[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ga":3,"grammar-pages-ga":4,"grammar-page-ga-an-t-uru-fuaim-agus-litriu":862,"grammar-lesson-path-ga-an-t-uru-fuaim-agus-litriu-seimhiu-agus-uru-a-aithint-a1":877,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-80e5-72eb-b099-cf09a5505797":923,"grammar-quick-check-01a1aafe-80e5-72eb-b099-cf09a5505797":941,"grammar-lesson-body-01a1aafe-80e5-72eb-b099-cf09a5505797-27f1imcb9e":942},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,807,812,817,822,827,832,837,842,847,852,857],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1aafe-801c-7377-b0ca-925821532f8c","An aibítir agus an síneadh fada","an-aibitir-agus-an-sineadh-fada","ga","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1aafe-81a1-76a3-b4f4-0017aeca1580","Consain leathana agus chaola","consain-leathana-agus-chaola",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1aafe-8150-7d79-bfb7-b8680a9300d3","Caol le caol agus leathan le leathan","caol-le-caol-agus-leathan-le-leathan",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1aafe-80c3-7227-931d-6781116b30ae","An séimhiú: fuaim agus litriú","an-seimhiu-fuaim-agus-litriu",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1aafe-80e5-72eb-b099-cf09a5505797","An t-urú: fuaim agus litriú","an-t-uru-fuaim-agus-litriu",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1aafe-82ac-7c76-b2ac-c555aa62751c","Mé, tú, sé agus sí: forainmnigh phearsanta","me-tu-se-agus-si-forainmnigh-phearsanta",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1aafe-8340-7ea2-9a30-e11e95a6d12b","Tá agus níl: cur síos agus suíomh","ta-agus-nil-cur-sios-agus-suiomh",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1aafe-804b-72da-94f6-92a7fd62b16b","An bhfuil agus nach bhfuil: ceisteanna agus freagraí","an-bhfuil-agus-nach-bhfuil-ceisteanna-agus-freagrai",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1aafe-825f-70ad-a561-1477a04ba170","Inscne an ainmfhocail","inscne-an-ainmfhocail",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1aafe-80d6-7e80-8e6d-4859e649b8bf","An t-alt uatha: an fear agus an bhean","an-t-alt-uatha-an-fear-agus-an-bhean",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1aafe-80d2-76b4-a0e4-bade7e68347b","An t-alt roimh ghuta agus s","an-t-alt-roimh-ghuta-agus-s",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1aafe-80df-7e48-ba99-3ff811987774","An t-iolra agus an t-alt na","an-t-iolra-agus-an-t-alt-na",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1aafe-8027-7baf-a4b9-669a7a80162d","An aidiacht i ndiaidh an ainmfhocail","an-aidiacht-i-ndiaidh-an-ainmfhocail",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1aafe-828c-7a41-b872-c9c2a4332fe2","Is múinteoir mé: an chopail agus aicmiú","is-muinteoir-me-an-chopail-agus-aicmiu",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1aafe-8287-73e0-a789-dab935c8781e","Is mise: ainm agus aithne","is-mise-ainm-agus-aithne",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1aafe-8281-79b2-b37f-c0f17f001179","Is maith liom: rogha agus taitneamh","is-maith-liom-rogha-agus-taitneamh",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1aafe-826f-7d62-b01f-6990c52e3be2","Is agus tá: an difríocht bhunúsach","is-agus-ta-an-difriocht-bhunusach",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1aafe-7fd0-77ed-9baf-d44eecbaf96d","Ag agus na forainmnigh agam, agat, aige","ag-agus-na-forainmnigh-agam-agat-aige",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1aafe-8104-7f18-840f-f46e6cf47584","Ar agus le: mothúcháin agus caidreamh","ar-agus-le-mothuchain-agus-caidreamh",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1aafe-8258-7b5c-bc91-1d3eb3620a3b","I, ar agus ag: áit agus suíomh","i-ar-agus-ag-ait-agus-suiomh",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1aafe-82b7-795e-b75c-5e2691c5fc89","Mo agus do: sealbh phearsanta","mo-agus-do-sealbh-phearsanta",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1aafe-8328-7b34-95bb-058bd26c0672","Seo, sin agus siúd: taispeáint","seo-sin-agus-siud-taispeaint",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1aafe-815c-722c-81f3-c7542682ede8","Cé, cad agus cá: ceisteanna bunúsacha","ce-cad-agus-ca-ceisteanna-bunusacha",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1aafe-8156-7c00-9ef1-1a21c79cacfc","Cathain, conas agus cén fáth","cathain-conas-agus-cen-fath",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1aafe-7fca-7784-a15d-792fbe3e49ea","Ag agus an t-ainm briathartha: gníomh ar siúl","ag-agus-an-t-ainm-briathartha-gniomh-ar-siul",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1aafe-803d-788d-84da-4d65f7c4fd03","An aimsir láithreach: an chéad réimniú","an-aimsir-laithreach-an-chead-reimniu",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1aafe-8046-71ed-8882-76515b5bf1eb","An aimsir láithreach: an dara réimniú","an-aimsir-laithreach-an-dara-reimniu",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1aafe-8016-7d05-938e-fad3c9aeb77a","An agus ní leis an aimsir láithreach","an-agus-ni-leis-an-aimsir-laithreach",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1aafe-81de-7596-aecb-9b653fc54614","Dobhriathra ama agus minicíochta","dobhriathra-ama-agus-miniciochta",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1aafe-82c2-797c-8175-8167d08577f9","Na maoluimhreacha agus aois","na-maoluimhreacha-agus-aois",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1aafe-8100-7170-bfa0-2752d771f049","Aon, dhá agus trí le hainmfhocail","aon-dha-agus-tri-le-hainmfhocail",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1aafe-80db-72f1-8938-cdb6e4c2795e","An t-am ar an gclog","an-t-am-ar-an-gclog",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1aafe-82fb-7807-bd2f-0a7cbc8ecc15","Orduithe simplí agus ná","orduithe-simpli-agus-na",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1aafe-7fd6-7da5-87c5-7df460a35f81","Agus, ach agus nó","agus-ach-agus-no",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a1aafe-8133-7251-8fe3-ce4c1df7a02d","Bhí agus beidh: tagairt bhunúsach don am","bhi-agus-beidh-tagairt-bhunusach-don-am",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a1aafe-82f0-7d8d-8abe-d9139d573c70","Ord na habairte: briathar, ainmní agus