[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ga":3,"grammar-pages-ga":4,"grammar-page-ga-beim-teorannu-agus-amhain":862,"grammar-lesson-path-ga-beim-teorannu-agus-amhain-raon-an-diultaithe-agus-an-teorannaithe-c1":950,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-8125-742e-a54c-91030151771b":989,"grammar-quick-check-01a1aafe-8125-742e-a54c-91030151771b":1004,"grammar-lesson-body-01a1aafe-8125-742e-a54c-91030151771b-5fe19ka9af":1026},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,807,812,817,822,827,832,837,842,847,852,857],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1aafe-801c-7377-b0ca-925821532f8c","An aibítir agus an síneadh fada","an-aibitir-agus-an-sineadh-fada","ga","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1aafe-81a1-76a3-b4f4-0017aeca1580","Consain leathana agus chaola","consain-leathana-agus-chaola",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1aafe-8150-7d79-bfb7-b8680a9300d3","Caol le caol agus leathan le leathan","caol-le-caol-agus-leathan-le-leathan",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1aafe-80c3-7227-931d-6781116b30ae","An séimhiú: fuaim agus litriú","an-seimhiu-fuaim-agus-litriu",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1aafe-80e5-72eb-b099-cf09a5505797","An t-urú: fuaim agus litriú","an-t-uru-fuaim-agus-litriu",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1aafe-82ac-7c76-b2ac-c555aa62751c","Mé, tú, sé agus sí: forainmnigh phearsanta","me-tu-se-agus-si-forainmnigh-phearsanta",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1aafe-8340-7ea2-9a30-e11e95a6d12b","Tá agus níl: cur síos agus suíomh","ta-agus-nil-cur-sios-agus-suiomh",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1aafe-804b-72da-94f6-92a7fd62b16b","An bhfuil agus nach bhfuil: ceisteanna agus freagraí","an-bhfuil-agus-nach-bhfuil-ceisteanna-agus-freagrai",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1aafe-825f-70ad-a561-1477a04ba170","Inscne an ainmfhocail","inscne-an-ainmfhocail",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1aafe-80d6-7e80-8e6d-4859e649b8bf","An t-alt uatha: an fear agus an bhean","an-t-alt-uatha-an-fear-agus-an-bhean",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1aafe-80d2-76b4-a0e4-bade7e68347b","An t-alt roimh ghuta agus s","an-t-alt-roimh-ghuta-agus-s",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1aafe-80df-7e48-ba99-3ff811987774","An t-iolra agus an t-alt na","an-t-iolra-agus-an-t-alt-na",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1aafe-8027-7baf-a4b9-669a7a80162d","An aidiacht i ndiaidh an ainmfhocail","an-aidiacht-i-ndiaidh-an-ainmfhocail",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1aafe-828c-7a41-b872-c9c2a4332fe2","Is múinteoir mé: an chopail agus aicmiú","is-muinteoir-me-an-chopail-agus-aicmiu",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1aafe-8287-73e0-a789-dab935c8781e","Is mise: ainm agus aithne","is-mise-ainm-agus-aithne",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1aafe-8281-79b2-b37f-c0f17f001179","Is maith liom: rogha agus taitneamh","is-maith-liom-rogha-agus-taitneamh",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1aafe-826f-7d62-b01f-6990c52e3be2","Is agus tá: an difríocht bhunúsach","is-agus-ta-an-difriocht-bhunusach",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1aafe-7fd0-77ed-9baf-d44eecbaf96d","Ag agus na forainmnigh agam, agat, aige","ag-agus-na-forainmnigh-agam-agat-aige",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1aafe-8104-7f18-840f-f46e6cf47584","Ar agus le: mothúcháin agus caidreamh","ar-agus-le-mothuchain-agus-caidreamh",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1aafe-8258-7b5c-bc91-1d3eb3620a3b","I, ar agus ag: áit agus suíomh","i-ar-agus-ag-ait-agus-suiomh",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1aafe-82b7-795e-b75c-5e2691c5fc89","Mo agus do: sealbh phearsanta","mo-agus-do-sealbh-phearsanta",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1aafe-8328-7b34-95bb-058bd26c0672","Seo, sin agus siúd: taispeáint","seo-sin-agus-siud-taispeaint",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1aafe-815c-722c-81f3-c7542682ede8","Cé, cad agus cá: ceisteanna bunúsacha","ce-cad-agus-ca-ceisteanna-bunusacha",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1aafe-8156-7c00-9ef1-1a21c79cacfc","Cathain, conas agus cén fáth","cathain-conas-agus-cen-fath",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1aafe-7fca-7784-a15d-792fbe3e49ea","Ag agus an t-ainm briathartha: gníomh ar siúl","ag-agus-an-t-ainm-briathartha-gniomh-ar-siul",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1aafe-803d-788d-84da-4d65f7c4fd03","An aimsir láithreach: an chéad réimniú","an-aimsir-laithreach-an-chead-reimniu",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1aafe-8046-71ed-8882-76515b5bf1eb","An aimsir láithreach: an dara réimniú","an-aimsir-laithreach-an-dara-reimniu",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1aafe-8016-7d05-938e-fad3c9aeb77a","An agus ní leis an aimsir láithreach","an-agus-ni-leis-an-aimsir-laithreach",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1aafe-81de-7596-aecb-9b653fc54614","Dobhriathra ama agus minicíochta","dobhriathra-ama-agus-miniciochta",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1aafe-82c2-797c-8175-8167d08577f9","Na maoluimhreacha agus aois","na-maoluimhreacha-agus-aois",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1aafe-8100-7170-bfa0-2752d771f049","Aon, dhá agus trí le hainmfhocail","aon-dha-agus-tri-le-hainmfhocail",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1aafe-80db-72f1-8938-cdb6e4c2795e","An t-am ar an gclog","an-t-am-ar-an-gclog",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1aafe-82fb-7807-bd2f-0a7cbc8ecc15","Orduithe simplí agus ná","orduithe-simpli-agus-na",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1aafe-7fd6-7da5-87c5-7df460a35f81","Agus, ach agus nó","agus-ach-agus-no",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a1aafe-8133-7251-8fe3-ce4c1df7a02d","Bhí agus beidh: tagairt bhunúsach don am","bhi-agus-beidh-tagairt-bhunusach-don-am",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a1aafe-82f0-7d8d-8abe-d9139d573c70","Ord na habairte: briathar, ainmní agus cuspóir","ord-na-habairte-briathar-ainmni-agus-cuspoir",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":191,"displayOrder":192},"01a1aafe-7fa5-7a04-949e-a76e00c1b807","A, ár agus bhur: sealbh agus athruithe tosaigh","a-ar-agus-bhur-sealbh-agus-athruithe-tosaigh","A2",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":191,"displayOrder":197},"01a1aafe-82b2-769b-abd9-0e46bce793c3","Mise, tusa agus féin: béim ar an bhforainm","mise-tusa-agus-fein-beim-ar-an-bhforainm",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":191,"displayOrder":202},"01a1aafe-81d8-7638-8889-c41dfda244ae","Do agus de: tabhairt agus bunús","do-agus-de-tabhairt-agus-bunus",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":191,"displayOrder":207},"01a1aafe-82db-76f5-ad0e-8f722c3bd594","Ó, chuig agus as: gluaiseacht agus foinse","o-chuig-agus-as-gluaiseacht-agus-foinse",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":191,"displayOrder":212},"01a1aafe-81ef-724f-ae3f-f9569d1dfc69","Faoi, roimh agus tar