[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-ga-ar-agus-le-mothuchain-agus-caidreamh":3,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-8104-7f18-840f-f46e6cf47584":175,"exercise-list-path-ga-none":215},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":172,"readyImages":174},"01a1aafe-8104-7f18-840f-f46e6cf47584","Ar agus le: mothúcháin agus caidreamh","ar-agus-le-mothuchain-agus-caidreamh","Úsáid ar le mothúcháin mar áthas agus brón, agus le i bhfrásaí faoi thaitneamh, comhluadar agus cairdeas: orm, ort, liom agus leat i samplaí simplí.","## 1. Mothúcháin agus daoine\n\nÚsáideann tú **ar** le mothúcháin: **Tá áthas orm.** Úsáideann tú **le** i bhfrásaí faoi rudaí is maith leat, faoi chomhluadar agus faoi chairdeas: **Is maith liom ceol. Tá Seán liom. Is cara liom é.**\n\n## 2. Tá áthas orm\n\nSeo an patrún: **Tá + mothúchán + ar + duine.**\n\n| Mothúchán | Sampla |\n| --- | --- |\n| áthas | Tá **áthas ar Nóra**. |\n| brón | Tá **brón ar Sheán**. |\n| eagla | Tá **eagla ar Mháire**. |\n\nLe **mé**, úsáideann tú **orm**: **Tá áthas orm.** Le **tú**, úsáideann tú **ort**: **Tá áthas ort.**\n\n:::example\nTá mo chara anseo. Tá **áthas orm**.\n\nTá mo mhadra tinn. Tá **brón orm**.\n\nTá madra mór ag tafann. Tá **eagla ar Nóra**.\n:::\n\n:::note\nIs frása úsáideach é **Tá brón orm** nuair a dhéanann tú botún freisin: **Tá brón orm. Tá mé déanach.**\n:::\n\n## 3. Is maith liom; tá tú liom\n\nTá **le** sna trí phatrún seo. Ní hionann an bhrí atá leo.\n\n| Úsáid | Patrún | Sampla |\n| --- | --- | --- |\n| Rud is maith leat | **Is maith le + duine + rud.** | Is maith **le Nóra** ceol. |\n| Comhluadar | **Tá + duine + le + duine eile.** | Tá Nóra **le Seán**. |\n| Cairdeas | **Is cara le + duine + é\u002Fí.** | Is cara **le Nóra** é. |\n\n:::example\n**Is maith liom ceol.** Éistim le ceol gach lá.\n\n**Tá Nóra liom.** Táimid sa chaifé le chéile.\n\n**Is cara liom í.** Nóra is ainm di.\n:::\n\n:::warning\nÚsáid **Tá** leis na mothúcháin thuas, ach **Is** sa fhrása **Is maith liom**.\n\n✓ **Tá áthas orm.**\n\n✓ **Is maith liom ceol.**\n\n✗ Tá maith liom ceol.\n:::\n\n## 4. Orm, ort, liom, leat\n\nNuair nach n-úsáideann tú ainm an duine, roghnaigh an fhoirm cheart. Ní deir tú **ar mé** ná **le mé**: deir tú **orm** agus **liom**.\n\n| Duine | Ar | Le |\n| --- | --- | --- |\n| mé | **orm** | **liom** |\n| tú | **ort** | **leat** |\n| sé | **air** | **leis** |\n| sí | **uirthi** | **léi** |\n| muid | **orainn** | **linn** |\n| sibh | **oraibh** | **libh** |\n| siad | **orthu** | **leo** |\n\n:::example\nTá áthas ar Nóra. → Tá áthas **uirthi**.\n\nIs maith le Seán caife. → Is maith **leis** caife.\n\nTá Nóra agus Seán anseo. Tá áthas **orthu**. Tá Máire **leo**.\n:::\n\nLe hainm duine, cuireann **ar** séimhiú ar an gcéad chonsan más féidir: **ar Sheán**, **ar Mháire**. Ní chuireann **le** séimhiú air: **le Seán**, **le Máire**.\n\n## 5. Na patrúin le cuimhneamh orthu\n\nFoghlaim na frásaí iomlána:\n\n- Mothúchán: **Tá áthas orm. Tá brón ort. Tá eagla uirthi.**\n- Rud is maith leat: **Is maith liom ceol.**\n- Duine i do chomhluadar: **Tá Seán liom.**\n- Cara: **Is cara liom é.**\n\n:::tip\nNá roghnaigh **ar** nó **le** leis féin. Cuimhnigh ar an bpatrún: **áthas orm**, ach **is maith liom**.