cuspóir","ord-na-habairte-briathar-ainmni-agus-cuspoir",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":191,"displayOrder":192},"01a1aafe-7fa5-7a04-949e-a76e00c1b807","A, ár agus bhur: sealbh agus athruithe tosaigh","a-ar-agus-bhur-sealbh-agus-athruithe-tosaigh","A2",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":191,"displayOrder":197},"01a1aafe-82b2-769b-abd9-0e46bce793c3","Mise, tusa agus féin: béim ar an bhforainm","mise-tusa-agus-fein-beim-ar-an-bhforainm",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":191,"displayOrder":202},"01a1aafe-81d8-7638-8889-c41dfda244ae","Do agus de: tabhairt agus bunús","do-agus-de-tabhairt-agus-bunus",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":191,"displayOrder":207},"01a1aafe-82db-76f5-ad0e-8f722c3bd594","Ó, chuig agus as: gluaiseacht agus foinse","o-chuig-agus-as-gluaiseacht-agus-foinse",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":191,"displayOrder":212},"01a1aafe-81ef-724f-ae3f-f9569d1dfc69","Faoi, roimh agus tar éis","faoi-roimh-agus-tar-eis",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":191,"displayOrder":217},"01a1aafe-8309-7c8d-8825-14e1b8f965e2","Réamhfhocal agus alt: sa, san agus den","reamhfhocal-agus-alt-sa-san-agus-den",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":191,"displayOrder":222},"01a1aafe-835d-75da-8f23-457d20efed7e","Urú nó séimhiú i ndiaidh réamhfhocail agus an ailt","uru-no-seimhiu-i-ndiaidh-reamhfhocail-agus-an-ailt",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":191,"displayOrder":227},"01a1aafe-8092-7af4-9ff8-069c41b1fd74","An ginideach: seilbh agus gaol","an-ginideach-seilbh-agus-gaol",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":191,"displayOrder":232},"01a1aafe-8097-74e9-90c5-9db662aa72e1","An ginideach uatha agus an t-alt","an-ginideach-uatha-agus-an-t-alt",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":191,"displayOrder":237},"01a1aafe-80f5-7d7e-aa7b-cc6d3efcafef","An tuiseal gairmeach: a Sheáin agus a Mháire","an-tuiseal-gairmeach-a-sheain-agus-a-mhaire",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":191,"displayOrder":242},"01a1aafe-8264-7b23-80f0-ee21def1b95b","Iolraí coitianta: patrúin agus eisceachtaí","iolrai-coitianta-patruin-agus-eisceachtai",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":191,"displayOrder":247},"01a1aafe-7ff8-7662-b0a3-9fd6a48fd275","Aidiachtaí san iolra","aidiachtai-san-iolra",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":191,"displayOrder":252},"01a1aafe-82d1-7a63-9f61-d9d3ee1e25fa","Níos agus is: comparáid agus sárchéim","nios-agus-is-comparaid-agus-sarcheim",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":191,"displayOrder":257},"01a1aafe-817a-7749-bcc3-f9e22a69cad8","Chomh agus le: comparáid chomhionann","chomh-agus-le-comparaid-chomhionann",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":191,"displayOrder":262},"01a1aafe-802d-712e-a842-4d9f1f181c32","An aimsir chaite: briathra rialta","an-aimsir-chaite-briathra-rialta",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":191,"displayOrder":267},"01a1aafe-8109-737e-b1dd-e2bfc5bd7c33","Ar, níor agus nár san aimsir chaite","ar-nior-agus-nar-san-aimsir-chaite",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":191,"displayOrder":272},"01a1aafe-8032-747f-958f-deee7be9f280","An aimsir fháistineach: briathra rialta","an-aimsir-fhaistineach-briathra-rialta",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":191,"displayOrder":277},"01a1aafe-8137-76b7-b5c0-a497bc1140ac","Bí: foirmeacha neamhspleácha agus spleácha","bi-foirmeacha-neamhspleacha-agus-spleacha",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":191,"displayOrder":282},"01a1aafe-81b7-70a7-9243-be6d0aa11b38","Déan, téigh agus tar sna príomhaimsirí","dean-teigh-agus-tar-sna-priomhaimsiri",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":191,"displayOrder":287},"01a1aafe-7fbd-71ec-98b2-ce70f9e66af0","Abair, faigh agus feic sna príomhaimsirí","abair-faigh-agus-feic-sna-priomhaimsiri",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":191,"displayOrder":292},"01a1aafe-8118-7ddc-955a-4bf639da53a4","Ba agus níorbh: an chopail san am atá thart","ba-agus-niorbh-an-chopail-san-am-ata-thart",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":191,"displayOrder":297},"01a1aafe-827b-787b-a317-25b2e7eb7d2a","Is liom é: úinéireacht leis an gcopail","is-liom-e-uineireacht-leis-an-gcopail",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":191,"displayOrder":302},"01a1aafe-811d-7f9c-b4b8-af06677926aa","Ba mhaith liom rud a dhéanamh","ba-mhaith-liom-rud-a-dheanamh",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":191,"displayOrder":307},"01a1aafe-8319-70e2-a0f4-9faef75ba75a","Rud a cheannach: cuspóir roimh an ainm briathartha","rud-a-cheannach-cuspoir-roimh-an-ainm-briathartha",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":191,"displayOrder":312},"01a1aafe-8275-7b90-9095-aae91eb8445b","Is féidir agus ní féidir: cumas agus cead","is-feidir-agus-ni-feidir-cumas-agus-cead",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":191,"displayOrder":317},"01a1aafe-8149-7d98-a3cc-731eebf9f877","Caithfidh agus tá orm: dualgas","caithfidh-agus-ta-orm-dualgas",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":191,"displayOrder":322},"01a1aafe-8353-7f7e-8110-df5722456115","Uimhreacha le hainmfhocail: trí go deich","uimhreacha-le-hainmfhocail-tri-go-deich",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":191,"displayOrder":327},"01a1aafe-81b1-7daf-aabc-d1af4fef804a","Daoine a chomhaireamh: beirt go deichniúr","daoine-a-chomhaireamh-beirt-go-deichniur",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":191,"displayOrder":332},"01a1aafe-82f5-7c0c-ac4e-b6e80504e776","Orduimhreacha agus dátaí","orduimhreacha-agus-datai",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":191,"displayOrder":337},"01a1aafe-8243-7d80-8f57-f9fb7b92daa1","Go leor, mórán agus beagán","go-leor-moran-agus-beagan",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":191,"displayOrder":342},"01a1aafe-80fb-76f8-8cf5-c6346aa06fd2","Anseo, ansin agus ansiúd","anseo-ansin-agus-ansiud",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":191,"displayOrder":347},"01a1aafe-8291-7baa-ac84-4f54b775f109","Isteach