[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ga":3,"grammar-pages-ga":4,"grammar-page-ga-an-aimsir-chaite-briathra-rialta":862,"grammar-lesson-path-ga-an-aimsir-chaite-briathra-rialta-inne-agus-amarach-le-briathra-rialta-a2":1107,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-802d-712e-a842-4d9f1f181c32":1166,"grammar-quick-check-01a1aafe-802d-712e-a842-4d9f1f181c32":1193,"grammar-lesson-body-01a1aafe-802d-712e-a842-4d9f1f181c32-37i1qu8n7w":1215},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,807,812,817,822,827,832,837,842,847,852,857],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1aafe-801c-7377-b0ca-925821532f8c","An aibítir agus an síneadh fada","an-aibitir-agus-an-sineadh-fada","ga","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1aafe-81a1-76a3-b4f4-0017aeca1580","Consain leathana agus chaola","consain-leathana-agus-chaola",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1aafe-8150-7d79-bfb7-b8680a9300d3","Caol le caol agus leathan le leathan","caol-le-caol-agus-leathan-le-leathan",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1aafe-80c3-7227-931d-6781116b30ae","An séimhiú: fuaim agus litriú","an-seimhiu-fuaim-agus-litriu",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1aafe-80e5-72eb-b099-cf09a5505797","An t-urú: fuaim agus litriú","an-t-uru-fuaim-agus-litriu",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1aafe-82ac-7c76-b2ac-c555aa62751c","Mé, tú, sé agus sí: forainmnigh phearsanta","me-tu-se-agus-si-forainmnigh-phearsanta",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1aafe-8340-7ea2-9a30-e11e95a6d12b","Tá agus níl: cur síos agus suíomh","ta-agus-nil-cur-sios-agus-suiomh",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1aafe-804b-72da-94f6-92a7fd62b16b","An bhfuil agus nach bhfuil: ceisteanna agus freagraí","an-bhfuil-agus-nach-bhfuil-ceisteanna-agus-freagrai",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1aafe-825f-70ad-a561-1477a04ba170","Inscne an ainmfhocail","inscne-an-ainmfhocail",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1aafe-80d6-7e80-8e6d-4859e649b8bf","An t-alt uatha: an fear agus an bhean","an-t-alt-uatha-an-fear-agus-an-bhean",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1aafe-80d2-76b4-a0e4-bade7e68347b","An t-alt roimh ghuta agus s","an-t-alt-roimh-ghuta-agus-s",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1aafe-80df-7e48-ba99-3ff811987774","An t-iolra agus an t-alt na","an-t-iolra-agus-an-t-alt-na",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1aafe-8027-7baf-a4b9-669a7a80162d","An aidiacht i ndiaidh an ainmfhocail","an-aidiacht-i-ndiaidh-an-ainmfhocail",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1aafe-828c-7a41-b872-c9c2a4332fe2","Is múinteoir mé: an chopail agus aicmiú","is-muinteoir-me-an-chopail-agus-aicmiu",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1aafe-8287-73e0-a789-dab935c8781e","Is mise: ainm agus aithne","is-mise-ainm-agus-aithne",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1aafe-8281-79b2-b37f-c0f17f001179","Is maith liom: rogha agus taitneamh","is-maith-liom-rogha-agus-taitneamh",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1aafe-826f-7d62-b01f-6990c52e3be2","Is agus tá: an difríocht bhunúsach","is-agus-ta-an-difriocht-bhunusach",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1aafe-7fd0-77ed-9baf-d44eecbaf96d","Ag agus na forainmnigh agam, agat, aige","ag-agus-na-forainmnigh-agam-agat-aige",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1aafe-8104-7f18-840f-f46e6cf47584","Ar agus le: mothúcháin agus caidreamh","ar-agus-le-mothuchain-agus-caidreamh",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1aafe-8258-7b5c-bc91-1d3eb3620a3b","I, ar agus ag: áit agus suíomh","i-ar-agus-ag-ait-agus-suiomh",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1aafe-82b7-795e-b75c-5e2691c5fc89","Mo agus do: sealbh phearsanta","mo-agus-do-sealbh-phearsanta",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1aafe-8328-7b34-95bb-058bd26c0672","Seo, sin agus siúd: taispeáint","seo-sin-agus-siud-taispeaint",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1aafe-815c-722c-81f3-c7542682ede8","Cé, cad agus cá: ceisteanna bunúsacha","ce-cad-agus-ca-ceisteanna-bunusacha",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1aafe-8156-7c00-9ef1-1a21c79cacfc","Cathain, conas agus cén fáth","cathain-conas-agus-cen-fath",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1aafe-7fca-7784-a15d-792fbe3e49ea","Ag agus an t-ainm briathartha: gníomh ar siúl","ag-agus-an-t-ainm-briathartha-gniomh-ar-siul",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1aafe-803d-788d-84da-4d65f7c4fd03","An aimsir láithreach: an chéad réimniú","an-aimsir-laithreach-an-chead-reimniu",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1aafe-8046-71ed-8882-76515b5bf1eb","An aimsir láithreach: an dara réimniú","an-aimsir-laithreach-an-dara-reimniu",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1aafe-8016-7d05-938e-fad3c9aeb77a","An agus ní leis an aimsir láithreach","an-agus-ni-leis-an-aimsir-laithreach",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1aafe-81de-7596-aecb-9b653fc54614","Dobhriathra ama agus minicíochta","dobhriathra-ama-agus-miniciochta",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1aafe-82c2-797c-8175-8167d08577f9","Na maoluimhreacha agus aois","na-maoluimhreacha-agus-aois",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1aafe-8100-7170-bfa0-2752d771f049","Aon, dhá agus trí le hainmfhocail","aon-dha-agus-tri-le-hainmfhocail",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1aafe-80db-72f1-8938-cdb6e4c2795e","An t-am ar an gclog","an-t-am-ar-an-gclog",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1aafe-82fb-7807-bd2f-0a7cbc8ecc15","Orduithe simplí agus ná","orduithe-simpli-agus-na",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1aafe-7fd6-7da5-87c5-7df460a35f81","Agus, ach agus nó","agus-ach-agus-no",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a1aafe-8133-7251-8fe3-ce4c1df7a02d","Bhí agus beidh: tagairt bhunúsach don am","bhi-agus-beidh-tagairt-bhunusach-don-am",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a1aafe-82f0-7d8d-8abe-d9139d573c70","Ord na habairte: briathar, ainmní agus cuspóir","ord-na-habairte-briathar-ainmni-agus-cuspoir",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":191,"displayOrder":192},"01a1aafe-7fa5-7a04-949e-a76e00c1b807","A, ár agus bhur: sealbh agus athruithe tosaigh","a-ar-agus-bhur-sealbh-agus-athruithe-tosaigh","A2",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":191,"displayOrder":197},"01a1aafe-82b2-769b-abd9-0e46bce793c3","Mise, tusa agus féin: béim ar an bhforainm","mise-tusa-agus-fein-beim-ar-an-bhforainm",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":191,"displayOrder":202},"01a1aafe-81d8-7638-8889-c41dfda244ae","Do agus de: tabhairt agus bunús","do-agus-de-tabhairt-agus-bunus",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":191,"displayOrder":207},"01a1aafe-82db-76f5-ad0e-8f722c3bd594","Ó, chuig agus as: gluaiseacht agus foinse","o-chuig-agus-as-gluaiseacht-agus-foinse",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":191,"displayOrder":212},"01a1aafe-81ef-724f-ae3f-f9569d1dfc69","Faoi, roimh agus tar éis","faoi-roimh-agus-tar-eis",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":191,"displayOrder":217},"01a1aafe-8309-7c8d-8825-14e1b8f965e2","Réamhfhocal agus alt: sa, san agus den","reamhfhocal-agus-alt-sa-san-agus-den",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":191,"displayOrder":222},"01a1aafe-835d-75da-8f23-457d20efed7e","Urú nó séimhiú i ndiaidh réamhfhocail agus an ailt","uru-no-seimhiu-i-ndiaidh-reamhfhocail-agus-an-ailt",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":191,"displayOrder":227},"01a1aafe-8092-7af4-9ff8-069c41b1fd74","An ginideach: seilbh agus gaol","an-ginideach-seilbh-agus-gaol",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":191,"displayOrder":232},"01a1aafe-8097-74e9-90c5-9db662aa72e1","An ginideach uatha agus an t-alt","an-ginideach-uatha-agus-an-t-alt",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":191,"displayOrder":237},"01a1aafe-80f5-7d7e-aa7b-cc6d3efcafef","An tuiseal gairmeach: a Sheáin agus a Mháire","an-tuiseal-gairmeach-a-sheain-agus-a-mhaire",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":191,"displayOrder":242},"01a1aafe-8264-7b23-80f0-ee21def1b95b","Iolraí coitianta: patrúin agus eisceachtaí","iolrai-coitianta-patruin-agus-eisceachtai",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":191,"displayOrder":247},"01a1aafe-7ff8-7662-b0a3-9fd6a48fd275","Aidiachtaí san iolra","aidiachtai-san-iolra",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":191,"displayOrder":252},"01a1aafe-82d1-7a63-9f61-d9d3ee1e25fa","Níos agus is: comparáid agus sárchéim","nios-agus-is-comparaid-agus-sarcheim",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":191,"displayOrder":257},"01a1aafe-817a-7749-bcc3-f9e22a69cad8","Chomh agus le: comparáid chomhionann","chomh-agus-le-comparaid-chomhionann",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":191,"displayOrder":262},"01a1aafe-802d-712e-a842-4d9f1f181c32","An aimsir chaite: briathra