[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-ga-an-aimsir-laithreach-an-dara-reimniu":3,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-8046-71ed-8882-76515b5bf1eb":90,"exercise-list-path-ga-none":142},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":87,"readyImages":89},"01a1aafe-8046-71ed-8882-76515b5bf1eb","An aimsir láithreach: an dara réimniú","an-aimsir-laithreach-an-dara-reimniu","Foirmeacha an dara réimniú san aimsir láithreach: ceannaím, bailím agus osclaím, le patrúin shimplí do ghnáthaimh, do cheisteanna agus d’abairtí diúltacha.","Úsáideann tú **ceannaím**, **bailím** agus **osclaím** chun labhairt faoi rudaí a dhéanann tú go rialta. Is briathra den dara réimniú iad **ceannaigh**, **bailigh** agus **oscail**.\n\n## 1. Rudaí a dhéanann tú go rialta\n\nÚsáid an aimsir láithreach le focail mar **gach lá**, **gach maidin** agus **go minic**.\n\n:::example\n- **Ceannaím** bainne gach maidin.\n- **Bailíonn** Aoife stampaí.\n- **Osclaímid** an siopa ar a naoi gach lá.\n:::\n\nIs dhá ghrúpa briathra iad an chéad réimniú agus an dara réimniú. Tá foirmeacha ar leith ag an dara réimniú.\n\n## 2. Ceannaigh agus bailigh\n\nCríochnaíonn go leor briathra den dara réimniú ar **-aigh** nó **-igh**. Féach ar na hathruithe seo:\n\n| An fhoirm bhunúsach | Mé | Tú, sé nó sí | Muid |\n| --- | --- | --- | --- |\n| ceannaigh | ceannaím | ceannaíonn tú\u002Fsé\u002Fsí | ceannaímid |\n| bailigh | bailím | bailíonn tú\u002Fsé\u002Fsí | bailímid |\n\nLe **ceannaigh**, athraigh **-aigh** go **-aím**, **-aíonn** nó **-aímid**. Le **bailigh**, athraigh **-igh** go **-ím**, **-íonn** nó **-ímid**.\n\nÚsáid an fhoirm chéanna le **tú**, **sé**, **sí**, **sibh**, **siad** agus ainm duine:\n\n- **Ceannaíonn tú** arán.\n- **Ceannaíonn sibh** arán.\n- **Ceannaíonn siad** arán.\n- **Ceannaíonn Nóra** arán.\n\n:::note\nTá **mé** san fhoirm **ceannaím** cheana féin. Tá **muid** san fhoirm **ceannaímid** cheana féin. Ná cuir an forainm leo arís. Tá **ceannaíonn muid** ceart freisin.\n:::\n\n## 3. Oscail agus imir\n\nNí chríochnaíonn gach briathar sa dara réimniú ar **-aigh** nó **-igh**. Athraíonn an litriú i mbriathra áirithe. Foghlaim na foirmeacha coitianta seo:\n\n| An fhoirm bhunúsach | Mé | Sé | Muid |\n| --- | --- | --- | --- |\n| oscail | osclaím | osclaíonn sé | osclaímid |\n| imir | imrím | imríonn sé | imrímid |\n\n:::example\n**Osclaíonn** Liam an fhuinneog gach maidin.\n\n**Imrím** peil gach Satharn.\n\n**Imrímid** cártaí go minic.\n:::\n\n## 4. Ceisteanna agus abairtí diúltacha\n\nCuir **an** roimh an mbriathar chun ceist a chur. Cuir **ní** roimhe chun abairt dhiúltach a dhéanamh.\n\nLe **ceannaigh** agus **bailigh**, tagann urú i ndiaidh **an** agus séimhiú i ndiaidh **ní**:\n\n| Ráiteas | Ceist | Abairt dhiúltach |\n| --- | --- | --- |\n| Ceannaíonn tú arán. | An gceannaíonn tú arán? | Ní cheannaíonn tú arán. |\n| Bailíonn sí stampaí. | An mbailíonn sí stampaí? | Ní bhailíonn sí stampaí. |\n\nIs iad **c → gc** agus **b → mb** na hathruithe anseo i ndiaidh **an**. Is iad **c → ch** agus **b → bh** na hathruithe i ndiaidh **ní**.\n\n:::example\n— **An gceannaíonn tú** bainne gach lá?\n\n— **Ceannaím.** \u002F **Ní cheannaím.**\n:::\n\nLe **oscail** agus **imir**, ní athraíonn an chéad litir sna patrúin seo: **An osclaíonn tú…?**, **Ní osclaím…**, **An imríonn tú…?**, **Ní imrím…**\n\n## 5. Seiceáil thapa\n\n- Le **mé**: **ceannaím**, **bailím**, **osclaím**, **imrím**.\n- Le **sí**: **ceannaíonn sí**, **bailíonn sí**, **osclaíonn sí**, **imríonn sí**.\n- Le **muid**: **ceannaímid**, **bailímid**, **osclaímid**, **imrímid**.\n- I gceist: **An gceannaíonn tú…?