éis","faoi-roimh-agus-tar-eis",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":191,"displayOrder":217},"01a1aafe-8309-7c8d-8825-14e1b8f965e2","Réamhfhocal agus alt: sa, san agus den","reamhfhocal-agus-alt-sa-san-agus-den",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":191,"displayOrder":222},"01a1aafe-835d-75da-8f23-457d20efed7e","Urú nó séimhiú i ndiaidh réamhfhocail agus an ailt","uru-no-seimhiu-i-ndiaidh-reamhfhocail-agus-an-ailt",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":191,"displayOrder":227},"01a1aafe-8092-7af4-9ff8-069c41b1fd74","An ginideach: seilbh agus gaol","an-ginideach-seilbh-agus-gaol",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":191,"displayOrder":232},"01a1aafe-8097-74e9-90c5-9db662aa72e1","An ginideach uatha agus an t-alt","an-ginideach-uatha-agus-an-t-alt",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":191,"displayOrder":237},"01a1aafe-80f5-7d7e-aa7b-cc6d3efcafef","An tuiseal gairmeach: a Sheáin agus a Mháire","an-tuiseal-gairmeach-a-sheain-agus-a-mhaire",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":191,"displayOrder":242},"01a1aafe-8264-7b23-80f0-ee21def1b95b","Iolraí coitianta: patrúin agus eisceachtaí","iolrai-coitianta-patruin-agus-eisceachtai",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":191,"displayOrder":247},"01a1aafe-7ff8-7662-b0a3-9fd6a48fd275","Aidiachtaí san iolra","aidiachtai-san-iolra",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":191,"displayOrder":252},"01a1aafe-82d1-7a63-9f61-d9d3ee1e25fa","Níos agus is: comparáid agus sárchéim","nios-agus-is-comparaid-agus-sarcheim",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":191,"displayOrder":257},"01a1aafe-817a-7749-bcc3-f9e22a69cad8","Chomh agus le: comparáid chomhionann","chomh-agus-le-comparaid-chomhionann",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":191,"displayOrder":262},"01a1aafe-802d-712e-a842-4d9f1f181c32","An aimsir chaite: briathra rialta","an-aimsir-chaite-briathra-rialta",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":191,"displayOrder":267},"01a1aafe-8109-737e-b1dd-e2bfc5bd7c33","Ar, níor agus nár san aimsir chaite","ar-nior-agus-nar-san-aimsir-chaite",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":191,"displayOrder":272},"01a1aafe-8032-747f-958f-deee7be9f280","An aimsir fháistineach: briathra rialta","an-aimsir-fhaistineach-briathra-rialta",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":191,"displayOrder":277},"01a1aafe-8137-76b7-b5c0-a497bc1140ac","Bí: foirmeacha neamhspleácha agus spleácha","bi-foirmeacha-neamhspleacha-agus-spleacha",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":191,"displayOrder":282},"01a1aafe-81b7-70a7-9243-be6d0aa11b38","Déan, téigh agus tar sna príomhaimsirí","dean-teigh-agus-tar-sna-priomhaimsiri",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":191,"displayOrder":287},"01a1aafe-7fbd-71ec-98b2-ce70f9e66af0","Abair, faigh agus feic sna príomhaimsirí","abair-faigh-agus-feic-sna-priomhaimsiri",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":191,"displayOrder":292},"01a1aafe-8118-7ddc-955a-4bf639da53a4","Ba agus níorbh: an chopail san am atá thart","ba-agus-niorbh-an-chopail-san-am-ata-thart",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":191,"displayOrder":297},"01a1aafe-827b-787b-a317-25b2e7eb7d2a","Is liom é: úinéireacht leis an gcopail","is-liom-e-uineireacht-leis-an-gcopail",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":191,"displayOrder":302},"01a1aafe-811d-7f9c-b4b8-af06677926aa","Ba mhaith liom rud a dhéanamh","ba-mhaith-liom-rud-a-dheanamh",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":191,"displayOrder":307},"01a1aafe-8319-70e2-a0f4-9faef75ba75a","Rud a cheannach: cuspóir roimh an ainm briathartha","rud-a-cheannach-cuspoir-roimh-an-ainm-briathartha",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":191,"displayOrder":312},"01a1aafe-8275-7b90-9095-aae91eb8445b","Is féidir agus ní féidir: cumas agus cead","is-feidir-agus-ni-feidir-cumas-agus-cead",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":191,"displayOrder":317},"01a1aafe-8149-7d98-a3cc-731eebf9f877","Caithfidh agus tá orm: dualgas","caithfidh-agus-ta-orm-dualgas",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":191,"displayOrder":322},"01a1aafe-8353-7f7e-8110-df5722456115","Uimhreacha le hainmfhocail: trí go deich","uimhreacha-le-hainmfhocail-tri-go-deich",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":191,"displayOrder":327},"01a1aafe-81b1-7daf-aabc-d1af4fef804a","Daoine a chomhaireamh: beirt go deichniúr","daoine-a-chomhaireamh-beirt-go-deichniur",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":191,"displayOrder":332},"01a1aafe-82f5-7c0c-ac4e-b6e80504e776","Orduimhreacha agus dátaí","orduimhreacha-agus-datai",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":191,"displayOrder":337},"01a1aafe-8243-7d80-8f57-f9fb7b92daa1","Go leor, mórán agus beagán","go-leor-moran-agus-beagan",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":191,"displayOrder":342},"01a1aafe-80fb-76f8-8cf5-c6346aa06fd2","Anseo, ansin agus ansiúd","anseo-ansin-agus-ansiud",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":191,"displayOrder":347},"01a1aafe-8291-7baa-ac84-4f54b775f109","Isteach agus istigh, amach agus amuigh","isteach-agus-istigh-amach-agus-amuigh",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":191,"displayOrder":352},"01a1aafe-82a7-7513-bdd8-262c29910dea","Mar agus toisc go: cúis shimplí","mar-agus-toisc-go-cuis-shimpli",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":191,"displayOrder":357},"01a1aafe-823c-7f8d-aafd-59d78e74bec1","Go agus nach tar éis sílim agus deir","go-agus-nach-tar-eis-silim-agus-deir",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":191,"displayOrder":362},"01a1aafe-8077-7952-9664-10d180268e0f","An duine atá anseo: tús leis an gclásal coibhneasta","an-duine-ata-anseo-tus-leis-an-gclasal-coibhneasta",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":191,"displayOrder":367},"01a1aafe-80a8-718c-a893-aa073406adce","An modh coinníollach i n-iarratais bhéasacha","an-modh-coinniollach-i-n-iarratais-bheasacha",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":372,"displayOrder":373},"01a1aafe-8054-77f9-b0af-58f9733513cc","An chéad díochlaonadh","an-chead-diochlaonadh","B1",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":372,"displayOrder":378},"01a1aafe-8072-73f7-8086-4db19363dcbf","An dara díochlaonadh","an-dara-diochlaonadh",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":372,"displayOrder":383},"01a1aafe-80f0-7c53-9927-b712cdc0ecca","An tríú díochlaonadh","an-triu-diochlaonadh",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":372,"displayOrder":388},"01a1aafe-804f-7ba8-a2ef-1d5b033ae379","An ceathrú agus an cúigiú díochlaonadh","an-ceathru-agus-an-cuigiu-diochlaonadh",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":372,"displayOrder":393},"01a1aafe-808d-7b46-93b7-23361890c6a8","An ginideach iolra: lagiolraí agus tréaniolraí","an-ginideach-iolra-lagiolrai-agus-treaniolrai",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":372,"displayOrder":398},"01a1aafe-7ff1-77a9-8ea2-8525681085f9","Aidiachtaí sa ghinideach","aidiachtai-sa-ghinideach",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":372,"displayOrder":403},"01a1aafe-7ffe-776e-9cb8-bce2fb0cfd64","Ainmfhocail