rialta","an-aimsir-chaite-briathra-rialta",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":191,"displayOrder":267},"01a1aafe-8109-737e-b1dd-e2bfc5bd7c33","Ar, níor agus nár san aimsir chaite","ar-nior-agus-nar-san-aimsir-chaite",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":191,"displayOrder":272},"01a1aafe-8032-747f-958f-deee7be9f280","An aimsir fháistineach: briathra rialta","an-aimsir-fhaistineach-briathra-rialta",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":191,"displayOrder":277},"01a1aafe-8137-76b7-b5c0-a497bc1140ac","Bí: foirmeacha neamhspleácha agus spleácha","bi-foirmeacha-neamhspleacha-agus-spleacha",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":191,"displayOrder":282},"01a1aafe-81b7-70a7-9243-be6d0aa11b38","Déan, téigh agus tar sna príomhaimsirí","dean-teigh-agus-tar-sna-priomhaimsiri",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":191,"displayOrder":287},"01a1aafe-7fbd-71ec-98b2-ce70f9e66af0","Abair, faigh agus feic sna príomhaimsirí","abair-faigh-agus-feic-sna-priomhaimsiri",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":191,"displayOrder":292},"01a1aafe-8118-7ddc-955a-4bf639da53a4","Ba agus níorbh: an chopail san am atá thart","ba-agus-niorbh-an-chopail-san-am-ata-thart",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":191,"displayOrder":297},"01a1aafe-827b-787b-a317-25b2e7eb7d2a","Is liom é: úinéireacht leis an gcopail","is-liom-e-uineireacht-leis-an-gcopail",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":191,"displayOrder":302},"01a1aafe-811d-7f9c-b4b8-af06677926aa","Ba mhaith liom rud a dhéanamh","ba-mhaith-liom-rud-a-dheanamh",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":191,"displayOrder":307},"01a1aafe-8319-70e2-a0f4-9faef75ba75a","Rud a cheannach: cuspóir roimh an ainm briathartha","rud-a-cheannach-cuspoir-roimh-an-ainm-briathartha",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":191,"displayOrder":312},"01a1aafe-8275-7b90-9095-aae91eb8445b","Is féidir agus ní féidir: cumas agus cead","is-feidir-agus-ni-feidir-cumas-agus-cead",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":191,"displayOrder":317},"01a1aafe-8149-7d98-a3cc-731eebf9f877","Caithfidh agus tá orm: dualgas","caithfidh-agus-ta-orm-dualgas",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":191,"displayOrder":322},"01a1aafe-8353-7f7e-8110-df5722456115","Uimhreacha le hainmfhocail: trí go deich","uimhreacha-le-hainmfhocail-tri-go-deich",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":191,"displayOrder":327},"01a1aafe-81b1-7daf-aabc-d1af4fef804a","Daoine a chomhaireamh: beirt go deichniúr","daoine-a-chomhaireamh-beirt-go-deichniur",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":191,"displayOrder":332},"01a1aafe-82f5-7c0c-ac4e-b6e80504e776","Orduimhreacha agus dátaí","orduimhreacha-agus-datai",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":191,"displayOrder":337},"01a1aafe-8243-7d80-8f57-f9fb7b92daa1","Go leor, mórán agus beagán","go-leor-moran-agus-beagan",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":191,"displayOrder":342},"01a1aafe-80fb-76f8-8cf5-c6346aa06fd2","Anseo, ansin agus ansiúd","anseo-ansin-agus-ansiud",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":191,"displayOrder":347},"01a1aafe-8291-7baa-ac84-4f54b775f109","Isteach agus istigh, amach agus amuigh","isteach-agus-istigh-amach-agus-amuigh",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":191,"displayOrder":352},"01a1aafe-82a7-7513-bdd8-262c29910dea","Mar agus toisc go: cúis shimplí","mar-agus-toisc-go-cuis-shimpli",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":191,"displayOrder":357},"01a1aafe-823c-7f8d-aafd-59d78e74bec1","Go agus nach tar éis sílim agus deir","go-agus-nach-tar-eis-silim-agus-deir",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":191,"displayOrder":362},"01a1aafe-8077-7952-9664-10d180268e0f","An duine atá anseo: tús leis an gclásal coibhneasta","an-duine-ata-anseo-tus-leis-an-gclasal-coibhneasta",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":191,"displayOrder":367},"01a1aafe-80a8-718c-a893-aa073406adce","An modh coinníollach i n-iarratais bhéasacha","an-modh-coinniollach-i-n-iarratais-bheasacha",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":372,"displayOrder":373},"01a1aafe-8054-77f9-b0af-58f9733513cc","An chéad díochlaonadh","an-chead-diochlaonadh","B1",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":372,"displayOrder":378},"01a1aafe-8072-73f7-8086-4db19363dcbf","An dara díochlaonadh","an-dara-diochlaonadh",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":372,"displayOrder":383},"01a1aafe-80f0-7c53-9927-b712cdc0ecca","An tríú díochlaonadh","an-triu-diochlaonadh",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":372,"displayOrder":388},"01a1aafe-804f-7ba8-a2ef-1d5b033ae379","An ceathrú agus an cúigiú díochlaonadh","an-ceathru-agus-an-cuigiu-diochlaonadh",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":372,"displayOrder":393},"01a1aafe-808d-7b46-93b7-23361890c6a8","An ginideach iolra: lagiolraí agus tréaniolraí","an-ginideach-iolra-lagiolrai-agus-treaniolrai",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":372,"displayOrder":398},"01a1aafe-7ff1-77a9-8ea2-8525681085f9","Aidiachtaí sa ghinideach","aidiachtai-sa-ghinideach",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":372,"displayOrder":403},"01a1aafe-7ffe-776e-9cb8-bce2fb0cfd64","Ainmfhocail chinnte agus éiginnte","ainmfhocail-chinnte-agus-eiginnte",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":372,"displayOrder":408},"01a1aafe-82ff-7f69-b8c3-5cc873f9a539","Réamhfhocail chomhshuite agus an ginideach","reamhfhocail-chomhshuite-agus-an-ginideach",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":372,"displayOrder":413},"01a1aafe-834f-74f5-95df-bc4756b4d821","Trí, thar, idir agus um","tri-thar-idir-agus-um",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":372,"displayOrder":418},"01a1aafe-812d-72d8-b270-221651bd3758","Beir, clois, ith, tabhair agus fan","beir-clois-ith-tabhair-agus-fan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":372,"displayOrder":423},"01a1aafe-8038-7016-85da-df77a3ca7660","An aimsir ghnáthchaite: gnáthaimh san am atá thart","an-aimsir-ghnathchaite-gnathaimh-san-am-ata-thart",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":372,"displayOrder":428},"01a1aafe-813d-7994-9f76-f684d7792436","Bíonn agus tá: nós agus staid reatha","bionn-agus-ta-nos-agus-staid-reatha",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":372,"displayOrder":433},"01a1aafe-80a2-77c6-9f8f-037a9c79fe06","An modh coinníollach: foirmeacha rialta agus neamhrialta","an-modh-coinniollach-foirmeacha-rialta-agus-neamhrialta",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":372,"displayOrder":438},"01a1aafe-82a1-76bb-9dc9-901ce3a5678e","Má agus dá: coinníoll oscailte agus hipitéis","ma-agus-da-coinnioll-oscailte-agus-hipiteis",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":372,"displayOrder":443},"01a1aafe-80be-74f7-96ba-5a3fa855c7ab","An saorbhriathar sna príomhaimsirí","an-saorbhriathar-sna-priomhaimsiri",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":372,"displayOrder":448},"01a1aafe-8022-7346-8336-7ae1058085d0","An aidiacht bhriathartha: toradh agus staid","an-aidiacht-bhriathartha-toradh-agus-staid",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":372,"displayOrder":453},"01a1aafe-8345-788c-a180-1d3f97f91712","Tar éis agus i ndiaidh: gníomh atá críochnaithe","tar-eis-agus-i-ndiaidh-gniomh-ata-criochnaithe",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":372,"displayOrder":458},"01a1aafe-80cd-794e-8e61-e3ad0b13d37e","An t-ainm briathartha le forainm cuspóireach","an-t-ainm-briathartha-le-forainm-cuspoireach",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":372,"displayOrder":463},"01a1aafe-8180-73a8-83ea-80407d6baff4","Chun agus le: cuspóir agus rún","chun-agus-le-cuspoir-agus-run",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":372,"displayOrder":468},"01a1aafe-805e-7704-9185-616b8118f933","An coibhneas díreach: ainmní agus cuspóir","an-coibhneas-direach-ainmni-agus-cuspoir",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":372,"displayOrder":473},"01a1aafe-8063-7412-bad6-8ba95ac763b7","An coibhneas indíreach: réamhfhocal agus sealbh","an-coibhneas-indireach-reamhfhocal-agus-sealbh",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":372,"displayOrder":478},"01a1aafe-81cd-7516-b32e-f55937e00ee4","Diúltú i gclásail choibhneasta","diultu-i-gclasail-choibhneasta",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":372,"displayOrder":483},"01a1aafe-8174-756c-8f62-fa6b7f70ddeb","Ceisteanna indíreacha le an agus ar","ceisteanna-indireacha-le-an-agus-ar",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":372,"displayOrder":488},"01a1aafe-82d6-7773-8f2f-18e2a6d0143e","Nuair, sula agus go dtí go","nuair-sula-agus-go-dti-go",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":372,"displayOrder":493},"01a1aafe-8162-713a-80f7-2fb70d5ee244","Cé go agus in ainneoin: codarsnacht","ce-go-agus-in-ainneoin-codarsnacht",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":372,"displayOrder":498},"01a1aafe-82e6-771b-a624-b67addbdd8aa","Caint indíreach: ráitis agus tagairt