[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-ga-ba-agus-niorbh-an-chopail-san-am-ata-thart":3,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-8118-7ddc-955a-4bf639da53a4":22,"exercise-list-path-ga-none":70},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"totalExercises":17,"vocabularyLists":20,"readyImages":21},"01a1aafe-8118-7ddc-955a-4bf639da53a4","Ba agus níorbh: an chopail san am atá thart","ba-agus-niorbh-an-chopail-san-am-ata-thart","Foghlaim ba, b’, níor agus níorbh chun post nó ról san am atá thart a chur in iúl, le séimhiú, samplaí simplí agus an difríocht idir ba agus bhí.","## 1. Ag caint faoin am atá thart\n\nÚsáideann tú **ba** agus **níorbh** chun a rá cén post nó ról a bhí ag duine san am atá thart. Bíonn na foirmeacha **b’** agus **níor** ann freisin. Féach ar na patrúin seo chun an fhoirm cheart a roghnú.\n\n:::example\n**Anois:** Is múinteoir mé.\n\n**San am atá thart:** Ba mhúinteoir mé deich mbliana ó shin.\n\n**Anois:** Is altra í.\n\n**San am atá thart:** B’altra í ag an am sin.\n:::\n\n## 2. Ba agus b’\n\nRoimh chonsan, úsáid **ba**. Cuir séimhiú ar an bhfocal ina dhiaidh más féidir: **múinteoir → mhúinteoir**, **dochtúir → dhochtúir**.\n\nRoimh ghuta, úsáid **b’**. Níl spás idir **b’** agus an focal ina dhiaidh.\n\n| Tús an fhocail | Foirm | Sampla |\n| --- | --- | --- |\n| m | ba + séimhiú | **Ba mhúinteoir** mé. |\n| d | ba + séimhiú | **Ba dhochtúir** é. |\n| a | b’ | **B’altra** í. |\n| i | b’ | **B’innealtóir** é. |\n\nNí féidir séimhiú a chur ar gach consan. Mar shampla, ní athraíonn **scoláire** sa phatrún seo: **Ba scoláire mé**.\n\n:::note\nÚsáidtear **b’** freisin roimh **fh** agus guta ina dhiaidh: **B’fhear ciúin é**.\n:::\n\n## 3. Níor agus níorbh\n\nChun abairt dhiúltach a dhéanamh, úsáid **níor** roimh chonsan agus cuir séimhiú air más féidir. Úsáid **níorbh** roimh ghuta.\n\n| Abairt dhearfach | Abairt dhiúltach |\n| --- | --- |\n| Ba mhúinteoir mé. | **Níor mhúinteoir** mé. |\n| Ba dhochtúir é. | **Níor dhochtúir** é. |\n| B’altra í. | **Níorbh altra** í. |\n| B’innealtóir é. | **Níorbh innealtóir** é. |\n| Ba scoláire mé. | **Níor scoláire** mé. |\n\nÚsáid **níorbh** freisin roimh **fh** agus guta ina dhiaidh: **Níorbh fhear ciúin é**.\n\n:::example\nBhí Nóra ag obair san ospidéal fiche bliain ó shin. **Níor dhochtúir í. B’altra í.**\n\nBhí mé ar scoil ag an am sin. **Níor mhúinteoir mé. Ba scoláire mé.**\n:::\n\n:::warning\nNí úsáidtear **níorbh** roimh gach focal.\n\n✓ **Níor mhúinteoir mé.**\n\n✗ Níorbh mhúinteoir mé.\n\nAch roimh ghuta: **Níorbh altra mé.**\n:::\n\n## 4. Ba nó bhí?\n\nMar atá le **is** agus **tá**, tá difríocht idir **ba** agus **bhí**. Sna patrúin seo, úsáid **ba** le post nó ról. Úsáid **bhí** le háit nó le staid.\n\n| An rud atá á rá agat | Sampla |\n| --- | --- |\n| Post | **Ba mhúinteoir** í. |\n| Áit | **Bhí** sí sa scoil. |\n| Staid | **Bhí** sí tuirseach. |\n\n:::example\n**Ba mhúinteoir í** Máire ag an am sin. **Bhí sí** ag obair i scoil bheag. **Bhí sí** sásta ansin.\n:::\n\n:::tip\nCoinnigh an dá phatrún seo le chéile:\n\n- **Is múinteoir í → Ba mhúinteoir í.**\n- **Tá sí tuirseach → Bhí sí tuirseach.**\n:::\n\n## 5. Seiceáil thapa\n\nAgus tú ag caint faoi phost nó ról san am atá thart:\n\n1. Roghnaigh abairt dhearfach nó abairt dhiúltach.\n2. Féach ar thús an fhocail: consan nó guta?\n3. Cuir séimhiú ann más féidir.\n\n- **Ba mhúinteoir mé** — dearfach, roimh chonsan.\n- **B’altra mé** — dearfach, roimh ghuta.\n- **Níor mhúinteoir mé** — diúltach, roimh chonsan.