chinnte agus éiginnte","ainmfhocail-chinnte-agus-eiginnte",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":372,"displayOrder":408},"01a1aafe-82ff-7f69-b8c3-5cc873f9a539","Réamhfhocail chomhshuite agus an ginideach","reamhfhocail-chomhshuite-agus-an-ginideach",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":372,"displayOrder":413},"01a1aafe-834f-74f5-95df-bc4756b4d821","Trí, thar, idir agus um","tri-thar-idir-agus-um",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":372,"displayOrder":418},"01a1aafe-812d-72d8-b270-221651bd3758","Beir, clois, ith, tabhair agus fan","beir-clois-ith-tabhair-agus-fan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":372,"displayOrder":423},"01a1aafe-8038-7016-85da-df77a3ca7660","An aimsir ghnáthchaite: gnáthaimh san am atá thart","an-aimsir-ghnathchaite-gnathaimh-san-am-ata-thart",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":372,"displayOrder":428},"01a1aafe-813d-7994-9f76-f684d7792436","Bíonn agus tá: nós agus staid reatha","bionn-agus-ta-nos-agus-staid-reatha",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":372,"displayOrder":433},"01a1aafe-80a2-77c6-9f8f-037a9c79fe06","An modh coinníollach: foirmeacha rialta agus neamhrialta","an-modh-coinniollach-foirmeacha-rialta-agus-neamhrialta",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":372,"displayOrder":438},"01a1aafe-82a1-76bb-9dc9-901ce3a5678e","Má agus dá: coinníoll oscailte agus hipitéis","ma-agus-da-coinnioll-oscailte-agus-hipiteis",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":372,"displayOrder":443},"01a1aafe-80be-74f7-96ba-5a3fa855c7ab","An saorbhriathar sna príomhaimsirí","an-saorbhriathar-sna-priomhaimsiri",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":372,"displayOrder":448},"01a1aafe-8022-7346-8336-7ae1058085d0","An aidiacht bhriathartha: toradh agus staid","an-aidiacht-bhriathartha-toradh-agus-staid",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":372,"displayOrder":453},"01a1aafe-8345-788c-a180-1d3f97f91712","Tar éis agus i ndiaidh: gníomh atá críochnaithe","tar-eis-agus-i-ndiaidh-gniomh-ata-criochnaithe",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":372,"displayOrder":458},"01a1aafe-80cd-794e-8e61-e3ad0b13d37e","An t-ainm briathartha le forainm cuspóireach","an-t-ainm-briathartha-le-forainm-cuspoireach",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":372,"displayOrder":463},"01a1aafe-8180-73a8-83ea-80407d6baff4","Chun agus le: cuspóir agus rún","chun-agus-le-cuspoir-agus-run",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":372,"displayOrder":468},"01a1aafe-805e-7704-9185-616b8118f933","An coibhneas díreach: ainmní agus cuspóir","an-coibhneas-direach-ainmni-agus-cuspoir",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":372,"displayOrder":473},"01a1aafe-8063-7412-bad6-8ba95ac763b7","An coibhneas indíreach: réamhfhocal agus sealbh","an-coibhneas-indireach-reamhfhocal-agus-sealbh",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":372,"displayOrder":478},"01a1aafe-81cd-7516-b32e-f55937e00ee4","Diúltú i gclásail choibhneasta","diultu-i-gclasail-choibhneasta",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":372,"displayOrder":483},"01a1aafe-8174-756c-8f62-fa6b7f70ddeb","Ceisteanna indíreacha le an agus ar","ceisteanna-indireacha-le-an-agus-ar",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":372,"displayOrder":488},"01a1aafe-82d6-7773-8f2f-18e2a6d0143e","Nuair, sula agus go dtí go","nuair-sula-agus-go-dti-go",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":372,"displayOrder":493},"01a1aafe-8162-713a-80f7-2fb70d5ee244","Cé go agus in ainneoin: codarsnacht","ce-go-agus-in-ainneoin-codarsnacht",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":372,"displayOrder":498},"01a1aafe-82e6-771b-a624-b67addbdd8aa","Caint indíreach: ráitis agus tagairt ama","oraid-indireach-raitis-agus-tagairt-ama",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":372,"displayOrder":503},"01a1aafe-7fe4-79e9-8a21-8ee3766d8cb1","Aicmiú agus ionannú leis an gcopail","aicmiu-agus-ionannu-leis-an-gcopail",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":372,"displayOrder":508},"01a1aafe-816e-764e-a554-cd0db0794541","Ceisteanna agus freagraí leis an gcopail","ceisteanna-agus-freagrai-leis-an-gcopail",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":372,"displayOrder":513},"01a1aafe-8211-7242-8d75-346c64c78ad0","Foirmeacha neamhrialta na comparáide","foirmeacha-neamhrialta-na-comparaide",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":372,"displayOrder":518},"01a1aafe-824a-78a5-910a-3ed9c496e9b5","Go maith agus go tapa: dobhriathra modha","go-maith-agus-go-tapa-dobhriathra-modha",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":372,"displayOrder":523},"01a1aafe-818b-78c9-972e-08d5d01b6358","Codáin, céatadáin agus deachúlacha","codain-ceatadain-agus-deachulacha",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":372,"displayOrder":528},"01a1aafe-8358-7c8e-ac2d-d7516bd2bcd4","Uimhreacha os cionn deich le hainmfhocail","uimhreacha-os-cionn-deich-le-hainmfhocail",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":372,"displayOrder":533},"01a1aafe-7fc4-7252-89d6-526a442d07ca","Abairtí scoilte le is chun béim a chur ar rud","abairti-scoilte-le-is-chun-beim-a-chur-ar-rud",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":372,"displayOrder":538},"01a1aafe-8142-7927-8989-397e459d4b20","Cách, gach duine agus a chéile","cach-gach-duine-agus-a-cheile",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":543,"displayOrder":544},"01a1aafe-81fa-7476-bdb7-b45745c521f7","Foirm an ainmnigh in ionad an ghinidigh","foirm-an-ainmnigh-in-ionad-an-ghinidigh","B2",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":543,"displayOrder":549},"01a1aafe-8332-72a0-bf21-612bcc955730","Sraitheanna ginideacha agus tagairt chinnte","sraitheanna-ginideacha-agus-tagairt-chinnte",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":543,"displayOrder":554},"01a1aafe-8004-74c1-884d-46ed88b9a31c","Ainmfhocail neamhrialta agus a ndíochlaonadh","ainmfhocail-neamhrialta-agus-a-ndiochlaonadh",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":543,"displayOrder":559},"01a1aafe-8323-7574-8dbd-a1b3051c0cc8","Séimhiú i ndiaidh ainmfhocail","seimhiu-i-ndiaidh-ainmfhocail",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":543,"displayOrder":564},"01a1aafe-830e-7e84-9b62-8d45eea70031","Réamhlitreacha h, n agus t: coinníollacha úsáide","reamhlitreacha-h-n-agus-t-coinniollacha-usaide",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":543,"displayOrder":569},"01a1aafe-8113-7cfd-b91b-47eedaf4473a","Athruithe tosaigh i bhfocail chomhshuite","athruithe-tosaigh-i-bhfocail-chomhshuite",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":543,"displayOrder":574},"01a1aafe-8205-7b97-b1c9-2104558eb46e","Foirmeacha cumaisc na copaile: gur, gurb agus nach","foirmeacha-cumaisc-na-copaile-gur-gurb-agus-nach",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":543,"displayOrder":579},"01a1aafe-8059-74f9-83f1-3acbc16b8eaf","An chopail sa choinníollach agus comparáid san am atá thart","an-chopail-sa-choinniollach-agus-comparaid-san-am-ata-thart",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":543,"displayOrder":584},"01a1aafe-80b9-7315-9ea8-877491841d5b","An