[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-ga-an-t-am-ar-an-gclog":3,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-80db-72f1-8938-cdb6e4c2795e":439,"exercise-list-path-ga-none":467},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"totalExercises":17,"vocabularyLists":20,"readyImages":438},"01a1aafe-80db-72f1-8938-cdb6e4c2795e","An t-am ar an gclog","an-t-am-ar-an-gclog","An t-am ar an gclog a rá i nGaeilge: uaireanta, leathuaireanta, ceathrú tar éis agus ceathrú chun, nóiméid agus ceisteanna faoi am imeachta.","Le **Cén t-am é?**, cuireann tú ceist faoin am ar an gclog. Foghlaimeoidh tú na huaireanta, **tar éis**, **chun** agus **leath i ndiaidh**. Feicfidh tú freisin conas am imeachta a rá.\n\n## 1. Cén t-am é?\n\nÚsáid **Tá sé…** sa fhreagra.\n\n:::example\n— Cén t-am é?\n— **Tá sé a trí a chlog.**\n\n— Cén t-am é anois?\n— **Tá sé a hocht a chlog.**\n:::\n\nSeo na huaireanta:\n\n| Am | Freagra |\n| --- | --- |\n| 1:00 | Tá sé **a haon a chlog**. |\n| 2:00 | Tá sé **a dó a chlog**. |\n| 3:00 | Tá sé **a trí a chlog**. |\n| 4:00 | Tá sé **a ceathair a chlog**. |\n| 5:00 | Tá sé **a cúig a chlog**. |\n| 6:00 | Tá sé **a sé a chlog**. |\n| 7:00 | Tá sé **a seacht a chlog**. |\n| 8:00 | Tá sé **a hocht a chlog**. |\n| 9:00 | Tá sé **a naoi a chlog**. |\n| 10:00 | Tá sé **a deich a chlog**. |\n| 11:00 | Tá sé **a haon déag a chlog**. |\n| 12:00 | Tá sé **a dó dhéag a chlog**. |\n\n:::tip\nTabhair faoi deara **a haon**, **a hocht** agus **a haon déag**: tá **h** rompu. Foghlaim **a dó dhéag** mar aonad freisin.\n:::\n\n## 2. Ceathrú agus leath\n\nTá seasca nóiméad in uair an chloig. Tá cúig nóiméad déag i gceathrú uaire agus tríocha nóiméad i leathuair.\n\n| Am | Abairt | An bhrí |\n| --- | --- | --- |\n| 3:15 | Tá sé **ceathrú tar éis a trí**. | Cúig nóiméad déag tar éis 3:00. |\n| 3:30 | Tá sé **leath i ndiaidh a trí**. | Tríocha nóiméad tar éis 3:00. |\n| 3:45 | Tá sé **ceathrú chun a ceathair**. | Cúig nóiméad déag eile go dtí 4:00. |\n\nLe **chun**, ainmníonn tú an chéad uair eile: ag 3:45, deir tú **chun a ceathair**, ní *chun a trí*.\n\n:::example\n**8:15:** Tá sé **ceathrú tar éis a hocht**.\n\n**8:30:** Tá sé **leath i ndiaidh a hocht**.\n\n**8:45:** Tá sé **ceathrú chun a naoi**.\n:::\n\n:::note\nCiallaíonn **tar éis** agus **i ndiaidh** an rud céanna anseo. Tá **ceathrú i ndiaidh a trí** agus **leath tar éis a trí** ceart freisin.\n:::\n\n## 3. Nóiméid tar éis agus chun\n\nÚsáid **tar éis** don am atá caite ón uair. Úsáid **chun** don am atá fágtha go dtí an chéad uair eile.\n\n| Am | Abairt |\n| --- | --- |\n| 2:05 | Tá sé **cúig nóiméad tar éis a dó**. |\n| 2:10 | Tá sé **deich nóiméad tar éis a dó**. |\n| 2:50 | Tá sé **deich nóiméad chun a trí**. |\n| 2:55 | Tá sé **cúig nóiméad chun a trí**. |\n\n:::warning\nÚsáid **a chlog** leis an uair iomlán: **a dó a chlog**.\n\nSna patrúin le nóiméid, ceathrú nó leath, fág **a chlog** ar lár: **cúig nóiméad tar éis a dó**, **ceathrú chun a trí**, **leath i ndiaidh a dó**.\n:::\n\n## 4. Cén t-am a thosaíonn sé?\n\nChun am tosaithe nó am imeachta a rá, úsáid **ar** roimh an am.\n\n:::example\n— Cén t-am a thosaíonn an rang?\n— Tosaíonn sé **ar a naoi a chlog**.\n\n— Cén t-am a fhágann an bus?\n— Fágann sé **ar cheathrú tar éis a deich**.\n\n— Cén t-am a thosaíonn an scannán?\n— Tosaíonn sé **ar leath i ndiaidh a hocht**.\n:::\n\nTabhair faoi deara **ceathrú → ar cheathrú**.\n\nChun an chuid den lá a léiriú, cuir ceann de na frásaí seo leis:\n\n- **ar maidin**: ar a hocht a chlog ar maidin;\n- **san iarnóin**: ar a dó a chlog san iarnóin;\n- **sa tráthnóna**: ar a sé a chlog sa tráthnóna;\n- **san oíche**: ar a haon déag a chlog san oíche.\n\n## 5. Seiceáil thapa\n\n1. An uair iomlán atá ann? **Tá sé a cúig a chlog.**\n2. Ceathrú uaire tar éis na huaire? **Tá sé ceathrú tar éis a cúig.**\n3. Leathuair tar éis na huaire? **Tá sé leath i ndiaidh a cúig.**\n4. Ceathrú uaire roimh an gcéad uair eile? **Tá sé ceathrú chun a sé.**\n5. Am imeachta atá uait? **Fágann an traein ar a sé a chlog.