[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-ga-an-aimsir-ghnathchaite-gnathaimh-san-am-ata-thart":3,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-8038-7016-85da-df77a3ca7660":406,"exercise-list-path-ga-none":448},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":403,"readyImages":405},"01a1aafe-8038-7016-85da-df77a3ca7660","An aimsir ghnáthchaite: gnáthaimh san am atá thart","an-aimsir-ghnathchaite-gnathaimh-san-am-ata-thart","Foghlaim conas an aimsir ghnáthchaite a úsáid le cur síos ar nósanna san am atá thart, briathra rialta a chumadh agus ceisteanna agus diúltú a dhéanamh.","## 1. Nósanna san am atá thart\n\nÚsáideann tú an **aimsir ghnáthchaite** chun cur síos a dhéanamh ar rud a tharlaíodh go rialta san am atá thart. Foghlaimeoidh tú patrúin na mbriathra rialta, roinnt foirmeacha coitianta agus conas ceisteanna agus abairtí diúltacha a dhéanamh.\n\n:::example\nNuair a bhí mé ar scoil, **shiúlainn** abhaile gach lá.\n\nGach samhradh, **chaithimis** seachtain cois farraige.\n\n**Bhíodh** an siopa dúnta ar an Domhnach.\n:::\n\nIs minic a bhíonn frásaí mar seo leis an aimsir ghnáthchaite:\n\n- **gach lá \u002F gach seachtain \u002F gach samhradh**;\n- **go minic \u002F de ghnáth**;\n- **nuair a bhí mé óg \u002F fadó**.\n\nNí gá frása ama i ngach abairt má tá an tréimhse soiléir cheana féin.\n\n## 2. Nós nó eachtra amháin?\n\nCuireann an aimsir ghnáthchaite béim ar **nós nó ar rud a tharlaíodh arís agus arís eile**. Úsáidtear an aimsir chaite chun eachtra áirithe a insint.\n\n| Nós san am atá thart | Eachtra áirithe |\n| --- | --- |\n| **D’imrínn** peil gach Satharn. | **D’imir mé** peil Dé Sathairn seo caite. |\n| **Cheannaínn** arán sa siopa sin gach maidin. | **Cheannaigh mé** arán ann inné. |\n| **Théimis** go Gaillimh gach samhradh. | **Chuamar** go Gaillimh an samhradh seo caite. |\n\n:::note\nNí leor frása mar **gach lá** leis féin chun an aimsir a roghnú. Is féidir a rá **Shiúil mé chun na hoibre gach lá an tseachtain seo caite**: tá tú ag insint cad a rinne tú i dtréimhse chríochnaithe. In **Shiúlainn chun na hoibre nuair a bhí cónaí orm sa chathair**, tá tú ag cur síos ar ghnáthnós.\n:::\n\n## 3. Patrúin na mbriathra rialta\n\nSeo dhá bhriathar choitianta: **mol** sa chéad réimniú agus **ceannaigh** sa dara réimniú. Tá séimhiú ar thús na bhfoirmeacha dearfacha seo.\n\n| Pearsa | Mol | Ceannaigh |\n| --- | --- | --- |\n| mé | **mholainn** | **cheannaínn** |\n| tú | **mholtá** | **cheannaíteá** |\n| sé \u002F sí | **mholadh sé \u002F sí** | **cheannaíodh sé \u002F sí** |\n| muid | **mholaimis** | **cheannaímis** |\n| sibh | **mholadh sibh** | **cheannaíodh sibh** |\n| siad | **mholaidís** | **cheannaídís** |\n\nI bhfoirmeacha mar **mholainn** agus **cheannaímis**, tá an phearsa sa deireadh cheana féin: ní chuireann tú **mé** ná **muid** leo.\n\nBraitheann litriú an deiridh ar an ngas. Cuir na patrúin seo i gcomparáid:\n\n| Patrún | Mé | Tú | Sé | Muid | Siad |\n| --- | --- | --- | --- | --- | --- |\n| caol sa chéad réimniú: bris | **bhrisinn** | **bhristeá** | **bhriseadh sé** | **bhrisimis** | **bhrisidís** |\n| le deireadh -igh sa dara réimniú: bailigh | **bhailínn** | **bhailíteá** | **bhailíodh sé** | **bhailímis** | **bhailídís** |\n\nRoimh ghuta, nó roimh **fh + guta**, cuirtear **d’** san fhoirm dhearfach:\n\n- **ól → d’ólainn**;\n- **imigh → d’imínn**;\n- **fan → d’fhanainn**.\n\n:::example\n**Bhailímis** airgead don chlub gach bliain.\n\n**D’ólainn** gloine bainne roimh am codlata.\n\n**D’fhanadh sí** lena seanmháthair ag an deireadh seachtaine.\n:::\n\n## 4. Bhíodh agus théadh\n\nTá **bí** agus **téigh** an-choitianta agus tú ag caint ar sheanghnáthaimh. Foghlaim na foirmeacha seo mar phatrúin ar leith.\n\n| Pearsa | Bí | Téigh |\n| --- | --- | --- |\n| mé | **bhínn** | **théinn** |\n| tú | **bhíteá** | **théiteá** |\n| sé \u002F sí | **bhíodh sé \u002F sí** | **théadh sé \u002F sí** |\n| muid | **bhímis** | **théimis** |\n| sibh | **bhíodh sibh** | **théadh sibh** |\n| siad | **bhídís** | **théidís** |\n\n:::example\n**Bhínn** tuirseach tar éis na hoibre de ghnáth.\n\n**Bhíodh** na páistí ag imirt sa ghairdín gach tráthnóna.\n\n**Théidís** chuig an leabharlann gach Aoine.\n:::\n\nCuir an dá abairt seo i gcomparáid:\n\n- **Bhí mé tuirseach inné.** — Staid ag am áirithe.\n- **Bhínn tuirseach gach tráthnóna.** — Staid a bhíodh ann go rialta.