\n:::","ga","A1",19,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a1aafe-7ef9-7143-ac56-96440b09f105","Agam, orm agus liom",false,0,12,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",6,[23],{"id":24,"title":25,"vocabularyListWords":26,"isPublished":39},"01a1aafe-e597-70f2-ad88-52d4fc75f259","Focail: Ar agus le: mothúcháin agus caidreamh",[27,52,64,79,96,111,133,147,161],{"id":28,"vocabularyWord":29,"displayOrder":40},"01a1aafe-e597-7156-ad88-52d4fd3bce55",{"id":30,"word":31,"frequency":32,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":33,"audio":16},"01a1aafe-bbb2-7630-914f-d7b8d66e7674","ar",10,[34,41,46],{"id":35,"partOfSpeech":36,"definition":37,"exampleSentences":38,"isPrimary":39,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d208-761c-b76b-4ef1f4c81af2","PREPOSITION","Réamhfhocal a thaispeánann go bhfuil rud éigin ar dhromchla rud eile, nó os a chionn agus i dteagmháil leis.","Tá an leabhar ar an mbord.\nChuir sí hata ar a ceann.\nTá pictiúr mór ar an mballa.",true,1,{"id":42,"partOfSpeech":36,"definition":43,"exampleSentences":44,"isPrimary":16,"meaningOrder":45},"01a1ab92-d208-769c-b76b-4ef1f55c7a60","Réamhfhocal a úsáidtear le tuiscint, le mothúchán nó le staid choirp a chur in iúl, mar shampla ocras, tart nó brón, a bhíonn ar dhuine.","Tá ocras orm.\nTá tart ar an leanbh.\nTá brón orthu inniu.",2,{"id":47,"partOfSpeech":48,"definition":49,"exampleSentences":50,"isPrimary":16,"meaningOrder":51},"01a1ab92-d208-7714-b76b-4ef1f56d1bd8","PARTICLE","Cáithnín ceisteach a chuirtear roimh bhriathar san aimsir chaite chun ceist a chur.","Ar ith tú do lón?\nAr chuala tú an nuacht?\nAr tháinig sé abhaile inné?",3,{"id":53,"vocabularyWord":54,"displayOrder":45},"01a1aafe-e597-718e-ad88-52d4fdb823d1",{"id":55,"word":56,"frequency":40,"level":57,"language":9,"partsOfSpeech":58,"audio":16},"01a1aafe-bfc5-72a5-81d8-30977019b5bf","áthas","B1",[59],{"id":60,"partOfSpeech":61,"definition":62,"exampleSentences":63,"isPrimary":39,"meaningOrder":40},"01a1ab92-dcd6-7d43-b050-2b88d5cb21c3","NOUN","Mothú mór sásta nó lúcháir a bhíonn ar dhuine nuair a tharlaíonn rud maith dó nó nuair a fhaigheann sé nuacht mhaith.","Bhí áthas orm an nuacht a chloisteáil.\nLéim sí le háthas nuair a bhuaigh sí an comórtas.\nTá áthas an domhain ar na páistí um Nollaig.",{"id":65,"vocabularyWord":66,"displayOrder":51},"01a1aafe-e597-71b2-ad88-52d4fdef0248",{"id":67,"word":68,"frequency":69,"level":57,"language":9,"partsOfSpeech":70,"audio":16},"01a1aafe-bfc7-7eec-961a-adc5ea95befb","brón",7,[71,75],{"id":72,"partOfSpeech":61,"definition":73,"exampleSentences":74,"isPrimary":39,"meaningOrder":40},"01a1ab92-dcd7-7159-ba5f-d9db7d31771c","Mothú doimhin tubaiste nó duilleoige a bhíonn ar dhuine de bharr caillте, bháis nó drochscéil; uaigneas croí.","Bhí brón mór ar an teaghlach nuair a fuair an seanathair bás.\nChuir an drochscéal brón orm.\nBhí a brón le feiceáil ar a aghaidh.",{"id":76,"partOfSpeech":61,"definition":77,"exampleSentences":78,"isPrimary":16,"meaningOrder":45},"01a1ab92-dcd7-71a5-ba5f-d9db7dd3c3ca","Aiféala nó doilíos as rud a rinneadh nó nár rinneadh; úsáidtear go minic i bhfrásaí leithscéil, mar 'tá brón orm'.","Tá brón orm gur tháinig mé déanach.\nAn bhfuil brón ort faoin mbotún a rinne tú?