nó cuir doras, fuinneog nó clúdach ar an bhfód): úsáidtear í le \"tá ... dúnta ag ...\" chun a rá go bhfuil gníomh déanta.","Tá an fhuinneog dúnta agam mar tá sé fuar.\nTá an doras dúnta ag an múinteoir.\nNuair a bheidh an obair dúnta againn, rachaimid abhaile.",{"id":65,"vocabularyWord":66,"displayOrder":82},"01a1aafe-e4a2-7d1c-9292-41684a0fa5e2",{"id":67,"word":68,"frequency":41,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":69,"audio":16},"01a1aafe-bdd6-76ca-b71f-2853a36e439a","bris",[70,74,78],{"id":71,"partOfSpeech":37,"definition":72,"exampleSentences":73,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d785-74dc-aa36-59248f8da978","Rud a scoilt nó a mhilleadh ina phíosaí, nó ar chaoi nach bhfuil sé slán a thuilleadh; rud a leagan nó a leadhbadh as a chéile.","Ná bris an fhuinneog leis an liathróid sin!\nBhris an leanbh an cupán ar an urlár.\nBhrisfeadh an ghaoth na craobhacha den chrann.",{"id":75,"partOfSpeech":37,"definition":76,"exampleSentences":77,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-d785-7530-aa36-59248fe019d5","Gan riail, dlí, gealltanas nó comhaontú a choinneáil; gníomhú in aghaidh rud a socraíodh.","Ná bris do ghealltanas liom.\nBhris an tiománaí an dlí nuair a thiomáin sé róghasta.\nNíor bhris mé mo bhriathar riamh.",{"id":79,"partOfSpeech":37,"definition":80,"exampleSentences":81,"isPrimary":16,"meaningOrder":82},"01a1ab92-d785-7574-aa36-5924906d18f6","Tús a chur le rud, nó rud a chur ar ceal go tobann (mar shampla an lá ag breacadh, stoirm nó tost a stopadh).","Bhris an lá ar a sé a chlog ar maidin.\nBhris an stoirm ar an gcósta aréir.\nBhris guth an mhúinteora an tost sa seomra.",3,{"id":84,"vocabularyWord":85,"displayOrder":101},"01a1aafe-e4a2-7d40-9292-41684aa67f73",{"id":86,"word":87,"frequency":32,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":88,"audio":16},"01a1aafe-bf23-7775-a085-e7c2073d922f","briste",[89,93,97],{"id":90,"partOfSpeech":37,"definition":91,"exampleSentences":92,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-db02-7aee-b308-2baee0f8531a","Rud a roinnt nó a scoilt ina phíosaí, nó cnámh nó earra a ghortú nó a mhilleadh trí bhuille nó brú.","Bhris mé an fhuinneog le liathróid.\nNá bris an cupán sin!\nBhris sí a cos ag súgradh peile.",{"id":94,"partOfSpeech":37,"definition":95,"exampleSentences":96,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-db02-7b3a-b308-2baee12bdb29","Rud a shárú nó gan é a choinneáil, mar shampla dlí, rialacha nó gealltanas.","Bhris sé a gheallúint dá mhac.\nNá bris an dlí.\nBhris na daltaí na rialacha.",{"id":98,"partOfSpeech":57,"definition":99,"exampleSentences":100,"isPrimary":16,"meaningOrder":82},"01a1ab92-db02-7b82-b308-2baee22079e8","Briste: nach bhfuil slán a thuilleadh; scoilte nó millte ina phíosaí, nó nach n-oibríonn mar is ceart.","Tá an fhuinneog briste.\nTá cupán briste ar an urlár.\nTá mo ghuthán briste agus ní oibríonn sé.",4,{"id":103,"vocabularyWord":104,"displayOrder":116},"01a1aafe-e4a2-7d60-9292-41684b737ffa",{"id":105,"word":106,"frequency":41,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":107,"audio":16},"01a1aafe-be6b-7eed-8a8d-e819b187c4e0","glan",[108,112],{"id":109,"partOfSpeech":57,"definition":110,"exampleSentences":111,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d934-7997-ab2e-b988744848b1","Gan salachar ná smál; néata agus úr.","Tá an seomra glan anois.\nCaith léine ghlan chun na scoile.\nTá an t-uisce san abhainn an-ghlan.",{"id":113,"partOfSpeech":37,"definition":114,"exampleSentences":115,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-d934-79df-ab2e-b988745373a6","Salachar a bhaint de rud le huisce, le ceirt nó le scuab; rud a dhéanamh glan.","Glan do sheomra, led thoil.