\n\n## 5. Ceisteanna agus diúltú\n\nSa ghnáthchaite, úsáid **an** le haghaidh ceiste agus **ní** le haghaidh diúltaithe. Ná húsáid **ar** ná **níor**, mar a dhéanfá leis an aimsir chaite.\n\nCuireann **an** urú ar chonsan nuair is féidir; cuireann **ní** séimhiú air nuair is féidir. Ní bhíonn **d’** i ndiaidh na míreanna seo.\n\n| Dearfach | Ceist | Diúltach |\n| --- | --- | --- |\n| Cheannaíodh sí arán. | **An gceannaíodh sí** arán? | **Ní cheannaíodh sí** arán. |\n| D’óladh sé tae. | **An óladh sé** tae? | **Ní óladh sé** tae. |\n| D’fhanadh sí anseo. | **An bhfanadh sí** anseo? | **Ní fhanadh sí** anseo. |\n| Bhíodh sé sa bhaile. | **An mbíodh sé** sa bhaile? | **Ní bhíodh sé** sa bhaile. |\n| Théadh sí ann. | **An dtéadh sí** ann? | **Ní théadh sí** ann. |\n\n:::warning\nSa ghnáthchaite, deir tú **Ní bhíodh sé anseo**, ní **Ní raibh sé anseo**. Tá an dara habairt ceart san aimsir chaite, ach ní léiríonn sí an nós ar an mbealach céanna.\n:::\n\nFreagair leis an mbriathar san aimsir chéanna:\n\n:::example\n— **An dtéiteá** ar scoil ar an mbus?\n\n— **Théinn.** \u002F **Ní théinn.**\n\n— **An mbíodh** an siopa oscailte ar an Domhnach?\n\n— **Bhíodh.** \u002F **Ní bhíodh.**\n:::\n\n## 6. Seiceáil do ghnáthnós\n\nAgus tú ag cur síos ar do shaol fadó:\n\n1. Smaoinigh ar an mbrí: **nós rialta** nó **eachtra áirithe**?\n2. Roghnaigh an briathar agus an phearsa: **shiúlainn**, **cheannaímis**, **bhídís**.\n3. I gceist nó i ndiúltú, seiceáil an mhír agus an t-athrú tosaigh: **an gceannaíteá?**, **ní cheannaínn**.\n\n:::example\nNuair a bhí mé óg, **théinn** chuig mo sheanmháthair gach Satharn. **D’ithimis** lón le chéile. **Ní bhíodh** deifir orainn, agus **d’fhanainn** ann go dtí an tráthnóna.\n:::","ga","B1",83,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a1aafe-7f2a-790a-9d2f-054d46384ddb","Nósanna anois agus san am atá thart",false,0,12,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",6,[23],{"id":24,"title":25,"vocabularyListWords":26,"isPublished":45},"01a1aafe-e4d2-7656-afa8-9ab624593b1b","Focail: An aimsir ghnáthchaite: gnáthaimh san am atá thart",[27,47,78,93,112,122,140,154,168,187,201,216,230,241,258,273,288,308,320,332,343,354,365,376,392],{"id":28,"vocabularyWord":29,"displayOrder":46},"01a1aafe-e4d2-76ee-afa8-9ab624b5093f",{"id":30,"word":31,"frequency":32,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":34,"audio":16},"01a1aafe-bdb1-71b1-bcef-b088bb42f8d0","siúil",8,"A1",[35,41],{"id":36,"partOfSpeech":37,"definition":38,"exampleSentences":39,"isPrimary":16,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d782-7949-bbfb-0bc13c084b75","VERB","Taisteal nó dul timpeall ar cheann scríbe de chois, mar shampla ar thuras nó ar shiúlóid.","Siúlfaimid sa choill amárach.\nShiúil na páistí go dtí an trá.\nAn siúlann tú leis an madra gach maidin?",2,{"id":42,"partOfSpeech":37,"definition":43,"exampleSentences":44,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1aafe-bdf3-7f06-9d0f-3a283882ec0a","Bog ar do chosa ó áit go háit, céim i ndiaidh céime. Úsáidtear an focal seo nuair a théann duine nó ainmhí ar shiúl de chos.","Siúlaim ar scoil gach lá.\nSiúil go mall, led thoil!\nShiúil sí abhaile tar éis na scoile.└",true,1,{"id":48,"vocabularyWord":49,"displayOrder":40},"01a1aafe-e4d2-773e-afa8-9ab625342c2c",{"id":50,"word":51,"frequency":52,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":54,"audio":16},"01a1aafe-bdd8-7b3f-972e-64896daba409","caith",10,"A2",[55,60,64,68,73],{"id":56,"partOfSpeech":37,"definition":57,"exampleSentences":58,"isPrimary":16,"meaningOrder":59},"01a1ab92-d785-780c-aa36-592492e6e082","Éadaí, bróga nó seodra a bheith ort; mar shampla, cóta a chaitheamh.","Caitheann sí cóta dearg sa gheimhreadh.\nChaith na páistí éadaí scoile inniu.\nNá caith na bróga nua sin sa bháisteach.",3,{"id":61,"partOfSpeech":37,"definition":62,"exampleSentences":63,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d785-7780-aa36-592491fe7185","Am a chaitheamh: tréimhse ama a bheith agat nó a úsáid ar bhealach áirithe.","Caithim an samhradh ag an trá gach bliain.\nChaith siad an oíche ag canadh agus ag damhsa.\nCá gcaithfidh tú an Nollaig i mbliana?",{"id":65,"partOfSpeech":37,"definition":66,"exampleSentences":67,"isPrimary":16,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d785-77c8-aa36-5924929ae98c","Rud a chur isteach sa bhéal agus a shlogadh, nó bia nó deoch a ithe nó a ól; mar shampla, bia a chaitheamh.","Caithim bricfeasta gach maidin ar a hocht a chlog.