**","ga","A1",32,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a1aafe-7efc-75b8-a5ab-de7cdfc19573",false,0,4,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[21],{"id":22,"title":23,"vocabularyListWords":24,"isPublished":37},"01a1aafe-e56a-784a-85f0-6e69e8f55b13","Focail: An t-am ar an gclog",[25,39,56,72,82,97,109,120,130,141,151,162,173,184,195,206,217,228,243,262,273,284,300,319,334,354,370,385,396,407,423],{"id":26,"vocabularyWord":27,"displayOrder":38},"01a1aafe-e56a-78be-85f0-6e69e97c29fa",{"id":28,"word":29,"frequency":30,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":31,"audio":15},"01a1aafe-bd30-780c-92da-5946b7341298","cén t-am é?",8,[32],{"id":33,"partOfSpeech":34,"definition":35,"exampleSentences":36,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1aafe-bd44-7d41-89d5-b1e22db8597d","PHRASE","Ceist a chuirtear ar dhuine chun a fháil amach cén t-am den chlog atá ann faoi láthair.","Gabh mo leithscéal, cén t-am é, le do thoil?\nCén t-am é anois? Caithfidh mé dul abhaile.\nCén t-am é? Tá sé a hocht a chlog ar maidin.",true,1,{"id":40,"vocabularyWord":41,"displayOrder":55},"01a1aafe-e56a-78f6-85f0-6e69ea1741c2",{"id":42,"word":43,"frequency":44,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":45,"audio":15},"01a1aafe-bba0-79e4-9ae2-078e43b78bff","am",10,[46,51],{"id":47,"partOfSpeech":48,"definition":49,"exampleSentences":50,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d206-7444-919b-f8c2eb08f586","NOUN","An tréimhse nó an ré a théann thart ó lá go lá, ó uair go huair; an rud a thomhaiseann muid le soithí, le uaireadóirí agus le cloig. Úsáidtear freisin é le haghaidh seal nó deis chun rud a dhéanamh.","Níl am agam anois, tá deifir orm.\nTá an t-am ag imeacht go tapa.\nBhí am maith againn ag an gcóisir.",{"id":52,"partOfSpeech":48,"definition":53,"exampleSentences":54,"isPrimary":15,"meaningOrder":55},"01a1ab92-d206-74ec-919b-f8c2eb0d16d3","Pointe áirithe sa lá, mar a thaispeánann an clog nó an uaireadóir; an uair a tharlaíonn rud.","Cén t-am é anois?\nCén t-am a thosaíonn an scoil ar maidin?\nIs é am lóin ag a haon a chlog.",2,{"id":57,"vocabularyWord":58,"displayOrder":71},"01a1aafe-e56a-791e-85f0-6e69eb071d5a",{"id":59,"word":60,"frequency":38,"level":61,"language":9,"partsOfSpeech":62,"audio":15},"01a1aafe-bdea-712a-9d9d-2d20ee85d6c1","clog","A2",[63,67],{"id":64,"partOfSpeech":48,"definition":65,"exampleSentences":66,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d786-7b4d-9417-84b1dd12194e","Rud miotail a bhíonn ina chrochadh agus a dhéanann fuaim ghlórach nuair a bhuailtear é, mar shampla i scoil, in eaglais nó ar rothar.","Bhuail an múinteoir an clog ag deireadh an lae.\nChuala mé clog na heaglaise ar maidin.\nTá clog beag ar mo rothar nua.",{"id":68,"partOfSpeech":48,"definition":69,"exampleSentences":70,"isPrimary":15,"meaningOrder":55},"01a1ab92-d786-7b95-9417-84b1dd39865c","Uirlis a thaispeánann an t-am; faightear é ar bhalla, ar bhord nó i do theach.","Tá clog mór ar bhalla na cistine.\nFéach ar an gclog, tá sé déanach!\nShocraigh mé an clog ar a seacht a chlog.",3,{"id":73,"vocabularyWord":74,"displayOrder":17},"01a1aafe-e56a-793e-85f0-6e69ebf4e3a6",{"id":75,"word":76,"frequency":38,"level":61,"language":9,"partsOfSpeech":77,"audio":15},"01a1aafe-bf10-7973-a467-f9a03a3294bf","a chlog",[78],{"id":79,"partOfSpeech":34,"definition":80,"exampleSentences":81,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1aafe-bf5d-7835-8bb8-c09396de9e7d","Frása a úsáidtear tar éis uimhreach chun uair chruinn a rá ar an gclog, mar shampla \"a trí a chlog\" (3:00). Ciallaíonn sé \"o'clock\" i mBéarla.","Tosaíonn an scoil ar a naoi a chlog ar maidin.\nCríochnaím an obair ar a cúig a chlog gach lá.\nD'éirigh mé ar a hocht a chlog inné.",{"id":83,"vocabularyWord":84,"displayOrder":96},"01a1aafe-e56a-795e-85f0-6e69ec5e3d98",{"id":85,"word":86,"frequency":30,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":87,"audio":15},"01a1aafe-bd0c-79d0-9f03-3a48b972dd1a","uair",[88,92],{"id":89,"partOfSpeech":48,"definition":90,"exampleSentences":91,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d5b1-73ed-b169-0d03a5d07ae3","Am ar leith nuair a tharlaíonn rud, nó uair a dhéantar rud; ócáid. Úsáidtear é le huimhreacha chun a rá cé mhéad uair a tharla rud.","Bhí mé i nGaillimh uair amháin.