ama","oraid-indireach-raitis-agus-tagairt-ama",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":372,"displayOrder":503},"01a1aafe-7fe4-79e9-8a21-8ee3766d8cb1","Aicmiú agus ionannú leis an gcopail","aicmiu-agus-ionannu-leis-an-gcopail",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":372,"displayOrder":508},"01a1aafe-816e-764e-a554-cd0db0794541","Ceisteanna agus freagraí leis an gcopail","ceisteanna-agus-freagrai-leis-an-gcopail",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":372,"displayOrder":513},"01a1aafe-8211-7242-8d75-346c64c78ad0","Foirmeacha neamhrialta na comparáide","foirmeacha-neamhrialta-na-comparaide",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":372,"displayOrder":518},"01a1aafe-824a-78a5-910a-3ed9c496e9b5","Go maith agus go tapa: dobhriathra modha","go-maith-agus-go-tapa-dobhriathra-modha",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":372,"displayOrder":523},"01a1aafe-818b-78c9-972e-08d5d01b6358","Codáin, céatadáin agus deachúlacha","codain-ceatadain-agus-deachulacha",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":372,"displayOrder":528},"01a1aafe-8358-7c8e-ac2d-d7516bd2bcd4","Uimhreacha os cionn deich le hainmfhocail","uimhreacha-os-cionn-deich-le-hainmfhocail",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":372,"displayOrder":533},"01a1aafe-7fc4-7252-89d6-526a442d07ca","Abairtí scoilte le is chun béim a chur ar rud","abairti-scoilte-le-is-chun-beim-a-chur-ar-rud",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":372,"displayOrder":538},"01a1aafe-8142-7927-8989-397e459d4b20","Cách, gach duine agus a chéile","cach-gach-duine-agus-a-cheile",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":543,"displayOrder":544},"01a1aafe-81fa-7476-bdb7-b45745c521f7","Foirm an ainmnigh in ionad an ghinidigh","foirm-an-ainmnigh-in-ionad-an-ghinidigh","B2",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":543,"displayOrder":549},"01a1aafe-8332-72a0-bf21-612bcc955730","Sraitheanna ginideacha agus tagairt chinnte","sraitheanna-ginideacha-agus-tagairt-chinnte",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":543,"displayOrder":554},"01a1aafe-8004-74c1-884d-46ed88b9a31c","Ainmfhocail neamhrialta agus a ndíochlaonadh","ainmfhocail-neamhrialta-agus-a-ndiochlaonadh",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":543,"displayOrder":559},"01a1aafe-8323-7574-8dbd-a1b3051c0cc8","Séimhiú i ndiaidh ainmfhocail","seimhiu-i-ndiaidh-ainmfhocail",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":543,"displayOrder":564},"01a1aafe-830e-7e84-9b62-8d45eea70031","Réamhlitreacha h, n agus t: coinníollacha úsáide","reamhlitreacha-h-n-agus-t-coinniollacha-usaide",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":543,"displayOrder":569},"01a1aafe-8113-7cfd-b91b-47eedaf4473a","Athruithe tosaigh i bhfocail chomhshuite","athruithe-tosaigh-i-bhfocail-chomhshuite",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":543,"displayOrder":574},"01a1aafe-8205-7b97-b1c9-2104558eb46e","Foirmeacha cumaisc na copaile: gur, gurb agus nach","foirmeacha-cumaisc-na-copaile-gur-gurb-agus-nach",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":543,"displayOrder":579},"01a1aafe-8059-74f9-83f1-3acbc16b8eaf","An chopail sa choinníollach agus comparáid san am atá thart","an-chopail-sa-choinniollach-agus-comparaid-san-am-ata-thart",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":543,"displayOrder":584},"01a1aafe-80b9-7315-9ea8-877491841d5b","An saorbhriathar sa ghnáthchaite agus sa choinníollach","an-saorbhriathar-sa-ghnathchaite-agus-sa-choinniollach",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":543,"displayOrder":589},"01a1aafe-80b3-7670-be67-1e9712b5a97f","An saorbhriathar agus tá déanta: gníomh nó toradh","an-saorbhriathar-agus-ta-deanta-gniomh-no-toradh",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":543,"displayOrder":594},"01a1aafe-81c2-7398-8961-086fec4b3fc6","Díochlaonadh an ainm bhriathartha","diochlaonadh-an-ainm-bhriathartha",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":543,"displayOrder":599},"01a1aafe-81a6-7de8-84ef-228c8f1529a4","Cuspóirí cáilithe leis an ainm briathartha","cuspoiri-cailithe-leis-an-ainm-briathartha",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":543,"displayOrder":604},"01a1aafe-7fb6-74ee-b19e-a5bc13a54b42","Á dhéanamh agus á déanamh: sealbh agus tagairt","a-dheanamh-agus-a-deanamh-sealbh-agus-tagairt",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":543,"displayOrder":609},"01a1aafe-829b-7bb3-88c8-c6b1a9d773dc","Le déanamh agus le feiceáil: brí agus úsáid","le-deanamh-agus-le-feiceail-bri-agus-usaid",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":543,"displayOrder":614},"01a1aafe-80ad-7667-bc89-67fa5019b117","An modh foshuiteach i mbeannachtaí agus i mianta","an-modh-foshuiteach-i-mbeannachtai-agus-i-mianta",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":543,"displayOrder":619},"01a1aafe-8195-7be0-8274-a20fb86ed2dc","Coinníollacha frithfhíorasacha san am atá thart","coinniollacha-frithfhiorasacha-san-am-ata-thart",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":543,"displayOrder":624},"01a1aafe-82bc-7bdd-bed9-49b372ff8556","Mura, murar agus murach","mura-murar-agus-murach",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":543,"displayOrder":629},"01a1aafe-8304-7d78-900a-7d6f85cdd37f","Réamhfhocail sa choibhneas indíreach","reamhfhocail-sa-choibhneas-indireach",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":543,"displayOrder":634},"01a1aafe-809c-7cc3-9d14-78a95e2b2c77","An méid a agus a bhfuil: coibhneas gan réamhtheachtaí sainráite","an-meid-a-agus-a-bhfuil-coibhneas-gan-reamhtheachtai-sainraite",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":543,"displayOrder":639},"01a1aafe-8200-711e-aa86-8f274d6985f8","Foirmeacha coibhneasta san aimsir láithreach agus fháistineach","foirmeacha-coibhneasta-san-aimsir-laithreach-agus-fhaistineach",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":543,"displayOrder":644},"01a1aafe-81ac-76ed-aa15-f7a00dc43948","Dá mhéad agus is ea: comhghaol","da-mhead-agus-is-ea-comhghaol",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":543,"displayOrder":649},"01a1aafe-826a-7394-9ee4-bfbd7fdae0d9","Ionas go, ar eagla go agus sula: cuspóir agus réamhchúram","ion-go-ar-eagla-go-agus-sula-cuspoir-agus-reamhchuram",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":543,"displayOrder":654},"01a1aafe-7fdd-76e9-9ed8-ae4da6ad4515","Agus le clásal gan briathar: cúlra agus comhuaineacht","agus-le-clasal-gan-briathar-culra-agus-comhuaineacht",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":543,"displayOrder":659},"01a1aafe-82e0-7f98-a202-bb6a3f5bf0bc","Caint indíreach: orduithe agus iarratais","oraid-indireach-orduithe-agus-iarratais",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":543,"displayOrder":664},"01a1aafe-833c-704c-836b-f3bdc60bff20","Suas, thuas agus anuas: gluaiseacht agus suíomh","suas-thuas-agus-anuas-gluaiseacht-agus-suiomh",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":543,"displayOrder":669},"01a1aafe-832d-7729-aee4-4be13c1c6e75","Soir, thoir agus anoir: treonna agus bunús","soir-thoir-agus-anoir-treonna-agus-bunus",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":543,"displayOrder":674},"01a1aafe-834a-7587-8e9b-34a9bfbffc3b","Topaic agus fócas: ord focal marcáilte","topaic-agus-focas-ord-focal-marcailte",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":543,"displayOrder":679},"01a1aafe-81e3-7bce-bc73-db7b397795cc","Éilips agus freagraí gairide i gcomhthéacs","eilips-agus-freagrai-gairide-i-gcomhtheacs",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":543,"displayOrder":684},"01a1aafe-821d-75e9-9fc6-912ab8082c14","Foirmeacha táite agus scartha: caighdeán agus canúint","foirmeacha-taite-agus-scartha-caighdean-agus-canuint",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":543,"displayOrder":689},"01a1aafe-806d-72bc-a17d-a9ddf12eb9b9","An córas lárnach agus córas an tséimhithe","an-coras-larnach-agus-coras-an-tseimhithe",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":694,"displayOrder":695},"01a1aafe-8088-7c67-b41b-e62b5110d923","An ginideach i bhfrásaí fada cáilithe","an-ginideach-i-bhfrasai-fada-cailithe","C1",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":694,"displayOrder":700},"01a1aafe-800a-7309-bc46-79c0a697d1ce","Ainmneacha dílse, teidil agus an t-alt","ainmneacha-dilse-teidil-agus-an-t-alt",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":694,"displayOrder":705},"01a1aafe-7fea-7b68-99f6-44d9800062b4","Aidiachtaí i bhfrásaí ainmfhoclacha casta","aidiachtai-i-bhfrasai-ainmfhoclacha-casta",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":694,"displayOrder":710},"01a1aafe-8337-70cb-a28e-d53c520a8e84","Struchtúir mheasúnaithe agus mhothúchánacha leis an gcopail","struchtuir-mheasunaithe-agus-mhothuchanacha-leis-an-gcopail",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":694,"displayOrder":715},"01a1aafe-8167-7f69-8441-a276d172abfb","Ceangal agus tagairt i struchtúir chasta ionannaithe","ceangal-agus-tagairt-i-struchtuir-chasta-ionannaithe",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":694,"displayOrder":720},"01a1aafe-8010-793e-a796-493a019a055e","Ainmniú briathartha i dtéacsanna