agus istigh, amach agus amuigh","isteach-agus-istigh-amach-agus-amuigh",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":191,"displayOrder":352},"01a1aafe-82a7-7513-bdd8-262c29910dea","Mar agus toisc go: cúis shimplí","mar-agus-toisc-go-cuis-shimpli",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":191,"displayOrder":357},"01a1aafe-823c-7f8d-aafd-59d78e74bec1","Go agus nach tar éis sílim agus deir","go-agus-nach-tar-eis-silim-agus-deir",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":191,"displayOrder":362},"01a1aafe-8077-7952-9664-10d180268e0f","An duine atá anseo: tús leis an gclásal coibhneasta","an-duine-ata-anseo-tus-leis-an-gclasal-coibhneasta",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":191,"displayOrder":367},"01a1aafe-80a8-718c-a893-aa073406adce","An modh coinníollach i n-iarratais bhéasacha","an-modh-coinniollach-i-n-iarratais-bheasacha",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":372,"displayOrder":373},"01a1aafe-8054-77f9-b0af-58f9733513cc","An chéad díochlaonadh","an-chead-diochlaonadh","B1",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":372,"displayOrder":378},"01a1aafe-8072-73f7-8086-4db19363dcbf","An dara díochlaonadh","an-dara-diochlaonadh",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":372,"displayOrder":383},"01a1aafe-80f0-7c53-9927-b712cdc0ecca","An tríú díochlaonadh","an-triu-diochlaonadh",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":372,"displayOrder":388},"01a1aafe-804f-7ba8-a2ef-1d5b033ae379","An ceathrú agus an cúigiú díochlaonadh","an-ceathru-agus-an-cuigiu-diochlaonadh",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":372,"displayOrder":393},"01a1aafe-808d-7b46-93b7-23361890c6a8","An ginideach iolra: lagiolraí agus tréaniolraí","an-ginideach-iolra-lagiolrai-agus-treaniolrai",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":372,"displayOrder":398},"01a1aafe-7ff1-77a9-8ea2-8525681085f9","Aidiachtaí sa ghinideach","aidiachtai-sa-ghinideach",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":372,"displayOrder":403},"01a1aafe-7ffe-776e-9cb8-bce2fb0cfd64","Ainmfhocail chinnte agus éiginnte","ainmfhocail-chinnte-agus-eiginnte",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":372,"displayOrder":408},"01a1aafe-82ff-7f69-b8c3-5cc873f9a539","Réamhfhocail chomhshuite agus an ginideach","reamhfhocail-chomhshuite-agus-an-ginideach",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":372,"displayOrder":413},"01a1aafe-834f-74f5-95df-bc4756b4d821","Trí, thar, idir agus um","tri-thar-idir-agus-um",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":372,"displayOrder":418},"01a1aafe-812d-72d8-b270-221651bd3758","Beir, clois, ith, tabhair agus fan","beir-clois-ith-tabhair-agus-fan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":372,"displayOrder":423},"01a1aafe-8038-7016-85da-df77a3ca7660","An aimsir ghnáthchaite: gnáthaimh san am atá thart","an-aimsir-ghnathchaite-gnathaimh-san-am-ata-thart",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":372,"displayOrder":428},"01a1aafe-813d-7994-9f76-f684d7792436","Bíonn agus tá: nós agus staid reatha","bionn-agus-ta-nos-agus-staid-reatha",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":372,"displayOrder":433},"01a1aafe-80a2-77c6-9f8f-037a9c79fe06","An modh coinníollach: foirmeacha rialta agus neamhrialta","an-modh-coinniollach-foirmeacha-rialta-agus-neamhrialta",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":372,"displayOrder":438},"01a1aafe-82a1-76bb-9dc9-901ce3a5678e","Má agus dá: coinníoll oscailte agus hipitéis","ma-agus-da-coinnioll-oscailte-agus-hipiteis",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":372,"displayOrder":443},"01a1aafe-80be-74f7-96ba-5a3fa855c7ab","An saorbhriathar sna príomhaimsirí","an-saorbhriathar-sna-priomhaimsiri",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":372,"displayOrder":448},"01a1aafe-8022-7346-8336-7ae1058085d0","An aidiacht bhriathartha: toradh agus staid","an-aidiacht-bhriathartha-toradh-agus-staid",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":372,"displayOrder":453},"01a1aafe-8345-788c-a180-1d3f97f91712","Tar éis agus i ndiaidh: gníomh atá críochnaithe","tar-eis-agus-i-ndiaidh-gniomh-ata-criochnaithe",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":372,"displayOrder":458},"01a1aafe-80cd-794e-8e61-e3ad0b13d37e","An t-ainm briathartha le forainm cuspóireach","an-t-ainm-briathartha-le-forainm-cuspoireach",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":372,"displayOrder":463},"01a1aafe-8180-73a8-83ea-80407d6baff4","Chun agus le: cuspóir agus rún","chun-agus-le-cuspoir-agus-run",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":372,"displayOrder":468},"01a1aafe-805e-7704-9185-616b8118f933","An coibhneas díreach: ainmní agus cuspóir","an-coibhneas-direach-ainmni-agus-cuspoir",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":372,"displayOrder":473},"01a1aafe-8063-7412-bad6-8ba95ac763b7","An coibhneas indíreach: réamhfhocal agus sealbh","an-coibhneas-indireach-reamhfhocal-agus-sealbh",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":372,"displayOrder":478},"01a1aafe-81cd-7516-b32e-f55937e00ee4","Diúltú i gclásail choibhneasta","diultu-i-gclasail-choibhneasta",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":372,"displayOrder":483},"01a1aafe-8174-756c-8f62-fa6b7f70ddeb","Ceisteanna indíreacha le an agus ar","ceisteanna-indireacha-le-an-agus-ar",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":372,"displayOrder":488},"01a1aafe-82d6-7773-8f2f-18e2a6d0143e","Nuair, sula agus go dtí go","nuair-sula-agus-go-dti-go",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":372,"displayOrder":493},"01a1aafe-8162-713a-80f7-2fb70d5ee244","Cé go agus in ainneoin: codarsnacht","ce-go-agus-in-ainneoin-codarsnacht",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":372,"displayOrder":498},"01a1aafe-82e6-771b-a624-b67addbdd8aa","Caint indíreach: ráitis agus tagairt ama","oraid-indireach-raitis-agus-tagairt-ama",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":372,"displayOrder":503},"01a1aafe-7fe4-79e9-8a21-8ee3766d8cb1","Aicmiú agus ionannú leis an gcopail","aicmiu-agus-ionannu-leis-an-gcopail",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":372,"displayOrder":508},"01a1aafe-816e-764e-a554-cd0db0794541","Ceisteanna