\nChonaic mé an scannán sin dhá uair.\nAn uair dheireanach a chonaic mé í, bhí sí an-sásta.",{"id":93,"partOfSpeech":48,"definition":94,"exampleSentences":95,"isPrimary":15,"meaningOrder":55},"01a1ab92-d5b1-7435-b169-0d03a6b4212b","Tréimhse sead is seasca nóiméad; an t-am a thaispeánann an clog, mar shampla uair a chlog.","Tá uair an chloig fágtha againn.\nD'fhan mé uair go leith leis an mbus.\nCén uair atá an scoil ag tosú? Tá sí ag tosú ag a naoi a chlog.",5,{"id":98,"vocabularyWord":99,"displayOrder":108},"01a1aafe-e56a-797e-85f0-6e69ed379a70",{"id":100,"word":101,"frequency":44,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":102,"audio":15},"01a1aafe-bd17-7efb-b13d-d812d0f3ea22","a haon",[103],{"id":104,"partOfSpeech":105,"definition":106,"exampleSentences":107,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d5b2-703f-bbcf-8c91cb825600","NUMERAL","An uimhir 1 mar a deirtear í agus tú ag comhaireamh nó ag ainmniú uimhreacha, gan ainmfhocal ina diaidh (a haon, a dó, a trí). Úsáidtear an chuid \"a\" roimh uimhreacha agus iad á gcomhaireamh, agus cuirtear h roimh \"aon\".","A haon, a dó, a trí, a ceathair, a cúig.\nIs é a haon an chéad uimhir ar an liosta.\nCuir a haon agus a dó le chéile agus is é a trí an freagra.",6,{"id":110,"vocabularyWord":111,"displayOrder":119},"01a1aafe-e56a-799e-85f0-6e69edc2c028",{"id":112,"word":113,"frequency":44,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":114,"audio":15},"01a1aafe-bd15-7e0e-8f04-c1000e6a22b6","a dó",[115],{"id":116,"partOfSpeech":105,"definition":117,"exampleSentences":118,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d5b1-7de1-b169-0d03aba11d92","An uimhir 2 mar a deirtear í agus tú ag comhaireamh nó ag déanamh suimeanna gan ainmfhocal ina diaidh: a haon, a dó, a trí.","A haon, a dó, a trí, a ceathair, a cúig.\nA haon móide a haon, sin a dó.\nTar éis a haon tagann a dó agus ansin a trí.",7,{"id":121,"vocabularyWord":122,"displayOrder":30},"01a1aafe-e56a-79ba-85f0-6e69ee88050f",{"id":123,"word":124,"frequency":44,"level":61,"language":9,"partsOfSpeech":125,"audio":15},"01a1aafe-bf13-71ac-8b80-edddeff56ad9","a trí",[126],{"id":127,"partOfSpeech":105,"definition":128,"exampleSentences":129,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-db01-7cf3-ab83-e4a1f20a08cf","An uimhir 3 nuair a chomhairtear os ard nó nuair a luaitear uimhir as a stuaim féin, le ceannfhocal an uimhrir \"a\" roimpi (a haon, a dó, a trí). Tagann sí idir \"a dó\" agus \"a ceathair\".","A haon, a dó, a trí – tosaígí ag rith!\nChomhair an múinteoir os ard: a haon, a dó, a trí.\nA haon móide a dó, sin a trí.",{"id":131,"vocabularyWord":132,"displayOrder":140},"01a1aafe-e56a-79d6-85f0-6e69ef78a935",{"id":133,"word":134,"frequency":44,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":135,"audio":15},"01a1aafe-bd11-7b82-a535-985c8c3ea53c","a ceathair",[136],{"id":137,"partOfSpeech":105,"definition":138,"exampleSentences":139,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d5b1-79e1-b169-0d03a9ed8a96","An uimhir 4 nuair a bhíonn tú ag comhaireamh nó ag áireamh os ard, gan ainmfhocal ina diaidh: an uimhir i ndiaidh a trí agus roimh a cúig.","Aon, a dó, a trí, a ceathair, a cúig.\nIs í a ceathair an uimhir i ndiaidh a trí.\nA trí móide a haon, sin a ceathair.",9,{"id":142,"vocabularyWord":143,"displayOrder":44},"01a1aafe-e56a-79f6-85f0-6e69efb3a704",{"id":144,"word":145,"frequency":44,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":146,"audio":15},"01a1aafe-bd12-7b4a-ac0d-b60b6406fa7d","a cúig",[147],{"id":148,"partOfSpeech":105,"definition":149,"exampleSentences":150,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d5b1-7ae1-b169-0d03a9f59831","An uimhir 5, a thagann i ndiaidh a ceathair agus roimh a sé. Is é \"a cúig\" an fhoirm a úsáidtear agus uimhreacha á gcomhaireamh de ghuth árd nó in uimhríocht, gan ainmfhocal ina diaidh.","A haon, a dó, a trí, a ceathair, a cúig!\nA trí móide a dó, sin a cúig.