saorbhriathar sa ghnáthchaite agus sa choinníollach","an-saorbhriathar-sa-ghnathchaite-agus-sa-choinniollach",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":543,"displayOrder":589},"01a1aafe-80b3-7670-be67-1e9712b5a97f","An saorbhriathar agus tá déanta: gníomh nó toradh","an-saorbhriathar-agus-ta-deanta-gniomh-no-toradh",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":543,"displayOrder":594},"01a1aafe-81c2-7398-8961-086fec4b3fc6","Díochlaonadh an ainm bhriathartha","diochlaonadh-an-ainm-bhriathartha",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":543,"displayOrder":599},"01a1aafe-81a6-7de8-84ef-228c8f1529a4","Cuspóirí cáilithe leis an ainm briathartha","cuspoiri-cailithe-leis-an-ainm-briathartha",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":543,"displayOrder":604},"01a1aafe-7fb6-74ee-b19e-a5bc13a54b42","Á dhéanamh agus á déanamh: sealbh agus tagairt","a-dheanamh-agus-a-deanamh-sealbh-agus-tagairt",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":543,"displayOrder":609},"01a1aafe-829b-7bb3-88c8-c6b1a9d773dc","Le déanamh agus le feiceáil: brí agus úsáid","le-deanamh-agus-le-feiceail-bri-agus-usaid",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":543,"displayOrder":614},"01a1aafe-80ad-7667-bc89-67fa5019b117","An modh foshuiteach i mbeannachtaí agus i mianta","an-modh-foshuiteach-i-mbeannachtai-agus-i-mianta",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":543,"displayOrder":619},"01a1aafe-8195-7be0-8274-a20fb86ed2dc","Coinníollacha frithfhíorasacha san am atá thart","coinniollacha-frithfhiorasacha-san-am-ata-thart",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":543,"displayOrder":624},"01a1aafe-82bc-7bdd-bed9-49b372ff8556","Mura, murar agus murach","mura-murar-agus-murach",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":543,"displayOrder":629},"01a1aafe-8304-7d78-900a-7d6f85cdd37f","Réamhfhocail sa choibhneas indíreach","reamhfhocail-sa-choibhneas-indireach",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":543,"displayOrder":634},"01a1aafe-809c-7cc3-9d14-78a95e2b2c77","An méid a agus a bhfuil: coibhneas gan réamhtheachtaí sainráite","an-meid-a-agus-a-bhfuil-coibhneas-gan-reamhtheachtai-sainraite",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":543,"displayOrder":639},"01a1aafe-8200-711e-aa86-8f274d6985f8","Foirmeacha coibhneasta san aimsir láithreach agus fháistineach","foirmeacha-coibhneasta-san-aimsir-laithreach-agus-fhaistineach",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":543,"displayOrder":644},"01a1aafe-81ac-76ed-aa15-f7a00dc43948","Dá mhéad agus is ea: comhghaol","da-mhead-agus-is-ea-comhghaol",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":543,"displayOrder":649},"01a1aafe-826a-7394-9ee4-bfbd7fdae0d9","Ionas go, ar eagla go agus sula: cuspóir agus réamhchúram","ion-go-ar-eagla-go-agus-sula-cuspoir-agus-reamhchuram",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":543,"displayOrder":654},"01a1aafe-7fdd-76e9-9ed8-ae4da6ad4515","Agus le clásal gan briathar: cúlra agus comhuaineacht","agus-le-clasal-gan-briathar-culra-agus-comhuaineacht",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":543,"displayOrder":659},"01a1aafe-82e0-7f98-a202-bb6a3f5bf0bc","Caint indíreach: orduithe agus iarratais","oraid-indireach-orduithe-agus-iarratais",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":543,"displayOrder":664},"01a1aafe-833c-704c-836b-f3bdc60bff20","Suas, thuas agus anuas: gluaiseacht agus suíomh","suas-thuas-agus-anuas-gluaiseacht-agus-suiomh",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":543,"displayOrder":669},"01a1aafe-832d-7729-aee4-4be13c1c6e75","Soir, thoir agus anoir: treonna agus bunús","soir-thoir-agus-anoir-treonna-agus-bunus",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":543,"displayOrder":674},"01a1aafe-834a-7587-8e9b-34a9bfbffc3b","Topaic agus fócas: ord focal marcáilte","topaic-agus-focas-ord-focal-marcailte",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":543,"displayOrder":679},"01a1aafe-81e3-7bce-bc73-db7b397795cc","Éilips agus freagraí gairide i gcomhthéacs","eilips-agus-freagrai-gairide-i-gcomhtheacs",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":543,"displayOrder":684},"01a1aafe-821d-75e9-9fc6-912ab8082c14","Foirmeacha táite agus scartha: caighdeán agus canúint","foirmeacha-taite-agus-scartha-caighdean-agus-canuint",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":543,"displayOrder":689},"01a1aafe-806d-72bc-a17d-a9ddf12eb9b9","An córas lárnach agus córas an tséimhithe","an-coras-larnach-agus-coras-an-tseimhithe",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":694,"displayOrder":695},"01a1aafe-8088-7c67-b41b-e62b5110d923","An ginideach i bhfrásaí fada cáilithe","an-ginideach-i-bhfrasai-fada-cailithe","C1",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":694,"displayOrder":700},"01a1aafe-800a-7309-bc46-79c0a697d1ce","Ainmneacha dílse, teidil agus an t-alt","ainmneacha-dilse-teidil-agus-an-t-alt",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":694,"displayOrder":705},"01a1aafe-7fea-7b68-99f6-44d9800062b4","Aidiachtaí i bhfrásaí ainmfhoclacha casta","aidiachtai-i-bhfrasai-ainmfhoclacha-casta",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":694,"displayOrder":710},"01a1aafe-8337-70cb-a28e-d53c520a8e84","Struchtúir mheasúnaithe agus mhothúchánacha leis an gcopail","struchtuir-mheasunaithe-agus-mhothuchanacha-leis-an-gcopail",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":694,"displayOrder":715},"01a1aafe-8167-7f69-8441-a276d172abfb","Ceangal agus tagairt i struchtúir chasta ionannaithe","ceangal-agus-tagairt-i-struchtuir-chasta-ionannaithe",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":694,"displayOrder":720},"01a1aafe-8010-793e-a796-493a019a055e","Ainmniú briathartha i dtéacsanna foirmiúla","ainmniu-briathartha-i-dteacsanna-foirmiula",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":694,"displayOrder":725},"01a1aafe-80c8-7714-a5c2-201f959f6145","An t-ainm briathartha: ainmní intuigthe agus débhríocht","an-t-ainm-briathartha-ainmni-intuigthe-agus-debhriocht",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":694,"displayOrder":730},"01a1aafe-81f4-7401-94fa-d64abce88e50","Féidearthacht, dóchúlacht agus cinnteacht","feidearthacht-dochulacht-agus-cinnteacht",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":694,"displayOrder":735},"01a1aafe-8083-75ac-83e6-f7984e368987","An foshuiteach i bhfo-chlásail fhoirmiúla","an-foshuiteach-i-bhfo-chlasail-fhoirmiula",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":694,"displayOrder":740},"01a1aafe-8186-750f-8048-28661a91ecab","Clásail choibhneasta neadaithe agus soiléireacht tagartha","clasail-choibhneasta-neadaithe-agus-soileireacht-tagartha",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":694,"displayOrder":745},"01a1aafe-8067-7a77-b7b0-fa1dd1f433db","An coibhneas sa chaint agus sa scríbhneoireacht","an-coibhneas-sa-chaint-agus-sa-scribhneoireacht",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":694,"displayOrder":750},"01a1aafe-8296-7836-951f-a5a5f9b9d6f1","Lamháltas agus argóint: bíodh go agus siúd is go","lamhaltas-agus-argoint-biodh-go-agus-siud-is-go",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":694,"displayOrder":755},"01a1aafe-82c7-7598-a4be-167395d31c8c","Nascairí