agus freagraí leis an gcopail","ceisteanna-agus-freagrai-leis-an-gcopail",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":372,"displayOrder":513},"01a1aafe-8211-7242-8d75-346c64c78ad0","Foirmeacha neamhrialta na comparáide","foirmeacha-neamhrialta-na-comparaide",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":372,"displayOrder":518},"01a1aafe-824a-78a5-910a-3ed9c496e9b5","Go maith agus go tapa: dobhriathra modha","go-maith-agus-go-tapa-dobhriathra-modha",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":372,"displayOrder":523},"01a1aafe-818b-78c9-972e-08d5d01b6358","Codáin, céatadáin agus deachúlacha","codain-ceatadain-agus-deachulacha",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":372,"displayOrder":528},"01a1aafe-8358-7c8e-ac2d-d7516bd2bcd4","Uimhreacha os cionn deich le hainmfhocail","uimhreacha-os-cionn-deich-le-hainmfhocail",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":372,"displayOrder":533},"01a1aafe-7fc4-7252-89d6-526a442d07ca","Abairtí scoilte le is chun béim a chur ar rud","abairti-scoilte-le-is-chun-beim-a-chur-ar-rud",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":372,"displayOrder":538},"01a1aafe-8142-7927-8989-397e459d4b20","Cách, gach duine agus a chéile","cach-gach-duine-agus-a-cheile",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":543,"displayOrder":544},"01a1aafe-81fa-7476-bdb7-b45745c521f7","Foirm an ainmnigh in ionad an ghinidigh","foirm-an-ainmnigh-in-ionad-an-ghinidigh","B2",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":543,"displayOrder":549},"01a1aafe-8332-72a0-bf21-612bcc955730","Sraitheanna ginideacha agus tagairt chinnte","sraitheanna-ginideacha-agus-tagairt-chinnte",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":543,"displayOrder":554},"01a1aafe-8004-74c1-884d-46ed88b9a31c","Ainmfhocail neamhrialta agus a ndíochlaonadh","ainmfhocail-neamhrialta-agus-a-ndiochlaonadh",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":543,"displayOrder":559},"01a1aafe-8323-7574-8dbd-a1b3051c0cc8","Séimhiú i ndiaidh ainmfhocail","seimhiu-i-ndiaidh-ainmfhocail",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":543,"displayOrder":564},"01a1aafe-830e-7e84-9b62-8d45eea70031","Réamhlitreacha h, n agus t: coinníollacha úsáide","reamhlitreacha-h-n-agus-t-coinniollacha-usaide",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":543,"displayOrder":569},"01a1aafe-8113-7cfd-b91b-47eedaf4473a","Athruithe tosaigh i bhfocail chomhshuite","athruithe-tosaigh-i-bhfocail-chomhshuite",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":543,"displayOrder":574},"01a1aafe-8205-7b97-b1c9-2104558eb46e","Foirmeacha cumaisc na copaile: gur, gurb agus nach","foirmeacha-cumaisc-na-copaile-gur-gurb-agus-nach",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":543,"displayOrder":579},"01a1aafe-8059-74f9-83f1-3acbc16b8eaf","An chopail sa choinníollach agus comparáid san am atá thart","an-chopail-sa-choinniollach-agus-comparaid-san-am-ata-thart",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":543,"displayOrder":584},"01a1aafe-80b9-7315-9ea8-877491841d5b","An saorbhriathar sa ghnáthchaite agus sa choinníollach","an-saorbhriathar-sa-ghnathchaite-agus-sa-choinniollach",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":543,"displayOrder":589},"01a1aafe-80b3-7670-be67-1e9712b5a97f","An saorbhriathar agus tá déanta: gníomh nó toradh","an-saorbhriathar-agus-ta-deanta-gniomh-no-toradh",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":543,"displayOrder":594},"01a1aafe-81c2-7398-8961-086fec4b3fc6","Díochlaonadh an ainm bhriathartha","diochlaonadh-an-ainm-bhriathartha",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":543,"displayOrder":599},"01a1aafe-81a6-7de8-84ef-228c8f1529a4","Cuspóirí cáilithe leis an ainm briathartha","cuspoiri-cailithe-leis-an-ainm-briathartha",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":543,"displayOrder":604},"01a1aafe-7fb6-74ee-b19e-a5bc13a54b42","Á dhéanamh agus á déanamh: sealbh agus tagairt","a-dheanamh-agus-a-deanamh-sealbh-agus-tagairt",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":543,"displayOrder":609},"01a1aafe-829b-7bb3-88c8-c6b1a9d773dc","Le déanamh agus le feiceáil: brí agus úsáid","le-deanamh-agus-le-feiceail-bri-agus-usaid",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":543,"displayOrder":614},"01a1aafe-80ad-7667-bc89-67fa5019b117","An modh foshuiteach i mbeannachtaí agus i mianta","an-modh-foshuiteach-i-mbeannachtai-agus-i-mianta",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":543,"displayOrder":619},"01a1aafe-8195-7be0-8274-a20fb86ed2dc","Coinníollacha frithfhíorasacha san am atá thart","coinniollacha-frithfhiorasacha-san-am-ata-thart",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":543,"displayOrder":624},"01a1aafe-82bc-7bdd-bed9-49b372ff8556","Mura, murar agus murach","mura-murar-agus-murach",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":543,"displayOrder":629},"01a1aafe-8304-7d78-900a-7d6f85cdd37f","Réamhfhocail sa choibhneas indíreach","reamhfhocail-sa-choibhneas-indireach",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":543,"displayOrder":634},"01a1aafe-809c-7cc3-9d14-78a95e2b2c77","An méid a agus a bhfuil: coibhneas gan réamhtheachtaí sainráite","an-meid-a-agus-a-bhfuil-coibhneas-gan-reamhtheachtai-sainraite",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":543,"displayOrder":639},"01a1aafe-8200-711e-aa86-8f274d6985f8","Foirmeacha coibhneasta san aimsir láithreach agus fháistineach","foirmeacha-coibhneasta-san-aimsir-laithreach-agus-fhaistineach",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":543,"displayOrder":644},"01a1aafe-81ac-76ed-aa15-f7a00dc43948","Dá mhéad agus is ea: comhghaol","da-mhead-agus-is-ea-comhghaol",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":543,"displayOrder":649},"01a1aafe-826a-7394-9ee4-bfbd7fdae0d9","Ionas go, ar eagla go agus sula: cuspóir agus réamhchúram","ion-go-ar-eagla-go-agus-sula-cuspoir-agus-reamhchuram",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":543,"displayOrder":654},"01a1aafe-7fdd-76e9-9ed8-ae4da6ad4515","Agus le clásal gan briathar: cúlra agus