\nGhlan mé an chistin aréir.\nGlanaim na fuinneoga gach Satharn.",5,{"id":118,"vocabularyWord":119,"displayOrder":21},"01a1aafe-e4a2-7d84-9292-41684c3ce5fc",{"id":120,"word":121,"frequency":41,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":122,"audio":16},"01a1aafe-c092-746e-b564-9ccd1c4a1689","glanta",[123,127],{"id":124,"partOfSpeech":57,"definition":125,"exampleSentences":126,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-c0ba-71a4-a8c7-bd952e61f245","Aidiacht bhriathartha de 'glan': tá sé glanta nuair a bhaintear an salachar de rud, nuair a ní nó a scrúdaítear é go bhfuil sé néata agus saor ó dheannach.","Tá an seomra glanta agam.\nBhí na fuinneoga glanta ag an gcailín ar maidin.\nTá na héadaí glanta agus triomaithe.",{"id":128,"partOfSpeech":37,"definition":129,"exampleSentences":130,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-dea2-73d1-8b70-108c30d70450","Foirm den bhriathar 'glan' (ag glanadh salachair de rud): an aidiacht bhriathartha a úsáidtear le 'tá' nó 'bhí' chun gníomh a chur in iúl atá curtha i gcrích.","An bhfuil na soithí glanta agat go fóill?\nBeidh an teach glanta roimh dheireadh na seachtaine.\nNuair a bhí an cathaoir glanta, shuigh sé síos.",{"id":132,"vocabularyWord":133,"displayOrder":32},"01a1aafe-e4a2-7da4-9292-41684c4410fc",{"id":134,"word":135,"frequency":136,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":137,"audio":16},"01a1aafe-bdef-7c87-961f-439957274f80","críochnaigh",8,[138,142],{"id":139,"partOfSpeech":37,"definition":140,"exampleSentences":141,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d787-71d4-8b9c-bd1ae18e8eaf","Rud a chur i gcrích go hiomlán; deireadh a chur le rud nó le tasc a bhí ar siúl, nó teacht chun deiridh.","Chríochnaigh mé mo chuid obair bhaile aréir.\nCathain a chríochnóidh tú an leabhar sin?\nCríochnaigh d'arán agus ól do bhainne!",{"id":143,"partOfSpeech":37,"definition":144,"exampleSentences":145,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-d787-7218-8b9c-bd1ae1e6f650","Teacht chun deiridh; stopadh nuair a bhíonn rud ar fad déanta nó caite.","Chríochnaigh an scannán ar a deich a chlog.\nCríochnaíonn an scoil ag a trí a chlog gach lá.\nCén uair a chríochnaíonn an cluiche?",{"id":147,"vocabularyWord":148,"displayOrder":136},"01a1aafe-e4a2-7dc0-9292-41684c6ab116",{"id":149,"word":150,"frequency":32,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":151,"audio":16},"01a1aafe-c07e-76d2-b6a6-7e6a03695b8b","críochnaithe",[152],{"id":153,"partOfSpeech":57,"definition":154,"exampleSentences":155,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-c0b8-7daf-a5ef-41c0526e6fd3","Aidiacht bhriathartha de 'críochnaigh': a deirtear faoi rud atá déanta go hiomlán, nach bhfuil aon rud eile le déanamh air, nó atá tagtha chun deiridh.","Tá an obair críochnaithe anois, mar sin is féidir linn dul abhaile.\nNuair a bheidh na scrúduithe críochnaithe, rachaidh mé ar saoire.\nIs léir go bhfuil an leabhar críochnaithe ag an údar.",{"id":157,"vocabularyWord":158,"displayOrder":171},"01a1aafe-e4a2-7de4-9292-41684d1c9994",{"id":159,"word":160,"frequency":41,"level":161,"language":9,"partsOfSpeech":162,"audio":16},"01a1aafe-c143-7dc0-b24f-fe815a3e49cd","nigh","C2",[163,167],{"id":164,"partOfSpeech":37,"definition":165,"exampleSentences":166,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-e01a-77e4-b9a8-aeff3335ebec","Rud nó duine a ghlanadh le huisce (agus le gallúnach go minic) chun an salachar a bhaint de.","Nigh do lámha sula n-itheann tú do dhinnéar.\nNíonn mo mháthair na gréithe gach tráthnóna.