\nDúirt sí go raibh brón uirthi faoin méid a tharla.",{"id":80,"vocabularyWord":81,"displayOrder":95},"01a1aafe-e597-71d2-ad88-52d4fe5da9dd",{"id":82,"word":83,"frequency":84,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":85,"audio":16},"01a1aafe-bdb2-7b40-bd03-a4248bb68ce0","tá brón orm",8,[86,91],{"id":87,"partOfSpeech":88,"definition":89,"exampleSentences":90,"isPrimary":39,"meaningOrder":40},"01a1aafe-bdf4-719f-9f8a-6416e1c0879e","PHRASE","Abairt a úsáidtear chun leithscéal a ghabháil le duine nó chun a rá go bhfuil tú croíbhriste nó cráite faoi rud éigin a tharla.","Tá brón orm, ach ní féidir liom teacht go dtí an cóisir anocht.\nTá brón orm gur bhuail mé isteach ort.\nTá brón orm, níor thuig mé an cheist.",{"id":92,"partOfSpeech":88,"definition":93,"exampleSentences":94,"isPrimary":16,"meaningOrder":45},"01a1ab92-d782-7b09-bbfb-0bc13c955579","Abairt a chuireann in iúl go bhfuil tú ag mothú brónach nó díomúch mar gheall ar rud éigin.","Tá brón orm mar tá mo chara ag fágáil na scoile.\nTá brón orm inniu mar d'imigh mo mhadra amú.\nCén fáth a bhfuil brón ort? Tá brón orm mar tá mé tinn.",4,{"id":97,"vocabularyWord":98,"displayOrder":110},"01a1aafe-e597-71f2-ad88-52d4fecaa469",{"id":99,"word":100,"frequency":84,"level":57,"language":9,"partsOfSpeech":101,"audio":16},"01a1aafe-bfdf-7052-b5a4-cefb85ad91dd","eagla",[102,106],{"id":103,"partOfSpeech":61,"definition":104,"exampleSentences":105,"isPrimary":39,"meaningOrder":40},"01a1ab92-dcd9-7074-9d52-f5247f96b3c0","An mothú míshuaimhneach a bhíonn ort nuair a bhíonn contúirt nó rud dána os do chomhair; scáth nó critheagla.","Tá eagla orm roimh mhadraí móra.\nBhí eagla an domhain ar an leanbh sa dorchadas.\nNíl eagla ar bith air roimh an uisce.",{"id":107,"partOfSpeech":61,"definition":108,"exampleSentences":109,"isPrimary":16,"meaningOrder":45},"01a1ab92-dcd9-70c0-9d52-f52480103d97","Imní nó amhras go dtarlóidh rud éigin nach bhfuil ag teastáil uait; leithscéal nó cúis a bhíonn ag duine le rud a sheachaint.","Tá eagla orm go mbeidh mé déanach don chruinniú.\nBhí eagla uirthi nach n-éireodh léi sa scrúdú.\nTóg do chóta leat, eagla go dtosódh sé ag cur báistí.",5,{"id":112,"vocabularyWord":113,"displayOrder":21},"01a1aafe-e597-7212-ad88-52d4ff6e6d4b",{"id":114,"word":115,"frequency":32,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":116,"audio":16},"01a1aafe-bc79-7bbe-9c51-d926971dea35","le",[117,121,125,129],{"id":118,"partOfSpeech":36,"definition":119,"exampleSentences":120,"isPrimary":39,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d3e9-7ada-a80d-ddf2209ff44e","Focal a úsáidtear chun duine nó rud a lua atá in éineacht le duine nó le rud eile; i dteannta.","Tá mé ag siúl leis an madra.\nChuaigh Máire go dtí an siopa le Seán.\nÓlaim tae le bainne gach maidin.",{"id":122,"partOfSpeech":36,"definition":123,"exampleSentences":124,"isPrimary":16,"meaningOrder":45},"01a1ab92-d3e9-7b2e-a80d-ddf2219167c7","Focal a thaispeánann an uirlis nó an modh a úsáidtear chun rud a dhéanamh; trí chabhair rud éigin.","Scríobh sé an litir le peann.\nOsclaíonn tú an doras le heochair.\nBhuail sí an liathróid le maide.",{"id":126,"partOfSpeech":36,"definition":127,"exampleSentences":128,"isPrimary":16,"meaningOrder":51},"01a1ab92-d3e9-7b72-a80d-ddf221a15a8b","Focal a thaispeánann úinéireacht nó leas i rud, go háirithe leis an mbriathar substainteach 'is'; ar leis é.","Is liomsa an leabhar seo.