\nA cúig, a sé, a seacht: comhairimid suas go dtí a deich.",{"id":152,"vocabularyWord":153,"displayOrder":161},"01a1aafe-e56a-7a16-85f0-6e69f08753ee",{"id":154,"word":155,"frequency":44,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":156,"audio":15},"01a1aafe-bd19-7d16-992a-29c22d6df393","a sé",[157],{"id":158,"partOfSpeech":105,"definition":159,"exampleSentences":160,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d5b2-7247-bbcf-8c91cd0bc02e","An fhoirm den uimhir 6 a úsáidtear agus tú ag comhaireamh nó ag ríomh, gan ainmfhocal ina diaidh: a haon, a dó, a trí, a ceathair, a cúig, a sé.","A haon, a dó, a trí, a ceathair, a cúig, a sé.\nMá chuireann tú a sé le a ceathair, faigheann tú a deich.\nTagann a sé díreach i ndiaidh a cúig.",11,{"id":163,"vocabularyWord":164,"displayOrder":172},"01a1aafe-e56a-7a2e-85f0-6e69f0d34650",{"id":165,"word":166,"frequency":44,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":167,"audio":15},"01a1aafe-bd1a-7c2b-b6fc-f8cc8178ba32","a seacht",[168],{"id":169,"partOfSpeech":105,"definition":170,"exampleSentences":171,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d5b2-7347-bbcf-8c91cd71c9ef","An uimhir 7, tar éis a haon, a dó, a trí, a ceathair, a cúig, a sé. Úsáidtear \"a seacht\" agus tú ag comhaireamh nó ag déanamh suimeanna, gan ainmfhocal ina dhiaidh.","A haon, a dó, a trí, a ceathair, a cúig, a sé, a seacht.\nIs í a seacht an uimhir is fearr liom.\nMá chuireann tú a trí le a ceathair, tá a seacht agat.",12,{"id":174,"vocabularyWord":175,"displayOrder":183},"01a1aafe-e56a-7a5e-85f0-6e69f0e39413",{"id":176,"word":177,"frequency":38,"level":61,"language":9,"partsOfSpeech":178,"audio":15},"01a1aafe-bf11-7d42-8f95-bc0a7d3d962c","a hocht",[179],{"id":180,"partOfSpeech":105,"definition":181,"exampleSentences":182,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-db01-7beb-ab83-e4a1f2020b21","An uimhir 8 nuair a bhíonn tú ag comhaireamh os ard nó ag úsáid uimhreacha leo féin, gan ainmfhocal ina dhiaidh. Úsáidtear \"a hocht\" sa chomhaireamh, sa uimhríocht agus nuair a léitear uimhreacha amach.","A haon, a dó, a trí, a ceathair, a cúig, a sé, a seacht, a hocht.\nCeathair agus ceathair, sin a hocht.\nCónaím in uimhir a hocht ar an tsráid seo.",13,{"id":185,"vocabularyWord":186,"displayOrder":194},"01a1aafe-e56a-7a7a-85f0-6e69f16f4be9",{"id":187,"word":188,"frequency":44,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":189,"audio":15},"01a1aafe-bd18-7e7b-b157-15c1146065c6","a naoi",[190],{"id":191,"partOfSpeech":105,"definition":192,"exampleSentences":193,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d5b2-714b-bbcf-8c91cc1f68c8","An uimhir 9 mar a deirtear í agus uimhreacha á gcomhaireamh nó á n-áireamh de ghuth árd, leAn Tuiseal Gairmeach \"a\" roimpi: an uimhir idir a hocht agus a deich.","Tá mé ag comhaireamh: a seacht, a hocht, a naoi, a deich.\nIs é a naoi an uimhir i ndiaidh a hocht.\nIs é a naoi an freagra ar a trí huaire a trí.",14,{"id":196,"vocabularyWord":197,"displayOrder":205},"01a1aafe-e56a-7a9a-85f0-6e69f20a7e33",{"id":198,"word":199,"frequency":38,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":200,"audio":15},"01a1aafe-bd13-7a85-8b5b-5ab11cb5fe11","a deich",[201],{"id":202,"partOfSpeech":105,"definition":203,"exampleSentences":204,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d5b1-7be1-b169-0d03aaa96ac3","An uimhir 10 nuair a bhítear ag comhaireamh nó ag rá uimhreacha gan ainmfhocal ina dhiaidh: a haon, a dó, a trí ... a deich. Úsáidtear an tuiseal \"a\" roimh an uimhir sa chomhaireamh.","A haon, a dó, a trí, a ceathair, a cúig, a sé, a seacht, a hocht, a naoi, a deich!\nChomhairigh an páiste ó a haon go dtí a deich.\nTar éis a naoi, tagann a deich.",15,{"id":207,"vocabularyWord":208,"displayOrder":216},"01a1aafe-e56a-7ab6-85f0-6e69f25534cf",{"id":209,"word":210,"frequency":119,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":211,"audio":15},"01a1aafe-bd16-7f11-bf76-8ae65e155962","a haon déag",[212],{"id":213,"partOfSpeech":105,"definition":214,"exampleSentences":215,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d5b1-7edd-b169-0d03abaf3d50","An uimhir 11, a thagann tar éis a deich agus roimh a dó dhéag; úsáidtear í agus uimhreacha á gcomhaireamh nó á rá os ard, gan ainmfhocal ina diaidh.","Is é a haon déag an uimhir a thagann i ndiaidh a deich.\nTá mo bhus ag fágáil ag a haon déag a chlog.