foirmiúla","ainmniu-briathartha-i-dteacsanna-foirmiula",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":694,"displayOrder":725},"01a1aafe-80c8-7714-a5c2-201f959f6145","An t-ainm briathartha: ainmní intuigthe agus débhríocht","an-t-ainm-briathartha-ainmni-intuigthe-agus-debhriocht",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":694,"displayOrder":730},"01a1aafe-81f4-7401-94fa-d64abce88e50","Féidearthacht, dóchúlacht agus cinnteacht","feidearthacht-dochulacht-agus-cinnteacht",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":694,"displayOrder":735},"01a1aafe-8083-75ac-83e6-f7984e368987","An foshuiteach i bhfo-chlásail fhoirmiúla","an-foshuiteach-i-bhfo-chlasail-fhoirmiula",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":694,"displayOrder":740},"01a1aafe-8186-750f-8048-28661a91ecab","Clásail choibhneasta neadaithe agus soiléireacht tagartha","clasail-choibhneasta-neadaithe-agus-soileireacht-tagartha",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":694,"displayOrder":745},"01a1aafe-8067-7a77-b7b0-fa1dd1f433db","An coibhneas sa chaint agus sa scríbhneoireacht","an-coibhneas-sa-chaint-agus-sa-scribhneoireacht",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":694,"displayOrder":750},"01a1aafe-8296-7836-951f-a5a5f9b9d6f1","Lamháltas agus argóint: bíodh go agus siúd is go","lamhaltas-agus-argoint-biodh-go-agus-siud-is-go",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":694,"displayOrder":755},"01a1aafe-82c7-7598-a4be-167395d31c8c","Nascairí foirmiúla: dá bhrí sin agus os a choinne sin","nascairi-foirmiula-da-bhri-sin-agus-os-a-choinne-sin",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":694,"displayOrder":760},"01a1aafe-8314-70f0-9c35-e33eab1a4634","Réamhtharraingt agus forainm tagartha","reamhtharraingt-agus-forainm-tagartha",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":694,"displayOrder":765},"01a1aafe-81c7-7beb-8770-dd4d96e4bc53","Diúltú codarsnach agus raon an diúltaithe","diultu-codarsnach-agus-raon-an-diultaithe",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":694,"displayOrder":770},"01a1aafe-8125-742e-a54c-91030151771b","Béim, teorannú agus amháin","beim-teorannu-agus-amhain",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":694,"displayOrder":775},"01a1aafe-8223-7232-add5-6a2882a57cbf","Foirmiúlacht agus nádúrthacht sa scríbhneoireacht","foirmiulacht-agus-nadurthacht-sa-scribhneoireacht",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":694,"displayOrder":780},"01a1aafe-8230-71d9-baf4-9369b91ff0cd","Gaeilge na Mumhan: foirmeacha briathartha i gcomhthéacs","gaeilge-na-mumhan-foirmeacha-briathartha-i-gcomhtheacs",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":694,"displayOrder":785},"01a1aafe-8229-7a44-b6eb-7deb1005e33a","Gaeilge Chonnacht: patrúin ghramadaí sa chaint","gaeilge-chonnacht-patruin-ghramadai-sa-chaint",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":694,"displayOrder":790},"01a1aafe-8236-76a8-8e49-2cc9fc17ed13","Gaeilge Uladh: foirmeacha agus struchtúir shainiúla","gaeilge-uladh-foirmeacha-agus-struchtuir-shainiula",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":694,"displayOrder":795},"01a1aafe-82cc-7740-b519-b1089ef34187","Nathanna réamhfhoclacha agus brí mheafarach","nathanna-reamhfhoclacha-agus-bri-mheafarach",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":694,"displayOrder":800},"01a1aafe-819b-7351-aa2c-be56a055fe77","Comhtháthú téacs: tagairt agus athrá rialaithe","comhthathu-teacs-tagairt-agus-athra-rialaithe",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":805,"displayOrder":806},"01a1aafe-8216-7f0d-835c-6c54709b1d52","Foirmeacha stairiúla sa nua-litríocht: léamh treoraithe","foirmeacha-stairiula-sa-nua-litriocht-leamh-treoraithe","C2",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":805,"displayOrder":811},"01a1aafe-80ea-7f6d-be56-071532f3e0cb","An tabharthach caomhnaithe i nathanna agus i gcanúintí","an-tabharthach-caomhnaithe-i-nathanna-agus-i-gcanuinti",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":805,"displayOrder":816},"01a1aafe-807c-7c67-8b0b-2e9670e8e6e7","An foshuiteach caite i dtéacsanna liteartha","an-foshuiteach-caite-i-dteacsanna-liteartha",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":805,"displayOrder":821},"01a1aafe-81e9-77fb-a57b-93a578ce4b46","Éilips na copaile i stíl liteartha","eilips-na-copaile-i-stil-liteartha",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":805,"displayOrder":826},"01a1aafe-8190-79a7-9866-ccbf2c9dd94f","Coibhneas casta i dtéacsanna dlí agus riaracháin","coibhneas-casta-i-dteacsanna-dli-agus-riarachain",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":805,"displayOrder":831},"01a1aafe-82eb-7bcf-8f81-e307a9e7a5e4","Ord focal agus comhthreomhaireacht sa reitric","ord-focal-agus-comhthreomhaireacht-sa-reitric",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":805,"displayOrder":836},"01a1aafe-8251-7b12-a8bb-018ccb90735a","Gramadach agus débhríocht d'aon ghnó","gramadach-agus-debhriocht-d-aon-ghno",165,{"id":838,"title":839,"slug":840,"language":9,"level":805,"displayOrder":841},"01a1aafe-810d-7a31-90d3-0ebbe5009432","Athrú réime idir insint agus comhrá","athru-reime-idir-insint-agus-comhra",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":805,"displayOrder":846},"01a1aafe-831d-7f1c-9b9b-497e92611a29","Seanlitriú agus foirmeacha nua-aimseartha: léamh comparáideach","seanlitriu-agus-foirmeacha-nua-aimseartha-leamh-comparaideach",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":805,"displayOrder":851},"01a1aafe-81bc-7b33-914c-3a3ea072202e","Dílseacht chanúna agus comhsheasmhacht eagarthóireachta","dilseacht-chanuna-agus-comhsheasmhacht-eagarthoireachta",168,{"id":853,"title":854,"slug":855,"language":9,"level":805,"displayOrder":856},"01a1aafe-81d2-796c-92d8-f2df41279bc0","Dlús ainmfhoclach agus soiléireacht i bprós gairmiúil","dlus-ainmfhoclach-agus-soileireacht-i-bpros-gairmiuil",169,{"id":858,"title":859,"slug":860,"language":9,"level":805,"displayOrder":861},"01a1aafe-820b-7614-8c4b-f24e34d0072d","Foirmeacha gramadaí i seanfhocail agus i nathanna liteartha","foirmeacha-gramadai-i-seanfhocail-agus-i-nathanna-liteartha",170,{"id":259,"title":260,"slug":261,"seoDescription":863,"content":864,"language":9,"level":191,"displayOrder":262,"grammarTopics":865,"createdAt":871,"updatedAt":872,"totalExercises":36,"vocabularyLists":873,"primaryTopicHub":1104,"readyImages":1106},"Foghlaim an aimsir chaite le briathra rialta: séimhiú, úsáid d’, ceisteanna le ar, ráitis dhiúltacha le níor agus freagraí gearra i gcomhrá laethúil.","Úsáideann tú an aimsir chaite chun a insint cad a rinne tú inné nó ag am eile atá thart. Foghlaimeoidh tú conas briathra rialta a úsáid i ráitis, i gceisteanna agus i bhfreagraí diúltacha.\n\n## 1. Rud a tharla san am atá thart\n\nIs minic a bhíonn focail ama mar **inné**, **aréir** nó **an tseachtain seo caite** leis an aimsir chaite.\n\n:::example\n**Ghlan mé** an chistin inné.\n\n**Cheannaigh Síle** arán ar maidin.\n\n**D’fhéach muid** ar scannán aréir.\n:::\n\nTagann an briathar roimh an duine: **Ghlan mé**, **Cheannaigh Síle**.\n\n## 2. Foirm an bhriathair\n\nTosaigh leis an mbunfhoirm: **glan**, **cuir**, **ceannaigh**. Sna patrúin seo, ní chuireann tú deireadh nua leis an mbriathar. Athraíonn tú an tús de réir na rialacha thíos.\n\n| Tús na bunfhoirme | Athrú sa ráiteas | Sampla |\n| --- | --- | --- |\n| Consan is féidir a shéimhiú | Cuirtear **h** ina dhiaidh | glan → **ghlan mé** |\n| Guta | Cuirtear **d’** roimhe | oscail → **d’oscail mé** |\n| **f** agus guta nó consan ina dhiaidh | Cuirtear **d’** roimhe agus séimhítear **f** | fág → **d’fhág mé**; freagair → **d’fhreagair mé** |\n| **l, n, r** | Ní athraítear an tús | rith → **rith mé** |\n| **sc, sp, st** | Ní athraítear an tús | stop → **stop mé** |\n\nIs éard is *séimhiú* ann anseo ná **b → bh**, **c → ch**, **d → dh**, **f → fh**, **g → gh**, **m → mh**, **p → ph**, **s → sh** nó **t → th**. Ní shéimhítear **s** roimh **c, p, t**.\n\n:::tip\nSa Chaighdeán Oifigiúil, cuir **d’** roimh bhriathar a thosaíonn le **f** sa ráiteas dearfach agus séimhigh **f**: **d’fhág**, **d’fhreagair**.\n:::\n\n## 3. An dá réimniú agus na daoine\n\nÚsáidtear na rialacha céanna ag tús briathra rialta sa chéad réimniú agus sa dara réimniú.\n\n| Réimniú | Bunfhoirm | Aimsir chaite |\n| --- | --- | --- |\n| An chéad réimniú | glan | **ghlan mé** |\n| An chéad réimniú | cuir | **chuir mé** |\n| An dara réimniú | ceannaigh | **cheannaigh mé** |\n| An dara réimniú | bailigh | **bhailigh mé** |\n| An dara réimniú | oscail | **d’oscail mé** |\n\nCoinnigh deireadh na bunfhoirme: **ceannaigh → cheannaigh**, **bailigh → bhailigh**.\n\nIs féidir an fhoirm chéanna a úsáid leis na forainmneacha seo:\n\n- **ghlan mé**, **ghlan tú**;\n- **ghlan sé**, **ghlan sí**;\n- **ghlan muid**, **ghlan sibh**, **ghlan siad**.\n\n:::note\nIs í **ghlanamar** an fhoirm aonfhoclach chaighdeánach. Tá **ghlan muid** an-choitianta sa chaint, go háirithe i gConnachta. Is leor an patrún le **muid** a úsáid anseo.\n:::\n\n## 4. Ceisteanna agus ráitis dhiúltacha\n\nÚsáid **ar** chun ceist a chur agus **níor** chun ráiteas diúltach a dhéanamh. Séimhíonn siad an briathar nuair is féidir. Ní choinnítear **d’** ina ndiaidh.