[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ga":3,"grammar-pages-ga":4,"grammar-page-ga-an-coibhneas-sa-chaint-agus-sa-scribhneoireacht":862,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-8067-7a77-b7b0-fa1dd1f433db":877,"grammar-lesson-path-ga-an-coibhneas-sa-chaint-agus-sa-scribhneoireacht-coibhneas-soileir-i-dteacs-agus-i-gcomhra-c1":905,"grammar-quick-check-01a1aafe-8067-7a77-b7b0-fa1dd1f433db":931,"grammar-lesson-body-01a1aafe-8067-7a77-b7b0-fa1dd1f433db-6grias37s":954},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,807,812,817,822,827,832,837,842,847,852,857],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1aafe-801c-7377-b0ca-925821532f8c","An aibítir agus an síneadh fada","an-aibitir-agus-an-sineadh-fada","ga","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1aafe-81a1-76a3-b4f4-0017aeca1580","Consain leathana agus chaola","consain-leathana-agus-chaola",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1aafe-8150-7d79-bfb7-b8680a9300d3","Caol le caol agus leathan le leathan","caol-le-caol-agus-leathan-le-leathan",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1aafe-80c3-7227-931d-6781116b30ae","An séimhiú: fuaim agus litriú","an-seimhiu-fuaim-agus-litriu",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1aafe-80e5-72eb-b099-cf09a5505797","An t-urú: fuaim agus litriú","an-t-uru-fuaim-agus-litriu",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1aafe-82ac-7c76-b2ac-c555aa62751c","Mé, tú, sé agus sí: forainmnigh phearsanta","me-tu-se-agus-si-forainmnigh-phearsanta",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1aafe-8340-7ea2-9a30-e11e95a6d12b","Tá agus níl: cur síos agus suíomh","ta-agus-nil-cur-sios-agus-suiomh",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1aafe-804b-72da-94f6-92a7fd62b16b","An bhfuil agus nach bhfuil: ceisteanna agus freagraí","an-bhfuil-agus-nach-bhfuil-ceisteanna-agus-freagrai",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1aafe-825f-70ad-a561-1477a04ba170","Inscne an ainmfhocail","inscne-an-ainmfhocail",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1aafe-80d6-7e80-8e6d-4859e649b8bf","An t-alt uatha: an fear agus an bhean","an-t-alt-uatha-an-fear-agus-an-bhean",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1aafe-80d2-76b4-a0e4-bade7e68347b","An t-alt roimh ghuta agus s","an-t-alt-roimh-ghuta-agus-s",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1aafe-80df-7e48-ba99-3ff811987774","An t-iolra agus an t-alt na","an-t-iolra-agus-an-t-alt-na",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1aafe-8027-7baf-a4b9-669a7a80162d","An aidiacht i ndiaidh an ainmfhocail","an-aidiacht-i-ndiaidh-an-ainmfhocail",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1aafe-828c-7a41-b872-c9c2a4332fe2","Is múinteoir mé: an chopail agus aicmiú","is-muinteoir-me-an-chopail-agus-aicmiu",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1aafe-8287-73e0-a789-dab935c8781e","Is mise: ainm agus aithne","is-mise-ainm-agus-aithne",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1aafe-8281-79b2-b37f-c0f17f001179","Is maith liom: rogha agus taitneamh","is-maith-liom-rogha-agus-taitneamh",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1aafe-826f-7d62-b01f-6990c52e3be2","Is agus tá: an difríocht bhunúsach","is-agus-ta-an-difriocht-bhunusach",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1aafe-7fd0-77ed-9baf-d44eecbaf96d","Ag agus na forainmnigh agam, agat, aige","ag-agus-na-forainmnigh-agam-agat-aige",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1aafe-8104-7f18-840f-f46e6cf47584","Ar agus le: mothúcháin agus caidreamh","ar-agus-le-mothuchain-agus-caidreamh",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1aafe-8258-7b5c-bc91-1d3eb3620a3b","I, ar agus ag: áit agus suíomh","i-ar-agus-ag-ait-agus-suiomh",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1aafe-82b7-795e-b75c-5e2691c5fc89","Mo agus do: sealbh phearsanta","mo-agus-do-sealbh-phearsanta",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1aafe-8328-7b34-95bb-058bd26c0672","Seo, sin agus siúd: taispeáint","seo-sin-agus-siud-taispeaint",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1aafe-815c-722c-81f3-c7542682ede8","Cé, cad agus cá: ceisteanna bunúsacha","ce-cad-agus-ca-ceisteanna-bunusacha",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1aafe-8156-7c00-9ef1-1a21c79cacfc","Cathain, conas agus cén fáth","cathain-conas-agus-cen-fath",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1aafe-7fca-7784-a15d-792fbe3e49ea","Ag agus an t-ainm briathartha: gníomh ar siúl","ag-agus-an-t-ainm-briathartha-gniomh-ar-siul",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1aafe-803d-788d-84da-4d65f7c4fd03","An aimsir láithreach: an chéad réimniú","an-aimsir-laithreach-an-chead-reimniu",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1aafe-8046-71ed-8882-76515b5bf1eb","An aimsir láithreach: an dara réimniú","an-aimsir-laithreach-an-dara-reimniu",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1aafe-8016-7d05-938e-fad3c9aeb77a","An agus ní leis an aimsir láithreach","an-agus-ni-leis-an-aimsir-laithreach",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1aafe-81de-7596-aecb-9b653fc54614","Dobhriathra ama agus minicíochta","dobhriathra-ama-agus-miniciochta",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1aafe-82c2-797c-8175-8167d08577f9","Na maoluimhreacha agus aois","na-maoluimhreacha-agus-aois",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1aafe-8100-7170-bfa0-2752d771f049","Aon, dhá agus trí le hainmfhocail","aon-dha-agus-tri-le-hainmfhocail",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1aafe-80db-72f1-8938-cdb6e4c2795e","An t-am ar an gclog","an-t-am-ar-an-gclog",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1aafe-82fb-7807-bd2f-0a7cbc8ecc15","Orduithe simplí agus ná","orduithe-simpli-agus-na",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1aafe-7fd6-7da5-87c5-7df460a35f81","Agus, ach agus nó","agus-ach-agus-no",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a1aafe-8133-7251-8fe3-ce4c1df7a02d","Bhí agus beidh: tagairt bhunúsach don am","bhi-agus-beidh-tagairt-bhunusach-don-am",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a1aafe-82f0-7d8d-8abe-d9139d573c70","Ord na habairte: briathar, ainmní agus cuspóir","ord-na-habairte-briathar-ainmni-agus-cuspoir",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":191,"displayOrder":192},"01a1aafe-7fa5-7a04-949e-a76e00c1b807","A, ár agus bhur: sealbh agus athruithe tosaigh","a-ar-agus-bhur-sealbh-agus-athruithe-tosaigh","A2",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":191,"displayOrder":197},"01a1aafe-82b2-769b-abd9-0e46bce793c3","Mise, tusa agus féin: béim ar an bhforainm","mise-tusa-agus-fein-beim-ar-an-bhforainm",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":191,"displayOrder":202},"01a1aafe-81d8-7638-8889-c41dfda244ae","Do agus de: tabhairt agus bunús","do-agus-de-tabhairt-agus-bunus",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":191,"displayOrder":207},"01a1aafe-82db-76f5-ad0e-8f722c3bd594","Ó, chuig agus as: gluaiseacht agus foinse","o-chuig-agus-as-gluaiseacht-agus-foinse",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":191,"displayOrder":212},"01a1aafe-81ef-724f-ae3f-f9569d1dfc69","Faoi, roimh agus tar éis","faoi-roimh-agus-tar-eis",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":191,"displayOrder":217},"01a1aafe-8309-7c8d-8825-14e1b8f965e2","Réamhfhocal agus alt: sa, san agus den","reamhfhocal-agus-alt-sa-san-agus-den",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":191,"displayOrder":222},"01a1aafe-835d-75da-8f23-457d20efed7e","Urú nó séimhiú i ndiaidh réamhfhocail agus an ailt","uru-no-seimhiu-i-ndiaidh-reamhfhocail-agus-an-ailt",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":191,"displayOrder":227},"01a1aafe-8092-7af4-9ff8-069c41b1fd74","An ginideach: seilbh agus gaol","an-ginideach-seilbh-agus-gaol",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":191,"displayOrder":232},"01a1aafe-8097-74e9-90c5-9db662aa72e1","An ginideach uatha agus an t-alt","an-ginideach-uatha-agus-an-t-alt",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":191,"displayOrder":237},"01a1aafe-80f5-7d7e-aa7b-cc6d3efcafef","An tuiseal gairmeach: a Sheáin agus a Mháire","an-tuiseal-gairmeach-a-sheain-agus-a-mhaire",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":191,"displayOrder":242},"01a1aafe-8264-7b23-80f0-ee21def1b95b","Iolraí coitianta: patrúin agus eisceachtaí","iolrai-coitianta-patruin-agus-eisceachtai",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":191,"displayOrder":247},"01a1aafe-7ff8-7662-b0a3-9fd6a48fd275","Aidiachtaí san iolra","aidiachtai-san-iolra",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":191,"displayOrder":252},"01a1aafe-82d1-7a63-9f61-d9d3ee1e25fa","Níos agus is: comparáid agus sárchéim","nios-agus-is-comparaid-agus-sarcheim",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":191,"displayOrder":257},"01a1aafe-817a-7749-bcc3-f9e22a69cad8","Chomh agus le: comparáid chomhionann","chomh-agus-le-comparaid-chomhionann",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":191,"displayOrder":262},"01a1aafe-802d-712e-a842-4d9f1f181c32","An aimsir chaite: briathra rialta","an-aimsir-chaite-briathra-rialta",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":191,"displayOrder":267},"01a1aafe-8109-737e-b1dd-e2bfc5bd7c33","Ar, níor agus nár san aimsir chaite","ar-nior-agus-nar-san-aimsir-chaite",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":191,"displayOrder":272},"01a1aafe-8032-747f-958f-deee7be9f280","An aimsir fháistineach: briathra rialta","an-aimsir-fhaistineach-briathra-rialta",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":191,"displayOrder":277},"01a1aafe-8137-76b7-b5c0-a497bc1140ac","Bí: foirmeacha neamhspleácha agus spleácha","bi-foirmeacha-neamhspleacha-agus-spleacha",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":191,"displayOrder":282},"01a1aafe-81b7-70a7-9243-be6d0aa11b38","Déan, téigh agus tar sna príomhaimsirí","dean-teigh-agus-tar-sna-priomhaimsiri",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":191,"displayOrder":287},"01a1aafe-7fbd-71ec-98b2-ce70f9e66af0","Abair, faigh agus feic sna príomhaimsirí","abair-faigh-agus-feic-sna-priomhaimsiri",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":191,"displayOrder":292},"01a1aafe-8118-7ddc-955a-4bf639da53a4","Ba agus níorbh: an chopail san am atá thart","ba-agus-niorbh-an-chopail-san-am-ata-thart",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":191,"displayOrder":297},"01a1aafe-827b-787b-a317-25b2e7eb7d2a","Is liom é: úinéireacht leis an gcopail","is-liom-e-uineireacht-leis-an-gcopail",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":191,"displayOrder":302},"01a1aafe-811d-7f9c-b4b8-af06677926aa","Ba mhaith liom rud a dhéanamh","ba-mhaith-liom-rud-a-dheanamh",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":191,"displayOrder":307},"01a1aafe-8319-70e2-a0f4-9faef75ba75a","Rud a cheannach: cuspóir roimh an ainm briathartha","rud-a-cheannach-cuspoir-roimh-an-ainm-briathartha",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":191,"displayOrder":312},"01a1aafe-8275-7b90-9095-aae91eb8445b","Is féidir agus ní féidir: cumas agus cead","is-feidir-agus-ni-feidir-cumas-agus-cead",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":191,"displayOrder":317},"01a1aafe-8149-7d98-a3cc-731eebf9f877","Caithfidh agus tá orm: dualgas","caithfidh-agus-ta-orm-dualgas",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":191,"displayOrder":322},"01a1aafe-8353-7f7e-8110-df5722456115","Uimhreacha le hainmfhocail: trí go deich","uimhreacha-le-hainmfhocail-tri-go-deich",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":191,"displayOrder":327},"01a1aafe-81b1-7daf-aabc-d1af4fef804a","Daoine a chomhaireamh: beirt go deichniúr","daoine-a-chomhaireamh-beirt-go-deichniur",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":191,"displayOrder":332},"01a1aafe-82f5-7c0c-ac4e-b6e80504e776","Orduimhreacha agus dátaí","orduimhreacha-agus-datai",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":191,"displayOrder":337},"01a1aafe-8243-7d80-8f57-f9fb7b92daa1","Go leor, mórán agus beagán","go-leor-moran-agus-beagan",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":191,"displayOrder":342},"01a1aafe-80fb-76f8-8cf5-c6346aa06fd2","Anseo, ansin agus ansiúd","anseo-ansin-agus-ansiud",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":191,"displayOrder":347},"01a1aafe-8291-7baa-ac84-4f54b775f109","Isteach agus istigh, amach agus amuigh","isteach-agus-istigh-amach-agus-amuigh",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":191,"displayOrder":352},"01a1aafe-82a7-7513-bdd8-262c29910dea","Mar agus toisc go: cúis shimplí","mar-agus-toisc-go-cuis-shimpli",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":191,"displayOrder":357},"01a1aafe-823c-7f8d-aafd-59d78e74bec1","Go agus nach tar éis sílim agus deir","go-agus-nach-tar-eis-silim-agus-deir",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":191,"displayOrder":362},"01a1aafe-8077-7952-9664-10d180268e0f","An duine atá anseo: tús leis an gclásal coibhneasta","an-duine-ata-anseo-tus-leis-an-gclasal-coibhneasta",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":191,"displayOrder":367},"01a1aafe-80a8-718c-a893-aa073406adce","An modh coinníollach i n-iarratais bhéasacha","an-modh-coinniollach-i-n-iarratais-bheasacha",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":372,"displayOrder":373},"01a1aafe-8054-77f9-b0af-58f9733513cc","An chéad díochlaonadh","an-chead-diochlaonadh","B1",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":372,"displayOrder":378},"01a1aafe-8072-73f7-8086-4db19363dcbf","An dara díochlaonadh","an-dara-diochlaonadh",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":372,"displayOrder":383},"01a1aafe-80f0-7c53-9927-b712cdc0ecca","An tríú díochlaonadh","an-triu-diochlaonadh",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":372,"displayOrder":388},"01a1aafe-804f-7ba8-a2ef-1d5b033ae379","An ceathrú agus an cúigiú díochlaonadh","an-ceathru-agus-an-cuigiu-diochlaonadh",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":372,"displayOrder":393},"01a1aafe-808d-7b46-93b7-23361890c6a8","An ginideach iolra: lagiolraí agus tréaniolraí","an-ginideach-iolra-lagiolrai-agus-treaniolrai",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":372,"displayOrder":398},"01a1aafe-7ff1-77a9-8ea2-8525681085f9","Aidiachtaí sa ghinideach","aidiachtai-sa-ghinideach",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":372,"displayOrder":403},"01a1aafe-7ffe-776e-9cb8-bce2fb0cfd64","Ainmfhocail chinnte agus éiginnte","ainmfhocail-chinnte-agus-eiginnte",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":372,"displayOrder":408},"01a1aafe-82ff-7f69-b8c3-5cc873f9a539","Réamhfhocail chomhshuite agus an ginideach","reamhfhocail-chomhshuite-agus-an-ginideach",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":372,"displayOrder":413},"01a1aafe-834f-74f5-95df-bc4756b4d821","Trí, thar, idir agus um","tri-thar-idir-agus-um",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":372,"displayOrder":418},"01a1aafe-812d-72d8-b270-221651bd3758","Beir, clois, ith, tabhair agus fan","beir-clois-ith-tabhair-agus-fan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":372,"displayOrder":423},"01a1aafe-8038-7016-85da-df77a3ca7660","An aimsir ghnáthchaite: gnáthaimh san am atá thart","an-aimsir-ghnathchaite-gnathaimh-san-am-ata-thart",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":372,"displayOrder":428},"01a1aafe-813d-7994-9f76-f684d7792436","Bíonn agus tá: nós agus staid reatha","bionn-agus-ta-nos-agus-staid-reatha",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":372,"displayOrder":433},"01a1aafe-80a2-77c6-9f8f-037a9c79fe06","An