\nCad a chaith tú don lón inniu?\nNíor chaith sé aon rud ó mhaidin.",{"id":69,"partOfSpeech":37,"definition":70,"exampleSentences":71,"isPrimary":16,"meaningOrder":72},"01a1ab92-d785-784c-aa36-592493c85236","Rud a chaitheamh: é a sheoladh tríd an aer lena lámh; nó airgead a chaitheamh, is é sin é a chur amú nó a úsáid ar rudaí.","Caith an liathróid chugam!\nChaith an buachaill cloch isteach san abhainn.\nChaith sé an t-airgead ar fad ar chluichí físe.",4,{"id":74,"partOfSpeech":37,"definition":75,"exampleSentences":76,"isPrimary":16,"meaningOrder":77},"01a1ab92-d785-788c-aa36-592493fe1471","Toitín nó píopa a chaitheamh: deatach tobac a análú isteach agus amach.","Ní chaitheann m'athair toitíní a thuilleadh.\nNíor chaith sí riamh i rith a saoil.\nNá caith tobac sa teach seo, le do thoil.",5,{"id":79,"vocabularyWord":80,"displayOrder":59},"01a1aafe-e4d2-7782-afa8-9ab625449bcb",{"id":81,"word":82,"frequency":83,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":84,"audio":16},"01a1aafe-be7f-7de7-9a01-6e23bc7c2674","imir",7,[85,89],{"id":86,"partOfSpeech":37,"definition":87,"exampleSentences":88,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d937-7072-8eae-5cffbcedf59b","Páirt a ghlacadh i gcluiche nó i spórt, nó cluiche a dhéanamh ar mhaithe le spraoi nó le comórtas.","Imríonn mé peil Ghaelach gach Satharn lena chairde.\nD'imir na páistí cártaí ar feadh na tráthnóna.\nNí imreoidh siad inniu mar tá sé ag cur báistí.",{"id":90,"partOfSpeech":37,"definition":91,"exampleSentences":92,"isPrimary":16,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d937-70f6-8eae-5cffbd20d65b","Páirt nó ról a ghlacadh i ndráma, i scannán nó i gcás éigin; tionchar a bheith agat ar rud.","D'imir sí an phríomhpháirt sa dráma scoile.\nImríonn an múinteoir páirt mhór i saol na bpáistí.\nCén ról a imreoidh tú sa chlub nua?",{"id":94,"vocabularyWord":95,"displayOrder":72},"01a1aafe-e4d2-77c2-afa8-9ab6261d6aaf",{"id":96,"word":97,"frequency":46,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":98,"audio":16},"01a1aafe-bc87-73de-a272-a77a2bd0065a","mol",[99,103,107],{"id":100,"partOfSpeech":37,"definition":101,"exampleSentences":102,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d3ea-7c0a-9450-7201e5dabd09","Rudaí maithe a rá faoi dhuine nó faoi rud; moladh a thabhairt do dhuine.","Mol do chara nuair a dhéanann sé obair mhaith.\nMolann an múinteoir na daltaí a oibríonn go crua.\nMhol mé an cócaire mar bhí an bia blasta.",{"id":104,"partOfSpeech":37,"definition":105,"exampleSentences":106,"isPrimary":16,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d3ea-7c5a-9450-7201e6c8db38","Comhairle a thabhairt do dhuine rud a dhéanamh nó rud a roghnú; moladh a dhéanamh.","Molaim duit an leabhar seo a léamh.\nMholfainn an t-iasc duit sa bhialann seo.\nMhol an dochtúir dom níos mó uisce a ól.",{"id":108,"partOfSpeech":109,"definition":110,"exampleSentences":111,"isPrimary":16,"meaningOrder":59},"01a1ab92-d3ea-7ca2-9450-7201e714b237","NOUN","Carn mór de rudaí curtha le chéile.","Bhí mol mór leabhar ar an mbord.\nTá mol éadaigh ar an leaba.\nChonaic mé mol cloch ar an trá.",{"id":113,"vocabularyWord":114,"displayOrder":77},"01a1aafe-e4d2-7802-afa8-9ab6262433ba",{"id":115,"word":116,"frequency":32,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":117,"audio":16},"01a1aafe-bdde-7760-a1c3-79065df48d3c","ceannaigh",[118],{"id":119,"partOfSpeech":37,"definition":120,"exampleSentences":121,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d785-7e74-aa36-5924967b643c","Rud a fháil trí airgead a íoc as; ceannach a dhéanamh.","Ceannaigh bainne agus arán ón siopa, led thoil.\nCheannaigh mé carr nua an tseachtain seo caite.\nCeannóidh sí féin agus a deirfiúr bronntanais do na páistí.",{"id":123,"vocabularyWord":124,"displayOrder":21},"01a1aafe-e4d2-7842-afa8-9ab62648315d",{"id":125,"word":126,"frequency":46,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":127,"audio":16},"01a1aafe-bdd6-76ca-b71f-2853a36e439a","bris",[128,132,136],{"id":129,"partOfSpeech":37,"definition":130,"exampleSentences":131,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d785-74dc-aa36-59248f8da978","Rud a scoilt nó a mhilleadh ina phíosaí, nó ar chaoi nach bhfuil sé slán a thuilleadh; rud a leagan nó a leadhbadh as a chéile.","Ná bris an fhuinneog leis an liathróid sin!