\n\n| Ráiteas | Ceist | Ráiteas diúltach |\n| --- | --- | --- |\n| **Ghlan** tú an seomra. | **Ar ghlan** tú an seomra? | **Níor ghlan** tú an seomra. |\n| **Cheannaigh** sí bainne. | **Ar cheannaigh** sí bainne? | **Níor cheannaigh** sí bainne. |\n| **D’oscail** sé an doras. | **Ar oscail** sé an doras? | **Níor oscail** sé an doras. |\n| **D’fhág** siad an teach. | **Ar fhág** siad an teach? | **Níor fhág** siad an teach. |\n| **Stop** an bus anseo. | **Ar stop** an bus anseo? | **Níor stop** an bus anseo. |\n\n:::warning\nScríobh **Ar oscail tú an doras?**, ní *Ar d’oscail tú an doras?*\n\nScríobh **Níor fhág mé an teach**, ní *Níor d’fhág mé an teach*.\n:::\n\n## 5. Freagraí gearra\n\nI bhfreagra gearr, úsáid an briathar arís. Úsáid foirm an ráitis don fhreagra dearfach agus **níor** leis an mbriathar don fhreagra diúltach.\n\n:::example\n— **Ar ghlan** tú an chistin?\n\n— **Ghlan.** \u002F **Níor ghlan.**\n\n— **Ar oscail** tú an fhuinneog?\n\n— **D’oscail.** \u002F **Níor oscail.**\n\n— **Ar fhág** sí an mála anseo?\n\n— **D’fhág.** \u002F **Níor fhág.**\n:::\n\nTabhair faoi deara go dtagann **d’** ar ais san fhreagra dearfach: **D’oscail**, **D’fhág**.\n\n## 6. Seicliosta tapa\n\n1. Roghnaigh an bhunfhoirm: **glan**, **ceannaigh**, **oscail**.\n2. I ráiteas, seiceáil an tús: **ghlan**, **cheannaigh**, **d’oscail**.\n3. I gceist, cuir **ar** roimh an mbriathar: **Ar oscail tú?**\n4. I ráiteas diúltach, cuir **níor** roimhe: **Níor oscail mé.**\n5. Ná húsáid **d’** tar éis **ar** nó **níor**.\n\n**D’oscail mé an doras. → Ar oscail tú an doras? → Níor oscail mé an doras.**",[866],{"id":867,"name":868,"level":191,"language":9,"isCompleted":869,"completionPercentage":870,"totalExercises":71,"completedExercises":870},"01a1aafe-7f14-715a-98d2-67b00a46c06d","Inné agus amárach le briathra rialta",false,0,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[874],{"id":875,"title":876,"vocabularyListWords":877,"isPublished":889},"01a1aafe-e4b6-7815-94e7-65f80829b324","Focail: An aimsir chaite: briathra rialta",[878,890,900,911,927,945,955,969,983,997,1011,1029,1044,1059,1070,1090],{"id":879,"vocabularyWord":880,"displayOrder":11},"01a1aafe-e4b6-7889-94e7-65f8090bdf77",{"id":881,"word":882,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":883,"audio":869},"01a1aafe-bc70-7e38-a243-a2985cdce968","inné",[884],{"id":885,"partOfSpeech":886,"definition":887,"exampleSentences":888,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d3e9-713a-a80d-ddf21bd4b0d5","ADVERB","An lá roimh an lá inniu; an lá a chuaigh thart díreach roimh an lá atá ann anois.","Bhí mé ag obair inné.\nChonaic mé mo chara inné sa siopa.\nBhí an aimsir go maith inné, ach tá sé ag cur báistí inniu.",true,{"id":891,"vocabularyWord":892,"displayOrder":16},"01a1aafe-e4b6-78c1-94e7-65f809bd1fcf",{"id":893,"word":894,"frequency":11,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":895,"audio":869},"01a1aafe-bfc2-7910-bbb5-082b507ec02d","aréir",[896],{"id":897,"partOfSpeech":886,"definition":898,"exampleSentences":899,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-dcd6-79e7-b050-2b88d4c2afbd","San oíche a chuaigh thart, an oíche roimh an lá inniu; san oíche aréir.","Chonaic mé scannán maith aréir.\nBhí an aimsir an-fhliuch aréir agus bhí stoirm mhór ann.\nNíor chodail mé go maith aréir mar bhí an leanbh ag caoineadh.",{"id":901,"vocabularyWord":902,"displayOrder":21},"01a1aafe-e4b6-78fd-94e7-65f809ed7a43",{"id":903,"word":904,"frequency":41,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":905,"audio":869},"01a1aafe-bf1c-72e6-aa04-7f1903694543","an tseachtain seo caite",[906],{"id":907,"partOfSpeech":908,"definition":909,"exampleSentences":910,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1aafe-bf5e-7458-9e87-371001a14b62","PHRASE","Frása ama a chiallaíonn an tseachtain díreach roimh an tseachtain atá ann anois, is é sin, an tseachtain a chuaigh thart.","Bhí mé tinn an tseachtain seo caite.\nChuaigh muid go Gaillimh an tseachtain seo caite.\nAn tseachtain seo caite, bhí an aimsir go hiontach.",{"id":912,"vocabularyWord":913,"displayOrder":26},"01a1aafe-e4b6-791d-94e7-65f80a6618e1",{"id":914,"word":915,"frequency":11,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":916,"audio":869},"01a1aafe-be6b-7eed-8a8d-e819b187c4e0","glan",[917,922],{"id":918,"partOfSpeech":919,"definition":920,"exampleSentences":921,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d934-7997-ab2e-b988744848b1","ADJECTIVE","Gan salachar ná smál; néata agus úr.","Tá an seomra glan anois.\nCaith léine ghlan chun na scoile.\nTá an t-uisce san abhainn an-ghlan.",{"id":923,"partOfSpeech":924,"definition":925,"exampleSentences":926,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d934-79df-ab2e-b988745373a6","VERB","Salachar a bhaint de rud le huisce, le ceirt nó le scuab; rud a dhéanamh glan.","Glan do sheomra, led thoil.\nGhlan mé an chistin aréir.\nGlanaim na fuinneoga gach Satharn.",{"id":928,"vocabularyWord":929,"displayOrder":31},"01a1aafe-e4b6-793d-94e7-65f80a7d577e",{"id":930,"word":931,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":932,"audio":869},"01a1aafe-bbeb-752b-8b5c-4261bd1a5ec5","cuir",[933,937,941],{"id":934,"partOfSpeech":924,"definition":935,"exampleSentences":936,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d210-74ae-ba82-006da79f6aa8","Rud nó teachtaireacht a thabhairt le tabhairt do dhuine eile i bhfad uait; rud a thionlacan chuig áit éigin.","Cuir teachtaireacht chugam anocht.\nChuir Máire litir chuig a deirfiúr.\nCuirfidh mé r-phost chugat amárach.",{"id":938,"partOfSpeech":924,"definition":939,"exampleSentences":940,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d210-742a-ba82-006da7087d30","Rud a leagan nó a shocrú in áit áirithe; rud a thabhairt isteach nó anuas ar rud eile.","Cuir an leabhar ar an mbord, le do thoil.\nChuir mé an bainne sa chuisneoir.\nCuireann sí a cóta uirthi nuair a bhíonn sé fuar.",{"id":942,"partOfSpeech":924,"definition":943,"exampleSentences":944,"isPrimary":869,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d210-751a-ba82-006da819db12","Síolta nó plandaí a chur sa talamh le go bhfásfaidh siad.","Cuir na síolta sa ghairdín i mí an Mhárta.\nChuir an feirmeoir prátaí sa pháirc.\nCuirimid bláthanna os comhair an tí gach earrach.",{"id":946,"vocabularyWord":947,"displayOrder":36},"01a1aafe-e4b6-795d-94e7-65f80b48a717",{"id":948,"word":949,"frequency":46,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":950,"audio":869},"01a1aafe-bdde-7760-a1c3-79065df48d3c","ceannaigh",[951],{"id":952,"partOfSpeech":924,"definition":953,"exampleSentences":954,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d785-7e74-aa36-5924967b643c","Rud a fháil trí airgead a íoc as; ceannach a dhéanamh.","Ceannaigh bainne agus arán ón siopa, led thoil.\nCheannaigh mé carr nua an tseachtain seo caite.\nCeannóidh sí féin agus a deirfiúr bronntanais do na páistí.",{"id":956,"vocabularyWord":957,"displayOrder":41},"01a1aafe-e4b6-797d-94e7-65f80bc67422",{"id":958,"word":959,"frequency":11,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":960,"audio":869},"01a1aafe-bdcf-783c-bcb8-3838f34dce8f","bailigh",[961,965],{"id":962,"partOfSpeech":924,"definition":963,"exampleSentences":964,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d784-7bf4-8bb1-b2e730cc9f0d","Daoine nó rudaí a thabhairt le chéile in aon áit amháin; teacht le chéile i ngrúpa.","Bailigh do chuid leabhar agus téigh abhaile.\nBhailigh na páistí go léir sa halla ar maidin.\nBailímid le chéile gach Aoine.",{"id":966,"partOfSpeech":924,"definition":967,"exampleSentences":968,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d784-7c40-8bb1-b2e730cfccf3","Rudaí a chnuasach mar chaitheamh aimsire, nó airgead a fháil ó dhaoine le haghaidh cúise.","Bailíonn mo dheirfiúr stampaí.\nBhailigh an scoil airgead do dhaoine gan dídean.\nTá sé ag bailiú airgid don ospidéal.",{"id":970,"vocabularyWord":971,"displayOrder":46},"01a1aafe-e4b6-7999-94e7-65f80cac219e",{"id":972,"word":973,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":974,"audio":869},"01a1aafe-bc9b-7694-bdc7-4cf17b7dd535","oscail",[975,979],{"id":976,"partOfSpeech":924,"definition":977,"exampleSentences":978,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d3ec-75a8-93e3-528c77738844","Rud a bhogadh nó a athrú ionas go mbíonn sé oscailte, mar shampla doras, fuinneog, leabhar nó siopa; ligean isteach nó amach.","Oscail an doras, le do thoil.\nOsclaíonn an siopa ag a naoi a chlog gach maidin.\nOscail sí an fhuinneog mar bhí an seomra te.",{"id":980,"partOfSpeech":924,"definition":981,"exampleSentences":982,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d3ec-75f0-93e3-528c777ca337","Tús a chur le rud nó rud a thosú go hoifigiúil, mar shampla cruinniú, comhrá nó cuntas bainc.","Osclóidh an t-údarás an scoil nua amárach.\nD'oscail an rialtas an cruinniú le hóráid ghearr.\nBa mhaith liom cuntas nua a oscailt sa bhanc.",{"id":984,"vocabularyWord":985,"displayOrder":51},"01a1aafe-e4b6-79b9-94e7-65f80d3c5def",{"id":986,"word":987,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":988,"audio":869},"01a1aafe-bc47-728c-8bd7-1b066377ced8","fág",[989,993],{"id":990,"partOfSpeech":924,"definition":991,"exampleSentences":992,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d3e5-7e96-ada5-19c240f3fe64","Rud a fhágáil in áit éigin nó imeacht ó áit nó ó dhuine; gan rud a thabhairt leat.","Fág do chóta ar an gcathaoir.