foirmiúla: dá bhrí sin agus os a choinne sin","nascairi-foirmiula-da-bhri-sin-agus-os-a-choinne-sin",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":694,"displayOrder":760},"01a1aafe-8314-70f0-9c35-e33eab1a4634","Réamhtharraingt agus forainm tagartha","reamhtharraingt-agus-forainm-tagartha",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":694,"displayOrder":765},"01a1aafe-81c7-7beb-8770-dd4d96e4bc53","Diúltú codarsnach agus raon an diúltaithe","diultu-codarsnach-agus-raon-an-diultaithe",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":694,"displayOrder":770},"01a1aafe-8125-742e-a54c-91030151771b","Béim, teorannú agus amháin","beim-teorannu-agus-amhain",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":694,"displayOrder":775},"01a1aafe-8223-7232-add5-6a2882a57cbf","Foirmiúlacht agus nádúrthacht sa scríbhneoireacht","foirmiulacht-agus-nadurthacht-sa-scribhneoireacht",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":694,"displayOrder":780},"01a1aafe-8230-71d9-baf4-9369b91ff0cd","Gaeilge na Mumhan: foirmeacha briathartha i gcomhthéacs","gaeilge-na-mumhan-foirmeacha-briathartha-i-gcomhtheacs",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":694,"displayOrder":785},"01a1aafe-8229-7a44-b6eb-7deb1005e33a","Gaeilge Chonnacht: patrúin ghramadaí sa chaint","gaeilge-chonnacht-patruin-ghramadai-sa-chaint",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":694,"displayOrder":790},"01a1aafe-8236-76a8-8e49-2cc9fc17ed13","Gaeilge Uladh: foirmeacha agus struchtúir shainiúla","gaeilge-uladh-foirmeacha-agus-struchtuir-shainiula",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":694,"displayOrder":795},"01a1aafe-82cc-7740-b519-b1089ef34187","Nathanna réamhfhoclacha agus brí mheafarach","nathanna-reamhfhoclacha-agus-bri-mheafarach",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":694,"displayOrder":800},"01a1aafe-819b-7351-aa2c-be56a055fe77","Comhtháthú téacs: tagairt agus athrá rialaithe","comhthathu-teacs-tagairt-agus-athra-rialaithe",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":805,"displayOrder":806},"01a1aafe-8216-7f0d-835c-6c54709b1d52","Foirmeacha stairiúla sa nua-litríocht: léamh treoraithe","foirmeacha-stairiula-sa-nua-litriocht-leamh-treoraithe","C2",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":805,"displayOrder":811},"01a1aafe-80ea-7f6d-be56-071532f3e0cb","An tabharthach caomhnaithe i nathanna agus i gcanúintí","an-tabharthach-caomhnaithe-i-nathanna-agus-i-gcanuinti",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":805,"displayOrder":816},"01a1aafe-807c-7c67-8b0b-2e9670e8e6e7","An foshuiteach caite i dtéacsanna liteartha","an-foshuiteach-caite-i-dteacsanna-liteartha",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":805,"displayOrder":821},"01a1aafe-81e9-77fb-a57b-93a578ce4b46","Éilips na copaile i stíl liteartha","eilips-na-copaile-i-stil-liteartha",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":805,"displayOrder":826},"01a1aafe-8190-79a7-9866-ccbf2c9dd94f","Coibhneas casta i dtéacsanna dlí agus riaracháin","coibhneas-casta-i-dteacsanna-dli-agus-riarachain",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":805,"displayOrder":831},"01a1aafe-82eb-7bcf-8f81-e307a9e7a5e4","Ord focal agus comhthreomhaireacht sa reitric","ord-focal-agus-comhthreomhaireacht-sa-reitric",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":805,"displayOrder":836},"01a1aafe-8251-7b12-a8bb-018ccb90735a","Gramadach agus débhríocht d'aon ghnó","gramadach-agus-debhriocht-d-aon-ghno",165,{"id":838,"title":839,"slug":840,"language":9,"level":805,"displayOrder":841},"01a1aafe-810d-7a31-90d3-0ebbe5009432","Athrú réime idir insint agus comhrá","athru-reime-idir-insint-agus-comhra",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":805,"displayOrder":846},"01a1aafe-831d-7f1c-9b9b-497e92611a29","Seanlitriú agus foirmeacha nua-aimseartha: léamh comparáideach","seanlitriu-agus-foirmeacha-nua-aimseartha-leamh-comparaideach",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":805,"displayOrder":851},"01a1aafe-81bc-7b33-914c-3a3ea072202e","Dílseacht chanúna agus comhsheasmhacht eagarthóireachta","dilseacht-chanuna-agus-comhsheasmhacht-eagarthoireachta",168,{"id":853,"title":854,"slug":855,"language":9,"level":805,"displayOrder":856},"01a1aafe-81d2-796c-92d8-f2df41279bc0","Dlús ainmfhoclach agus soiléireacht i bprós gairmiúil","dlus-ainmfhoclach-agus-soileireacht-i-bpros-gairmiuil",169,{"id":858,"title":859,"slug":860,"language":9,"level":805,"displayOrder":861},"01a1aafe-820b-7614-8c4b-f24e34d0072d","Foirmeacha gramadaí i seanfhocail agus i nathanna liteartha","foirmeacha-gramadai-i-seanfhocail-agus-i-nathanna-liteartha",170,{"id":767,"title":768,"slug":769,"seoDescription":863,"content":864,"language":9,"level":694,"displayOrder":770,"grammarTopics":865,"createdAt":871,"updatedAt":872,"totalExercises":21,"vocabularyLists":873,"primaryTopicHub":947,"readyImages":949},"Foghlaim conas a chuireann amháin teorainn le brí abairte, conas a athraíonn a raon de réir suímh, agus an úsáid a bhaintear as ach amháin agus ní hamháin.","## 1. Béim agus teorannú\n\nNuair a chuireann tú béim ar chuid d’abairt, tarraingíonn tú aird uirthi. Nuair a chuireann tú **amháin** léi, déanann tú rud níos sainiúla: cuireann tú teorainn leis na daoine, na rudaí nó na féidearthachtaí atá i gceist. Is iad suíomh an fhocail agus an comhthéacs a léiríonn raon na teorann sin.\n\nDéan idirdhealú idir an dá ráiteas seo:\n\n:::example\n**Is í Nóra a chuir an tuairisc isteach.**\n\nAithnítear Nóra go béimiúil. D’fhéadfadh an comhthéacs a thabhairt le tuiscint nach raibh aon duine eile i gceist.\n\n**Is í Nóra amháin a chuir an tuairisc isteach.**\n\nDeirtear go follasach nár chuir aon duine eile sa ghrúpa ábhartha an tuairisc isteach.\n:::\n\nNí hionann béim inti féin agus teorannú follasach. Cuireann **amháin** an t-eisiamh in iúl seachas é a fhágáil le tuiscint.\n\n### Béim le féin agus le hiarmhír threise\n\nAgus freagracht á soiléiriú agat, is féidir **féin** a úsáid chun a chur in iúl gur ghníomhaigh an duine go pearsanta. Le hiarmhír threise, is féidir codarsnacht idir daoine a chur chun tosaigh:\n\n:::example\n**Chuir Nóra féin an tuairisc isteach.**\n\nCuireann sé seo béim ar Nóra mar an duine a rinne an gníomh go pearsanta, seachas duine ag gníomhú thar a ceann. Ní deir sé nár chuir daoine eile tuairiscí isteach freisin.\n\n**Chuir mise an tuairisc isteach; rinne sise na leasuithe.**\n\nLeis na foirmeacha treise **mise** agus **sise**, déantar idirdhealú idir róil na beirte, mar shampla chun míthuiscint faoi roinnt na hoibre a cheartú.\n:::\n\nRoghnaigh **féin** chun béim a chur ar rannpháirtíocht phearsanta, iarmhír threise chun codarsnacht a léiriú, agus **amháin** chun daoine nó roghanna eile a eisiamh go follasach.\n\n## 2. Suíomh amháin agus raon na brí\n\nSa ghnáthúsáid theorannaitheach, tagann **amháin** i ndiaidh an fhocail nó an fhrása a bhfuil sé ag baint leis. Ní gá gurb é an focal díreach roimhe sin amháin atá faoina raon: d’fhéadfadh frása iomlán a bheith i gceist.