comhuaineacht","agus-le-clasal-gan-briathar-culra-agus-comhuaineacht",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":543,"displayOrder":659},"01a1aafe-82e0-7f98-a202-bb6a3f5bf0bc","Caint indíreach: orduithe agus iarratais","oraid-indireach-orduithe-agus-iarratais",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":543,"displayOrder":664},"01a1aafe-833c-704c-836b-f3bdc60bff20","Suas, thuas agus anuas: gluaiseacht agus suíomh","suas-thuas-agus-anuas-gluaiseacht-agus-suiomh",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":543,"displayOrder":669},"01a1aafe-832d-7729-aee4-4be13c1c6e75","Soir, thoir agus anoir: treonna agus bunús","soir-thoir-agus-anoir-treonna-agus-bunus",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":543,"displayOrder":674},"01a1aafe-834a-7587-8e9b-34a9bfbffc3b","Topaic agus fócas: ord focal marcáilte","topaic-agus-focas-ord-focal-marcailte",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":543,"displayOrder":679},"01a1aafe-81e3-7bce-bc73-db7b397795cc","Éilips agus freagraí gairide i gcomhthéacs","eilips-agus-freagrai-gairide-i-gcomhtheacs",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":543,"displayOrder":684},"01a1aafe-821d-75e9-9fc6-912ab8082c14","Foirmeacha táite agus scartha: caighdeán agus canúint","foirmeacha-taite-agus-scartha-caighdean-agus-canuint",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":543,"displayOrder":689},"01a1aafe-806d-72bc-a17d-a9ddf12eb9b9","An córas lárnach agus córas an tséimhithe","an-coras-larnach-agus-coras-an-tseimhithe",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":694,"displayOrder":695},"01a1aafe-8088-7c67-b41b-e62b5110d923","An ginideach i bhfrásaí fada cáilithe","an-ginideach-i-bhfrasai-fada-cailithe","C1",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":694,"displayOrder":700},"01a1aafe-800a-7309-bc46-79c0a697d1ce","Ainmneacha dílse, teidil agus an t-alt","ainmneacha-dilse-teidil-agus-an-t-alt",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":694,"displayOrder":705},"01a1aafe-7fea-7b68-99f6-44d9800062b4","Aidiachtaí i bhfrásaí ainmfhoclacha casta","aidiachtai-i-bhfrasai-ainmfhoclacha-casta",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":694,"displayOrder":710},"01a1aafe-8337-70cb-a28e-d53c520a8e84","Struchtúir mheasúnaithe agus mhothúchánacha leis an gcopail","struchtuir-mheasunaithe-agus-mhothuchanacha-leis-an-gcopail",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":694,"displayOrder":715},"01a1aafe-8167-7f69-8441-a276d172abfb","Ceangal agus tagairt i struchtúir chasta ionannaithe","ceangal-agus-tagairt-i-struchtuir-chasta-ionannaithe",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":694,"displayOrder":720},"01a1aafe-8010-793e-a796-493a019a055e","Ainmniú briathartha i dtéacsanna foirmiúla","ainmniu-briathartha-i-dteacsanna-foirmiula",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":694,"displayOrder":725},"01a1aafe-80c8-7714-a5c2-201f959f6145","An t-ainm briathartha: ainmní intuigthe agus débhríocht","an-t-ainm-briathartha-ainmni-intuigthe-agus-debhriocht",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":694,"displayOrder":730},"01a1aafe-81f4-7401-94fa-d64abce88e50","Féidearthacht, dóchúlacht agus cinnteacht","feidearthacht-dochulacht-agus-cinnteacht",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":694,"displayOrder":735},"01a1aafe-8083-75ac-83e6-f7984e368987","An foshuiteach i bhfo-chlásail fhoirmiúla","an-foshuiteach-i-bhfo-chlasail-fhoirmiula",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":694,"displayOrder":740},"01a1aafe-8186-750f-8048-28661a91ecab","Clásail choibhneasta neadaithe agus soiléireacht tagartha","clasail-choibhneasta-neadaithe-agus-soileireacht-tagartha",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":694,"displayOrder":745},"01a1aafe-8067-7a77-b7b0-fa1dd1f433db","An coibhneas sa chaint agus sa scríbhneoireacht","an-coibhneas-sa-chaint-agus-sa-scribhneoireacht",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":694,"displayOrder":750},"01a1aafe-8296-7836-951f-a5a5f9b9d6f1","Lamháltas agus argóint: bíodh go agus siúd is go","lamhaltas-agus-argoint-biodh-go-agus-siud-is-go",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":694,"displayOrder":755},"01a1aafe-82c7-7598-a4be-167395d31c8c","Nascairí foirmiúla: dá bhrí sin agus os a choinne sin","nascairi-foirmiula-da-bhri-sin-agus-os-a-choinne-sin",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":694,"displayOrder":760},"01a1aafe-8314-70f0-9c35-e33eab1a4634","Réamhtharraingt agus forainm tagartha","reamhtharraingt-agus-forainm-tagartha",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":694,"displayOrder":765},"01a1aafe-81c7-7beb-8770-dd4d96e4bc53","Diúltú codarsnach agus raon an diúltaithe","diultu-codarsnach-agus-raon-an-diultaithe",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":694,"displayOrder":770},"01a1aafe-8125-742e-a54c-91030151771b","Béim, teorannú agus amháin","beim-teorannu-agus-amhain",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":694,"displayOrder":775},"01a1aafe-8223-7232-add5-6a2882a57cbf","Foirmiúlacht agus nádúrthacht sa scríbhneoireacht","foirmiulacht-agus-nadurthacht-sa-scribhneoireacht",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":694,"displayOrder":780},"01a1aafe-8230-71d9-baf4-9369b91ff0cd","Gaeilge na Mumhan: foirmeacha briathartha i gcomhthéacs","gaeilge-na-mumhan-foirmeacha-briathartha-i-gcomhtheacs",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":694,"displayOrder":785},"01a1aafe-8229-7a44-b6eb-7deb1005e33a","Gaeilge Chonnacht: patrúin ghramadaí sa chaint","gaeilge-chonnacht-patruin-ghramadai-sa-chaint",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":694,"displayOrder":790},"01a1aafe-8236-76a8-8e49-2cc9fc17ed13","Gaeilge Uladh: foirmeacha agus struchtúir shainiúla","gaeilge-uladh-foirmeacha-agus-struchtuir-shainiula",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":694,"displayOrder":795},"01a1aafe-82cc-7740-b519-b1089ef34187","Nathanna réamhfhoclacha agus brí mheafarach","nathanna-reamhfhoclacha-agus-bri-mheafarach",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":694,"displayOrder":800},"01a1aafe-819b-7351-aa2c-be56a055fe77","Comhtháthú téacs: tagairt agus athrá