\nNigh an carr ar an Satharn, le do thoil.",{"id":168,"partOfSpeech":37,"definition":169,"exampleSentences":170,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-e01a-7830-b9a8-aeff33cd9342","Rud a scuabadh nó a iompar ar shiúl le huisce; nó duine a ghlanadh go spioradálta, a íonú ó pheaca.","Nigh na tonnta an gaineamh den charraig.\nDúirt an sagart go nighfeadh an baisteadh an peaca bunaidh.\nNigh an tuile an droichead chun siúil i rith na hoíche.",9,{"id":173,"vocabularyWord":174,"displayOrder":182},"01a1aafe-e4a2-7e00-9292-41684d717bdf",{"id":175,"word":176,"frequency":41,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":177,"audio":16},"01a1aafe-bf57-7c46-92b3-bd662cc6750c","nite",[178],{"id":179,"partOfSpeech":37,"definition":180,"exampleSentences":181,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-db05-7991-b383-8abad1ca9fb3","Is é \"nite\" aidiacht bhriathartha an bhriathair \"nigh\". Ciallaíonn sé go bhfuil rud glanta le huisce (agus le gallúnach, go minic), mar shampla éadaí, soithí nó lámha.","Tá na héadaí nite agus triomaithe agam.\nBhí a lámha nite aige roimh an dinnéar.\nTá na soithí nite ag Máire cheana féin.",10,{"id":184,"vocabularyWord":185,"displayOrder":197},"01a1aafe-e4a2-7e1c-9292-41684dcce7aa",{"id":186,"word":187,"frequency":136,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":188,"audio":16},"01a1aafe-beab-7024-a159-01320f28d1de","scríobh",[189,193],{"id":190,"partOfSpeech":37,"definition":191,"exampleSentences":192,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d93a-7c33-b6a2-f7a15208143f","Litreacha, focail nó uimhreacha a chur ar pháipéar nó ar scáileán le peann, le peann luaidhe nó le méarchlár.","Scríobh d'ainm anseo, le do thoil.\nScríobhaim litir chuig mo chara gach seachtain.\nScríobh an múinteoir an focal nua ar an gclár bán.",{"id":194,"partOfSpeech":37,"definition":195,"exampleSentences":196,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-d93a-7c7b-b6a2-f7a152185249","Leabhar, dán, amhrán, scéal nó téacs eile a chumadh agus a chur i bhfoirm scríofa.","Scríobh sí úrscéal faoin gcogadh.\nScríobhann m'athair amhráin as Gaeilge.\nBa mhaith liom scéal gearr a scríobh i mbliana.",11,{"id":199,"vocabularyWord":200,"displayOrder":18},"01a1aafe-e4a2-7e3c-9292-41684ecb12f4",{"id":201,"word":202,"frequency":21,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":203,"audio":16},"01a1aafe-c0b3-76ec-a0ed-50d6e0af0ca7","scríofa",[204],{"id":205,"partOfSpeech":57,"definition":206,"exampleSentences":207,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-c0bc-7d05-a626-b092859e582b","Aidiacht bhriathartha de 'scríobh': curtha i bhfoirm scríbhneoireachta ar pháipéar nó ar scáileán, seachas a bheith ráite ó bhéal.","Tá an scéal scríofa i gcóipleabhar agam.\nAn bhfuil an aiste scríofa agat fós?\nTá an Ghaeilge scríofa agus labhartha le chéile sa scrúdú.",{"id":209,"vocabularyWord":210,"displayOrder":226},"01a1aafe-e4a2-7e58-9292-41684fa4bfa2",{"id":211,"word":212,"frequency":182,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":213,"audio":16},"01a1aafe-bbee-73d9-a91f-43bb14575b1f","déan",[214,218,222],{"id":215,"partOfSpeech":37,"definition":216,"exampleSentences":217,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d210-7a5e-ba82-006daa805fa1","Rud a chur i gcrích nó gníomh a dhéanamh; rud a chruthú nó a tháirgeadh (mar shampla bia a dhéanamh nó obair a dhéanamh).","Déanaim m'obair bhaile gach tráthnóna.\nRinne sí císte blasta inné.\nCad atá tú ag déanamh anois?",{"id":219,"partOfSpeech":37,"definition":220,"exampleSentences":221,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-d210-7ab6-ba82-006dab0ecae0","Cuid de nathanna ina gcuirtear gníomh in iúl, nuair a úsáidtear le hainmfhocal (mar shampla déan iarracht, déan botún, déan cinneadh).","Déan iarracht arís, led thoil.