modh coinníollach: foirmeacha rialta agus neamhrialta","an-modh-coinniollach-foirmeacha-rialta-agus-neamhrialta",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":372,"displayOrder":438},"01a1aafe-82a1-76bb-9dc9-901ce3a5678e","Má agus dá: coinníoll oscailte agus hipitéis","ma-agus-da-coinnioll-oscailte-agus-hipiteis",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":372,"displayOrder":443},"01a1aafe-80be-74f7-96ba-5a3fa855c7ab","An saorbhriathar sna príomhaimsirí","an-saorbhriathar-sna-priomhaimsiri",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":372,"displayOrder":448},"01a1aafe-8022-7346-8336-7ae1058085d0","An aidiacht bhriathartha: toradh agus staid","an-aidiacht-bhriathartha-toradh-agus-staid",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":372,"displayOrder":453},"01a1aafe-8345-788c-a180-1d3f97f91712","Tar éis agus i ndiaidh: gníomh atá críochnaithe","tar-eis-agus-i-ndiaidh-gniomh-ata-criochnaithe",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":372,"displayOrder":458},"01a1aafe-80cd-794e-8e61-e3ad0b13d37e","An t-ainm briathartha le forainm cuspóireach","an-t-ainm-briathartha-le-forainm-cuspoireach",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":372,"displayOrder":463},"01a1aafe-8180-73a8-83ea-80407d6baff4","Chun agus le: cuspóir agus rún","chun-agus-le-cuspoir-agus-run",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":372,"displayOrder":468},"01a1aafe-805e-7704-9185-616b8118f933","An coibhneas díreach: ainmní agus cuspóir","an-coibhneas-direach-ainmni-agus-cuspoir",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":372,"displayOrder":473},"01a1aafe-8063-7412-bad6-8ba95ac763b7","An coibhneas indíreach: réamhfhocal agus sealbh","an-coibhneas-indireach-reamhfhocal-agus-sealbh",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":372,"displayOrder":478},"01a1aafe-81cd-7516-b32e-f55937e00ee4","Diúltú i gclásail choibhneasta","diultu-i-gclasail-choibhneasta",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":372,"displayOrder":483},"01a1aafe-8174-756c-8f62-fa6b7f70ddeb","Ceisteanna indíreacha le an agus ar","ceisteanna-indireacha-le-an-agus-ar",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":372,"displayOrder":488},"01a1aafe-82d6-7773-8f2f-18e2a6d0143e","Nuair, sula agus go dtí go","nuair-sula-agus-go-dti-go",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":372,"displayOrder":493},"01a1aafe-8162-713a-80f7-2fb70d5ee244","Cé go agus in ainneoin: codarsnacht","ce-go-agus-in-ainneoin-codarsnacht",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":372,"displayOrder":498},"01a1aafe-82e6-771b-a624-b67addbdd8aa","Caint indíreach: ráitis agus tagairt ama","oraid-indireach-raitis-agus-tagairt-ama",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":372,"displayOrder":503},"01a1aafe-7fe4-79e9-8a21-8ee3766d8cb1","Aicmiú agus ionannú leis an gcopail","aicmiu-agus-ionannu-leis-an-gcopail",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":372,"displayOrder":508},"01a1aafe-816e-764e-a554-cd0db0794541","Ceisteanna agus freagraí leis an gcopail","ceisteanna-agus-freagrai-leis-an-gcopail",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":372,"displayOrder":513},"01a1aafe-8211-7242-8d75-346c64c78ad0","Foirmeacha neamhrialta na comparáide","foirmeacha-neamhrialta-na-comparaide",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":372,"displayOrder":518},"01a1aafe-824a-78a5-910a-3ed9c496e9b5","Go maith agus go tapa: dobhriathra modha","go-maith-agus-go-tapa-dobhriathra-modha",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":372,"displayOrder":523},"01a1aafe-818b-78c9-972e-08d5d01b6358","Codáin, céatadáin agus deachúlacha","codain-ceatadain-agus-deachulacha",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":372,"displayOrder":528},"01a1aafe-8358-7c8e-ac2d-d7516bd2bcd4","Uimhreacha os cionn deich le hainmfhocail","uimhreacha-os-cionn-deich-le-hainmfhocail",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":372,"displayOrder":533},"01a1aafe-7fc4-7252-89d6-526a442d07ca","Abairtí scoilte le is chun béim a chur ar rud","abairti-scoilte-le-is-chun-beim-a-chur-ar-rud",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":372,"displayOrder":538},"01a1aafe-8142-7927-8989-397e459d4b20","Cách, gach duine agus a chéile","cach-gach-duine-agus-a-cheile",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":543,"displayOrder":544},"01a1aafe-81fa-7476-bdb7-b45745c521f7","Foirm an ainmnigh in ionad an ghinidigh","foirm-an-ainmnigh-in-ionad-an-ghinidigh","B2",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":543,"displayOrder":549},"01a1aafe-8332-72a0-bf21-612bcc955730","Sraitheanna ginideacha agus tagairt chinnte","sraitheanna-ginideacha-agus-tagairt-chinnte",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":543,"displayOrder":554},"01a1aafe-8004-74c1-884d-46ed88b9a31c","Ainmfhocail neamhrialta agus a ndíochlaonadh","ainmfhocail-neamhrialta-agus-a-ndiochlaonadh",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":543,"displayOrder":559},"01a1aafe-8323-7574-8dbd-a1b3051c0cc8","Séimhiú i ndiaidh ainmfhocail","seimhiu-i-ndiaidh-ainmfhocail",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":543,"displayOrder":564},"01a1aafe-830e-7e84-9b62-8d45eea70031","Réamhlitreacha h, n agus t: coinníollacha úsáide","reamhlitreacha-h-n-agus-t-coinniollacha-usaide",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":543,"displayOrder":569},"01a1aafe-8113-7cfd-b91b-47eedaf4473a","Athruithe tosaigh i bhfocail chomhshuite","athruithe-tosaigh-i-bhfocail-chomhshuite",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":543,"displayOrder":574},"01a1aafe-8205-7b97-b1c9-2104558eb46e","Foirmeacha cumaisc na copaile: gur, gurb agus nach","foirmeacha-cumaisc-na-copaile-gur-gurb-agus-nach",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":543,"displayOrder":579},"01a1aafe-8059-74f9-83f1-3acbc16b8eaf","An chopail sa choinníollach agus comparáid san am atá thart","an-chopail-sa-choinniollach-agus-comparaid-san-am-ata-thart",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":543,"displayOrder":584},"01a1aafe-80b9-7315-9ea8-877491841d5b","An saorbhriathar sa ghnáthchaite agus sa choinníollach","an-saorbhriathar-sa-ghnathchaite-agus-sa-choinniollach",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":543,"displayOrder":589},"01a1aafe-80b3-7670-be67-1e9712b5a97f","An saorbhriathar agus tá déanta: gníomh nó toradh","an-saorbhriathar-agus-ta-deanta-gniomh-no-toradh",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":543,"displayOrder":594},"01a1aafe-81c2-7398-8961-086fec4b3fc6","Díochlaonadh an ainm bhriathartha","diochlaonadh-an-ainm-bhriathartha",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":543,"displayOrder":599},"01a1aafe-81a6-7de8-84ef-228c8f1529a4","Cuspóirí cáilithe leis an ainm briathartha","cuspoiri-cailithe-leis-an-ainm-briathartha",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":543,"displayOrder":604},"01a1aafe-7fb6-74ee-b19e-a5bc13a54b42","Á dhéanamh agus á déanamh: sealbh agus tagairt","a-dheanamh-agus-a-deanamh-sealbh-agus-tagairt",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":543,"displayOrder":609},"01a1aafe-829b-7bb3-88c8-c6b1a9d773dc","Le déanamh agus le feiceáil: brí agus úsáid","le-deanamh-agus-le-feiceail-bri-agus-usaid",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":543,"displayOrder":614},"01a1aafe-80ad-7667-bc89-67fa5019b117","An modh foshuiteach i mbeannachtaí agus i mianta","an-modh-foshuiteach-i-mbeannachtai-agus-i-mianta",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":543,"displayOrder":619},"01a1aafe-8195-7be0-8274-a20fb86ed2dc","Coinníollacha frithfhíorasacha san am atá thart","coinniollacha-frithfhiorasacha-san-am-ata-thart",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":543,"displayOrder":624},"01a1aafe-82bc-7bdd-bed9-49b372ff8556","Mura, murar