\nChomhair an leanbh óg ó a haon go dtí a haon déag.",16,{"id":218,"vocabularyWord":219,"displayOrder":227},"01a1aafe-e56a-7ad2-85f0-6e69f2a0eab3",{"id":220,"word":221,"frequency":119,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":222,"audio":15},"01a1aafe-bd14-7c63-a584-de47e9c9465c","a dó dhéag",[223],{"id":224,"partOfSpeech":105,"definition":225,"exampleSentences":226,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d5b1-7cdd-b169-0d03ab6f63a2","An uimhir 12 (a deich móide a dó), a úsáidtear agus uimhreacha á gcomhaireamh, nó le haghaidh uimhreacha tithe, uimhreacha gutháin agus an ama, gan ainmfhocal díreach ina dhiaidh.","A deich, a haon déag, a dó dhéag, a trí déag.\nTá mo charaid ina cónaí in uimhir a dó dhéag.\nMá chuireann tú a sé le a sé, gheobhaidh tú a dó dhéag.\nTá sé a dó dhéag a chlog agus tá ocras orm.",17,{"id":229,"vocabularyWord":230,"displayOrder":242},"01a1aafe-e56a-7af2-85f0-6e69f35dc73b",{"id":231,"word":232,"frequency":119,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":233,"audio":15},"01a1aafe-bc90-7762-8ae3-48e2816b2e77","nóiméad",[234,238],{"id":235,"partOfSpeech":48,"definition":236,"exampleSentences":237,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d3eb-77a7-bae2-fa1590c378b6","Tréimhse ama atá sé┬ídeich soicind ar fhad; seasca soicind, nó an seascadú cuid d'uair an chloig.","Tógann sé deich nóiméad an bus a fháil.\nTá cúig nóiméad fágtha againn.\nTá an scoil deich nóiméad ón teach.",{"id":239,"partOfSpeech":48,"definition":240,"exampleSentences":241,"isPrimary":15,"meaningOrder":55},"01a1ab92-d3eb-77ef-bae2-fa1591748798","Tamall an-ghearr nó pointe áirithe in am; nóiméad beag amháin.","Fan nóiméad, le do thoil.\nBhí sé anseo nóiméad ó shin.\nAg an nóiméad sin, d'oscail an doras.",18,{"id":244,"vocabularyWord":245,"displayOrder":261},"01a1aafe-e56a-7b0e-85f0-6e69f3997cae",{"id":246,"word":247,"frequency":119,"level":61,"language":9,"partsOfSpeech":248,"audio":15},"01a1aafe-bde0-7d79-a5ac-d18396f3d7b7","ceathrú",[249,253,257],{"id":250,"partOfSpeech":48,"definition":251,"exampleSentences":252,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d786-70f1-9417-84b1d689e4bd","Ceann de cheithre chuid chothroma de rud; an ceathrú cuid d'iomlán, nó cúig nóiméad déag d'uair an chloig.","D'ith mé ceathrú den chíste.\nTá sé ceathrú tar éis a trí.\nFanfaimid ceathrú uaire leis an mbus.",{"id":254,"partOfSpeech":48,"definition":255,"exampleSentences":256,"isPrimary":15,"meaningOrder":55},"01a1ab92-d786-714d-9417-84b1d7793a15","Cuid de choirp ainmhí a mharaítear le haghaidh feola, go háirithe géag agus an ghlúin nó an t-ioscaid: cuid thosaigh nó chúil den ainmhí.","Cheannaigh an búistéir ceathrú caoireola.\nChuir sí ceathrú uaineola san oigheann.\nBhí ceathrú mairteola ar crochadh sa siopa.",{"id":258,"partOfSpeech":105,"definition":259,"exampleSentences":260,"isPrimary":15,"meaningOrder":71},"01a1ab92-d786-718d-9417-84b1d81fab88","An uimhir ordúil a thagann i ndiaidh an tríú ceann agus roimh an gcúigiú ceann; uimhir 4 in ord.","Is í seo an ceathrú bliain agam ar an ollscoil.\nIs é an ceathrú lá den tseachtain é.\nTá mo chara ina chónaí ar an gceathrú urlár.",19,{"id":263,"vocabularyWord":264,"displayOrder":272},"01a1aafe-e56a-7b2a-85f0-6e69f3adc885",{"id":265,"word":266,"frequency":38,"level":61,"language":9,"partsOfSpeech":267,"audio":15},"01a1aafe-be84-7eee-8052-37ddfaee5cd1","leath",[268],{"id":269,"partOfSpeech":48,"definition":270,"exampleSentences":271,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d937-7b36-8eae-5cffc23ead36","Ceann de dhá chuid chothroma de rud; leathchuid de rud iomlán.","D'ith mé leath an cháca aréir.\nTá leath de na daltaí as láthair inniu.\nÍosfaimid an leath eile den arán amárach.",20,{"id":274,"vocabularyWord":275,"displayOrder":283},"01a1aafe-e56a-7b46-85f0-6e69f40b8597",{"id":276,"word":277,"frequency":38,"level":61,"language":9,"partsOfSpeech":278,"audio":15},"01a1aafe-be85-7e19-aab7-e233fa7d3339","leathuair",[279],{"id":280,"partOfSpeech":48,"definition":281,"exampleSentences":282,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d937-7d12-8eae-5cffc245b64c","Tréimhse ama de thríocha nóiméad, leath d'uair an chloig.","Beidh an bus anseo i gceann leathuaire.