\nFágfaidh mé an teach ar a hocht a chlog.\nNá fág an doras ar oscailt.",{"id":994,"partOfSpeech":924,"definition":995,"exampleSentences":996,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d3e5-7ede-ada5-19c24190f30e","Ligean do dhuine nó do rud fanacht i riocht áirithe, nó cead a thabhairt do rud tarlú.","Fág i d'aonar mé, led thoil.\nFág an obair go dtí amárach.\nD'fhág an bháisteach fliuch go craiceann mé.",{"id":998,"vocabularyWord":999,"displayOrder":56},"01a1aafe-e4b6-79d5-94e7-65f80e307934",{"id":1000,"word":1001,"frequency":46,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":1002,"audio":869},"01a1aafe-be62-7c20-abed-a3c6522259fa","freagair",[1003,1007],{"id":1004,"partOfSpeech":924,"definition":1005,"exampleSentences":1006,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d933-7f3b-aae9-f01bf0358b52","Focal a úsáidtear nuair a thugann duine nó rud focal, gníomh nó freagra ar cheist, ar glaoch nó ar litir; labhairt nó scríobh ar ais chuig duine a chuir ceist.","Freagair an cheist, led thoil.\nD'fhreagair an múinteoir ceist an dalta go han-chineálta.\nNí fhreagraíonn sé an teileafón go minic.",{"id":1008,"partOfSpeech":924,"definition":1009,"exampleSentences":1010,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d933-7f83-aae9-f01bf0acca98","Bheith oiriúnach do rud nó bheith ag teacht le rud eile; a bheith cosúil le cur síos nó le riachtanas.","Freagraíonn an cóta seo do mo mhéid.\nFreagraíonn an cur síos sin don fhear a chonaic mé.\nNíl an t-am sin ag freagairt dom.",{"id":1012,"vocabularyWord":1013,"displayOrder":61},"01a1aafe-e4b6-79f1-94e7-65f80e406962",{"id":1014,"word":1015,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1016,"audio":869},"01a1aafe-bc4a-724c-a158-18e80d941bec","féach",[1017,1021,1025],{"id":1018,"partOfSpeech":924,"definition":1019,"exampleSentences":1020,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d3e6-7320-8ab2-a1276d58ace5","Breathnú ar rud le do shúile; do shúile a dhíriú ar rud éigin chun é a fheiceáil.","Féach ar an gcat sin ar an mballa!\nFéach amach an fhuinneog agus feicfidh tú an bháisteach.\nFéach ar an teilifís leis na páistí anocht.",{"id":1022,"partOfSpeech":924,"definition":1023,"exampleSentences":1024,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d3e6-7380-8ab2-a1276dd34136","Iarracht a dhéanamh rud a dhéanamh nó tástáil a dhéanamh air; triail a bhaint as rud.","Féach an bhfuil an doras oscailte.\nFéach an féidir leat an bosca trom seo a thógáil.\nFéach an dtaitníonn an bia nua leat.",{"id":1026,"partOfSpeech":924,"definition":1027,"exampleSentences":1028,"isPrimary":869,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d3e6-73cc-8ab2-a1276deca3ea","Aire a thabhairt do rud nó cinntiú go dtarlaíonn rud; a bheith cúramach.","Féach nach dtitfidh tú ar an leac oighir.\nFéach go mbeidh tú ag an scoil in am.\nFéach thú féin ar an mbóthar mór.",{"id":1030,"vocabularyWord":1031,"displayOrder":66},"01a1aafe-e4b6-7a11-94e7-65f80e9a6377",{"id":1032,"word":1033,"frequency":11,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1034,"audio":869},"01a1aafe-bc9e-748d-aeab-1400b01eceb1","rith",[1035,1039],{"id":1036,"partOfSpeech":924,"definition":1037,"exampleSentences":1038,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d3ec-7990-93e3-528c7a2a8d79","Corraigh go tapa ar do chosa, níos tapúla ná siúl.","Rith go dtí an doras!\nRitheann an buachaill go tapa chuig an scoil.\nRith mé abhaile tar éis na scoile.",{"id":1040,"partOfSpeech":1041,"definition":1042,"exampleSentences":1043,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d3ec-79e0-93e3-528c7ab030ed","NOUN","An gníomh a bhíonn ann nuair a bhogann duine nó ainmhí go tapa ar a chosa; rás nó turas gasta ar chosa.","Tá rith maith ag an gcapall sin.\nBhí rith fada againn sa pháirc inné.\nBhí sé ar a rith go dtí an stad bus.",{"id":1045,"vocabularyWord":1046,"displayOrder":71},"01a1aafe-e4b6-7a2d-94e7-65f80ecd1103",{"id":1047,"word":1048,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1049,"audio":869},"01a1aafe-bcf6-7ed5-80e6-0870df4a67cf","stop",[1050,1054],{"id":1051,"partOfSpeech":924,"definition":1052,"exampleSentences":1053,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d5af-78a4-8696-3da020ed5aaf","Éirí as gluaiseacht nó as rud a bheith á dhéanamh; deireadh a chur le gníomh nó le gluaiseacht.","Stop an bus ag an doras.\nStop an bháisteach um meán lae.\nStop ag caint, led thoil.",{"id":1055,"partOfSpeech":1056,"definition":1057,"exampleSentences":1058,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d5af-78ec-8696-3da02138d0b7","INTERJECTION","Focal a úsáidtear chun rabhadh a thabhairt do dhuine gan bogadh nó gan leanúint ar aghaidh.","Stop! Tá an bóthar contúirteach.\nStop, a Sheáin! Ná bog.\nStop! Tá an solas dearg.",{"id":1060,"vocabularyWord":1061,"displayOrder":76},"01a1aafe-e4b6-7a49-94e7-65f80f582e1f",{"id":1062,"word":1063,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1064,"audio":869},"01a1aafe-bc89-71ac-9a1b-77033b994c3d","muid",[1065],{"id":1066,"partOfSpeech":1067,"definition":1068,"exampleSentences":1069,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d3ea-7ef6-9450-7201e8da8dd9","PRONOUN","Forainm pearsanta den chéad phearsa iolra: úsáidtear é nuair a labhraíonn an cainteoir ar an gcainteoir féin agus ar dhaoine eile le chéile (mise agus tusa, mise agus siadsan). Is ionann é agus „sinn“ nó „-imid“ i gcanúintí áirithe, go mór mór i Múmhain.","Tá muid sásta inniu.\nChonaic muid an scannán aréir.\nTéann muid ar scoil gach lá.",{"id":1071,"vocabularyWord":1072,"displayOrder":81},"01a1aafe-e4b6-7a65-94e7-65f80fd606d4",{"id":1073,"word":1074,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1075,"audio":869},"01a1aafe-bbb2-7630-914f-d7b8d66e7674","ar",[1076,1081,1085],{"id":1077,"partOfSpeech":1078,"definition":1079,"exampleSentences":1080,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d208-761c-b76b-4ef1f4c81af2","PREPOSITION","Réamhfhocal a thaispeánann go bhfuil rud éigin ar dhromchla rud eile, nó os a chionn agus i dteagmháil leis.","Tá an leabhar ar an mbord.\nChuir sí hata ar a ceann.\nTá pictiúr mór ar an mballa.",{"id":1082,"partOfSpeech":1078,"definition":1083,"exampleSentences":1084,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d208-769c-b76b-4ef1f55c7a60","Réamhfhocal a úsáidtear le tuiscint, le mothúchán nó le staid choirp a chur in iúl, mar shampla ocras, tart nó brón, a bhíonn ar dhuine.","Tá ocras orm.\nTá tart ar an leanbh.\nTá brón orthu inniu.",{"id":1086,"partOfSpeech":1087,"definition":1088,"exampleSentences":1089,"isPrimary":869,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d208-7714-b76b-4ef1f56d1bd8","PARTICLE","Cáithnín ceisteach a chuirtear roimh bhriathar san aimsir chaite chun ceist a chur.","Ar ith tú do lón?\nAr chuala tú an nuacht?\nAr tháinig sé abhaile inné?",{"id":1091,"vocabularyWord":1092,"displayOrder":86},"01a1aafe-e4b6-7a85-94e7-65f810c07996",{"id":1093,"word":1094,"frequency":56,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":1095,"audio":869},"01a1aafe-be95-797d-88f8-dd1b21d330df","níor",[1096,1100],{"id":1097,"partOfSpeech":1087,"definition":1098,"exampleSentences":1099,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d939-716b-82b3-ad10fdd3eff2","Cáithnín diúltach a úsáidtear roimh bhriathar san aimsir chaite chun a rá nár tharla rud éigin. Cuireann sé séimhiú ar an mbriathar (ach amháin ar ghuta nó ar f roimh ghuta, mar a bhíonn i gcás \"níor ól\").","Níor ól mé caife ar maidin.\nNíor chuir sé fáilte romham.\nNíor thuig mé an cheist sin.",{"id":1101,"partOfSpeech":1087,"definition":1102,"exampleSentences":1103,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d939-71b3-82b3-ad10fe7ff77c","Cáithnín diúltach a úsáidtear leis an gcopail san aimsir chaite nó sa mhodh coinníollach, mar shampla chun rud nach bhfuil inmhianaithe nó ceart a chur in iúl.","Níor mhaith liom dul amach anocht.\nNíor chóir duit é sin a rá leis.