\nRinne mé botún sa scrúdú.\nRinne siad cinneadh an teach a dhíol.",{"id":223,"partOfSpeech":37,"definition":224,"exampleSentences":225,"isPrimary":16,"meaningOrder":82},"01a1ab92-d210-7b02-ba82-006dab578a70","Duine nó rud a chur in iúl a bheith ina rud éigin, nó a athrú go rud éigin eile (mar shampla déan cairde, déan réidh).","Rinne siad cairde den bhuachaill nua.\nDéan réidh don turas, tá an bus ag teacht.\nRinne an teas fuacht den uisce.",13,{"id":228,"vocabularyWord":229,"displayOrder":241},"01a1aafe-e4a2-7e74-9292-41684ff6f4d3",{"id":230,"word":231,"frequency":32,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":232,"audio":16},"01a1aafe-bf31-7118-864d-a079b77b36c7","déanta",[233,237],{"id":234,"partOfSpeech":57,"definition":235,"exampleSentences":236,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-bf5f-79c2-b7e2-3f4990d4f4c8","Críochnaithe; tar éis a dhéanamh nó a chur i gcrích (aidiacht bhriathartha de 'déan').","Tá an obair déanta agam.\nAn bhfuil an obair bhaile déanta agat?\nTá an dinnéar déanta agus is féidir linn ithe anois.",{"id":238,"partOfSpeech":57,"definition":239,"exampleSentences":240,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-db03-777c-a89b-4dcd9199ab1c","Cruthaithe nó táirgthe as ábhar áirithe nó in áit áirithe; tógtha.","Tá an bord seo déanta d'adhmad.\nTá an mála seo déanta de leathar.\nIs earra déanta in Éirinn é.",14,{"id":243,"vocabularyWord":244,"displayOrder":256},"01a1aafe-e4a2-7e90-9292-416850e9fba0",{"id":245,"word":246,"frequency":136,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":247,"audio":16},"01a1aafe-bc9b-7694-bdc7-4cf17b7dd535","oscail",[248,252],{"id":249,"partOfSpeech":37,"definition":250,"exampleSentences":251,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d3ec-75a8-93e3-528c77738844","Rud a bhogadh nó a athrú ionas go mbíonn sé oscailte, mar shampla doras, fuinneog, leabhar nó siopa; ligean isteach nó amach.","Oscail an doras, le do thoil.\nOsclaíonn an siopa ag a naoi a chlog gach maidin.\nOscail sí an fhuinneog mar bhí an seomra te.",{"id":253,"partOfSpeech":37,"definition":254,"exampleSentences":255,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-d3ec-75f0-93e3-528c777ca337","Tús a chur le rud nó rud a thosú go hoifigiúil, mar shampla cruinniú, comhrá nó cuntas bainc.","Osclóidh an t-údarás an scoil nua amárach.\nD'oscail an rialtas an cruinniú le hóráid ghearr.\nBa mhaith liom cuntas nua a oscailt sa bhanc.",15,{"id":258,"vocabularyWord":259,"displayOrder":271},"01a1aafe-e4a2-7eac-9292-41685133821d",{"id":260,"word":261,"frequency":32,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":262,"audio":16},"01a1aafe-bf5b-7ce3-8d72-d55591da25e6","oscailte",[263,267],{"id":264,"partOfSpeech":57,"definition":265,"exampleSentences":266,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-bf62-75de-8951-3d5ea58e97ed","Nach bhfuil dúnta; a bhfuil bealach isteach nó amach ann, nó atá ar fáil do dhaoine (doras, fuinneog, siopa, srl.).","Tá an doras oscailte.\nFág an fhuinneog oscailte, le do thoil.\nTá an siopa oscailte go dtí a hocht a chlog.",{"id":268,"partOfSpeech":57,"definition":269,"exampleSentences":270,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-db05-7dfd-b383-8abad3522067","Macánta agus díreach; gan rud a cheilt, nó réidh le smaointe nua a ghlacadh.","Is duine oscailte í Máire agus insíonn sí an fhírinne i gcónaí.\nBhí comhrá oscailte againn faoin bhfadhb.