agus murach","mura-murar-agus-murach",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":543,"displayOrder":629},"01a1aafe-8304-7d78-900a-7d6f85cdd37f","Réamhfhocail sa choibhneas indíreach","reamhfhocail-sa-choibhneas-indireach",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":543,"displayOrder":634},"01a1aafe-809c-7cc3-9d14-78a95e2b2c77","An méid a agus a bhfuil: coibhneas gan réamhtheachtaí sainráite","an-meid-a-agus-a-bhfuil-coibhneas-gan-reamhtheachtai-sainraite",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":543,"displayOrder":639},"01a1aafe-8200-711e-aa86-8f274d6985f8","Foirmeacha coibhneasta san aimsir láithreach agus fháistineach","foirmeacha-coibhneasta-san-aimsir-laithreach-agus-fhaistineach",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":543,"displayOrder":644},"01a1aafe-81ac-76ed-aa15-f7a00dc43948","Dá mhéad agus is ea: comhghaol","da-mhead-agus-is-ea-comhghaol",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":543,"displayOrder":649},"01a1aafe-826a-7394-9ee4-bfbd7fdae0d9","Ionas go, ar eagla go agus sula: cuspóir agus réamhchúram","ion-go-ar-eagla-go-agus-sula-cuspoir-agus-reamhchuram",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":543,"displayOrder":654},"01a1aafe-7fdd-76e9-9ed8-ae4da6ad4515","Agus le clásal gan briathar: cúlra agus comhuaineacht","agus-le-clasal-gan-briathar-culra-agus-comhuaineacht",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":543,"displayOrder":659},"01a1aafe-82e0-7f98-a202-bb6a3f5bf0bc","Caint indíreach: orduithe agus iarratais","oraid-indireach-orduithe-agus-iarratais",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":543,"displayOrder":664},"01a1aafe-833c-704c-836b-f3bdc60bff20","Suas, thuas agus anuas: gluaiseacht agus suíomh","suas-thuas-agus-anuas-gluaiseacht-agus-suiomh",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":543,"displayOrder":669},"01a1aafe-832d-7729-aee4-4be13c1c6e75","Soir, thoir agus anoir: treonna agus bunús","soir-thoir-agus-anoir-treonna-agus-bunus",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":543,"displayOrder":674},"01a1aafe-834a-7587-8e9b-34a9bfbffc3b","Topaic agus fócas: ord focal marcáilte","topaic-agus-focas-ord-focal-marcailte",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":543,"displayOrder":679},"01a1aafe-81e3-7bce-bc73-db7b397795cc","Éilips agus freagraí gairide i gcomhthéacs","eilips-agus-freagrai-gairide-i-gcomhtheacs",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":543,"displayOrder":684},"01a1aafe-821d-75e9-9fc6-912ab8082c14","Foirmeacha táite agus scartha: caighdeán agus canúint","foirmeacha-taite-agus-scartha-caighdean-agus-canuint",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":543,"displayOrder":689},"01a1aafe-806d-72bc-a17d-a9ddf12eb9b9","An córas lárnach agus córas an tséimhithe","an-coras-larnach-agus-coras-an-tseimhithe",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":694,"displayOrder":695},"01a1aafe-8088-7c67-b41b-e62b5110d923","An ginideach i bhfrásaí fada cáilithe","an-ginideach-i-bhfrasai-fada-cailithe","C1",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":694,"displayOrder":700},"01a1aafe-800a-7309-bc46-79c0a697d1ce","Ainmneacha dílse, teidil agus an t-alt","ainmneacha-dilse-teidil-agus-an-t-alt",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":694,"displayOrder":705},"01a1aafe-7fea-7b68-99f6-44d9800062b4","Aidiachtaí i bhfrásaí ainmfhoclacha casta","aidiachtai-i-bhfrasai-ainmfhoclacha-casta",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":694,"displayOrder":710},"01a1aafe-8337-70cb-a28e-d53c520a8e84","Struchtúir mheasúnaithe agus mhothúchánacha leis an gcopail","struchtuir-mheasunaithe-agus-mhothuchanacha-leis-an-gcopail",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":694,"displayOrder":715},"01a1aafe-8167-7f69-8441-a276d172abfb","Ceangal agus tagairt i struchtúir chasta ionannaithe","ceangal-agus-tagairt-i-struchtuir-chasta-ionannaithe",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":694,"displayOrder":720},"01a1aafe-8010-793e-a796-493a019a055e","Ainmniú briathartha i dtéacsanna foirmiúla","ainmniu-briathartha-i-dteacsanna-foirmiula",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":694,"displayOrder":725},"01a1aafe-80c8-7714-a5c2-201f959f6145","An t-ainm briathartha: ainmní intuigthe agus débhríocht","an-t-ainm-briathartha-ainmni-intuigthe-agus-debhriocht",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":694,"displayOrder":730},"01a1aafe-81f4-7401-94fa-d64abce88e50","Féidearthacht, dóchúlacht agus cinnteacht","feidearthacht-dochulacht-agus-cinnteacht",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":694,"displayOrder":735},"01a1aafe-8083-75ac-83e6-f7984e368987","An foshuiteach i bhfo-chlásail fhoirmiúla","an-foshuiteach-i-bhfo-chlasail-fhoirmiula",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":694,"displayOrder":740},"01a1aafe-8186-750f-8048-28661a91ecab","Clásail choibhneasta neadaithe agus soiléireacht tagartha","clasail-choibhneasta-neadaithe-agus-soileireacht-tagartha",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":694,"displayOrder":745},"01a1aafe-8067-7a77-b7b0-fa1dd1f433db","An coibhneas sa chaint agus sa scríbhneoireacht","an-coibhneas-sa-chaint-agus-sa-scribhneoireacht",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":694,"displayOrder":750},"01a1aafe-8296-7836-951f-a5a5f9b9d6f1","Lamháltas agus argóint: bíodh go agus siúd is go","lamhaltas-agus-argoint-biodh-go-agus-siud-is-go",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":694,"displayOrder":755},"01a1aafe-82c7-7598-a4be-167395d31c8c","Nascairí foirmiúla: dá bhrí sin agus os a choinne sin","nascairi-foirmiula-da-bhri-sin-agus-os-a-choinne-sin",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":694,"displayOrder":760},"01a1aafe-8314-70f0-9c35-e33eab1a4634","Réamhtharraingt agus forainm tagartha","reamhtharraingt-agus-forainm-tagartha",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":694,"displayOrder":765},"01a1aafe-81c7-7beb-8770-dd4d96e4bc53","Diúltú codarsnach agus raon an diúltaithe","diultu-codarsnach-agus-raon-an-diultaithe",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":694,"displayOrder":770},"01a1aafe-8125-742e-a54c-91030151771b","Béim, teorannú agus amháin","beim-teorannu-agus-amhain",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":694,"displayOrder":775},"01a1aafe-8223-7232-add5-6a2882a57cbf","Foirmiúlacht agus nádúrthacht sa scríbhneoireacht","foirmiulacht-agus-nadurthacht-sa-scribhneoireacht",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":694,"displayOrder":780},"01a1aafe-8230-71d9-baf4-9369b91ff0cd","Gaeilge na Mumhan: foirmeacha briathartha i gcomhthéacs","gaeilge-na-mumhan-foirmeacha-briathartha-i-gcomhtheacs",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":694,"displayOrder":785},"01a1aafe-8229-7a44-b6eb-7deb1005e33a","Gaeilge Chonnacht: patrúin ghramadaí sa chaint","gaeilge-chonnacht-patruin-ghramadai-sa-chaint",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":694,"displayOrder":790},"01a1aafe-8236-76a8-8e49-2cc9fc17ed13","Gaeilge Uladh: foirmeacha agus struchtúir shainiúla","gaeilge-uladh-foirmeacha-agus-struchtuir-shainiula",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":694,"displayOrder":795},"01a1aafe-82cc-7740-b519-b1089ef34187","Nathanna réamhfhoclacha agus brí mheafarach","nathanna-reamhfhoclacha-agus-bri-mheafarach",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":694,"displayOrder":800},"01a1aafe-819b-7351-aa2c-be56a055fe77","Comhtháthú téacs: tagairt agus athrá rialaithe","comhthathu-teacs-tagairt-agus-athra-rialaithe",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":805,"displayOrder":806},"01a1aafe-8216-7f0d-835c-6c54709b1d52","Foirmeacha stairiúla sa nua-litríocht: léamh