\nBhris an leanbh an cupán ar an urlár.\nBhrisfeadh an ghaoth na craobhacha den chrann.",{"id":133,"partOfSpeech":37,"definition":134,"exampleSentences":135,"isPrimary":16,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d785-7530-aa36-59248fe019d5","Gan riail, dlí, gealltanas nó comhaontú a choinneáil; gníomhú in aghaidh rud a socraíodh.","Ná bris do ghealltanas liom.\nBhris an tiománaí an dlí nuair a thiomáin sé róghasta.\nNíor bhris mé mo bhriathar riamh.",{"id":137,"partOfSpeech":37,"definition":138,"exampleSentences":139,"isPrimary":16,"meaningOrder":59},"01a1ab92-d785-7574-aa36-5924906d18f6","Tús a chur le rud, nó rud a chur ar ceal go tobann (mar shampla an lá ag breacadh, stoirm nó tost a stopadh).","Bhris an lá ar a sé a chlog ar maidin.\nBhris an stoirm ar an gcósta aréir.\nBhris guth an mhúinteora an tost sa seomra.",{"id":141,"vocabularyWord":142,"displayOrder":83},"01a1aafe-e4d2-7882-afa8-9ab627186642",{"id":143,"word":144,"frequency":46,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":145,"audio":16},"01a1aafe-bdcf-783c-bcb8-3838f34dce8f","bailigh",[146,150],{"id":147,"partOfSpeech":37,"definition":148,"exampleSentences":149,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d784-7bf4-8bb1-b2e730cc9f0d","Daoine nó rudaí a thabhairt le chéile in aon áit amháin; teacht le chéile i ngrúpa.","Bailigh do chuid leabhar agus téigh abhaile.\nBhailigh na páistí go léir sa halla ar maidin.\nBailímid le chéile gach Aoine.",{"id":151,"partOfSpeech":37,"definition":152,"exampleSentences":153,"isPrimary":16,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d784-7c40-8bb1-b2e730cfccf3","Rudaí a chnuasach mar chaitheamh aimsire, nó airgead a fháil ó dhaoine le haghaidh cúise.","Bailíonn mo dheirfiúr stampaí.\nBhailigh an scoil airgead do dhaoine gan dídean.\nTá sé ag bailiú airgid don ospidéal.",{"id":155,"vocabularyWord":156,"displayOrder":32},"01a1aafe-e4d2-78c2-afa8-9ab6272fdbce",{"id":157,"word":158,"frequency":52,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":159,"audio":16},"01a1aafe-bc99-7742-9b07-dd9f288a4d73","ól",[160,164],{"id":161,"partOfSpeech":37,"definition":162,"exampleSentences":163,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d3ec-7348-93e3-528c75b1fadc","Leacht a ghlacadh isteach sa chorp tríd an mbéal, mar shampla uisce, bainne, tae nó deoch eile.","Ól do bhainne, a Sheáin.\nÓlaim tae gach maidin.\nNí ólann sí caife san oíche.",{"id":165,"partOfSpeech":109,"definition":166,"exampleSentences":167,"isPrimary":16,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d3ec-73a8-93e3-528c75e27829","An gníomh a bhaineann le deoch a ól; freisin, ól deochanna alcóil.","Is maith liom ól uisce tar éis na reatha.\nTá cosc ar ól sa pháirc seo.\nBhí an t-ól go maith don tart ach ní don sláinte.",{"id":169,"vocabularyWord":170,"displayOrder":186},"01a1aafe-e4d2-7902-afa8-9ab6282200c1",{"id":171,"word":172,"frequency":32,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":173,"audio":16},"01a1aafe-be7e-7f74-9eaf-422397343468","imigh",[174,178,182],{"id":175,"partOfSpeech":37,"definition":176,"exampleSentences":177,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d936-7d4a-829a-ec54da261a6d","Dul ó áit; fágáil na háite sin. Úsáidtear freisin le haghaidh ama a théann thart.","D'imigh an bus gan mé.\nImigh sé go luath ar maidin chun an obair a thosú.\nTá an samhradh imithe agus tá an geimhreadh ag teacht.",{"id":179,"partOfSpeech":37,"definition":180,"exampleSentences":181,"isPrimary":16,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d936-7dc6-829a-ec54db223e31","Tarlú nó titim amach; teacht chun cinn mar eachtra nó mar chúis.","Cad a d'imigh ort inné?\nIs cuma cad a imeoidh, beidh mé anseo duit.\nNíl a fhios agam cén fáth ar imigh sé mar sin.",{"id":183,"partOfSpeech":37,"definition":184,"exampleSentences":185,"isPrimary":16,"meaningOrder":59},"01a1ab92-d936-7e3e-829a-ec54db6584bc","Éirí nó dul in olcas nó i ngannchuid; céim ar chéim a chailleadh nó a chur ar ceal (mar shampla, ag dul amú nó ag fáil bháis).","D'imigh an bainne agus ní raibh sé inólta a thuilleadh.\nD'imigh an pian tar éis cúpla uair an chloig.