\n- **Níorbh altra mé** — diúltach, roimh ghuta.\n\nCuimhnigh freisin ar **b’fhear** agus **níorbh fhear**, le **fh** agus guta ina dhiaidh.","ga","A2",57,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a1aafe-7f0e-70ef-b3df-851b67bce611",false,0,6,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[],[],[23,33,40,49,55,63],{"@id":24,"@type":25,"id":26,"grammarPage":27,"title":28,"instructions":29,"displayOrder":16,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":32},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-99e4-7616-bf2e-b6711ba17e79","GrammarExercise","01a1aafe-99e4-7616-bf2e-b6711ba17e79","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-8118-7ddc-955a-4bf639da53a4","Ba, b’ nó bhí: poist agus saol laethúil","Roghnaigh an fhoirm cheart chun gach abairt dhearfach faoin am atá thart a chríochnú.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c14c7bd3-f9c0-4041-91b7-88a79b0401d4_hero.webp?v=1793870174",{"@id":34,"@type":25,"id":35,"grammarPage":27,"title":36,"instructions":37,"displayOrder":38,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":39},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-99f7-7352-a1a3-7acb98247d21","01a1aafe-99f7-7352-a1a3-7acb98247d21","Níor agus níorbh: róil a shéanadh","Roghnaigh an fhoirm cheart chun gach abairt dhiúltach faoin am atá thart a chríochnú.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_29d80fb8-bd8d-4bda-9850-6cba01ff1dc5_hero.webp?v=1793870174",{"@id":41,"@type":25,"id":42,"grammarPage":27,"title":43,"instructions":44,"displayOrder":45,"type":46,"questionCount":47,"blankCount":47,"isCompleted":15,"ogImageUrl":48},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9a09-7a56-b8f5-34040afc82e7","01a1aafe-9a09-7a56-b8f5-34040afc82e7","Poist agus staid san am atá thart","Cuir na píosaí in ord chun abairt a dhéanamh. Tá píosa breise i ngach ceist nach n-úsáidfidh tú.",2,"sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_192178bd-4fec-4513-afbb-2451004ae787_hero.webp?v=1793870174",{"@id":50,"@type":25,"id":51,"grammarPage":27,"title":52,"instructions":44,"displayOrder":53,"type":46,"questionCount":47,"blankCount":47,"isCompleted":15,"ogImageUrl":54},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9a17-77c8-8d8a-5c7b06f0cfe7","01a1aafe-9a17-77c8-8d8a-5c7b06f0cfe7","Róil a shéanadh san am atá thart",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_97c25c47-14e2-400f-ad6a-f37b5b0a864c_hero.webp?v=1793870174",{"@id":56,"@type":25,"id":57,"grammarPage":27,"title":58,"instructions":59,"displayOrder":60,"type":61,"questionCount":60,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":62},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9a25-7b14-b863-ac6b2ce0667a","01a1aafe-9a25-7b14-b863-ac6b2ce0667a","Ba agus níorbh: foirmeacha a rangú","Tapáil píosa, ansin tapáil an colún cuí. Cuir gach píosa i gcolún.",4,"word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_81838365-ff00-4a96-9e19-f15fed31bfac_hero.webp?v=1793870174",{"@id":64,"@type":25,"id":65,"grammarPage":27,"title":66,"instructions":67,"displayOrder":68,"type":61,"questionCount":60,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":69},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9a2b-75a9-90ef-178b5ba00578","01a1aafe-9a2b-75a9-90ef-178b5ba00578","Ról, áit nó staid san am atá thart","Tapáil gach abairt agus ansin tapáil an colún cuí di. Úsáid gach píosa.",5,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_bfb89d17-6c86-46ba-a3c3-8b31ddde6193_hero.webp?v=1793870174",null]