treoraithe","foirmeacha-stairiula-sa-nua-litriocht-leamh-treoraithe","C2",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":805,"displayOrder":811},"01a1aafe-80ea-7f6d-be56-071532f3e0cb","An tabharthach caomhnaithe i nathanna agus i gcanúintí","an-tabharthach-caomhnaithe-i-nathanna-agus-i-gcanuinti",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":805,"displayOrder":816},"01a1aafe-807c-7c67-8b0b-2e9670e8e6e7","An foshuiteach caite i dtéacsanna liteartha","an-foshuiteach-caite-i-dteacsanna-liteartha",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":805,"displayOrder":821},"01a1aafe-81e9-77fb-a57b-93a578ce4b46","Éilips na copaile i stíl liteartha","eilips-na-copaile-i-stil-liteartha",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":805,"displayOrder":826},"01a1aafe-8190-79a7-9866-ccbf2c9dd94f","Coibhneas casta i dtéacsanna dlí agus riaracháin","coibhneas-casta-i-dteacsanna-dli-agus-riarachain",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":805,"displayOrder":831},"01a1aafe-82eb-7bcf-8f81-e307a9e7a5e4","Ord focal agus comhthreomhaireacht sa reitric","ord-focal-agus-comhthreomhaireacht-sa-reitric",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":805,"displayOrder":836},"01a1aafe-8251-7b12-a8bb-018ccb90735a","Gramadach agus débhríocht d'aon ghnó","gramadach-agus-debhriocht-d-aon-ghno",165,{"id":838,"title":839,"slug":840,"language":9,"level":805,"displayOrder":841},"01a1aafe-810d-7a31-90d3-0ebbe5009432","Athrú réime idir insint agus comhrá","athru-reime-idir-insint-agus-comhra",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":805,"displayOrder":846},"01a1aafe-831d-7f1c-9b9b-497e92611a29","Seanlitriú agus foirmeacha nua-aimseartha: léamh comparáideach","seanlitriu-agus-foirmeacha-nua-aimseartha-leamh-comparaideach",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":805,"displayOrder":851},"01a1aafe-81bc-7b33-914c-3a3ea072202e","Dílseacht chanúna agus comhsheasmhacht eagarthóireachta","dilseacht-chanuna-agus-comhsheasmhacht-eagarthoireachta",168,{"id":853,"title":854,"slug":855,"language":9,"level":805,"displayOrder":856},"01a1aafe-81d2-796c-92d8-f2df41279bc0","Dlús ainmfhoclach agus soiléireacht i bprós gairmiúil","dlus-ainmfhoclach-agus-soileireacht-i-bpros-gairmiuil",169,{"id":858,"title":859,"slug":860,"language":9,"level":805,"displayOrder":861},"01a1aafe-820b-7614-8c4b-f24e34d0072d","Foirmeacha gramadaí i seanfhocail agus i nathanna liteartha","foirmeacha-gramadai-i-seanfhocail-agus-i-nathanna-liteartha",170,{"id":742,"title":743,"slug":744,"seoDescription":863,"content":864,"language":9,"level":694,"displayOrder":745,"grammarTopics":865,"createdAt":871,"updatedAt":872,"totalExercises":26,"vocabularyLists":873,"primaryTopicHub":874,"readyImages":876},"Úsáid an coibhneas go nádúrtha sa chaint agus sa scríbhneoireacht: réim, tagairt shoiléir, sosanna, poncaíocht agus roghnú idir leaganacha bailí.","## 1. An riail chéanna, roghanna éagsúla\n\nBíonn tionchar ag an meán cumarsáide ar an gcaoi a n-úsáideann tú clásail choibhneasta. Sa chaint, cabhraíonn tuin chainte, sosanna agus comhthéacs leis an éisteoir. Sa scríbhneoireacht, bíonn ort an tagairt agus an ceangal idir na smaointe a dhéanamh soiléir gan na háiseanna sin.\n\nNí dhá chóras ghramadaí ar leith atá i gceist, áfach. Sa ghramadach chaighdeánach, braitheann roghnú an **choibhnis dhírigh nó indírigh** ar fheidhm an réamhtheachtaí sa chlásal. Is é an *réamhtheachtaí* an focal nó an frása a dtagraíonn an clásal dó. Tá éagsúlacht sa chaint maidir leis an mír a úsáidtear i roinnt de na struchtúir seo, mar a fheicfidh tú i gCuid 2.\n\nIs iad na scileanna is tábhachtaí anseo:\n\n- leagan a roghnú a oireann don lucht éisteachta nó léitheoireachta;\n- eolas riachtanach a idirdhealú ó eolas breise;\n- abairt labhartha a chur in oiriúint don scríbhneoireacht gan a brí a athrú.\n\n## 2. Réim agus roghnú an leagain\n\nIs minic a bhíonn níos mó ná leagan bailí amháin ar fáil. Ní hionann **níos foirmiúla** agus **níos cruinne**: d’fhéadfadh dhá leagan an bhrí chéanna a chur in iúl agus iad araon ceart.\n\n| Leagan | Leagan eile | Treoir úsáide |\n| --- | --- | --- |\n| Sin an duine **a mbím ag obair leis**. | Sin an duine **lena mbím ag obair**. | Oireann an chéad leagan do chomhrá le cara nó do ríomhphost pearsanta; oireann an dara ceann do chur síos ar chomhghleacaí i dtuairisc oibre. Tá an dá cheann bailí. |\n| Seo an t-ábhar **a bhfuil suim agam ann**. | Seo an t-ábhar **ina bhfuil suim agam**. | Oireann an chéad leagan do chomhrá faoi do chuid spéiseanna nó do theachtaireacht phearsanta; oireann an dara ceann do ráiteas taighde in iarratas acadúil. Coinnítear an ceangal leis an réamhfhocal **i** sa dá leagan. |\n| Seo an bhean **a scríobh an tuairisc**. | — | Oireann an leagan seo do chomhrá agus do thuairisc scríofa araon. Is coibhneas díreach é: is í an bhean ainmní **scríobh**. Ní athraíonn an réim an gaol sin. |\n\nNí riail dhocht faoi chaint agus scríbhneoireacht é suíomh an réamhfhocail. Cloistear na leaganacha leis an réamhfhocal chun tosaigh sa chaint freisin, agus úsáidtear na leaganacha eile i scríbhneoireacht nádúrtha.\n\n:::warning\nNá déan an réamhfhocal a dhúbailt agus tú ag athrú leagain.\n\n✓ An duine **a mbím ag obair leis**.\n\n✓ An duine **lena mbím ag obair**.\n\n✗ An duine **lena mbím ag obair leis**.\n\nSa bhrí atá i gceist anseo, cuireann **lena** an ceangal le **le** in iúl cheana féin.\n:::\n\n:::example\n**Sa chaint neamhfhoirmiúil:** Sin an bhean **a bhí mé ag caint léi**.\n\n**I scríbhneoireacht chaighdeánach, mar shampla i dtuairisc:** Sin an bhean **a raibh mé ag caint léi**.\n\nIs minic sa chaint a úsáidtear an mhír dhíreach agus foirm dhíreach an bhriathair le forainm réamhfhoclach mar **léi**. Sa dá shampla, is é **léi** a léiríonn an gaol idir an bhean agus **ag caint**. Éilíonn an gaol réamhfhoclach sin an coibhneas indíreach sa Chaighdeán, agus dá bhrí sin roghnaítear **a raibh** sa téacs caighdeánach. Ní earráid gan chomhthéacs é an leagan le **a bhí**: is patrún labhartha é is féidir a chaomhnú i gcomhrá scríofa nó i dtras-scríobh a léiríonn caint an duine.\n:::\n\n:::note\nNí caighdeán foghraíochta aonair é an Caighdeán Oifigiúil. Níor cheart leagan cainte a mheas mar earráid díreach toisc go bhfuil sé canúnach. I dtéacs caighdeánach, áfach, roghnaigh foirmeacha caighdeánacha go comhsheasmhach; i gcomhrá nó i dtras-scríobh, d’fhéadfadh sé a bheith tábhachtach guth an chainteora a chaomhnú.\n\n**Gaeilge Uladh — foirmeacha coibhneasta ar -s:** **an fear a bhíos anseo** (gnáthláithreacht) agus **an fear a bheas anseo** (láithreacht amach anseo).\n\n**An Caighdeán:** **an fear a bhíonn anseo** agus **an fear a bheidh anseo**.\n\nOireann na foirmeacha canúnacha do chomhrá sa chanúint sin agus do chomhphlé liteartha nó do thras-scríobh a chaomhnaíonn guth an chainteora. I dtuairisc oifigiúil nó in aiste a éilíonn an Caighdeán, roghnaigh **a bhíonn** agus **a bheidh**. Baineann an chodarsnacht anseo le foirmeacha gramadaí, ní le fuaimniú amháin.\n:::\n\n## 3. Eolas riachtanach agus eolas breise\n\nUaireanta, aithníonn an clásal coibhneasta **cé acu duine nó rud** atá i gceist. Uaireanta eile, tá an duine nó an rud aitheanta cheana féin agus tugann an clásal eolas breise faoi.\n\n:::example\n**Tá roinnt tuairiscí ar an mbord:**\n\nLéigh an tuairisc **a chuir Nóra chugainn inné**.\n\nAithníonn an clásal an tuairisc atá le léamh.\n\n**Tá tuairisc amháin á plé againn cheana féin:**\n\nTá an tuairisc, **a chuir Nóra chugainn inné**, réidh le foilsiú.\n\nTá an tuairisc aitheanta; is eolas breise é gur chuir Nóra chugainn inné í.\n:::\n\nSa scríbhneoireacht, cuirtear clásal a thugann eolas breise idir camóga go minic. Ní chuirtear camóga timpeall an chlásail de ghnáth nuair atá sé riachtanach chun an réamhtheachtaí a aithint.\n\nSa chaint, is féidir sosanna agus athrú tuine an t-eolas breise a scaradh ón bpríomhphointe. Mar sin féin, ní leor sos ná camóg leo féin chun gach débhríocht a réiteach: caithfidh an comhthéacs tacú leis an léamh atá uait.