\nD'fhan mé leathuair ar an mbus ach níor tháinig sé.\nTá leathuair fágtha againn sular thosóidh an scannán.",21,{"id":285,"vocabularyWord":286,"displayOrder":299},"01a1aafe-e56a-7b62-85f0-6e69f46f949a",{"id":287,"word":288,"frequency":30,"level":61,"language":9,"partsOfSpeech":289,"audio":15},"01a1aafe-bf00-70f6-b175-ff72d10b4704","tar éis",[290,295],{"id":291,"partOfSpeech":292,"definition":293,"exampleSentences":294,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-db00-77a1-af2b-07425892694a","PREPOSITION","Réamhfhocal comhshuite a chuireann in iúl go dtarlaíonn rud éigin ag am níos déanaí ná rud eile; i ndiaidh.","Tar éis na scoile, téim abhaile ar an mbus.\nTar éis an dinnéir, d'fhéachamar ar scannán.\nTar éis dom an obair a chríochnú, d'ól mé cupán tae.",{"id":296,"partOfSpeech":34,"definition":297,"exampleSentences":298,"isPrimary":15,"meaningOrder":55},"01a1ab92-db00-77f9-af2b-07425913c8b1","Frása a úsáidtear leis an mbriathar «bí» agus ainmfhocal briathartha chun a rá gur tharla rud éigin go gairid roimhe sin nó go bhfuil sé déanta cheana (an aimsir chaite iomlán).","Tá an bus tar éis imeacht.\nTá mé tar éis mo lón a ithe.\nBhí sí tar éis dul abhaile nuair a shroich mé an teach.",22,{"id":301,"vocabularyWord":302,"displayOrder":318},"01a1aafe-e56a-7b7e-85f0-6e69f55d8b88",{"id":303,"word":304,"frequency":55,"level":61,"language":9,"partsOfSpeech":305,"audio":15},"01a1aafe-be7b-75fb-bd61-caa427eee8de","i ndiaidh",[306,310,314],{"id":307,"partOfSpeech":292,"definition":308,"exampleSentences":309,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d936-73c6-829a-ec54d6621eb7","Réamhfhocal comhshuite a chuireann in iúl go dtarlaíonn rud amháin níos déanaí ná rud eile, nó go dtagann sé díreach ina dhiaidh in am nó in ord. Leanann an tuiseal ginideach é.","Tagann an samhradh i ndiaidh an earraigh.\nD'imigh sé abhaile i ndiaidh an dinnéir.\nI ndiaidh na scoile, téim ag spaisteoireacht leis an madra.",{"id":311,"partOfSpeech":292,"definition":312,"exampleSentences":313,"isPrimary":15,"meaningOrder":55},"01a1ab92-d936-745e-829a-ec54d747453c","Réamhfhocal comhshuite a chuireann in iúl go bhfuil duine nó rud taobh thiar de dhuine nó de rud eile, nó go leanann sé é nó go bhfuil sé á ruaigeadh. Leanann an tuiseal ginideach é.","Rith an madra i ndiaidh na gcat.\nShiúil an leanbh i ndiaidh a mháthar.\nBhí mé ag rith i ndiaidh an bhus ar maidin.",{"id":315,"partOfSpeech":292,"definition":316,"exampleSentences":317,"isPrimary":15,"meaningOrder":71},"01a1ab92-d936-74de-829a-ec54d762c717","Úsáidtear é leis an bhfoirm “bheith i ndiaidh + ainmfhocal briathartha” chun a rá gur tharla rud éigin le gairid (an t-aimsir chaite iomlán, “after-perfect”).","Tá mé i ndiaidh an obair a chríochnú.\nTá siad i ndiaidh teacht abhaile.\nBhí sí i ndiaidh imeacht nuair a shroich mé an teach.",23,{"id":320,"vocabularyWord":321,"displayOrder":333},"01a1aafe-e56a-7b9a-85f0-6e69f5c9a3e3",{"id":322,"word":323,"frequency":44,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":324,"audio":15},"01a1aafe-bbe5-77cf-b057-1716dafd6051","chun",[325,329],{"id":326,"partOfSpeech":292,"definition":327,"exampleSentences":328,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d20f-785f-bd8d-774726990f56","Focal a thaispeánann treo nó ceann scríbe: i dtreo áite nó duine, go dtí. Leanann an tuiseal ginideach é.","Chuaigh sé chun an bhaile ar maidin.\nTá na páistí ag dul chun na scoile.\nRith an leanbh chun a mháthar.",{"id":330,"partOfSpeech":292,"definition":331,"exampleSentences":332,"isPrimary":15,"meaningOrder":55},"01a1ab92-d20f-78c3-bd8d-7747274792c8","Focal a thaispeánann cuspóir nó aidhm: ar mhaithe le rud a dhéanamh. Leanann ainmfhocal briathartha é de ghnáth.","Tháinig sí chun cabhrú liom.\nLéigh mé an leabhar chun Gaeilge a fhoghlaim.\nTá airgead de dhíth orm chun bia a cheannach.",24,{"id":335,"vocabularyWord":336,"displayOrder":353},"01a1aafe-e56a-7bb6-85f0-6e69f650de9c",{"id":337,"word":338,"frequency":44,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":339,"audio":15},"01a1aafe-bbb2-7630-914f-d7b8d66e7674","ar",[340,344,348],{"id":341,"partOfSpeech":292,"definition":342,"exampleSentences":343,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d208-761c-b76b-4ef1f4c81af2","Réamhfhocal a thaispeánann go bhfuil rud éigin ar dhromchla rud eile, nó os a chionn agus i dteagmháil leis.","Tá an leabhar ar an mbord.