\nD'imigh an t-airgead go léir ar bhillí.",9,{"id":188,"vocabularyWord":189,"displayOrder":52},"01a1aafe-e4d2-7942-afa8-9ab6284a1dfb",{"id":190,"word":191,"frequency":46,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":192,"audio":16},"01a1aafe-bc49-7227-bfb5-a8f2ae6bdef4","fan",[193,197],{"id":194,"partOfSpeech":37,"definition":195,"exampleSentences":196,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d3e6-71d8-8ab2-a1276be034ea","Fan in áit amháin gan imeacht; fanacht i do chónaí nó i do sheasamh in áit éigin.","Fan sa bhaile inniu, tá sé ag cur báistí.\nFanaim anseo go dtí an Satharn.\nAn bhfanfaidh tú linn sa teach anocht?",{"id":198,"partOfSpeech":37,"definition":199,"exampleSentences":200,"isPrimary":16,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d3e6-7220-8ab2-a1276c740fa0","Fan le duine nó le rud éigin go dtiocfaidh sé nó go dtarlóidh sé; bheith ag feitheamh.","Fan nóiméad, le do thoil.\nFan liom, tá mé ag teacht!\nFan go dtiocfaidh an bus.",{"id":202,"vocabularyWord":203,"displayOrder":215},"01a1aafe-e4d2-797e-afa8-9ab6288e125d",{"id":204,"word":205,"frequency":52,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":206,"audio":16},"01a1aafe-bbc4-7957-aba9-81710beb2b0a","bí",[207,211],{"id":208,"partOfSpeech":37,"definition":209,"exampleSentences":210,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d20b-71ca-8341-bf0af26698aa","An briathar substaintiúil. Úsáidtear é chun cur síos a dhéanamh ar dhuine nó ar rud, ar a staid, ar a chaighdeán nó ar a mhothúchán. San ordú, deirtear le duine a bheith ar an gcaoi áirithe sin.","Bí ciúin, led thoil.\nBí cúramach ar an mbóthar.\nBí go maith don mhadra.",{"id":212,"partOfSpeech":37,"definition":213,"exampleSentences":214,"isPrimary":16,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d20b-725a-8341-bf0af2b7274c","An briathar substaintiúil a úsáidtear chun a rá cá bhfuil duine nó rud, nó go bhfuil sé i láthair nó ag déanamh rud éigin. San ordú, deirtear le duine a bheith in áit áirithe nó ag gabháil do ghníomh.","Bí ag an doras ar a hocht a chlog.\nBí anseo amárach.\nBí ag obair anois, a Sheáin.",11,{"id":217,"vocabularyWord":218,"displayOrder":18},"01a1aafe-e4d2-79c2-afa8-9ab62955b6f7",{"id":219,"word":220,"frequency":52,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":221,"audio":16},"01a1aafe-bd00-7f5a-84c1-d9cbe6b3a411","téigh",[222,226],{"id":223,"partOfSpeech":37,"definition":224,"exampleSentences":225,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d5b0-75b4-a075-2601225a19df","Bog ó áit amháin go háit eile; imigh nó taistil go dtí áit éigin.","Téim ar scoil gach lá.\nChuaigh sí go Corcaigh inné.\nAn rachaidh tú go dtí an siopa liom?",{"id":227,"partOfSpeech":37,"definition":228,"exampleSentences":229,"isPrimary":16,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d5b0-75fc-a075-2601229cc46a","Tosaigh ag déanamh rud éigin nó bog isteach i staid nua (mar shampla, téigh ar aghaidh, téigh i bhfeabhas).","Chuaigh an aimsir i bhfeabhas ar maidin.\nTéigh ar aghaidh leis an obair, le do thoil.\nChuaigh an leanbh a chodladh ar a hocht a chlog.",{"id":231,"vocabularyWord":232,"displayOrder":240},"01a1aafe-e4d2-7a12-afa8-9ab62a083ce2",{"id":233,"word":234,"frequency":52,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":235,"audio":16},"01a1aafe-bc75-7742-be69-039315995464","ith",[236],{"id":237,"partOfSpeech":37,"definition":238,"exampleSentences":239,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d3e9-75b6-a80d-ddf21df4709f","Bia a chogaint agus a shlogadh; bia a chaitheamh chun go mbeidh tú sásta nó beo.","Ith do dhinnéar anois, led thoil.\nIthim bricfeasta ar a hocht a chlog gach maidin.\nNí itheann mo dheirfiúr feoil.",13,{"id":242,"vocabularyWord":243,"displayOrder":257},"01a1aafe-e4d2-7a56-afa8-9ab62a1a3868",{"id":244,"word":245,"frequency":52,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":246,"audio":16},"01a1aafe-bd1d-790e-8c83-1df8e5bb31c1","an",[247,252],{"id":248,"partOfSpeech":249,"definition":250,"exampleSentences":251,"isPrimary":16,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d5b2-76a3-bbcf-8c91ce7370cb","PARTICLE","Cáithnín ceisteach a chuirtear ar thús ceiste dírí chun fiafraí de dhuine an fíor rud nó nach fíor.","An bhfuil ocras ort?\nAn raibh tú ar scoil inné?\nAn ólann tú tae ar maidin?",{"id":253,"partOfSpeech":254,"definition":255,"exampleSentences":256,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d5b2-764f-bbcf-8c91ce40e8a3","ARTICLE","An t-alt cinnte a úsáidtear roimh ainmfhocal uatha chun duine nó rud ar leith a lua: an bord, an bhean, an t-uisce.","Tá an bord mór.\nTá an bhean sa chistin.