\n\n:::example\n**Tagairt dhébhríoch:** Seo an bhean **a chonaic Nóra**.\n\nCé a chonaic cé? D’fhéadfadh **an bhean** a bheith ina hainmní nó ina cuspóir sa chlásal coibhneasta: chonaic an bhean Nóra, nó chonaic Nóra an bhean. Ní dhéanann foirm **a chonaic** idirdhealú idir an dá léamh.\n\n**Sa scríbhneoireacht:** mura réitíonn an comhthéacs an cheist, athscríobh an abairt agus cuir an t-ainmní in iúl go soiléir:\n\n- Más í Nóra a rinne an fheiceáil: **Chonaic Nóra bean inné. Seo í an bhean sin.**\n- Más í an bhean a rinne an fheiceáil: **Chonaic bean Nóra inné. Seo í an bhean sin.**\n\n**Sa chaint:** féadfaidh an t-éisteoir fiafraí, **«Ar chonaic Nóra an bhean, nó ar chonaic an bhean Nóra?»** Is féidir leis an gcainteoir an tagairt a shoiléiriú láithreach: **«Chonaic Nóra an bhean»** nó **«Chonaic an bhean Nóra»**. Ní leor sos a chur isteach: caithfear a shoiléiriú cé a rinne an gníomh.\n:::\n\n:::tip\nFiafraigh díot féin: **An bhfuil a fhios ag an léitheoir cheana féin cé acu rud atá i gceist?** Mura bhfuil, d’fhéadfadh an clásal a bheith riachtanach chun é a aithint.\n:::\n\n## 4. Ó abairt labhartha go habairt scríofa\n\nSa chomhrá, is féidir leis an éisteoir ceist a chur má bhíonn an tagairt doiléir. Ní bhíonn an deis láithreach sin ag léitheoir. Agus tú ag cur cainte i scríbhinn, ná cuir focail níos foirmiúla isteach go huathoibríoch: déan soiléireacht na tagartha a sheiceáil ar dtús.\n\n:::example\n**Sa chaint, agus sibh ag féachaint ar liosta moltaí:**\n\nAn ceann **a chuir tú chugam inné**, tá na costais ar iarraidh air.\n\n**I dteachtaireacht scríofa nach bhfuil an liosta ag gabháil léi:**\n\nTá na costais ar iarraidh ar an moladh **a chuir tú chugam inné**.\n\nTugann **an moladh** tagairt níos soiléire ná **an ceann**. Fanann an coibhneas díreach mar atá.\n:::\n\nSa sampla labhartha, cuirtear an rud atá á phlé chun tosaigh agus tagraítear dó arís le **air**. Is bealach nádúrtha é sin chun ábhar comhrá a chur i láthair. Ní gá é a cheartú mar earráid, ach d’fhéadfadh an dara leagan a bheith níos oiriúnaí i dteachtaireacht neamhspleách.\n\nNí gá clásal coibhneasta a choinneáil i gcónaí ach oiread. Más dhá phríomhphointe atá agat, féadfaidh dhá abairt a bheith níos soiléire:\n\n- **Le heolas breise:** Tá an moladh, a phléamar inné, réidh anois.\n- **Le dhá phointe ar leith:** Phléamar an moladh inné. Tá sé réidh anois.\n\nTá an t-eolas bunúsach céanna ann, ach athraíonn an bhéim: sa dara leagan, cuirtear an plé féin i láthair mar ráiteas neamhspleách.\n\n## 5. Seicliosta don chaint agus don scríbhneoireacht\n\nSula roghnaíonn tú leagan deiridh, seiceáil na pointí seo:\n\n1. **An gaol gramadaí:** an ainmní, cuspóir nó gaol réamhfhoclach atá i gceist? Sa Chaighdeán, is é an gaol sin a shocraíonn an coibhneas; seiceáil an réim ar leithligh agus patrún labhartha á chaomhnú agat.\n2. **An tagairt:** an dtuigfidh do lucht éisteachta nó léitheoireachta cé dó nó cad dó a dtagraíonn tú?\n3. **Stádas an eolais:** an aithníonn an clásal an rud, nó an dtugann sé eolas breise faoi?\n4. **An meán:** an bhfuil tú ag brath ar chomhthéacs, ar shosanna nó ar thuin nach mbeidh ar fáil don léitheoir?\n5. **An leagan:** roghnaigh foirm nádúrtha, chomhsheasmhach. Ná cuir castacht leis ar mhaithe le cuma fhoirmiúil amháin.\n\nIs é an sprioc **an gaol ceart agus an bhéim chuí a chur in iúl go soiléir**, sa chaint agus sa scríbhneoireacht araon.",[866],{"id":867,"name":868,"level":694,"language":9,"isCompleted":869,"completionPercentage":870,"totalExercises":36,"completedExercises":870},"01a1aafe-7f46-7630-b7d2-284358a373d6","Coibhneas soiléir i dtéacs agus i gcomhrá",false,0,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[],{"name":868,"slug":875,"language":9},"coibhneas-soileir-i-dteacs-agus-i-gcomhra-c1",[],[878,887,893,900],{"@id":879,"@type":880,"id":881,"grammarPage":882,"title":883,"instructions":884,"displayOrder":870,"type":885,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":869,"ogImageUrl":886},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8ef1-7ef1-b168-0a73e6468772","GrammarExercise","01a1aafe-8ef1-7ef1-b168-0a73e6468772","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-8067-7a77-b7b0-fa1dd1f433db","An coibhneas: foirm, réim agus canúint","Roghnaigh an freagra a oireann don ghaol gramadaí agus don réim atá luaite. Ná meas gur earráid í malairt chanúnach ina comhthéacs féin.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_cda12331-cd92-4cc2-aa40-bd3c81475759_hero.webp?v=1793870171",{"@id":888,"@type":880,"id":889,"grammarPage":882,"title":890,"instructions":891,"displayOrder":11,"type":885,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":869,"ogImageUrl":892},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8f10-768c-a725-af785e14c7f0","01a1aafe-8f10-768c-a725-af785e14c7f0","An tagairt agus an bhéim a shoiléiriú","Léigh an comhthéacs agus roghnaigh an cur síos nó an leagan a choinníonn an bhrí atá sonraithe. Tabhair aird ar stádas an eolais agus ar riachtanais an léitheora.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b5ad4d96-96e1-4483-b39f-aea39a812665_hero.webp?v=1793870171",{"@id":894,"@type":880,"id":895,"grammarPage":882,"title":896,"instructions":897,"displayOrder":16,"type":898,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":869,"ogImageUrl":899},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8f2d-7a45-8db6-8bcb538038c9","01a1aafe-8f2d-7a45-8db6-8bcb538038c9","An coibhneas: gaol agus ord","Cuir na píosaí in ord chun abairt sa Ghaeilge chaighdeánach a dhéanamh. Tá píosa breise ann nach n-úsáidfidh tú. Coinnigh an bantas mar atá.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_97a3a50d-4093-47ea-a8cb-6e74b31b529c_hero.webp?v=1793870171",{"@id":901,"@type":880,"id":902,"grammarPage":882,"title":903,"instructions":897,"displayOrder":21,"type":898,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":869,"ogImageUrl":904},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-8f40-785b-8a86-6ce6dcb7f037","01a1aafe-8f40-785b-8a86-6ce6dcb7f037","An coibhneas: tagairtí sa scríbhneoireacht","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d3b6b698-e231-4290-bbe7-d77af86aefe2_hero.webp?v=1793870171",{"id":867,"name":868,"slug":875,"language":9,"level":694,"introduction":906,"lessonCount":16,"totalExercises":36,"objectives":907,"prerequisites":910,"lessons":912},"Rianaigh réamhtheachtaí agus forainm gach clásail nuair a bhíonn an coibhneas neadaithe. Ansin roghnaigh leagan a oireann don chaint nó don scríbhneoireacht, agus coinnigh an difríocht idir eolas riachtanach agus eolas breise soiléir gan malairtí canúnacha a dhiúltú.",[908,909],"Tagairt gach clásail neadaithe a aithint agus débhríocht a réiteach.","Leagan coibhneasta a chur in oiriúint don mheán agus don réim gan a bhrí a athrú.",[911],"An coibhneas díreach agus indíreach, lena n-áirítear forainmneacha réamhfhoclacha.",[913,923],{"id":737,"contentId":914,"slug":739,"title":738,"level":694,"summary":915,"order":11,"exercises":916},"pg_e69cbc58-6194-4201-9fe3-e201cfd50920","Díchódáil gach sraith de choibhneas neadaithe agus athscríobh tagairtí débhríocha gan gaol na rannpháirtithe a athrú.",[917,920],{"id":918,"title":919,"order":870,"type":885},"01a1aafe-9fcd-7a4e-ba7f-62e085230cc2","Lean na sraitheanna agus na tagairtí",{"id":921,"title":922,"order":11,"type":885},"01a1aafe-9fe4-7158-8e68-d2bf885d5716","Athscríobh agus coinnigh an bhrí",{"id":742,"contentId":924,"slug":744,"title":743,"level":694,"summary":925,"order":16,"exercises":926},"pg_da18e0c7-2705-4e73-a692-a20fb532ad13","Cuir an coibhneas in oiriúint don chaint agus don scríbhneoireacht, agus idirdhealaigh eolas sriantach, eolas breise agus malairtí