\nCaithfidh tú intinn oscailte a bheith agat.",16,{"id":273,"vocabularyWord":274,"displayOrder":290},"01a1aafe-e4a2-7ec8-9292-4168516ef423",{"id":275,"word":276,"frequency":136,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":277,"audio":16},"01a1aafe-be7e-7f74-9eaf-422397343468","imigh",[278,282,286],{"id":279,"partOfSpeech":37,"definition":280,"exampleSentences":281,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d936-7d4a-829a-ec54da261a6d","Dul ó áit; fágáil na háite sin. Úsáidtear freisin le haghaidh ama a théann thart.","D'imigh an bus gan mé.\nImigh sé go luath ar maidin chun an obair a thosú.\nTá an samhradh imithe agus tá an geimhreadh ag teacht.",{"id":283,"partOfSpeech":37,"definition":284,"exampleSentences":285,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-d936-7dc6-829a-ec54db223e31","Tarlú nó titim amach; teacht chun cinn mar eachtra nó mar chúis.","Cad a d'imigh ort inné?\nIs cuma cad a imeoidh, beidh mé anseo duit.\nNíl a fhios agam cén fáth ar imigh sé mar sin.",{"id":287,"partOfSpeech":37,"definition":288,"exampleSentences":289,"isPrimary":16,"meaningOrder":82},"01a1ab92-d936-7e3e-829a-ec54db6584bc","Éirí nó dul in olcas nó i ngannchuid; céim ar chéim a chailleadh nó a chur ar ceal (mar shampla, ag dul amú nó ag fáil bháis).","D'imigh an bainne agus ní raibh sé inólta a thuilleadh.\nD'imigh an pian tar éis cúpla uair an chloig.\nD'imigh an t-airgead go léir ar bhillí.",17,{"id":292,"vocabularyWord":293,"displayOrder":309},"01a1aafe-e4a2-7ef4-9292-416851fe6121",{"id":294,"word":295,"frequency":136,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":296,"audio":16},"01a1aafe-bf47-79a3-81db-0557e54bd543","imithe",[297,301,305],{"id":298,"partOfSpeech":57,"definition":299,"exampleSentences":300,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-bf61-7074-b6d2-d6cce1ac9940","Ar shiúl ó áit; nach bhfuil anseo a thuilleadh toisc gur fhág sé nó go bhfuil sé caillte nó tógtha.","Tá an bus imithe cheana féin.\nTá mo chara imithe abhaile.\nBhí an t-airgead imithe ón mbosca.",{"id":302,"partOfSpeech":57,"definition":303,"exampleSentences":304,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-db04-7ab6-969e-ceeeaa9c16b3","Caite nó thart, i dtaobh ama nó tarluithe; nach bhfuil ann a thuilleadh.","Tá an samhradh imithe.\nTá na laethanta sin imithe go deo.\nTá an seanaimsir imithe agus ní thiocfaidh sí ar ais.",{"id":306,"partOfSpeech":37,"definition":307,"exampleSentences":308,"isPrimary":16,"meaningOrder":82},"01a1ab92-db04-7afe-969e-ceeeaae01223","Aidiacht bhriathartha an bhriathair 'imigh' (bogadh ó áit, fágáil, imeacht). Úsáidtear í leis an mbriathar 'tá' chun an aimsir chaite chomhlána a chur in iúl.","Tá na páistí imithe ar scoil.\nAn bhfuil sibh imithe go léir?\nTá an múinteoir imithe go dtí an leabharlann.",18,{"id":311,"vocabularyWord":312,"displayOrder":324},"01a1aafe-e4a2-7f10-9292-41685257dfeb",{"id":313,"word":314,"frequency":182,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":315,"audio":16},"01a1aafe-bbc4-7957-aba9-81710beb2b0a","bí",[316,320],{"id":317,"partOfSpeech":37,"definition":318,"exampleSentences":319,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d20b-71ca-8341-bf0af26698aa","An briathar substaintiúil. Úsáidtear é chun cur síos a dhéanamh ar dhuine nó ar rud, ar a staid, ar a chaighdeán nó ar a mhothúchán. San ordú, deirtear le duine a bheith ar an gcaoi áirithe sin.","Bí ciúin, led thoil.\nBí cúramach ar an mbóthar.\nBí go maith don mhadra.",{"id":321,"partOfSpeech":37,"definition":322,"exampleSentences":323,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-d20b-725a-8341-bf0af2b7274c","An briathar substaintiúil a úsáidtear chun a rá cá bhfuil duine nó rud, nó go bhfuil sé i láthair nó ag déanamh rud éigin. San ordú, deirtear le duine a bheith in áit áirithe nó ag gabháil do ghníomh.","Bí ag an doras ar a hocht a chlog.