\nÓlaim an t-uisce gach lá.",14,{"id":259,"vocabularyWord":260,"displayOrder":272},"01a1aafe-e4d2-7a92-afa8-9ab62a588a72",{"id":261,"word":262,"frequency":52,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":263,"audio":16},"01a1aafe-bc8e-74ae-a6be-18e6db1a204e","ní",[264,268],{"id":265,"partOfSpeech":249,"definition":266,"exampleSentences":267,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d3eb-751b-bae2-fa158f3822f0","Cáithnín diúltach a chuirtear roimh bhriathar san aimsir láithreach, san aimsir fháistineach, san aimsir ghnáthchaite agus sa mhodh coinníollach, nó roimh an gcopail, chun rud a dhiúltú.","Ní thuigim an focal sin.\nNí fheicfidh mé thú amárach.\nNí múinteoir é Seán.",{"id":269,"partOfSpeech":109,"definition":270,"exampleSentences":271,"isPrimary":16,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d3eb-7563-bae2-fa15900d93a1","Rud nó cúis; aon rud atá ann nó a tharlaíonn, go háirithe nuair a bhíonn an focal \"rud\" i gceist.","Is iomaí ní a tharlaíonn sa saol.\nD'inis sé dom na nithe go léir a chonaic sé.\nTá ní amháin ag cur as dom.",15,{"id":274,"vocabularyWord":275,"displayOrder":287},"01a1aafe-e4d2-7ad6-afa8-9ab62a7a00eb",{"id":276,"word":277,"frequency":52,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":278,"audio":16},"01a1aafe-be95-797d-88f8-dd1b21d330df","níor",[279,283],{"id":280,"partOfSpeech":249,"definition":281,"exampleSentences":282,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d939-716b-82b3-ad10fdd3eff2","Cáithnín diúltach a úsáidtear roimh bhriathar san aimsir chaite chun a rá nár tharla rud éigin. Cuireann sé séimhiú ar an mbriathar (ach amháin ar ghuta nó ar f roimh ghuta, mar a bhíonn i gcás \"níor ól\").","Níor ól mé caife ar maidin.\nNíor chuir sé fáilte romham.\nNíor thuig mé an cheist sin.",{"id":284,"partOfSpeech":249,"definition":285,"exampleSentences":286,"isPrimary":16,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d939-71b3-82b3-ad10fe7ff77c","Cáithnín diúltach a úsáidtear leis an gcopail san aimsir chaite nó sa mhodh coinníollach, mar shampla chun rud nach bhfuil inmhianaithe nó ceart a chur in iúl.","Níor mhaith liom dul amach anocht.\nNíor chóir duit é sin a rá leis.\nNíor cheart dúinn bheith déanach don scoil.",16,{"id":289,"vocabularyWord":290,"displayOrder":307},"01a1aafe-e4d2-7b16-afa8-9ab62aa12081",{"id":291,"word":292,"frequency":52,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":293,"audio":16},"01a1aafe-bbb2-7630-914f-d7b8d66e7674","ar",[294,299,303],{"id":295,"partOfSpeech":296,"definition":297,"exampleSentences":298,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d208-761c-b76b-4ef1f4c81af2","PREPOSITION","Réamhfhocal a thaispeánann go bhfuil rud éigin ar dhromchla rud eile, nó os a chionn agus i dteagmháil leis.","Tá an leabhar ar an mbord.\nChuir sí hata ar a ceann.\nTá pictiúr mór ar an mballa.",{"id":300,"partOfSpeech":296,"definition":301,"exampleSentences":302,"isPrimary":16,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d208-769c-b76b-4ef1f55c7a60","Réamhfhocal a úsáidtear le tuiscint, le mothúchán nó le staid choirp a chur in iúl, mar shampla ocras, tart nó brón, a bhíonn ar dhuine.","Tá ocras orm.\nTá tart ar an leanbh.\nTá brón orthu inniu.",{"id":304,"partOfSpeech":249,"definition":305,"exampleSentences":306,"isPrimary":16,"meaningOrder":59},"01a1ab92-d208-7714-b76b-4ef1f56d1bd8","Cáithnín ceisteach a chuirtear roimh bhriathar san aimsir chaite chun ceist a chur.","Ar ith tú do lón?\nAr chuala tú an nuacht?\nAr tháinig sé abhaile inné?",17,{"id":309,"vocabularyWord":310,"displayOrder":319},"01a1aafe-e4d2-7b52-afa8-9ab62b5e9acb",{"id":311,"word":312,"frequency":46,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":313,"audio":16},"01a1aafe-be5b-703c-985c-bf2f5e6d7e49","fadó",[314],{"id":315,"partOfSpeech":316,"definition":317,"exampleSentences":318,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d933-766b-aae9-f01be8c927f8","ADVERB","Ag tagairt d'am atá i bhfad siar san am atá caite; i bhfad ó shin.","Bhí cónaí ar mo sheanmháthair i gCorcaigh fadó.\nFadó, bhí rí ann a raibh trí iníon aige.