\nNíor cheart dúinn bheith déanach don scoil.",{"name":868,"slug":1105,"language":9},"inne-agus-amarach-le-briathra-rialta-a2",[],{"id":867,"name":868,"slug":1105,"language":9,"level":191,"introduction":1108,"lessonCount":16,"totalExercises":71,"objectives":1109,"prerequisites":1112,"lessons":1114},"Insigh cad a rinne tú inné agus cad a dhéanfaidh tú amárach. Cuir athruithe tosaigh na haimsire caite i gcomparáid le deirí na haimsire fáistiní, agus déan ceisteanna agus freagraí sa dá aimsir.",[1110,1111],"Briathar rialta a úsáid san aimsir chaite agus fháistineach.","Ar agus níor a idirdhealú ó an agus ní sna patrúin chuí.",[1113],"An dá réimniú san aimsir láithreach agus séimhiú agus urú a aithint.",[1115,1140],{"id":259,"contentId":1116,"slug":261,"title":260,"level":191,"summary":1117,"order":11,"exercises":1118},"pg_f09d44f1-7d64-4d30-8d46-e0f29e567908","Insigh cad a tharla le briathra rialta, séimhiú agus d’, agus úsáid ar agus níor.",[1119,1123,1126,1130,1133,1137],{"id":1120,"title":1121,"order":870,"type":1122},"01a1aafe-8aa0-73c9-a3e5-10346a32b6eb","Ráitis faoin lá inné","word_select",{"id":1124,"title":1125,"order":11,"type":1122},"01a1aafe-8ab8-79f5-bfbe-bb75ee825fd2","Ceisteanna, diúltú agus freagraí gearra",{"id":1127,"title":1128,"order":16,"type":1129},"01a1aafe-8ad1-7b08-a706-eefcd03f2656","Ráitis a chur in ord","sentence_builder",{"id":1131,"title":1132,"order":21,"type":1129},"01a1aafe-8ae3-7d37-a17d-fdf8f6135db7","Ceisteanna agus diúltuithe a chur in ord",{"id":1134,"title":1135,"order":26,"type":1136},"01a1aafe-8af3-7345-ab1f-0625e0d1a0a2","Tús an bhriathair san aimsir chaite","word_sort",{"id":1138,"title":1139,"order":31,"type":1136},"01a1aafe-8af9-7a57-9fbd-109baad52801","Ceisteanna, diúltú agus freagraí a rangú",{"id":269,"contentId":1141,"slug":271,"title":270,"level":191,"summary":1142,"order":16,"exercises":1143},"pg_983bf9b4-890e-4c42-aaca-49a54a255106","Luaigh pleananna nó imeachtaí amach romhat le deirí an dá réimniú agus ceisteanna le an.",[1144,1147,1150,1153,1156,1160,1163],{"id":1145,"title":1146,"order":870,"type":1122},"01a1aafe-8b00-77b9-be64-9176354a3a75","Pleananna: foirmeacha na haimsire fáistiní",{"id":1148,"title":1149,"order":11,"type":1122},"01a1aafe-8b17-7ae8-90f5-fab70c9c059a","Ceisteanna, freagraí agus pleananna grúpa",{"id":1151,"title":1152,"order":16,"type":1129},"01a1aafe-8b2c-76cb-9822-64b3db1db0af","Pleananna: briathra agus ainmní",{"id":1154,"title":1155,"order":21,"type":1129},"01a1aafe-8b3d-7c21-ac08-16544f59beb7","Ceisteanna agus pleananna diúltacha",{"id":1157,"title":1158,"order":26,"type":1159},"01a1aafe-8b50-73d6-925d-0dfeee836d60","An aimsir fháistineach: aimsigh an earráid","find_and_fix",{"id":1161,"title":1162,"order":31,"type":1136},"01a1aafe-8b5c-73fc-99dd-6fdf4c22ca5e","Foirmeacha na haimsire fáistiní a rangú",{"id":1164,"title":1165,"order":36,"type":1136},"01a1aafe-8b63-7cab-bda6-b51a4872d66b","Ceisteanna, diúltú agus cruinneas",[1167,1173,1177,1181,1185,1189],{"@id":1168,"@type":1169,"id":1120,"grammarPage":1170,"title":1121,"instructions":1171,"displayOrder":870,"type":1122,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":869,"ogImageUrl":1172},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8aa0-73c9-a3e5-10346a32b6eb","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-802d-712e-a842-4d9f1f181c32","Roghnaigh an fhoirm cheart den aimsir chaite i ngach ráiteas. Lean an Caighdeán Oifigiúil; úsáidtear an patrún le muid anseo.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_6424f930-7bea-44fc-8ad2-deff2f5ee129_hero.webp?v=1793870170",{"@id":1174,"@type":1169,"id":1124,"grammarPage":1170,"title":1125,"instructions":1175,"displayOrder":11,"type":1122,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":869,"ogImageUrl":1176},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8ab8-79f5-bfbe-bb75ee825fd2","Líon gach bearna leis an bhfoirm cheart den aimsir chaite. Lean an Caighdeán Oifigiúil agus tabhair aird ar an gcomhthéacs sna freagraí gearra.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_7efdd3af-2afb-4b6e-bffe-6876bed42b02_hero.webp?v=1793870170",{"@id":1178,"@type":1169,"id":1127,"grammarPage":1170,"title":1128,"instructions":1179,"displayOrder":16,"type":1129,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":869,"ogImageUrl":1180},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8ad1-7b08-a706-eefcd03f2656","Cuir na píosaí in ord chun ráiteas san aimsir chaite a dhéanamh. Lean an Caighdeán Oifigiúil. Tá píosa breise ann nach n-úsáidfidh tú.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_fe68ff88-6f8e-4717-8a66-fa4984a79e31_hero.webp?v=1793870170",{"@id":1182,"@type":1169,"id":1131,"grammarPage":1170,"title":1132,"instructions":1183,"displayOrder":21,"type":1129,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":869,"ogImageUrl":1184},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8ae3-7d37-a17d-fdf8f6135db7","Cuir na píosaí in ord chun ceist nó ráiteas diúltach san aimsir chaite a dhéanamh. Lean an Caighdeán Oifigiúil. Tá píosa breise ann nach n-úsáidfidh tú.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_15ea7e61-32f0-4a88-9a6a-ad5a7f6bea4b_hero.webp?v=1793870170",{"@id":1186,"@type":1169,"id":1134,"grammarPage":1170,"title":1135,"instructions":1187,"displayOrder":26,"type":1136,"questionCount":26,"blankCount":870,"isCompleted":869,"ogImageUrl":1188},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8af3-7345-ab1f-0625e0d1a0a2","Tapáil píosa, ansin tapáil an colún cuí. Lean an Caighdeán Oifigiúil.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_e24f1b1c-62cf-4176-998f-c38664bc9b88_hero.webp?v=1793870170",{"@id":1190,"@type":1169,"id":1138,"grammarPage":1170,"title":1139,"instructions":1191,"displayOrder":31,"type":1136,"questionCount":26,"blankCount":870,"isCompleted":869,"ogImageUrl":1192},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8af9-7a57-9fbd-109baad52801","Tapáil gach píosa agus ansin tapáil an colún cuí. Lean an Caighdeán Oifigiúil.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_cd3f7b48-ddc6-435d-8a62-3859f5db52b7_hero.webp?v=1793870170",{"id":1120,"grammarPage":1170,"title":1121,"instructions":1171,"seoTitle":1194,"seoDescription":1195,"displayOrder":870,"type":1122,"questions":1196,"ogImageUrl":1172},"An aimsir chaite: cleachtadh ar ráitis","Cleachtadh roghnúcháin ar an aimsir chaite le briathra rialta: líon bearnaí i ráitis faoi obair, taisteal agus am saor, le séimhiú agus foirmeacha le d’.",[1197],{"id":1198,"sentenceTemplate":1199,"displayOrder":870,"explanation":1200,"exampleSentence":1201,"blanks":1202},"01a1aafe-8aa0-7611-a3e5-10346d239bfd","__1__ mé mo rothar inné. (glan)","Séimhítear g sa ráiteas san aimsir chaite: ghlan. Ní chuirtear deireadh nua leis an mbunfhoirm glan.","Tar éis an dinnéir, ghlan sí an bord.",[1203],{"id":1204,"blankNumber":11,"options":1205},"01a1aafe-8aa0-75b5-a3e5-10346c627730",[1206,1209,1212],{"id":1207,"optionText":1208,"isCorrect":869,"displayOrder":870},"01a1aafe-8aa0-7511-a3e5-10346a67f8e5","Glan",{"id":1210,"optionText":1211,"isCorrect":889,"displayOrder":11},"01a1aafe-8aa0-755d-a3e5-10346af92f0e","Ghlan",{"id":1213,"optionText":1214,"isCorrect":869,"displayOrder":16},"01a1aafe-8aa0-758d-a3e5-10346bbc95e6","Ghlann",{"html":1216,"toc":1217},"\u003Cp>Úsáideann tú an aimsir chaite chun a insint cad a rinne tú inné nó ag am eile atá thart. Foghlaimeoidh tú conas briathra rialta a úsáid i ráitis, i gceisteanna agus i bhfreagraí diúltacha.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"rud-a-tharla-san-am-at-thart\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Rud a tharla san am atá thart\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Is minic a bhíonn focail ama mar \u003Cstrong>inné\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>aréir\u003C\u002Fstrong> nó \u003Cstrong>an tseachtain seo caite\u003C\u002Fstrong> leis an aimsir chaite.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Ghlan mé\u003C\u002Fstrong> an chistin inné.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Cheannaigh Síle\u003C\u002Fstrong> arán ar maidin.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>D’fhéach muid\u003C\u002Fstrong> ar scannán aréir.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Tagann an briathar roimh an duine: \u003Cstrong>Ghlan mé\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>Cheannaigh Síle\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"foirm-an-bhriathair\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Foirm an bhriathair\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Tosaigh leis an mbunfhoirm: \u003Cstrong>glan\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>cuir\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ceannaigh\u003C\u002Fstrong>. Sna patrúin seo, ní chuireann tú deireadh nua leis an mbriathar. Athraíonn tú an tús de réir na rialacha thíos.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Tús na bunfhoirme\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Athrú sa ráiteas\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Sampla\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Consan is féidir a shéimhiú\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Cuirtear \u003Cstrong>h\u003C\u002Fstrong> ina dhiaidh\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>glan → \u003Cstrong>ghlan mé\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Guta\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Cuirtear \u003Cstrong>d’\u003C\u002Fstrong> roimhe\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>oscail → \u003Cstrong>d’oscail mé\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>f\u003C\u002Fstrong> agus guta nó consan ina dhiaidh\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Cuirtear \u003Cstrong>d’\u003C\u002Fstrong> roimhe agus séimhítear \u003Cstrong>f\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>fág → \u003Cstrong>d’fhág mé\u003C\u002Fstrong>; freagair → \u003Cstrong>d’fhreagair mé\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>l, n, r\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ní athraítear an tús\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>rith → \u003Cstrong>rith mé\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>sc, sp, st\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ní athraítear an tús\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>stop → \u003Cstrong>stop mé\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Is éard is \u003Cem>séimhiú\u003C\u002Fem> ann anseo ná \u003Cstrong>b → bh\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>c → ch\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>d → dh\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>f → fh\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>g → gh\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>m → mh\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>p → ph\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>s → sh\u003C\u002Fstrong> nó \u003Cstrong>t → th\u003C\u002Fstrong>. Ní shéimhítear \u003Cstrong>s\u003C\u002Fstrong> roimh \u003Cstrong>c, p, t\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Sa Chaighdeán Oifigiúil, cuir \u003Cstrong>d’\u003C\u002Fstrong> roimh bhriathar a thosaíonn le \u003Cstrong>f\u003C\u002Fstrong> sa ráiteas dearfach agus séimhigh \u003Cstrong>f\u003C\u002Fstrong>: \u003Cstrong>d’fhág\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>d’fhreagair\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"an-d-rimni-agus-na-daoine\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>An dá réimniú agus na daoine\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Úsáidtear na rialacha céanna ag tús briathra rialta sa chéad réimniú agus sa dara réimniú.