\nIs le Peadar an teach mór sin.\nCé leis an cóta atá ar an gcathaoir?",{"id":130,"partOfSpeech":36,"definition":131,"exampleSentences":132,"isPrimary":16,"meaningOrder":95},"01a1ab92-d3e9-7bb6-a80d-ddf2227ac791","Focal a úsáidtear roimh ainmfhocal briathartha chun rud atá le déanamh nó ag teastáil a chur in iúl.","Tá obair le déanamh agam anocht.\nNíl aon rud le ceannach sa siopa seo.\nTá cuid mhór le foghlaim againn.",{"id":134,"vocabularyWord":135,"displayOrder":69},"01a1aafe-e597-722e-ad88-52d500607798",{"id":136,"word":137,"frequency":32,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":138,"audio":16},"01a1aafe-bd96-7578-bb52-e6f5b1e3bfa9","is maith liom",[139,143],{"id":140,"partOfSpeech":88,"definition":141,"exampleSentences":142,"isPrimary":39,"meaningOrder":40},"01a1aafe-bdf1-7cac-87f8-a6ae8d37dfab","Nath a úsáidtear chun a rá go dtaitníonn rud nó duine leat; chun suim nó fonn a chur in iúl i leith rud éigin.","Is maith liom caife ar maidin.\nIs maith liom an ceol traidisiúnta.\nIs maith liom mo chairde go mór.",{"id":144,"partOfSpeech":88,"definition":145,"exampleSentences":146,"isPrimary":16,"meaningOrder":45},"01a1ab92-d780-7b70-aafb-5e3fde51e63f","Nath a úsáidtear chun fonn nó mian a chur in iúl, go háirithe leis an mhodh coinníollach (ba mhaith liom): rud a theastaíonn uait.","Is maith liom a bheith sa bhaile nuair a bhíonn an aimsir go dona.\nIs maith liom go mbíonn tú sásta.\nIs maith liom go mór go bhfuil tú anseo.",{"id":148,"vocabularyWord":149,"displayOrder":84},"01a1aafe-e597-724e-ad88-52d50093c44c",{"id":150,"word":151,"frequency":84,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":152,"audio":16},"01a1aafe-bbe0-7ad5-b48b-01f40e4ea6f2","ceol",[153,157],{"id":154,"partOfSpeech":61,"definition":155,"exampleSentences":156,"isPrimary":39,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d20e-7de7-bee9-76356224e567","Fuaimeanna binne a chcumtar agus a sheinntear le gléasanna ceoil nó a chanann daoine; an ealaín a bhaineann leis na fuaimeanna sin.","Is breá liom ceol, go háirithe ceol traidisiúnta.\nBíonn ceol ar siúl sa teach tábhairne gach oíche Dhomhnaigh.\nCuireann an múinteoir ceol ar siúl ag tús an ranga.",{"id":158,"partOfSpeech":61,"definition":159,"exampleSentences":160,"isPrimary":16,"meaningOrder":45},"01a1ab92-d20e-7e83-bee9-7635623c848a","Píosa ceoil nó fonn ar leith; amhrán nó port a sheinntear nó a chantar (go háirithe san uimhir iolra).","Chuala mé ceolta áille sa halla aréir.\nSeinneann an banna ceolta nua ar an stáitse.\nTá ceolta ón tseanaimsir ag mo sheanathair ar an taifeadán.",{"id":162,"vocabularyWord":163,"displayOrder":171},"01a1aafe-e597-726a-ad88-52d500e9a63a",{"id":164,"word":165,"frequency":84,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":166,"audio":16},"01a1aafe-bbd5-7970-b4e4-32850cc4eab5","cara",[167],{"id":168,"partOfSpeech":61,"definition":169,"exampleSentences":170,"isPrimary":39,"meaningOrder":40},"01a1ab92-d20d-7674-8bb7-3c0817b85e68","Duine a bhfuil caidreamh measúil cairdiúil agat leis agus a thaitníonn leat; duine nach ball den teaghlach é, ach a bhfuil tú muiníneach as.","Is é Seán mo chara is fearr.\nTá cara agam atá ina chónaí i nGaillimh.