**\n- In abairt dhiúltach: **Ní cheannaím…**","ga","A1",27,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a1aafe-7eff-7a74-acae-045a2a543833","Gnáthghníomhartha san aimsir láithreach",false,0,14,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",7,[23],{"id":24,"title":25,"vocabularyListWords":26,"isPublished":40},"01a1aafe-e4ea-700a-a24b-0e168b7f7f8e","Focail: An aimsir láithreach: an dara réimniú",[27,42,57,72],{"id":28,"vocabularyWord":29,"displayOrder":41},"01a1aafe-e4ea-70a2-a24b-0e168bdbd085",{"id":30,"word":31,"frequency":32,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":34,"audio":16},"01a1aafe-bdde-7760-a1c3-79065df48d3c","ceannaigh",8,"A2",[35],{"id":36,"partOfSpeech":37,"definition":38,"exampleSentences":39,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d785-7e74-aa36-5924967b643c","VERB","Rud a fháil trí airgead a íoc as; ceannach a dhéanamh.","Ceannaigh bainne agus arán ón siopa, led thoil.\nCheannaigh mé carr nua an tseachtain seo caite.\nCeannóidh sí féin agus a deirfiúr bronntanais do na páistí.",true,1,{"id":43,"vocabularyWord":44,"displayOrder":56},"01a1aafe-e4ea-7106-a24b-0e168cb9b5a9",{"id":45,"word":46,"frequency":41,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":47,"audio":16},"01a1aafe-bdcf-783c-bcb8-3838f34dce8f","bailigh",[48,52],{"id":49,"partOfSpeech":37,"definition":50,"exampleSentences":51,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d784-7bf4-8bb1-b2e730cc9f0d","Daoine nó rudaí a thabhairt le chéile in aon áit amháin; teacht le chéile i ngrúpa.","Bailigh do chuid leabhar agus téigh abhaile.\nBhailigh na páistí go léir sa halla ar maidin.\nBailímid le chéile gach Aoine.",{"id":53,"partOfSpeech":37,"definition":54,"exampleSentences":55,"isPrimary":16,"meaningOrder":56},"01a1ab92-d784-7c40-8bb1-b2e730cfccf3","Rudaí a chnuasach mar chaitheamh aimsire, nó airgead a fháil ó dhaoine le haghaidh cúise.","Bailíonn mo dheirfiúr stampaí.\nBhailigh an scoil airgead do dhaoine gan dídean.\nTá sé ag bailiú airgid don ospidéal.",2,{"id":58,"vocabularyWord":59,"displayOrder":71},"01a1aafe-e4ea-714a-a24b-0e168d4254cf",{"id":60,"word":61,"frequency":32,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":62,"audio":16},"01a1aafe-bc9b-7694-bdc7-4cf17b7dd535","oscail",[63,67],{"id":64,"partOfSpeech":37,"definition":65,"exampleSentences":66,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d3ec-75a8-93e3-528c77738844","Rud a bhogadh nó a athrú ionas go mbíonn sé oscailte, mar shampla doras, fuinneog, leabhar nó siopa; ligean isteach nó amach.","Oscail an doras, le do thoil.\nOsclaíonn an siopa ag a naoi a chlog gach maidin.\nOscail sí an fhuinneog mar bhí an seomra te.",{"id":68,"partOfSpeech":37,"definition":69,"exampleSentences":70,"isPrimary":16,"meaningOrder":56},"01a1ab92-d3ec-75f0-93e3-528c777ca337","Tús a chur le rud nó rud a thosú go hoifigiúil, mar shampla cruinniú, comhrá nó cuntas bainc.","Osclóidh an t-údarás an scoil nua amárach.\nD'oscail an rialtas an cruinniú le hóráid ghearr.\nBa mhaith liom cuntas nua a oscailt sa bhanc.",3,{"id":73,"vocabularyWord":74,"displayOrder":86},"01a1aafe-e4ea-718a-a24b-0e168d9a279e",{"id":75,"word":76,"frequency":21,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":77,"audio":16},"01a1aafe-be7f-7de7-9a01-6e23bc7c2674","imir",[78,82],{"id":79,"partOfSpeech":37,"definition":80,"exampleSentences":81,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d937-7072-8eae-5cffbcedf59b","Páirt a ghlacadh i gcluiche nó i spórt, nó cluiche a dhéanamh ar mhaithe le spraoi nó le comórtas.","Imríonn mé peil Ghaelach gach Satharn lena chairde.\nD'imir na páistí cártaí ar feadh na tráthnóna.\nNí imreoidh siad inniu mar tá sé ag cur báistí.",{"id":83,"partOfSpeech":37,"definition":84,"exampleSentences":85,"isPrimary":16,"meaningOrder":56},"01a1ab92-d937-70f6-8eae-5cffbd20d65b","Páirt nó ról a ghlacadh i ndráma, i scannán nó i gcás éigin; tionchar a bheith agat ar rud.","D'imir sí an phríomhpháirt sa dráma scoile.\nImríonn an múinteoir páirt mhór i saol na bpáistí.