\nChonaic mé an scannán sin fadó, ach ní chuimhním air go maith.",18,{"id":321,"vocabularyWord":322,"displayOrder":331},"01a1aafe-e4d2-7b92-afa8-9ab62bcfbe73",{"id":323,"word":324,"frequency":32,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":325,"audio":16},"01a1aafe-bc54-742a-9731-508c2f4983fc","gach lá",[326],{"id":327,"partOfSpeech":328,"definition":329,"exampleSentences":330,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d3e7-7024-9d82-b5cea623045d","PHRASE","Abairt a chiallaíonn 'achan lá' nó 'gach aon lá': go rialta, uair amháin in aghaidh an lae, gan lá ar bith a fhágáil ar lár.","Téim ar scoil gach lá ón Luan go dtí an Aoine.\nÓlann mo mháthair cupán tae gach lá.\nLéann sé an nuachtán gach lá.",19,{"id":333,"vocabularyWord":334,"displayOrder":342},"01a1aafe-e4d2-7bd2-afa8-9ab62c9c025d",{"id":335,"word":336,"frequency":83,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":337,"audio":16},"01a1aafe-be68-77cd-ad40-b0a983aff434","gach seachtain",[338],{"id":339,"partOfSpeech":328,"definition":340,"exampleSentences":341,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d934-75fb-ab2e-b98870d9de09","Abairt ama a chiallaíonn go dtarlaíonn rud uair amháin sa tseachtain, seachtain i ndiaidh seachtaine.","Téim ag snámh gach seachtain.\nCuireann mo mháthair scairt orm gach seachtain.\nBíonn cluiche peile againn gach seachtain sa chlub.",20,{"id":344,"vocabularyWord":345,"displayOrder":353},"01a1aafe-e4d2-7c12-afa8-9ab62d96d879",{"id":346,"word":347,"frequency":40,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":348,"audio":16},"01a1aafe-bf3c-77ab-93c9-9244e66cc6a7","gach samhradh",[349],{"id":350,"partOfSpeech":328,"definition":351,"exampleSentences":352,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1aafe-bf60-7521-a299-cc207ca2c064","Abairt a chiallaíonn gach bliain le linn an tsamhraidh, is é sin, uair amháin i ngach samhradh nó arís agus arís eile ó bhliain go bliain sa séasúr te.","Téimid go Corca Dhuibhne gach samhradh.\nFoghlaimíonn na daltaí Gaeilge sa Ghaeltacht gach samhradh.\nBíonn mo chlann ar fad le chéile sa bhaile gach samhradh.",21,{"id":355,"vocabularyWord":356,"displayOrder":364},"01a1aafe-e4d2-7c52-afa8-9ab62dd4f950",{"id":357,"word":358,"frequency":40,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":359,"audio":16},"01a1aafe-be73-75e6-9ca0-5f9ee7d9ea31","go minic",[360],{"id":361,"partOfSpeech":316,"definition":362,"exampleSentences":363,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d935-73f4-8f92-e32e904d1a58","Arís agus arís eile nó i go leor cásanna; gan a bheith annamh. Úsáidtear é chun cur síos a dhéanamh ar rud a tharlaíonn nó a dhéantar ag amanna a bhíonn gar dá chéile.","Téim ag siopadóireacht go minic ar an Satharn.\nBíonn sé ag cur báistí go minic in Éirinn.\nNí léann sí leabhair Ghaeilge go minic, ach is maith léi iad.",22,{"id":366,"vocabularyWord":367,"displayOrder":375},"01a1aafe-e4d2-7c92-afa8-9ab62e9da6ca",{"id":368,"word":369,"frequency":83,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":370,"audio":16},"01a1aafe-be4b-717c-99c4-6c7810de628e","de ghnáth",[371],{"id":372,"partOfSpeech":328,"definition":373,"exampleSentences":374,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1ab92-d932-7499-b8be-889cce09db6d","Nath a chiallaíonn mar is gnách nó i bhformhór na gcásanna; an rud a tharlaíonn go rialta nó go minic.","De ghnáth, éirím ar a seacht a chlog ar maidin.\nDe ghnáth ithimid iasc ar an Aoine.\nBíonn an aimsir fuar sa gheimhreadh de ghnáth.",23,{"id":377,"vocabularyWord":378,"displayOrder":391},"01a1aafe-e4d2-7cce-afa8-9ab62f118bd3",{"id":379,"word":380,"frequency":52,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":381,"audio":16},"01a1aafe-bf58-7c39-88ad-03097b4a28b5","nuair a",[382,387],{"id":383,"partOfSpeech":384,"definition":385,"exampleSentences":386,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1aafe-bf62-722e-8951-3d5ea46436f5","CONJUNCTION","Focal a úsáidtear chun abairt ama a thosú, le haghaidh ama ar leith nó ama a tharlaíonn arís agus arís eile: ag an am a tharla rud éigin eile.","Nuair a shroich mé an baile, bhí an teach ciúin.\nNuair a bhíonn an aimsir go maith, téimid ag siúl cois farraige.\nNuair a d'fhág sí an scoil, d'oibrigh sí i siopa leabhar.",{"id":388,"partOfSpeech":384,"definition":389,"exampleSentences":390,"isPrimary":16,"meaningOrder":40},"01a1ab92-db05-7a99-b383-8abad28b52a9","Focal a chuireann cúis nó réasúnaíocht in iúl: ós rud é go, mar go.","Nuair a bhí an t-airgead go léir caite agam, b'éigean dom filleadh abhaile.\nNuair a thuigeann tú an focal, is furasta é a fhoghlaim.