\nChuaigh mé go dtí an phictiúrlann le mo chara inné.",9,{"name":15,"slug":173,"language":9},"agam-orm-agus-liom-a1",[],[176,185,191,198,203,210],{"@id":177,"@type":178,"id":179,"grammarPage":180,"title":181,"instructions":182,"displayOrder":17,"type":183,"questionCount":18,"blankCount":18,"isCompleted":16,"ogImageUrl":184},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-988e-70f1-bb57-4065816ca922","GrammarExercise","01a1aafe-988e-70f1-bb57-4065816ca922","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-8104-7f18-840f-f46e6cf47584","Mothúcháin: ar agus a chuid foirmeacha","Roghnaigh an freagra ceart. Coinnigh an duine céanna nuair a athraíonn tú ainm nó forainm.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2ccd1f02-cc7d-4301-81fa-3d7506148582_hero.webp?v=1793870174",{"@id":186,"@type":178,"id":187,"grammarPage":180,"title":188,"instructions":189,"displayOrder":40,"type":183,"questionCount":18,"blankCount":18,"isCompleted":16,"ogImageUrl":190},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-98a1-7d58-9eab-5976e6a854f7","01a1aafe-98a1-7d58-9eab-5976e6a854f7","Le: roghanna, comhluadar agus cairdeas","Líon gach bearna. Léigh an comhthéacs agus úsáid an fhoirm don duine atá luaite idir lúibíní.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_aaad2f53-2ed1-4ed9-b721-5cd844c4bc1a_hero.webp?v=1793870174",{"@id":192,"@type":178,"id":193,"grammarPage":180,"title":194,"instructions":195,"displayOrder":45,"type":196,"questionCount":32,"blankCount":32,"isCompleted":16,"ogImageUrl":197},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-98b4-7604-8a16-b51caf424893","01a1aafe-98b4-7604-8a16-b51caf424893","Mothúcháin: cuir na focail in ord","Cuir na píosaí in ord chun abairt a dhéanamh. Tá píosa breise i ngach ceist nach n-úsáidfidh tú.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_e4a010ff-db2a-4bc2-b17b-55657bd6fd79_hero.webp?v=1793870174",{"@id":199,"@type":178,"id":200,"grammarPage":180,"title":201,"instructions":195,"displayOrder":51,"type":196,"questionCount":32,"blankCount":32,"isCompleted":16,"ogImageUrl":202},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-98c4-7313-8c11-01b3ea95b655","01a1aafe-98c4-7313-8c11-01b3ea95b655","Le: rogha, cairdeas agus comhluadar","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_09d7dd68-dc90-4281-b6e1-0d9806b8674a_hero.webp?v=1793870174",{"@id":204,"@type":178,"id":205,"grammarPage":180,"title":206,"instructions":207,"displayOrder":95,"type":208,"questionCount":95,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":209},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-98d3-7c79-a861-f53170b5ac6a","01a1aafe-98d3-7c79-a861-f53170b5ac6a","Ar agus le: brí na bpatrún","Tapáil píosa, ansin tapáil an colún ceart. Cuir gach píosa i gcolún.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_66ea9218-2d04-4d08-b85f-8f9c10604936_hero.webp?v=1793870174",{"@id":211,"@type":178,"id":212,"grammarPage":180,"title":213,"instructions":207,"displayOrder":110,"type":208,"questionCount":95,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":214},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-98db-7634-8631-d16e6723e703","01a1aafe-98db-7634-8631-d16e6723e703","Ar agus le: foirmeacha agus ainmneacha","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_81c864b9-a825-41c5-8451-07cdb97492cc_hero.webp?v=1793870174",null]