canúnacha.",[927,928,929,930],{"id":881,"title":883,"order":870,"type":885},{"id":889,"title":890,"order":11,"type":885},{"id":895,"title":896,"order":16,"type":898},{"id":902,"title":903,"order":21,"type":898},{"id":881,"grammarPage":882,"title":883,"instructions":884,"seoTitle":932,"seoDescription":933,"displayOrder":870,"type":885,"questions":934,"ogImageUrl":886},"An coibhneas: cleachtadh ar fhoirm agus réim","Cleachtadh roghnúcháin ar an gcoibhneas díreach agus indíreach, le habairtí faoi obair, taighde agus comhrá, agus faoi réim agus foirmeacha canúnacha.",[935],{"id":936,"sentenceTemplate":937,"displayOrder":870,"explanation":938,"exampleSentence":939,"blanks":940},"01a1aafe-8ef2-7290-86d3-9de11fe5738b","I dtuairisc chaighdeánach: Seo an t-eagarthóir __1__ mé ag caint leis faoin leabhar.","Léiríonn leis gaol réamhfhoclach leis an eagarthóir. Teastaíonn an coibhneas indíreach a raibh sa leagan caighdeánach san aimsir chaite. Is patrún labhartha é a bhí ... leis ar féidir é a chaomhnú ina réim féin, ach ní hé an leagan caighdeánach iarrtha é. Ní hé rabh an fhoirm chaighdeánach roimh mé.","Sin an t-iriseoir a raibh an stiúrthóir ag caint leis aréir.",[941],{"id":942,"blankNumber":11,"options":943},"01a1aafe-8ef2-720c-86d3-9de11fbce101",[944,948,951],{"id":945,"optionText":946,"isCorrect":947,"displayOrder":870},"01a1aafe-8ef2-7104-86d3-9de11ddb0d37","a raibh",true,{"id":949,"optionText":950,"isCorrect":869,"displayOrder":11},"01a1aafe-8ef2-7170-86d3-9de11e9370c2","a bhí",{"id":952,"optionText":953,"isCorrect":869,"displayOrder":16},"01a1aafe-8ef2-71c0-86d3-9de11f17823c","a rabh",{"html":955,"toc":956},"\u003Ch2 id=\"an-riail-channa-roghanna-agsla\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>An riail chéanna, roghanna éagsúla\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bíonn tionchar ag an meán cumarsáide ar an gcaoi a n-úsáideann tú clásail choibhneasta. Sa chaint, cabhraíonn tuin chainte, sosanna agus comhthéacs leis an éisteoir. Sa scríbhneoireacht, bíonn ort an tagairt agus an ceangal idir na smaointe a dhéanamh soiléir gan na háiseanna sin.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ní dhá chóras ghramadaí ar leith atá i gceist, áfach. Sa ghramadach chaighdeánach, braitheann roghnú an \u003Cstrong>choibhnis dhírigh nó indírigh\u003C\u002Fstrong> ar fheidhm an réamhtheachtaí sa chlásal. Is é an \u003Cem>réamhtheachtaí\u003C\u002Fem> an focal nó an frása a dtagraíonn an clásal dó. Tá éagsúlacht sa chaint maidir leis an mír a úsáidtear i roinnt de na struchtúir seo, mar a fheicfidh tú i gCuid 2.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Is iad na scileanna is tábhachtaí anseo:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>leagan a roghnú a oireann don lucht éisteachta nó léitheoireachta;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>eolas riachtanach a idirdhealú ó eolas breise;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>abairt labhartha a chur in oiriúint don scríbhneoireacht gan a brí a athrú.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"rim-agus-roghn-an-leagain\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Réim agus roghnú an leagain\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Is minic a bhíonn níos mó ná leagan bailí amháin ar fáil. Ní hionann \u003Cstrong>níos foirmiúla\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>níos cruinne\u003C\u002Fstrong>: d’fhéadfadh dhá leagan an bhrí chéanna a chur in iúl agus iad araon ceart.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Leagan\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Leagan eile\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Treoir úsáide\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Sin an duine \u003Cstrong>a mbím ag obair leis\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Sin an duine \u003Cstrong>lena mbím ag obair\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Oireann an chéad leagan do chomhrá le cara nó do ríomhphost pearsanta; oireann an dara ceann do chur síos ar chomhghleacaí i dtuairisc oibre. Tá an dá cheann bailí.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Seo an t-ábhar \u003Cstrong>a bhfuil suim agam ann\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Seo an t-ábhar \u003Cstrong>ina bhfuil suim agam\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Oireann an chéad leagan do chomhrá faoi do chuid spéiseanna nó do theachtaireacht phearsanta; oireann an dara ceann do ráiteas taighde in iarratas acadúil. Coinnítear an ceangal leis an réamhfhocal \u003Cstrong>i\u003C\u002Fstrong> sa dá leagan.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Seo an bhean \u003Cstrong>a scríobh an tuairisc\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>—\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Oireann an leagan seo do chomhrá agus do thuairisc scríofa araon. Is coibhneas díreach é: is í an bhean ainmní \u003Cstrong>scríobh\u003C\u002Fstrong>. Ní athraíonn an réim an gaol sin.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Ní riail dhocht faoi chaint agus scríbhneoireacht é suíomh an réamhfhocail. Cloistear na leaganacha leis an réamhfhocal chun tosaigh sa chaint freisin, agus úsáidtear na leaganacha eile i scríbhneoireacht nádúrtha.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Ná déan an réamhfhocal a dhúbailt agus tú ag athrú leagain.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ An duine \u003Cstrong>a mbím ag obair leis\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ An duine \u003Cstrong>lena mbím ag obair\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✗ An duine \u003Cstrong>lena mbím ag obair leis\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa bhrí atá i gceist anseo, cuireann \u003Cstrong>lena\u003C\u002Fstrong> an ceangal le \u003Cstrong>le\u003C\u002Fstrong> in iúl cheana féin.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Sa chaint neamhfhoirmiúil:\u003C\u002Fstrong> Sin an bhean \u003Cstrong>a bhí mé ag caint léi\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>I scríbhneoireacht chaighdeánach, mar shampla i dtuairisc:\u003C\u002Fstrong> Sin an bhean \u003Cstrong>a raibh mé ag caint léi\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Is minic sa chaint a úsáidtear an mhír dhíreach agus foirm dhíreach an bhriathair le forainm réamhfhoclach mar \u003Cstrong>léi\u003C\u002Fstrong>. Sa dá shampla, is é \u003Cstrong>léi\u003C\u002Fstrong> a léiríonn an gaol idir an bhean agus \u003Cstrong>ag caint\u003C\u002Fstrong>. Éilíonn an gaol réamhfhoclach sin an coibhneas indíreach sa Chaighdeán, agus dá bhrí sin roghnaítear \u003Cstrong>a raibh\u003C\u002Fstrong> sa téacs caighdeánach. Ní earráid gan chomhthéacs é an leagan le \u003Cstrong>a bhí\u003C\u002Fstrong>: is patrún labhartha é is féidir a chaomhnú i gcomhrá scríofa nó i dtras-scríobh a léiríonn caint an duine.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Ní caighdeán foghraíochta aonair é an Caighdeán Oifigiúil. Níor cheart leagan cainte a mheas mar earráid díreach toisc go bhfuil sé canúnach. I dtéacs caighdeánach, áfach, roghnaigh foirmeacha caighdeánacha go comhsheasmhach; i gcomhrá nó i dtras-scríobh, d’fhéadfadh sé a bheith tábhachtach guth an chainteora a chaomhnú.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Gaeilge Uladh — foirmeacha coibhneasta ar -s:\u003C\u002Fstrong> \u003Cstrong>an fear a bhíos anseo\u003C\u002Fstrong> (gnáthláithreacht) agus \u003Cstrong>an fear a bheas anseo\u003C\u002Fstrong> (láithreacht amach anseo).\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>An Caighdeán:\u003C\u002Fstrong> \u003Cstrong>an fear a bhíonn anseo\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>an fear a bheidh anseo\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Oireann na foirmeacha canúnacha do chomhrá sa chanúint sin agus do chomhphlé liteartha nó do thras-scríobh a chaomhnaíonn guth an chainteora. I dtuairisc oifigiúil nó in aiste a éilíonn an Caighdeán, roghnaigh \u003Cstrong>a bhíonn\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>a bheidh\u003C\u002Fstrong>. Baineann an chodarsnacht anseo le foirmeacha gramadaí, ní le fuaimniú amháin.