\n\n| Sampla | An teorainn atá i gceist |\n| --- | --- |\n| Is í **Nóra amháin** a labhair. | Nóra, seachas na daoine eile sa ghrúpa. |\n| Labhair Nóra **le Liam amháin**. | Liam, seachas aon duine eile sa chomhthéacs. |\n| Labhair Nóra le Liam **ar an Luan amháin**. | An Luan, seachas na laethanta eile atá á bplé. |\n| Tá an seomra **do bhaill chláraithe amháin**. | Baill chláraithe, seachas daoine eile. |\n\nSa tsampla deireanach, is iad **baill chláraithe** an grúpa iomlán atá á theorannú. Ní hí an aidiacht *cláraithe* ina haonar atá i gceist.\n\n:::tip\nChun suíomh **amháin** a roghnú, fiafraigh díot féin: cé hiad na daoine, nó cad iad na roghanna, atá á gcur as an áireamh agam? Cuir **amháin** i ndiaidh an fhrása a ainmníonn an rogha atá fágtha.\n:::\n\n### Teorannú le ní … ach\n\nIs bealach coitianta dúchasach eile é **ní … ach** chun teorainn a chur in iúl. Úsáidtear foirm dhiúltach an bhriathair, agus tagann **ach** roimh an rogha atá fágtha. San aimsir chaite sa tsampla seo, úsáidtear **níor**:\n\n:::example\n**Labhair Nóra le Liam amháin.**\n\n**Níor labhair Nóra ach le Liam.**\n:::\n\nCuireann an dá abairt an teorainn chéanna in iúl anseo: labhair Nóra le Liam agus níor labhair sí le haon duine eile sa chomhthéacs. Oireann **amháin** nuair is mian leat an teorainn a cheangal go díreach leis an bhfrása **le Liam** in abairt dhearfach. Oireann **níor … ach** freisin, go háirithe agus tú ag ceartú tuairime gur labhair sí le daoine eile. Ní gá **amháin** a chur leis an dara habairt chun an t-eisiamh a chur in iúl.\n\n## 3. Líon amháin nó grúpa teoranta?\n\nLe hainmfhocal uatha ináirithe, is minic a chuireann **amháin** líon in iúl: aon rud amháin, seachas dhá rud nó níos mó.\n\n:::example\n**Cé mhéad leabhar a thug Nóra do Liam?**\n\nThug sí **leabhar amháin** dó.\n\n**Cé dó ar thug Nóra an leabhar?**\n\nThug sí an leabhar **do Liam amháin**.\n:::\n\nSa chéad fhreagra, is é líon na leabhar atá i gceist. Sa dara freagra, is é an duine a fuair an leabhar atá á theorannú. Ní hionann an dá ráiteas.\n\nNí líon cruinn a chuireann **amháin** in iúl i ngach frása ainmfhoclach:\n\n- **leabhar amháin**: líon na leabhar;\n- **leabhair amháin**: leabhair, seachas cineálacha eile rudaí;\n- **an leabhar seo amháin**: an leabhar áirithe seo, seachas na roghanna eile.\n\nDá bhrí sin, tabhair aird ar uimhir agus ar shainiúlacht an ainmfhocail, chomh maith le suíomh **amháin**.\n\n## 4. Comhthéacs agus débhríocht\n\nIs leis an gcomhthéacs a bhaineann an tacar roghanna atá á theorannú. Ní gá go mbeadh gach duine nó gach rud ar domhan i gceist.\n\nMá deir tú **Is í Nóra amháin a d’fhreagair**, agus tú ag caint ar cheathrar iarrthóirí, is iad na hiarrthóirí sin an grúpa ábhartha.\n\nD’fhéadfadh an comhthéacs an raon a shoiléiriú laistigh d'fhrása freisin:\n\n:::example\n**Tá ticéid ar fáil do mhic léinn na hollscoile amháin.**\n\nD’fhéadfá a bheith ag cur mic léinn na hollscoile i gcodarsnacht leis an bpobal i gcoitinne, nó le mic léinn institiúidí eile.\n\nMás í an dara codarsnacht atá tábhachtach, soiléirigh í:\n\n**Tá ticéid ar fáil do mhic léinn na hollscoile seo amháin; níl siad ar fáil do mhic léinn institiúidí eile.**\n:::\n\n:::warning\nNá bí ag brath ar shuíomh **amháin** chun gach codarsnacht a mhíniú. I bhfógra, i riail nó i gcoinníoll iarratais, ainmnigh an grúpa go beacht agus mínigh an t-eisiamh más gá.\n:::\n\n## 5. Ach amháin agus ní hamháin\n\nLe **ach amháin**, ainmníonn tú eisceacht ó ráiteas níos ginearálta.\n\n:::example\nBhí gach duine i láthair **ach amháin Nóra**.\n\nTá an oifig ar oscailt gach lá **ach amháin Dé Domhnaigh**.\n:::\n\nNí hionann **Nóra amháin** agus **ach amháin Nóra**: roghnaíonn an chéad cheann Nóra; cuireann an dara ceann Nóra as an áireamh sa ráiteas atá roimhe.\n\nLe **ní hamháin … ach … freisin**, deir tú nach bhfuil an chéad rud ina aonar i gceist. Cuirtear rud eile leis:\n\n:::example\n**Ní hamháin do mhic léinn** atá an cúrsa seo, **ach do mhúinteoirí freisin**.\n:::\n\nTá an cúrsa don dá ghrúpa. Is minic a thugann an struchtúr seo suntas ar leith don dara mír, mar bhreis ar an méid a mbeifí ag súil leis.\n\nIs féidir dhá chlásal a nascadh leis an struchtúr seo freisin. Sa tsampla seo, leanann **go bhfuil** an frása **ní hamháin**, agus tosaíonn an dara clásal le **ach tá**:\n\n:::example\n**Ní hamháin go bhfuil an cúrsa daor, ach tá sé fada freisin.**\n:::\n\nDeirtear go bhfuil an dá thréith ag an gcúrsa: tá sé daor agus tá sé fada.\n\n:::note\nScríobhtar **ní hamháin** le **h**. Ná measc an struchtúr breisitheach seo le **ach amháin**, a thugann eisceacht isteach.\n:::\n\n## 6. Seiceáil an teorainn\n\nSula gcríochnaíonn tú an abairt:\n\n1. Socraigh an bhfuil béim uait, nó eisiamh follasach.\n2. Aithin an frása atá le teorannú: cuir **amháin** ina dhiaidh, nó úsáid an struchtúr **ní … ach** agus cuir **ach** roimh an rogha atá fágtha.\n3. Seiceáil an bhfuil líon, duine, cineál ruda nó tráth i gceist.\n4. Ainmnigh na roghanna eile má tá baol míthuisceana ann.\n\nCoinnigh an chodarsnacht seo i gcuimhne: **Nóra amháin** — Nóra seachas daoine eile; **ach amháin Nóra** — Nóra mar eisceacht; **Ní hamháin go raibh Nóra i láthair, ach bhí Liam i láthair freisin.** — bhí an bheirt acu i láthair.",[866],{"id":867,"name":868,"level":694,"language":9,"isCompleted":869,"completionPercentage":870,"totalExercises":41,"completedExercises":870},"01a1aafe-7f4b-792a-a7d4-94bfd468b720","Raon an diúltaithe agus an teorannaithe",false,0,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[874],{"id":875,"title":876,"vocabularyListWords":877,"isPublished":889},"01a1aafe-e5cb-7f33-a9ad-5b0f2b4544ad","Focail: Béim, teorannú agus amháin",[878,895,910,926,937],{"id":879,"vocabularyWord":880,"displayOrder":11},"01a1aafe-e5cc-701f-9502-43dee182c340",{"id":881,"word":882,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":883,"audio":869},"01a1aafe-bba4-7509-ac8c-afa9fc28b1a4","amháin",[884,890],{"id":885,"partOfSpeech":886,"definition":887,"exampleSentences":888,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d206-7a8c-919b-f8c2eded3dcd","ADJECTIVE","Focal a thagann i ndiaidh ainmfhocail chun a rá nach bhfuil ann ach duine amháin nó rud amháin; aon, aon cheann amháin.","Tá deirfiúr amháin agam.\nD'ól mé cupán tae amháin ar maidin.\nBhí cuairteoir amháin sa siopa.",true,{"id":891,"partOfSpeech":892,"definition":893,"exampleSentences":894,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d206-7b0c-919b-f8c2ee22f4c4","ADVERB","Ar an duine sin nó ar an rud sin gan aon duine nó aon rud eile; amháin agus nach bhfuil ceachtar eile ann; ar a aonar.","Tusa amháin a bhí ann.\nNí hamháin go bhfuil sé fuar, ach tá sé fliuch freisin.\nIs mise amháin a labhair leis an múinteoir.",{"id":896,"vocabularyWord":897,"displayOrder":16},"01a1aafe-e5cc-706f-9502-43dee1ce3550",{"id":898,"word":899,"frequency":46,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":900,"audio":869},"01a1aafe-be5e-76b3-8f8f-e5f56ae031e8","féin",[901,906],{"id":902,"partOfSpeech":903,"definition":904,"exampleSentences":905,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d933-7a13-aae9-f01beb8d54fe","PRONOUN","Focal a chuirtear i ndiaidh ainmfhocail nó forainm chun béim a chur ar an duine nó ar an rud atá i gceist, nó chun an duine céanna a chur in iúl (mar shampla: mé féin, tú féin, sé féin).","Rinne mé féin an obair go léir inné.\nTá Máire féin ag teacht chuig an gcóisir.