\nCén ról a imreoidh tú sa chlub nua?",4,{"name":15,"slug":88,"language":9},"gnathghniomhartha-san-aimsir-laithreach-a1",[],[91,101,107,115,120,127,135],{"@id":92,"@type":93,"id":94,"grammarPage":95,"title":96,"instructions":97,"displayOrder":17,"type":98,"questionCount":99,"blankCount":99,"isCompleted":16,"ogImageUrl":100},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8c2f-7e2d-9c95-0d81eeb00691","GrammarExercise","01a1aafe-8c2f-7e2d-9c95-0d81eeb00691","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-8046-71ed-8882-76515b5bf1eb","Nósanna sa bhaile agus sa chathair","Roghnaigh an fhoirm cheart den bhriathar san aimsir láithreach.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_25d73ae8-9089-4125-8a9c-2fedd853dd25_hero.webp?v=1793870171",{"@id":102,"@type":93,"id":103,"grammarPage":95,"title":104,"instructions":105,"displayOrder":41,"type":98,"questionCount":99,"blankCount":99,"isCompleted":16,"ogImageUrl":106},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8c45-79a5-a011-dabb07fe727e","01a1aafe-8c45-79a5-a011-dabb07fe727e","Ceisteanna agus freagraí faoi ghnáthshaol","Roghnaigh an fhoirm cheart. Tabhair aird ar an agus ní agus ar an duine atá i gceist.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1aaf3fad-c4ce-4d04-907d-62b1103f32d3_hero.webp?v=1793870171",{"@id":108,"@type":93,"id":109,"grammarPage":95,"title":110,"instructions":111,"displayOrder":56,"type":112,"questionCount":113,"blankCount":113,"isCompleted":16,"ogImageUrl":114},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8c5d-760b-8e9d-a3f0e78f08b0","01a1aafe-8c5d-760b-8e9d-a3f0e78f08b0","Nósanna beaga agus ord na bhfocal","Cuir na píosaí in ord chun abairt a dhéanamh. Tá píosa breise ann nach n-úsáidfidh tú.","sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0b866b8f-c513-417c-9bba-8d66c2a417e7_hero.webp?v=1793870171",{"@id":116,"@type":93,"id":117,"grammarPage":95,"title":118,"instructions":111,"displayOrder":71,"type":112,"questionCount":113,"blankCount":113,"isCompleted":16,"ogImageUrl":119},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8c6f-7b7c-9793-d304b860872a","01a1aafe-8c6f-7b7c-9793-d304b860872a","Ceisteanna agus nósanna diúltacha","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0769f8f4-6903-4b94-a5e8-64877059bf30_hero.webp?v=1793870171",{"@id":121,"@type":93,"id":122,"grammarPage":95,"title":123,"instructions":124,"displayOrder":86,"type":125,"questionCount":32,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":126},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8c80-76b5-8795-7afd87e902b8","01a1aafe-8c80-76b5-8795-7afd87e902b8","An dara réimniú: ceartaigh na briathra","Tá focal mícheart amháin i ngach abairt. Roghnaigh é agus ansin roghnaigh an ceartúchán.","find_and_fix","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_88b4f8aa-63b3-41f5-801d-8bdf2f7fbf17_hero.webp?v=1793870171",{"@id":128,"@type":93,"id":129,"grammarPage":95,"title":130,"instructions":131,"displayOrder":132,"type":133,"questionCount":86,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":134},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8c88-7a97-af08-daf8b179fdc2","01a1aafe-8c88-7a97-af08-daf8b179fdc2","An dara réimniú: cé atá i gceist?","Tapáil píosa agus ansin tapáil an colún cuí.",5,"word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_386966d2-bbd8-4fc0-83f4-eaa8f70a3588_hero.webp?v=1793870171",{"@id":136,"@type":93,"id":137,"grammarPage":95,"title":138,"instructions":139,"displayOrder":140,"type":133,"questionCount":86,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":141},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8c8e-7983-a8ea-095ccfbe8b9d","01a1aafe-8c8e-7983-a8ea-095ccfbe8b9d","An dara réimniú: athruithe agus deirí","Tapáil gach píosa agus ansin tapáil an colún cuí.",6,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0920965e-054c-4a8c-870a-751258d4f103_hero.webp?v=1793870171",null]