\nChuir sí hata ar a ceann.\nTá pictiúr mór ar an mballa.",{"id":345,"partOfSpeech":292,"definition":346,"exampleSentences":347,"isPrimary":15,"meaningOrder":55},"01a1ab92-d208-769c-b76b-4ef1f55c7a60","Réamhfhocal a úsáidtear le tuiscint, le mothúchán nó le staid choirp a chur in iúl, mar shampla ocras, tart nó brón, a bhíonn ar dhuine.","Tá ocras orm.\nTá tart ar an leanbh.\nTá brón orthu inniu.",{"id":349,"partOfSpeech":350,"definition":351,"exampleSentences":352,"isPrimary":15,"meaningOrder":71},"01a1ab92-d208-7714-b76b-4ef1f56d1bd8","PARTICLE","Cáithnín ceisteach a chuirtear roimh bhriathar san aimsir chaite chun ceist a chur.","Ar ith tú do lón?\nAr chuala tú an nuacht?\nAr tháinig sé abhaile inné?",25,{"id":355,"vocabularyWord":356,"displayOrder":369},"01a1aafe-e56a-7bd2-85f0-6e69f69942b3",{"id":357,"word":358,"frequency":119,"level":61,"language":9,"partsOfSpeech":359,"audio":15},"01a1aafe-bf06-7954-aeec-b7b574a619e2","tosaigh",[360,365],{"id":361,"partOfSpeech":362,"definition":363,"exampleSentences":364,"isPrimary":15,"meaningOrder":55},"01a1ab92-db00-7f3d-af2b-07425eb94808","VERB","Rud a chur ar siúl nó i ngníomh, mar shampla inneall, cluiche nó cruinniú.","Thosaigh an feirmeoir an tarracóir ar maidin.\nTosóimid an cruinniú nuair a thiocfaidh Seán.\nTosaigh an cluiche, a Mháire!",{"id":366,"partOfSpeech":362,"definition":367,"exampleSentences":368,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-db00-7ef1-af2b-07425e83f5be","Tús a chur le rud nó tús a ghlacadh; dul i mbun gnímh nó imeachta den chéad uair.","Tosaigh ag obair anois, led thoil.\nTosaíonn an scoil ar a naoi a chlog gach maidin.\nThosaigh sé ag cur báistí aréir.",26,{"id":371,"vocabularyWord":372,"displayOrder":384},"01a1aafe-e56a-7bee-85f0-6e69f7376ce7",{"id":373,"word":374,"frequency":44,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":375,"audio":15},"01a1aafe-bc47-728c-8bd7-1b066377ced8","fág",[376,380],{"id":377,"partOfSpeech":362,"definition":378,"exampleSentences":379,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d3e5-7e96-ada5-19c240f3fe64","Rud a fhágáil in áit éigin nó imeacht ó áit nó ó dhuine; gan rud a thabhairt leat.","Fág do chóta ar an gcathaoir.\nFágfaidh mé an teach ar a hocht a chlog.\nNá fág an doras ar oscailt.",{"id":381,"partOfSpeech":362,"definition":382,"exampleSentences":383,"isPrimary":15,"meaningOrder":55},"01a1ab92-d3e5-7ede-ada5-19c24190f30e","Ligean do dhuine nó do rud fanacht i riocht áirithe, nó cead a thabhairt do rud tarlú.","Fág i d'aonar mé, led thoil.\nFág an obair go dtí amárach.\nD'fhág an bháisteach fliuch go craiceann mé.",27,{"id":386,"vocabularyWord":387,"displayOrder":395},"01a1aafe-e56a-7c0a-85f0-6e69f7c796ea",{"id":388,"word":389,"frequency":119,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":390,"audio":15},"01a1aafe-bbb4-74c3-accb-8642d2882c33","ar maidin",[391],{"id":392,"partOfSpeech":34,"definition":393,"exampleSentences":394,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d208-7b00-b76b-4ef1f62efeea","Nathanna a chuireann in iúl go bhfuil rud ag tarlú i rith na maidine, nó go luath sa lá, idir éirí na gréine agus meán lae. Úsáidtear é mar shampla chun a rá cad a dhéantar gach maidin nó maidin áirithe.","Éirím ar a seacht a chlog ar maidin.\nItheann sí bricfeasta ar maidin i gcónaí.\nBíonn an bus ag fágáil ar a hocht ar maidin.",28,{"id":397,"vocabularyWord":398,"displayOrder":406},"01a1aafe-e56a-7c26-85f0-6e69f8c420eb",{"id":399,"word":400,"frequency":38,"level":61,"language":9,"partsOfSpeech":401,"audio":15},"01a1aafe-be7c-73f2-ba9b-dfe3df60a296","iarnóin",[402],{"id":403,"partOfSpeech":48,"definition":404,"exampleSentences":405,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d936-76d2-829a-ec54d79c382d","An chuid den lá idir meán lae agus tráthnóna; an t-am tar éis meán lae.","Bíonn scíth agam gach iarnóin tar éis an lóin.\nChuaigh muid ag siúl ar an trá san iarnóin.