\nBí anseo amárach.\nBí ag obair anois, a Sheáin.",19,{"id":326,"vocabularyWord":327,"displayOrder":344},"01a1aafe-e4a2-7f2c-9292-41685279bc33",{"id":328,"word":329,"frequency":182,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":330,"audio":16},"01a1aafe-bb97-7c2e-a22a-9fc21638484b","ag",[331,336,340],{"id":332,"partOfSpeech":333,"definition":334,"exampleSentences":335,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d205-7256-ba61-2da58e0e3093","PREPOSITION","Giorrúchán simplí a úsáidtear chun sealúchas nó úinéireacht a chur in iúl, mar shampla le 'tá': 'Tá ... ag ...'.","Tá madra ag Máire.\nTá carr nua ag an múinteoir.\nTá deartháir agam agus tá beirt deirfiúr aige.",{"id":337,"partOfSpeech":333,"definition":338,"exampleSentences":339,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-d205-72d2-ba61-2da58e1ce8bb","Úsáidtear roimh ainmfhocal briathartha chun gníomh atá ar siúl faoi láthair nó a bhí ar siúl a chur in iúl.","Tá sí ag léamh leabhair.\nBhí na páistí ag súgradh sa ghairdín.\nTáimid ag foghlaim Gaeilge.",{"id":341,"partOfSpeech":333,"definition":342,"exampleSentences":343,"isPrimary":16,"meaningOrder":82},"01a1ab92-d205-7346-ba61-2da58e78b6f3","Úsáidtear chun áit nó pointe a chur in iúl, ag an áit sin nó in aice leis.","Tá an bhean ag an doras.\nBuailfidh mé leat ag an stáisiún.\nBhí siad ag an gcluiche aréir.",20,{"id":346,"vocabularyWord":347,"displayOrder":359},"01a1aafe-e4a2-7f48-9292-416852aa3478",{"id":348,"word":349,"frequency":116,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":350,"audio":16},"01a1aafe-c091-740e-b92e-f4225cfc022a","glanadh",[351,355],{"id":352,"partOfSpeech":37,"definition":353,"exampleSentences":354,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-dea2-71a5-8b70-108c2fafeeea","Rud a dhéanamh glan trí smál, salachar nó dramhaíl a bhaint de; rud a ní nó a scuabadh.","Glan an bord, led thoil.\nGhlan sí an teach ar fad inné.\nGlanfaidh mé na fuinneoga amárach.",{"id":356,"partOfSpeech":44,"definition":357,"exampleSentences":358,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-dea2-7221-8b70-108c305be9c0","Glanadh: an gníomh nó an obair lena ndéantar rud glan, is é sin an t-ainmfhocal briathartha de 'glan'.","Tá glanadh mór ag teastáil sa chistin.\nBíonn glanadh an tí ar siúl againn gach Satharn.\nTar éis an ghlanta, bhí an seomra geal néata.",21,{"id":361,"vocabularyWord":362,"displayOrder":370},"01a1aafe-e4a2-7f64-9292-41685349615e",{"id":363,"word":364,"frequency":41,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":365,"audio":16},"01a1aafe-bc3b-71c3-959a-29b6db8c6278","doras",[366],{"id":367,"partOfSpeech":44,"definition":368,"exampleSentences":369,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d3e4-7eff-bb99-c2170e3ff9b2","An áit nó an chuid de theach, d'seomra nó d'fheithicil a osclaítear nó a dhúntar chun dul isteach nó amach.","Oscail an doras, le do thoil.\nTá an doras dúnta.\nTá doras mór dearg ar an teach.",22,{"id":372,"vocabularyWord":373,"displayOrder":385},"01a1aafe-e4a2-7f80-9292-41685378e3bc",{"id":374,"word":375,"frequency":136,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":376,"audio":16},"01a1aafe-bf4f-7838-9177-d5134c1d6041","litir",[377,381],{"id":378,"partOfSpeech":44,"definition":379,"exampleSentences":380,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-bf61-781c-b6d2-d6cce438dede","Teachtaireacht scríofa a chuirtear chuig duine, sa phost de ghnáth.","Fuair mé litir ó mo chara inné.\nScríobh sí litir fhada chuig a hiníon i Meiriceá.