\nNí maith leis labhairt faoi féin.",{"id":907,"partOfSpeech":892,"definition":908,"exampleSentences":909,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d933-7a5b-aae9-f01bebb85e27","Focal a chuireann béim ar fhocal eile, go háirithe focal ama, le brí cosúil le 'fiú' nó 'go cinnte' (mar shampla: anois féin, inniu féin).","Anois féin tá an aimsir go hálainn.\nInniu féin tá sé ag cur báistí.\nTá an bhean sin cliste, agus tá sí lách féin.",{"id":911,"vocabularyWord":912,"displayOrder":21},"01a1aafe-e5cc-70b7-9502-43dee2122ddb",{"id":913,"word":914,"frequency":41,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":915,"audio":869},"01a1aafe-bdbf-74b6-8f7b-7603fb3f6867","ach amháin",[916,921],{"id":917,"partOfSpeech":918,"definition":919,"exampleSentences":920,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d783-79a4-bee3-fdfe29bbf8bf","PREPOSITION","Nathanna a chuireann duine nó rud ar leataobh ón gcuid eile; ar an gcaoi chéanna le 'seachas' nó 'ag fágáil ar lár': gan an duine nó an rud sin a áireamh.","Bhí gach duine sa rang ann ach amháin Máire.\nD'ith mé an bia ar fad ach amháin na hanlainn glasraí.\nTá an siopa oscailte gach lá ach amháin Dé Domhnaigh.",{"id":922,"partOfSpeech":923,"definition":924,"exampleSentences":925,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d783-79f4-bee3-fdfe2aa2b087","CONJUNCTION","Nathanna a thugann coinníoll nó eisceacht isteach, de ghnáth roimh 'go': mura mbeadh an rud sin amhlaidh, nó faoi réir an choinníll sin.","Rachaidh mé go dtí an trá ach amháin go mbeidh sé ag cur báistí.\nBeidh mé sa bhaile um thráthnóna ach amháin go mbeidh orm obair a dhéanamh.\nTiocfaidh an bus ar a hocht ach amháin go mbeidh moill air.",{"id":927,"vocabularyWord":928,"displayOrder":26},"01a1aafe-e5cc-70f7-9502-43dee2156078",{"id":929,"word":930,"frequency":41,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":931,"audio":869},"01a1aafe-c005-7900-89f8-0e19a89feb1b","ní hamháin",[932],{"id":933,"partOfSpeech":934,"definition":935,"exampleSentences":936,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-dcdc-72eb-986a-5bb05ef28b0a","PHRASE","Nath a úsáidtear chun rud amháin a lua agus a chur in iúl go bhfuil rud eile breise fíor freisin; úsáidtear go minic le “ach freisin” nó “ach ...chomh maith”. Ciallaíonn sé “nach bhfuil sé sin amháin fíor”.","Ní hamháin go bhfuil sí cliste, ach tá sí flaithiúil freisin.\nNí hamháin go raibh an aimsir fuar, ach bhí an ghaoth láidir chomh maith.\nNí hamháin gur bhuail mé le Seán, ach thug sé cuireadh dom chuig a theach.",{"id":938,"vocabularyWord":939,"displayOrder":31},"01a1aafe-e5cc-7137-9502-43dee2a621af",{"id":940,"word":941,"frequency":41,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":942,"audio":869},"01a1aafe-be63-7c7f-9067-dd2d37df1ca7","freisin",[943],{"id":944,"partOfSpeech":892,"definition":945,"exampleSentences":946,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d934-70df-ab2e-b9886e5bdb80","Focal a chuireann rud eile leis an méid atá ráite cheana: chomh maith, fosta, leis.","Tá Gaeilge agam, agus tá Béarla agam freisin.\nTháinig mo dheartháir go dtí an chóisir, agus tháinig a chara freisin.\nBa mhaith liom tae, agus ba mhaith liom borróg freisin.",{"name":868,"slug":948,"language":9},"raon-an-diultaithe-agus-an-teorannaithe-c1",[],{"id":867,"name":868,"slug":948,"language":9,"level":694,"introduction":951,"lessonCount":16,"totalExercises":41,"objectives":952,"prerequisites":955,"lessons":957},"Ní hionann eachtra a shéanadh, mionsonra a cheartú agus roghanna eile a eisiamh. Scrúdaigh raon an diúltaithe ar dtús, ansin cuir amháin agus ní … ach i gcomparáid le béim, le heisceacht agus le breisiú chun teorainn bheacht do ráitis a léiriú.",[953,954],"An chuid den ráiteas atá á séanadh nó á ceartú a ainmniú.","Suíomh amháin agus struchtúir le ach a roghnú gan cainníocht ná eisceacht a mheascadh.",[956],"Abairtí scoilte leis an gcopail agus diúltú i bpríomhchlásail agus i bhfo-chlásail.",[958,976],{"id":762,"contentId":959,"slug":764,"title":763,"level":694,"summary":960,"order":11,"exercises":961},"pg_ba0cbe60-af12-420e-842d-0c5465fd55c3","Scar séanadh ar eachtra ó cheartú mionsonra, agus seiceáil raon an diúltaithe le cainníocht agus le fo-chlásail.",[962,966,969,973],{"id":963,"title":964,"order":870,"type":965},"01a1aafe-a2ee-7ab4-bc3f-8abc1ab4abc1","Eachtra, mionsonra agus codarsnacht","word_select",{"id":967,"title":968,"order":11,"type":965},"01a1aafe-a308-750a-8f84-7b89469fe246","Cainníocht, eolas agus tuairim",{"id":970,"title":971,"order":16,"type":972},"01a1aafe-a31e-7a84-93a5-1879cf95d9b7","Ceartú agus teorannú a chur in ord","sentence_builder",{"id":974,"title":975,"order":21,"type":972},"01a1aafe-a32d-79a4-8a73-57269f0794d0","Cainníocht agus teorainneacha clásail",{"id":767,"contentId":977,"slug":769,"title":768,"level":694,"summary":978,"order":16,"exercises":979},"pg_560bfe1c-395b-4bb0-9865-d9f14407f518","Cuir teorainn bheacht le roghanna trí amháin nó ní … ach, agus idirdhealaigh an teorannú ó bhéim, eisceacht agus breisiú.",[980,983,986],{"id":981,"title":982,"order":870,"type":965},"01a1aafe-9a88-720d-8c30-010bd4c753c3","Béim, rannpháirtíocht agus raon na teorann",{"id":984,"title":985,"order":11,"type":965},"01a1aafe-9a9e-7c5e-b9d3-f68a3268ccbd","Eisiamh, eisceachtaí agus breisiú",{"id":987,"title":988,"order":16,"type":972},"01a1aafe-9ab5-7303-8fe2-822ad992162c","Cuir an bhéim agus an teorainn in ord",[990,996,1000],{"@id":991,"@type":992,"id":981,"grammarPage":993,"title":982,"instructions":994,"displayOrder":870,"type":965,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":869,"ogImageUrl":995},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9a88-720d-8c30-010bd4c753c3","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-8125-742e-a54c-91030151771b","Roghnaigh an freagra a léiríonn brí na habairte nó a chomhlíonann an treoir go beacht.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_bb353412-02c6-468a-b91a-3679d30e0a0c_hero.webp?v=1793870174",{"@id":997,"@type":992,"id":984,"grammarPage":993,"title":985,"instructions":998,"displayOrder":11,"type":965,"questionCount":66,"blankCount":71,"isCompleted":869,"ogImageUrl":999},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9a9e-7c5e-b9d3-f68a3268ccbd","Léigh an comhthéacs agus roghnaigh an léamh nó an struchtúr ceart. Tabhair aird ar na roghanna atá á n-eisiamh nó á gcur leis.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_19b1c673-ca65-4a77-a462-be8b98b16612_hero.webp?v=1793870174",{"@id":1001,"@type":992,"id":987,"grammarPage":993,"title":988,"instructions":1002,"displayOrder":16,"type":972,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":869,"ogImageUrl":1003},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9ab5-7303-8fe2-822ad992162c","Cuir na píosaí in ord chun abairt a dhéanamh. Tá píosa breise i ngach ceist nach n-úsáidfidh tú. Coinnigh an bantas ceangailte leis na focail.