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"eolas-riachtanach-agus-eolas-breise\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Eolas riachtanach agus eolas breise\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Uaireanta, aithníonn an clásal coibhneasta \u003Cstrong>cé acu duine nó rud\u003C\u002Fstrong> atá i gceist. Uaireanta eile, tá an duine nó an rud aitheanta cheana féin agus tugann an clásal eolas breise faoi.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Tá roinnt tuairiscí ar an mbord:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Léigh an tuairisc \u003Cstrong>a chuir Nóra chugainn inné\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Aithníonn an clásal an tuairisc atá le léamh.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Tá tuairisc amháin á plé againn cheana féin:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tá an tuairisc, \u003Cstrong>a chuir Nóra chugainn inné\u003C\u002Fstrong>, réidh le foilsiú.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tá an tuairisc aitheanta; is eolas breise é gur chuir Nóra chugainn inné í.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Sa scríbhneoireacht, cuirtear clásal a thugann eolas breise idir camóga go minic. Ní chuirtear camóga timpeall an chlásail de ghnáth nuair atá sé riachtanach chun an réamhtheachtaí a aithint.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa chaint, is féidir sosanna agus athrú tuine an t-eolas breise a scaradh ón bpríomhphointe. Mar sin féin, ní leor sos ná camóg leo féin chun gach débhríocht a réiteach: caithfidh an comhthéacs tacú leis an léamh atá uait.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Tagairt dhébhríoch:\u003C\u002Fstrong> Seo an bhean \u003Cstrong>a chonaic Nóra\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Cé a chonaic cé? D’fhéadfadh \u003Cstrong>an bhean\u003C\u002Fstrong> a bheith ina hainmní nó ina cuspóir sa chlásal coibhneasta: chonaic an bhean Nóra, nó chonaic Nóra an bhean. Ní dhéanann foirm \u003Cstrong>a chonaic\u003C\u002Fstrong> idirdhealú idir an dá léamh.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Sa scríbhneoireacht:\u003C\u002Fstrong> mura réitíonn an comhthéacs an cheist, athscríobh an abairt agus cuir an t-ainmní in iúl go soiléir:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Más í Nóra a rinne an fheiceáil: \u003Cstrong>Chonaic Nóra bean inné. Seo í an bhean sin.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Más í an bhean a rinne an fheiceáil: \u003Cstrong>Chonaic bean Nóra inné. Seo í an bhean sin.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Sa chaint:\u003C\u002Fstrong> féadfaidh an t-éisteoir fiafraí, \u003Cstrong>«Ar chonaic Nóra an bhean, nó ar chonaic an bhean Nóra?»\u003C\u002Fstrong> Is féidir leis an gcainteoir an tagairt a shoiléiriú láithreach: \u003Cstrong>«Chonaic Nóra an bhean»\u003C\u002Fstrong> nó \u003Cstrong>«Chonaic an bhean Nóra»\u003C\u002Fstrong>. Ní leor sos a chur isteach: caithfear a shoiléiriú cé a rinne an gníomh.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Fiafraigh díot féin: \u003Cstrong>An bhfuil a fhios ag an léitheoir cheana féin cé acu rud atá i gceist?\u003C\u002Fstrong> Mura bhfuil, d’fhéadfadh an clásal a bheith riachtanach chun é a aithint.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"abairt-labhartha-go-habairt-scrofa\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Ó abairt labhartha go habairt scríofa\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa chomhrá, is féidir leis an éisteoir ceist a chur má bhíonn an tagairt doiléir. Ní bhíonn an deis láithreach sin ag léitheoir. Agus tú ag cur cainte i scríbhinn, ná cuir focail níos foirmiúla isteach go huathoibríoch: déan soiléireacht na tagartha a sheiceáil ar dtús.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Sa chaint, agus sibh ag féachaint ar liosta moltaí:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>An ceann \u003Cstrong>a chuir tú chugam inné\u003C\u002Fstrong>, tá na costais ar iarraidh air.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>I dteachtaireacht scríofa nach bhfuil an liosta ag gabháil léi:\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tá na costais ar iarraidh ar an moladh \u003Cstrong>a chuir tú chugam inné\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tugann \u003Cstrong>an moladh\u003C\u002Fstrong> tagairt níos soiléire ná \u003Cstrong>an ceann\u003C\u002Fstrong>. Fanann an coibhneas díreach mar atá.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Sa sampla labhartha, cuirtear an rud atá á phlé chun tosaigh agus tagraítear dó arís le \u003Cstrong>air\u003C\u002Fstrong>. Is bealach nádúrtha é sin chun ábhar comhrá a chur i láthair. Ní gá é a cheartú mar earráid, ach d’fhéadfadh an dara leagan a bheith níos oiriúnaí i dteachtaireacht neamhspleách.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ní gá clásal coibhneasta a choinneáil i gcónaí ach oiread. Más dhá phríomhphointe atá agat, féadfaidh dhá abairt a bheith níos soiléire:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Le heolas breise:\u003C\u002Fstrong> Tá an moladh, a phléamar inné, réidh anois.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Le dhá phointe ar leith:\u003C\u002Fstrong> Phléamar an moladh inné. Tá sé réidh anois.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Tá an t-eolas bunúsach céanna ann, ach athraíonn an bhéim: sa dara leagan, cuirtear an plé féin i láthair mar ráiteas neamhspleách.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"seicliosta-don-chaint-agus-don-scrbhneoireacht\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Seicliosta don chaint agus don scríbhneoireacht\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sula roghnaíonn tú leagan deiridh, seiceáil na pointí seo:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>An gaol gramadaí:\u003C\u002Fstrong> an ainmní, cuspóir nó gaol réamhfhoclach atá i gceist? Sa Chaighdeán, is é an gaol sin a shocraíonn an coibhneas; seiceáil an réim ar leithligh agus patrún labhartha á chaomhnú agat.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>An tagairt:\u003C\u002Fstrong> an dtuigfidh do lucht éisteachta nó léitheoireachta cé dó nó cad dó a dtagraíonn tú?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Stádas an eolais:\u003C\u002Fstrong> an aithníonn an clásal an rud, nó an dtugann sé eolas breise faoi?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>An meán:\u003C\u002Fstrong> an bhfuil tú ag brath ar chomhthéacs, ar shosanna nó ar thuin nach mbeidh ar fáil don léitheoir?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>An leagan:\u003C\u002Fstrong> roghnaigh foirm nádúrtha, chomhsheasmhach. Ná cuir castacht leis ar mhaithe le cuma fhoirmiúil amháin.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Is é an sprioc \u003Cstrong>an gaol ceart agus an bhéim chuí a chur in iúl go soiléir\u003C\u002Fstrong>, sa chaint agus sa scríbhneoireacht araon.\u003C\u002Fp>\n",[957,961,965,969,973],{"id":958,"text":959,"depth":16,"number":960},"an-riail-channa-roghanna-agsla","An riail chéanna, roghanna éagsúla","1",{"id":962,"text":963,"depth":16,"number":964},"rim-agus-roghn-an-leagain","Réim agus roghnú an leagain","2",{"id":966,"text":967,"depth":16,"number":968},"eolas-riachtanach-agus-eolas-breise","Eolas riachtanach agus eolas breise","3",{"id":970,"text":971,"depth":16,"number":972},"abairt-labhartha-go-habairt-scrofa","Ó abairt labhartha go habairt scríofa","4",{"id":974,"text":975,"depth":16,"number":976},"seicliosta-don-chaint-agus-don-scrbhneoireacht","Seicliosta don chaint agus don scríbhneoireacht","5"]