rialaithe","comhthathu-teacs-tagairt-agus-athra-rialaithe",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":805,"displayOrder":806},"01a1aafe-8216-7f0d-835c-6c54709b1d52","Foirmeacha stairiúla sa nua-litríocht: léamh treoraithe","foirmeacha-stairiula-sa-nua-litriocht-leamh-treoraithe","C2",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":805,"displayOrder":811},"01a1aafe-80ea-7f6d-be56-071532f3e0cb","An tabharthach caomhnaithe i nathanna agus i gcanúintí","an-tabharthach-caomhnaithe-i-nathanna-agus-i-gcanuinti",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":805,"displayOrder":816},"01a1aafe-807c-7c67-8b0b-2e9670e8e6e7","An foshuiteach caite i dtéacsanna liteartha","an-foshuiteach-caite-i-dteacsanna-liteartha",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":805,"displayOrder":821},"01a1aafe-81e9-77fb-a57b-93a578ce4b46","Éilips na copaile i stíl liteartha","eilips-na-copaile-i-stil-liteartha",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":805,"displayOrder":826},"01a1aafe-8190-79a7-9866-ccbf2c9dd94f","Coibhneas casta i dtéacsanna dlí agus riaracháin","coibhneas-casta-i-dteacsanna-dli-agus-riarachain",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":805,"displayOrder":831},"01a1aafe-82eb-7bcf-8f81-e307a9e7a5e4","Ord focal agus comhthreomhaireacht sa reitric","ord-focal-agus-comhthreomhaireacht-sa-reitric",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":805,"displayOrder":836},"01a1aafe-8251-7b12-a8bb-018ccb90735a","Gramadach agus débhríocht d'aon ghnó","gramadach-agus-debhriocht-d-aon-ghno",165,{"id":838,"title":839,"slug":840,"language":9,"level":805,"displayOrder":841},"01a1aafe-810d-7a31-90d3-0ebbe5009432","Athrú réime idir insint agus comhrá","athru-reime-idir-insint-agus-comhra",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":805,"displayOrder":846},"01a1aafe-831d-7f1c-9b9b-497e92611a29","Seanlitriú agus foirmeacha nua-aimseartha: léamh comparáideach","seanlitriu-agus-foirmeacha-nua-aimseartha-leamh-comparaideach",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":805,"displayOrder":851},"01a1aafe-81bc-7b33-914c-3a3ea072202e","Dílseacht chanúna agus comhsheasmhacht eagarthóireachta","dilseacht-chanuna-agus-comhsheasmhacht-eagarthoireachta",168,{"id":853,"title":854,"slug":855,"language":9,"level":805,"displayOrder":856},"01a1aafe-81d2-796c-92d8-f2df41279bc0","Dlús ainmfhoclach agus soiléireacht i bprós gairmiúil","dlus-ainmfhoclach-agus-soileireacht-i-bpros-gairmiuil",169,{"id":858,"title":859,"slug":860,"language":9,"level":805,"displayOrder":861},"01a1aafe-820b-7614-8c4b-f24e34d0072d","Foirmeacha gramadaí i seanfhocail agus i nathanna liteartha","foirmeacha-gramadai-i-seanfhocail-agus-i-nathanna-liteartha",170,{"id":28,"title":29,"slug":30,"seoDescription":863,"content":864,"language":9,"level":10,"displayOrder":31,"grammarTopics":865,"createdAt":871,"updatedAt":872,"totalExercises":26,"vocabularyLists":873,"primaryTopicHub":874,"readyImages":876},"Foghlaim na seacht bpatrún uraithe, an fhuaim nua ag tús focail agus an litriú ceart, le samplaí simplí i ndiaidh ár agus treoir don léitheoireacht.","## 1. Cad is urú ann?\n\nAthraíonn **an t-urú** an fhuaim ag tús focail. Athraíonn an litriú freisin: cuirtear litir nó litreacha roimh an gcéad litir. Fanann an chéad litir san fhocal: **bád → mbád**.\n\nFoghlaimeoidh tú na seacht bpatrún consan agus conas iad a léamh. Úsáidfimid **ár** sna samplaí: baineann **ár mbád** linn, ní liomsa amháin.\n\n## 2. Na seacht bpatrún consan\n\nCuireann **ár** urú ar na consain seo ag tús focail.\n\n| Consan | Le hurú | Focal | Le hár |\n| --- | --- | --- | --- |\n| b | **mb** | bád | ár **mbád** |\n| c | **gc** | cat | ár **gcat** |\n| d | **nd** | doras | ár **ndoras** |\n| f | **bhf** | fón | ár **bhfón** |\n| p | **bp** | peann | ár **bpeann** |\n| t | **dt** | teach | ár **dteach** |\n| g | **ng** | gairdín | ár **ngairdín** |\n\nNí chuirtear urú ar gach consan. Ní athraíonn **l, m, n, r, s** i ndiaidh **ár**: **ár lámh**, **ár máthair**, **ár seomra**.\n\n:::note\nI ndiaidh **ár**, cuirtear **n-** roimh ghuta: **athair → ár n-athair**, **uncail → ár n-uncail**. Cloiseann tú fuaim **n** roimh an nguta.\n:::\n\n## 3. An fhuaim a chloiseann tú\n\nNí léitear an dá chonsan ar leith i **mb, gc, nd, bp, dt**. Cloiseann tú an fhuaim nua ag an tús:\n\n- **mb**: fuaim **m**, ní fuaim b;\n- **gc**: fuaim **g**, ní fuaim c;\n- **nd**: fuaim **n**, ní fuaim d;\n- **bp**: fuaim **b**, ní fuaim p;\n- **dt**: fuaim **d**, ní fuaim t.\n\nI **bhf**, cloiseann tú fuaim **bh**, ní fuaim f. Braitheann an fhuaim ar an bhfocal agus ar an gcanúint.\n\n:::note\n**Canúintí:** in **ár bhfón**, is gnách fuaim **v** a chloisteáil i nGaeilge na Mumhan agus fuaim **w** i nGaeilge Chonnacht. Tá an litriú céanna sa dá chás.\n:::\n\nI **ng**, cloiseann tú fuaim shrónach amháin: téann an t-aer tríd an tsrón. Ní fuaim n agus fuaim g ar leith iad.\n\n:::note\nTá fuaimeanna leathana agus caola sa Ghaeilge. Braitheann an fhuaim bheacht ar an bhfocal agus ar an gcanúint. Ní hionann fuaimniú gach duine, ach úsáidtear na patrúin litrithe céanna sa tábla.\n:::\n\n## 4. Léigh agus aithin an focal\n\nChun focal le hurú a aithint, féach ar an litriú bunaidh. Chun é a rá, úsáid an fhuaim nua ag an tús.\n\n:::example\n**bád → ár mbád**\n\nTá **ár mbád** ar an loch. Cloiseann tú m ag tús **mbád**.\n\n**cat → ár gcat**\n\nTá **ár gcat** sa ghairdín. Cloiseann tú g ag tús **gcat**.\n\n**teach → ár dteach**\n\nTá **ár dteach** mór. Cloiseann tú d ag tús **dteach**.\n:::\n\n:::warning\nCoinnigh an chéad litir den fhocal sa litriú.\n\n✓ ár **mbád** — ní ár mád\n\n✓ ár **gcat** — ní ár gat\n\nLe **f**, cuir **bh** roimhe: **fón → ár bhfón**. Fanann an **f**, ach ní chloiseann tú é.\n:::\n\n## 5. Seiceáil thapa\n\n1. Aimsigh an focal bunaidh: **mbád → bád**.\n2. Aithin patrún an uraithe: **b → mb**.\n3. Abair an fhuaim nua: **m**.\n4. Sa scríobh, coinnigh an **b**: **ár mbád**.