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Réimniú\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Bunfhoirm\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Aimsir chaite\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>An chéad réimniú\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>glan\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ghlan mé\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>An chéad réimniú\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>cuir\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>chuir mé\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>An dara réimniú\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ceannaigh\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>cheannaigh mé\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>An dara réimniú\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>bailigh\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>bhailigh mé\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>An dara réimniú\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>oscail\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>d’oscail mé\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Coinnigh deireadh na bunfhoirme: \u003Cstrong>ceannaigh → cheannaigh\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>bailigh → bhailigh\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Is féidir an fhoirm chéanna a úsáid leis na forainmneacha seo:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>ghlan mé\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ghlan tú\u003C\u002Fstrong>;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>ghlan sé\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ghlan sí\u003C\u002Fstrong>;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>ghlan muid\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ghlan sibh\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ghlan siad\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Is í \u003Cstrong>ghlanamar\u003C\u002Fstrong> an fhoirm aonfhoclach chaighdeánach. Tá \u003Cstrong>ghlan muid\u003C\u002Fstrong> an-choitianta sa chaint, go háirithe i gConnachta. Is leor an patrún le \u003Cstrong>muid\u003C\u002Fstrong> a úsáid anseo.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"ceisteanna-agus-ritis-dhiltacha\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Ceisteanna agus ráitis dhiúltacha\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Úsáid \u003Cstrong>ar\u003C\u002Fstrong> chun ceist a chur agus \u003Cstrong>níor\u003C\u002Fstrong> chun ráiteas diúltach a dhéanamh. Séimhíonn siad an briathar nuair is féidir. Ní choinnítear \u003Cstrong>d’\u003C\u002Fstrong> ina ndiaidh.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Ráiteas\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Ceist\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Ráiteas diúltach\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Ghlan\u003C\u002Fstrong> tú an seomra.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Ar ghlan\u003C\u002Fstrong> tú an seomra?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Níor ghlan\u003C\u002Fstrong> tú an seomra.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Cheannaigh\u003C\u002Fstrong> sí bainne.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Ar cheannaigh\u003C\u002Fstrong> sí bainne?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Níor cheannaigh\u003C\u002Fstrong> sí bainne.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>D’oscail\u003C\u002Fstrong> sé an doras.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Ar oscail\u003C\u002Fstrong> sé an doras?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Níor oscail\u003C\u002Fstrong> sé an doras.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>D’fhág\u003C\u002Fstrong> siad an teach.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Ar fhág\u003C\u002Fstrong> siad an teach?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Níor fhág\u003C\u002Fstrong> siad an teach.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Stop\u003C\u002Fstrong> an bus anseo.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Ar stop\u003C\u002Fstrong> an bus anseo?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Níor stop\u003C\u002Fstrong> an bus anseo.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Scríobh \u003Cstrong>Ar oscail tú an doras?\u003C\u002Fstrong>, ní \u003Cem>Ar d’oscail tú an doras?\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Scríobh \u003Cstrong>Níor fhág mé an teach\u003C\u002Fstrong>, ní \u003Cem>Níor d’fhág mé an teach\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"freagra-gearra\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Freagraí gearra\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>I bhfreagra gearr, úsáid an briathar arís. Úsáid foirm an ráitis don fhreagra dearfach agus \u003Cstrong>níor\u003C\u002Fstrong> leis an mbriathar don fhreagra diúltach.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>— \u003Cstrong>Ar ghlan\u003C\u002Fstrong> tú an chistin?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— \u003Cstrong>Ghlan.\u003C\u002Fstrong> \u002F \u003Cstrong>Níor ghlan.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— \u003Cstrong>Ar oscail\u003C\u002Fstrong> tú an fhuinneog?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— \u003Cstrong>D’oscail.\u003C\u002Fstrong> \u002F \u003Cstrong>Níor oscail.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— \u003Cstrong>Ar fhág\u003C\u002Fstrong> sí an mála anseo?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>— \u003Cstrong>D’fhág.\u003C\u002Fstrong> \u002F \u003Cstrong>Níor fhág.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Tabhair faoi deara go dtagann \u003Cstrong>d’\u003C\u002Fstrong> ar ais san fhreagra dearfach: \u003Cstrong>D’oscail\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>D’fhág\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"seicliosta-tapa\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Seicliosta tapa\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>Roghnaigh an bhunfhoirm: \u003Cstrong>glan\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ceannaigh\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>oscail\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>I ráiteas, seiceáil an tús: \u003Cstrong>ghlan\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>cheannaigh\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>d’oscail\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>I gceist, cuir \u003Cstrong>ar\u003C\u002Fstrong> roimh an mbriathar: \u003Cstrong>Ar oscail tú?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>I ráiteas diúltach, cuir \u003Cstrong>níor\u003C\u002Fstrong> roimhe: \u003Cstrong>Níor oscail mé.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Ná húsáid \u003Cstrong>d’\u003C\u002Fstrong> tar éis \u003Cstrong>ar\u003C\u002Fstrong> nó \u003Cstrong>níor\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>\u003Cstrong>D’oscail mé an doras. → Ar oscail tú an doras? → Níor oscail mé an doras.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n",[1218,1222,1226,1230,1234,1238],{"id":1219,"text":1220,"depth":16,"number":1221},"rud-a-tharla-san-am-at-thart","Rud a tharla san am atá thart","1",{"id":1223,"text":1224,"depth":16,"number":1225},"foirm-an-bhriathair","Foirm an bhriathair","2",{"id":1227,"text":1228,"depth":16,"number":1229},"an-d-rimni-agus-na-daoine","An dá réimniú agus na daoine","3",{"id":1231,"text":1232,"depth":16,"number":1233},"ceisteanna-agus-ritis-dhiltacha","Ceisteanna agus ráitis dhiúltacha","4",{"id":1235,"text":1236,"depth":16,"number":1237},"freagra-gearra","Freagraí gearra","5",{"id":1239,"text":1240,"depth":16,"number":1241},"seicliosta-tapa","Seicliosta tapa","6"]