\nNuair a bhí an obair déanta acu, shuigh siad síos le scíth a ligean.",24,{"id":393,"vocabularyWord":394,"displayOrder":402},"01a1aafe-e4d2-7d0e-afa8-9ab62f335444",{"id":395,"word":396,"frequency":40,"level":53,"language":9,"partsOfSpeech":397,"audio":16},"01a1aafe-bfb2-7714-b1c6-527057cf2a5c","seo caite",[398],{"id":399,"partOfSpeech":328,"definition":400,"exampleSentences":401,"isPrimary":45,"meaningOrder":46},"01a1aafe-c00b-7d94-89a9-f292ae05123b","Frása a úsáidtear tar éis ainmfhocail ama (mar shampla seachtain, mí, bliain, samhradh) chun an t-am díreach roimhe seo a chur in iúl; ciallaíonn sé 'an ceann is déanaí a chuaigh thart'.","Chuaigh mé go Gaillimh an tseachtain seo caite.\nBhí an samhradh seo caite an-te.\nChonaic mé Máire Dé Luain seo caite.",25,{"name":15,"slug":404,"language":9},"nosanna-anois-agus-san-am-ata-thart-b1",[],[407,416,422,429,435,442],{"@id":408,"@type":409,"id":410,"grammarPage":411,"title":412,"instructions":413,"displayOrder":17,"type":414,"questionCount":18,"blankCount":18,"isCompleted":16,"ogImageUrl":415},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8b6d-7537-9ee0-0ad52a564a28","GrammarExercise","01a1aafe-8b6d-7537-9ee0-0ad52a564a28","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-8038-7016-85da-df77a3ca7660","Seanghnáthaimh agus foirmeacha rialta","Roghnaigh an fhoirm cheart den aimsir ghnáthchaite. Tabhair aird ar an bpearsa atá luaite agus ná cuir forainm breise le foirm tháite.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_cf2f9402-5109-4456-84a6-37aee9f4da36_hero.webp?v=1793870171",{"@id":417,"@type":409,"id":418,"grammarPage":411,"title":419,"instructions":420,"displayOrder":46,"type":414,"questionCount":18,"blankCount":18,"isCompleted":16,"ogImageUrl":421},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8b87-713c-afae-a5ad936c4532","01a1aafe-8b87-713c-afae-a5ad936c4532","Ag fiafraí faoi shaol fadó","Líon na bearnaí. Úsáid an aimsir ghnáthchaite sna ceisteanna, sna diúltuithe agus sna freagraí gearra; tabhair aird ar leith ar an treoir i gceist 12.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_28b58f42-e96a-46e0-9eef-8dd19d1cabfb_hero.webp?v=1793870171",{"@id":423,"@type":409,"id":424,"grammarPage":411,"title":425,"instructions":426,"displayOrder":40,"type":427,"questionCount":52,"blankCount":52,"isCompleted":16,"ogImageUrl":428},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8b9d-7bb2-8eb5-43efd189c742","01a1aafe-8b9d-7bb2-8eb5-43efd189c742","Nósanna sa bhaile agus ag obair","Cuir na píosaí in ord chun abairt dhearfach san aimsir ghnáthchaite a dhéanamh. Tá píosa breise ann nach n-úsáidfidh tú.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ba2c400f-51a9-4935-aa47-2dd8aff3a050_hero.webp?v=1793870171",{"@id":430,"@type":409,"id":431,"grammarPage":411,"title":432,"instructions":433,"displayOrder":59,"type":427,"questionCount":52,"blankCount":52,"isCompleted":16,"ogImageUrl":434},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8baf-7320-9d48-8ca3e73875b2","01a1aafe-8baf-7320-9d48-8ca3e73875b2","Ceisteanna agus diúltuithe faoi sheannósanna","Cuir na píosaí in ord chun ceist nó abairt dhiúltach san aimsir ghnáthchaite a dhéanamh. Tá píosa breise ann nach n-úsáidfidh tú.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1dfd4bbf-9c00-4ad9-93ee-5ae7a2fcf0b1_hero.webp?v=1793870171",{"@id":436,"@type":409,"id":437,"grammarPage":411,"title":438,"instructions":439,"displayOrder":72,"type":440,"questionCount":72,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":441},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8bc0-7f0e-99c9-2c24dcabfb52","01a1aafe-8bc0-7f0e-99c9-2c24dcabfb52","An aimsir ghnáthchaite: cé a dhéanadh é?","Tapáil píosa, ansin tapáil an colún cuí. Rangaigh gach píosa de réir na treorach.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f5505595-93a0-4ef5-a315-edc79e791e76_hero.webp?v=1793870171",{"@id":443,"@type":409,"id":444,"grammarPage":411,"title":445,"instructions":446,"displayOrder":77,"type":440,"questionCount":72,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":447},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8bc8-7471-bafb-3b358da21bdc","01a1aafe-8bc8-7471-bafb-3b358da21bdc","An aimsir ghnáthchaite: aimsir, míreanna agus athruithe","Tapáil gach píosa agus ansin an colún cuí. Tabhair aird ar an mbriathar agus ar an mír roimhe.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_cdb0f8de-aaf0-4b06-88bb-e87e34e2fc66_hero.webp?v=1793870171",null]