\n\nCuimhnigh ar na seacht bpatrún consan: **mb, gc, nd, bhf, bp, dt, ng**. Athraíonn an fhuaim; fanann an bhunlitir sa litriú.",[866],{"id":867,"name":868,"level":10,"language":9,"isCompleted":869,"completionPercentage":870,"totalExercises":51,"completedExercises":870},"01a1aafe-7f06-767d-92a6-3b926aac0514","Séimhiú agus urú a aithint",false,0,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[],{"name":868,"slug":875,"language":9},"seimhiu-agus-uru-a-aithint-a1",[],{"id":867,"name":868,"slug":875,"language":9,"level":10,"introduction":878,"lessonCount":16,"totalExercises":51,"objectives":879,"prerequisites":882,"lessons":884},"Athraíonn tús focail sa Ghaeilge. Féach ar an h a léiríonn séimhiú, ansin ar na litreacha a chuirtear roimh fhocal le hurú. Ceangail an litriú leis an bhfuaim sa dá phatrún.",[880,881],"Séimhiú agus urú a idirdhealú sa litriú.","An bunfhocal a aithint agus an fhuaim athraithe a léamh.",[883],"Litreacha, gutaí agus consain na Gaeilge a aithint.",[885,907],{"id":23,"contentId":886,"slug":25,"title":24,"level":10,"summary":887,"order":11,"exercises":888},"pg_3a57b167-a980-4831-a07b-5019a3445c5e","Aithin séimhiú sa scríobh agus sa chaint trí mo bhád, do pheann agus m’fhón.",[889,893,896,900,903],{"id":890,"title":891,"order":870,"type":892},"01a1aafe-94c7-76a0-be79-30fc3dee7942","Séimhiú tar éis mo agus do","word_select",{"id":894,"title":895,"order":11,"type":892},"01a1aafe-94e1-7c79-8661-5f425575a225","Eisceachtaí, giorrúcháin agus fuaimeanna",{"id":897,"title":898,"order":16,"type":899},"01a1aafe-94f7-7a9b-b0f1-2b3a82bace4d","Orduithe beaga le mo agus do","sentence_builder",{"id":901,"title":902,"order":21,"type":899},"01a1aafe-9505-7a0c-ad59-dfbec66d8a58","Eisceachtaí agus focail ghiorraithe in abairtí",{"id":904,"title":905,"order":26,"type":906},"01a1aafe-9515-7164-a6c6-8d9eb65e0144","Séimhiú: litreacha, eisceachtaí agus fuaimeanna","word_sort",{"id":28,"contentId":908,"slug":30,"title":29,"level":10,"summary":909,"order":16,"exercises":910},"pg_58e66a4d-08d6-4061-9493-bca073c488d7","Aithin na seacht bpatrún uraithe agus léigh ár mbád agus ár n-athair leis an bhfuaim nua.",[911,914,917,920],{"id":912,"title":913,"order":870,"type":899},"01a1aafe-970c-75cb-997a-b3da2619f23e","Ár gcuid rudaí: abairtí leis an urú",{"id":915,"title":916,"order":11,"type":899},"01a1aafe-971d-76b4-a7fa-e4ea6de167a1","Cá bhfuil ár gcuid rudaí?",{"id":918,"title":919,"order":16,"type":906},"01a1aafe-972c-7ac0-93dd-f510f9f400ed","Tar éis ár: roghnaigh an tús",{"id":921,"title":922,"order":21,"type":906},"01a1aafe-9731-7f76-9ba8-bf7cfa6152c8","Faigh an bhunlitir tar éis ár",[924,930,933,937],{"@id":925,"@type":926,"id":912,"grammarPage":927,"title":913,"instructions":928,"displayOrder":870,"type":899,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":869,"ogImageUrl":929},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-970c-75cb-997a-b3da2619f23e","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-80e5-72eb-b099-cf09a5505797","Cuir na píosaí in ord chun abairt a dhéanamh. Tá píosa breise ann nach n-úsáidfidh tú.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1aae40ed-ae95-456c-9463-9f03c8d1f91f_hero.webp?v=1793870173",{"@id":931,"@type":926,"id":915,"grammarPage":927,"title":916,"instructions":928,"displayOrder":11,"type":899,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":869,"ogImageUrl":932},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-971d-76b4-a7fa-e4ea6de167a1","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_e2992455-893c-4eae-9112-a7acbff4e199_hero.webp?v=1793870173",{"@id":934,"@type":926,"id":918,"grammarPage":927,"title":919,"instructions":935,"displayOrder":16,"type":906,"questionCount":26,"blankCount":870,"isCompleted":869,"ogImageUrl":936},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-972c-7ac0-93dd-f510f9f400ed","Tapáil focal, ansin tapáil an colún ceart dó.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_143279cd-6c4f-4c34-be3e-43cac550c639_hero.webp?v=1793870173",{"@id":938,"@type":926,"id":921,"grammarPage":927,"title":922,"instructions":939,"displayOrder":21,"type":906,"questionCount":26,"blankCount":870,"isCompleted":869,"ogImageUrl":940},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9731-7f76-9ba8-bf7cfa6152c8","Tapáil frása, ansin tapáil an colún a léiríonn tús an ainmfhocail gan ár.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d9a757fc-052f-4da7-881a-3ae03bfae6d9_hero.webp?v=1793870174",null,{"html":943,"toc":944},"\u003Ch2 id=\"cad-is-ur-ann\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Cad is urú ann?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Athraíonn \u003Cstrong>an t-urú\u003C\u002Fstrong> an fhuaim ag tús focail. Athraíonn an litriú freisin: cuirtear litir nó litreacha roimh an gcéad litir. Fanann an chéad litir san fhocal: \u003Cstrong>bád → mbád\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Foghlaimeoidh tú na seacht bpatrún consan agus conas iad a léamh. Úsáidfimid \u003Cstrong>ár\u003C\u002Fstrong> sna samplaí: baineann \u003Cstrong>ár mbád\u003C\u002Fstrong> linn, ní liomsa amháin.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"na-seacht-bpatrn-consan\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Na seacht bpatrún consan\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Cuireann \u003Cstrong>ár\u003C\u002Fstrong> urú ar na consain seo ag tús focail.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Consan\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Le hurú\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Focal\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Le hár\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>b\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>mb\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>bád\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ár \u003Cstrong>mbád\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>c\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>gc\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>cat\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ár \u003Cstrong>gcat\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>d\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>nd\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>doras\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ár \u003Cstrong>ndoras\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>f\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>bhf\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>fón\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ár \u003Cstrong>bhfón\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>p\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>bp\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>peann\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ár \u003Cstrong>bpeann\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>t\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>dt\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>teach\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ár \u003Cstrong>dteach\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>g\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>gairdín\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ár \u003Cstrong>ngairdín\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Ní chuirtear urú ar gach consan. Ní athraíonn \u003Cstrong>l, m, n, r, s\u003C\u002Fstrong> i ndiaidh \u003Cstrong>ár\u003C\u002Fstrong>: \u003Cstrong>ár lámh\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ár máthair\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>ár seomra\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>I ndiaidh \u003Cstrong>ár\u003C\u002Fstrong>, cuirtear \u003Cstrong>n-\u003C\u002Fstrong> roimh ghuta: \u003Cstrong>athair → ár n-athair\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>uncail → ár n-uncail\u003C\u002Fstrong>. Cloiseann tú fuaim \u003Cstrong>n\u003C\u002Fstrong> roimh an nguta.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"an-fhuaim-a-chloiseann-t\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>An fhuaim a chloiseann tú\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ní léitear an dá chonsan ar leith i \u003Cstrong>mb, gc, nd, bp, dt\u003C\u002Fstrong>. Cloiseann tú an fhuaim nua ag an tús:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>mb\u003C\u002Fstrong>: fuaim \u003Cstrong>m\u003C\u002Fstrong>, ní fuaim b;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>gc\u003C\u002Fstrong>: fuaim \u003Cstrong>g\u003C\u002Fstrong>, ní fuaim c;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>nd\u003C\u002Fstrong>: fuaim \u003Cstrong>n\u003C\u002Fstrong>, ní fuaim d;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>bp\u003C\u002Fstrong>: fuaim \u003Cstrong>b\u003C\u002Fstrong>, ní fuaim p;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>dt\u003C\u002Fstrong>: fuaim \u003Cstrong>d\u003C\u002Fstrong>, ní fuaim t.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>I \u003Cstrong>bhf\u003C\u002Fstrong>, cloiseann tú fuaim \u003Cstrong>bh\u003C\u002Fstrong>, ní fuaim f. Braitheann an fhuaim ar an bhfocal agus ar an gcanúint.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>\u003Cstrong>Canúintí:\u003C\u002Fstrong> in \u003Cstrong>ár bhfón\u003C\u002Fstrong>, is gnách fuaim \u003Cstrong>v\u003C\u002Fstrong> a chloisteáil i nGaeilge na Mumhan agus fuaim \u003Cstrong>w\u003C\u002Fstrong> i nGaeilge Chonnacht. Tá an litriú céanna sa dá chás.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>I \u003Cstrong>ng\u003C\u002Fstrong>, cloiseann tú fuaim shrónach amháin: téann an t-aer tríd an tsrón. Ní fuaim n agus fuaim g ar leith iad.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Tá fuaimeanna leathana agus caola sa Ghaeilge. Braitheann an fhuaim bheacht ar an bhfocal agus ar an gcanúint. Ní hionann fuaimniú gach duine, ach úsáidtear na patrúin litrithe céanna sa tábla.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"ligh-agus-aithin-an-focal\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Léigh agus aithin an focal\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Chun focal le hurú a aithint, féach ar an litriú bunaidh. Chun é a rá, úsáid an fhuaim nua ag an tús.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>bád → ár mbád\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tá \u003Cstrong>ár mbád\u003C\u002Fstrong> ar an loch. Cloiseann tú m ag tús \u003Cstrong>mbád\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>cat → ár gcat\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tá \u003Cstrong>ár gcat\u003C\u002Fstrong> sa ghairdín. Cloiseann tú g ag tús \u003Cstrong>gcat\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>teach → ár dteach\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tá \u003Cstrong>ár dteach\u003C\u002Fstrong> mór. Cloiseann tú d ag tús \u003Cstrong>dteach\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Coinnigh an chéad litir den fhocal sa litriú.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ ár \u003Cstrong>mbád\u003C\u002Fstrong> — ní ár mád\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ ár \u003Cstrong>gcat\u003C\u002Fstrong> — ní ár gat\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Le \u003Cstrong>f\u003C\u002Fstrong>, cuir \u003Cstrong>bh\u003C\u002Fstrong> roimhe: \u003Cstrong>fón → ár bhfón\u003C\u002Fstrong>. Fanann an \u003Cstrong>f\u003C\u002Fstrong>, ach ní chloiseann tú é.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"seiceil-thapa\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Seiceáil thapa\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>Aimsigh an focal bunaidh: \u003Cstrong>mbád → bád\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Aithin patrún an uraithe: \u003Cstrong>b → mb\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Abair an fhuaim nua: \u003Cstrong>m\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Sa scríobh, coinnigh an \u003Cstrong>b\u003C\u002Fstrong>: \u003Cstrong>ár mbád\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Cuimhnigh ar na seacht bpatrún consan: \u003Cstrong>mb, gc, nd, bhf, bp, dt, ng\u003C\u002Fstrong>. Athraíonn an fhuaim; fanann an bhunlitir sa litriú.\u003C\u002Fp>\n",[945,949,953,957,961],{"id":946,"text":947,"depth":16,"number":948},"cad-is-ur-ann","Cad is urú ann?","1",{"id":950,"text":951,"depth":16,"number":952},"na-seacht-bpatrn-consan","Na seacht bpatrún consan","2",{"id":954,"text":955,"depth":16,"number":956},"an-fhuaim-a-chloiseann-t","An fhuaim a chloiseann tú","3",{"id":958,"text":959,"depth":16,"number":960},"ligh-agus-aithin-an-focal","Léigh agus aithin an focal","4",{"id":962,"text":963,"depth":16,"number":964},"seiceil-thapa","Seiceáil thapa","5"]