\nTá litir duit ar an mbord sa chistin.",{"id":382,"partOfSpeech":44,"definition":383,"exampleSentences":384,"isPrimary":16,"meaningOrder":47},"01a1ab92-db05-722d-b383-8abace47af68","Comhartha scríofa san aibítir a sheasann d'fhuaim, mar a, b nó c.","Is é A an chéad litir den aibítir.\nTá sé litir san fhocal \"bádóir\".\nCén litir atá ar thús d'ainm?",23,{"name":15,"slug":387,"language":9},"staid-agus-gniomh-criochnaithe-b1",[],[390,399,405,412,417,424],{"@id":391,"@type":392,"id":393,"grammarPage":394,"title":395,"instructions":396,"displayOrder":17,"type":397,"questionCount":241,"blankCount":241,"isCompleted":16,"ogImageUrl":398},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-89d8-750d-b36d-4e796278030a","GrammarExercise","01a1aafe-89d8-750d-b36d-4e796278030a","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-8022-7346-8336-7ae1058085d0","Foirmeacha agus torthaí sa bhaile","Roghnaigh an fhoirm cheart. Tabhair aird ar an difríocht idir gníomh ar siúl agus toradh.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f1364bdd-d4e7-4b0a-ba58-cf960bd2f088_hero.webp?v=1793870170",{"@id":400,"@type":392,"id":401,"grammarPage":394,"title":402,"instructions":403,"displayOrder":41,"type":397,"questionCount":18,"blankCount":18,"isCompleted":16,"ogImageUrl":404},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-89f1-733b-a9e8-7de669098454","01a1aafe-89f1-733b-a9e8-7de669098454","Gníomh, staid agus am sa phobal","Líon gach bearna. Tabhair aird ar an ainmní, ar an am agus ar an difríocht idir gníomh agus staid.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_35122780-388d-4b99-8665-4943b7a99735_hero.webp?v=1793870170",{"@id":406,"@type":392,"id":407,"grammarPage":394,"title":408,"instructions":409,"displayOrder":47,"type":410,"questionCount":182,"blankCount":182,"isCompleted":16,"ogImageUrl":411},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8a07-724f-b0e7-cfc0871fa356","01a1aafe-8a07-724f-b0e7-cfc0871fa356","Ag ullmhú don taispeántas","Cuir na píosaí in ord chun abairt a dhéanamh. Tá píosa breise ann nach n-úsáidfidh tú.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_cd10f811-23a1-496e-8700-e82342d171b2_hero.webp?v=1793870170",{"@id":413,"@type":392,"id":414,"grammarPage":394,"title":415,"instructions":409,"displayOrder":82,"type":410,"questionCount":182,"blankCount":182,"isCompleted":16,"ogImageUrl":416},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8a1a-739e-8587-072d53d42842","01a1aafe-8a1a-739e-8587-072d53d42842","Staid áiteanna agus seirbhísí","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_911fdab7-ee3d-4cbb-b266-efdb3f146aaf_hero.webp?v=1793870170",{"@id":418,"@type":392,"id":419,"grammarPage":394,"title":420,"instructions":421,"displayOrder":101,"type":422,"questionCount":101,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":423},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8a2d-7e86-92ad-3be4628341ec","01a1aafe-8a2d-7e86-92ad-3be4628341ec","Foirmeacha, gníomhartha agus torthaí","Tapáil píosa, ansin tapáil an colún cuí. Cuir gach píosa i gcolún.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_8aaffee9-6dfc-41d1-af90-fd02758de128_hero.webp?v=1793870170",{"@id":425,"@type":392,"id":426,"grammarPage":394,"title":427,"instructions":428,"displayOrder":116,"type":422,"questionCount":101,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":429},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8a37-79c7-8762-7371844d4535","01a1aafe-8a37-79c7-8762-7371844d4535","Staid: am, diúltú agus suíomh","Tapáil gach píosa agus ansin an colún cuí. Lean an treoir ar gach bord.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_4401f275-2ede-4463-8880-8f5c255c9c0b_hero.webp?v=1793870170",null]