\nBeidh an cruinniú ar siúl ag a trí a chlog san iarnóin.",29,{"id":408,"vocabularyWord":409,"displayOrder":422},"01a1aafe-e56a-7c42-85f0-6e69f8d181d1",{"id":410,"word":411,"frequency":119,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":412,"audio":15},"01a1aafe-bd07-7712-9acd-7b6f282ac151","tráthnóna",[413,417],{"id":414,"partOfSpeech":48,"definition":415,"exampleSentences":416,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d5b0-7dc4-a075-260129ec78f7","An chuid den lá idir meán lae agus an oíche, nó tús na hoíche; an t-am nuair a chríochnaíonn an lá oibre.","Bhí tráthnóna deas grianmhar ann inné.\nIs breá liom tráthnóna samhraidh in Éirinn.\nTráthnóna maith duit, a Sheáin!",{"id":418,"partOfSpeech":419,"definition":420,"exampleSentences":421,"isPrimary":15,"meaningOrder":55},"01a1ab92-d5b0-7e0c-a075-26012a541ee1","ADVERB","Le linn an tráthnóna; san iarnóin nó um thráthnóna.","Téim ag siúl lem mhadra tráthnóna.\nBeidh mé sa bhaile inniu tráthnóna.\nBíonn an teilifís ar siúl tráthnóna sa teach s'againne.",30,{"id":424,"vocabularyWord":425,"displayOrder":437},"01a1aafe-e56a-7c5e-85f0-6e69f9ccc545",{"id":426,"word":427,"frequency":30,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":428,"audio":15},"01a1aafe-bc98-7885-ab0d-bfd707a3b89f","oíche",[429,433],{"id":430,"partOfSpeech":48,"definition":431,"exampleSentences":432,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d3ec-71f4-93e3-528c7547d621","An tréimhse dorcha idir luí na gréine agus éirí na gréine, nuair a théann daoine a chodladh de ghnáth.","Tá an oíche dorcha agus fuar.\nCodlaím go sámh gach oíche.\nOíche mhaith, a Sheáin, feicfidh mé amárach thú!",{"id":434,"partOfSpeech":48,"definition":435,"exampleSentences":436,"isPrimary":15,"meaningOrder":55},"01a1ab92-d3ec-7248-93e3-528c7572180c","Tráthnóna nó tréimhse istigh san oíche a chaitear ar ghníomhaíocht ar leith, mar shampla ceol, cóisir nó scléip.","Bhí oíche cheoil sa halla aréir.\nChaith mé oíche iontach le mo chairde.\nBeidh oíche scéalaíochta again sa leabharlann Dé hAoine.",31,[],[440,449,454,461],{"@id":441,"@type":442,"id":443,"grammarPage":444,"title":445,"instructions":446,"displayOrder":16,"type":447,"questionCount":44,"blankCount":44,"isCompleted":15,"ogImageUrl":448},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9682-7ca2-89e0-c8edeaefb120","GrammarExercise","01a1aafe-9682-7ca2-89e0-c8edeaefb120","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-80db-72f1-8938-cdb6e4c2795e","Ceathrú, leath agus nóiméid","Cuir na píosaí in ord chun abairt a dhéanamh. Tá píosa breise ann nach n-úsáidfidh tú.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f62f5324-62ea-4dc9-a7e1-a65a6a3294fd_hero.webp?v=1793870173",{"@id":450,"@type":442,"id":451,"grammarPage":444,"title":452,"instructions":446,"displayOrder":38,"type":447,"questionCount":44,"blankCount":44,"isCompleted":15,"ogImageUrl":453},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9693-7c0a-80f7-14b76dc00e8e","01a1aafe-9693-7c0a-80f7-14b76dc00e8e","Am tosaithe agus am imeachta","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2cbae8c9-5aff-4a1b-aee9-329fbff2f273_hero.webp?v=1793870173",{"@id":455,"@type":442,"id":456,"grammarPage":444,"title":457,"instructions":458,"displayOrder":55,"type":459,"questionCount":17,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":460},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-96a5-71c1-bd45-76495787523d","01a1aafe-96a5-71c1-bd45-76495787523d","Uaireanta, ceathrúna agus nóiméid","Tapáil píosa, ansin tapáil an colún ceart. Cuir gach píosa i gcolún.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_423acac6-730e-4c1a-aa5a-99367b343319_hero.webp?v=1793870173",{"@id":462,"@type":442,"id":463,"grammarPage":444,"title":464,"instructions":465,"displayOrder":71,"type":459,"questionCount":17,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":466},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-96ab-7323-89bc-9e6ec404708d","01a1aafe-96ab-7323-89bc-9e6ec404708d","An t-am anois agus am imeachta","Tapáil gach píosa agus ansin tapáil an colún lena mbaineann sé.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b15499bb-fca8-4590-a215-5e1d52734615_hero.webp?v=1793870173",null]