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b3e293d1-45e2-4d72-a08e-91f242b03bf6_hero.webp?v=1793870174",{"id":981,"grammarPage":993,"title":982,"instructions":994,"seoTitle":1005,"seoDescription":1006,"displayOrder":870,"type":965,"questions":1007,"ogImageUrl":995},"Béim agus amháin: roghnaigh an raon ceart","Cleachtadh roghnúcháin ar bhéim agus ar raon amháin: abairtí faoi fhreagracht ag an obair, comhráite, cead isteach agus líon na rudaí a thugtar do dhaoine.",[1008],{"id":1009,"sentenceTemplate":1010,"displayOrder":870,"explanation":1011,"exampleSentence":1012,"blanks":1013},"01a1aafe-9a88-7455-8c30-010bd63f90b3","Sa ráiteas Is í Bríd a d’ullmhaigh an clár, gan aon chomhthéacs eile, cuirtear __1__ in iúl go follasach.","Aithníonn an struchtúr Is í … a Bríd go béimiúil. Gan amháin, ní chuirtear an t-eisiamh in iúl go follasach, cé go bhféadfadh an comhthéacs é a thabhairt le tuiscint.","Is é an cócaire a roghnaigh an biachlár.",[1014],{"id":1015,"blankNumber":11,"options":1016},"01a1aafe-9a88-7405-8c30-010bd5e8bb4c",[1017,1020,1023],{"id":1018,"optionText":1019,"isCorrect":889,"displayOrder":870},"01a1aafe-9a88-732d-8c30-010bd4d8c86a","béim ar chéannacht an duine",{"id":1021,"optionText":1022,"isCorrect":869,"displayOrder":11},"01a1aafe-9a88-73a5-8c30-010bd555b37a","eisiamh follasach na ndaoine eile",{"id":1024,"optionText":1025,"isCorrect":869,"displayOrder":16},"01a1aafe-9a88-73dd-8c30-010bd5e85408","eisceacht ón riail do dhaoine",{"html":1027,"toc":1028},"\u003Ch2 id=\"bim-agus-teorann\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Béim agus teorannú\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Nuair a chuireann tú béim ar chuid d’abairt, tarraingíonn tú aird uirthi. Nuair a chuireann tú \u003Cstrong>amháin\u003C\u002Fstrong> léi, déanann tú rud níos sainiúla: cuireann tú teorainn leis na daoine, na rudaí nó na féidearthachtaí atá i gceist. Is iad suíomh an fhocail agus an comhthéacs a léiríonn raon na teorann sin.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Déan idirdhealú idir an dá ráiteas seo:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Is í Nóra a chuir an tuairisc isteach.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Aithnítear Nóra go béimiúil. D’fhéadfadh an comhthéacs a thabhairt le tuiscint nach raibh aon duine eile i gceist.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Is í Nóra amháin a chuir an tuairisc isteach.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Deirtear go follasach nár chuir aon duine eile sa ghrúpa ábhartha an tuairisc isteach.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Ní hionann béim inti féin agus teorannú follasach. Cuireann \u003Cstrong>amháin\u003C\u002Fstrong> an t-eisiamh in iúl seachas é a fhágáil le tuiscint.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"bim-le-fin-agus-le-hiarmhr-threise\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.1\u003C\u002Fspan>Béim le féin agus le hiarmhír threise\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Agus freagracht á soiléiriú agat, is féidir \u003Cstrong>féin\u003C\u002Fstrong> a úsáid chun a chur in iúl gur ghníomhaigh an duine go pearsanta. Le hiarmhír threise, is féidir codarsnacht idir daoine a chur chun tosaigh:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Chuir Nóra féin an tuairisc isteach.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Cuireann sé seo béim ar Nóra mar an duine a rinne an gníomh go pearsanta, seachas duine ag gníomhú thar a ceann. Ní deir sé nár chuir daoine eile tuairiscí isteach freisin.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Chuir mise an tuairisc isteach; rinne sise na leasuithe.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Leis na foirmeacha treise \u003Cstrong>mise\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>sise\u003C\u002Fstrong>, déantar idirdhealú idir róil na beirte, mar shampla chun míthuiscint faoi roinnt na hoibre a cheartú.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Roghnaigh \u003Cstrong>féin\u003C\u002Fstrong> chun béim a chur ar rannpháirtíocht phearsanta, iarmhír threise chun codarsnacht a léiriú, agus \u003Cstrong>amháin\u003C\u002Fstrong> chun daoine nó roghanna eile a eisiamh go follasach.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"suomh-amhin-agus-raon-na-br\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Suíomh amháin agus raon na brí\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa ghnáthúsáid theorannaitheach, tagann \u003Cstrong>amháin\u003C\u002Fstrong> i ndiaidh an fhocail nó an fhrása a bhfuil sé ag baint leis. Ní gá gurb é an focal díreach roimhe sin amháin atá faoina raon: d’fhéadfadh frása iomlán a bheith i gceist.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Sampla\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>An teorainn atá i gceist\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Is í \u003Cstrong>Nóra amháin\u003C\u002Fstrong> a labhair.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nóra, seachas na daoine eile sa ghrúpa.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Labhair Nóra \u003Cstrong>le Liam amháin\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Liam, seachas aon duine eile sa chomhthéacs.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Labhair Nóra le Liam \u003Cstrong>ar an Luan amháin\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>An Luan, seachas na laethanta eile atá á bplé.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Tá an seomra \u003Cstrong>do bhaill chláraithe amháin\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Baill chláraithe, seachas daoine eile.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa tsampla deireanach, is iad \u003Cstrong>baill chláraithe\u003C\u002Fstrong> an grúpa iomlán atá á theorannú. Ní hí an aidiacht \u003Cem>cláraithe\u003C\u002Fem> ina haonar atá i gceist.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Chun suíomh \u003Cstrong>amháin\u003C\u002Fstrong> a roghnú, fiafraigh díot féin: cé hiad na daoine, nó cad iad na roghanna, atá á gcur as an áireamh agam? Cuir \u003Cstrong>amháin\u003C\u002Fstrong> i ndiaidh an fhrása a ainmníonn an rogha atá fágtha.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch3 id=\"teorann-le-n-ach\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.1\u003C\u002Fspan>Teorannú le ní … ach\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Is bealach coitianta dúchasach eile é \u003Cstrong>ní … ach\u003C\u002Fstrong> chun teorainn a chur in iúl. Úsáidtear foirm dhiúltach an bhriathair, agus tagann \u003Cstrong>ach\u003C\u002Fstrong> roimh an rogha atá fágtha. San aimsir chaite sa tsampla seo, úsáidtear \u003Cstrong>níor\u003C\u002Fstrong>:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Labhair Nóra le Liam amháin.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Níor labhair Nóra ach le Liam.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Cuireann an dá abairt an teorainn chéanna in iúl anseo: labhair Nóra le Liam agus níor labhair sí le haon duine eile sa chomhthéacs. Oireann \u003Cstrong>amháin\u003C\u002Fstrong> nuair is mian leat an teorainn a cheangal go díreach leis an bhfrása \u003Cstrong>le Liam\u003C\u002Fstrong> in abairt dhearfach. Oireann \u003Cstrong>níor … ach\u003C\u002Fstrong> freisin, go háirithe agus tú ag ceartú tuairime gur labhair sí le daoine eile. Ní gá \u003Cstrong>amháin\u003C\u002Fstrong> a chur leis an dara habairt chun an t-eisiamh a chur in iúl.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"lon-amhin-n-grpa-teoranta\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Líon amháin nó grúpa teoranta?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Le hainmfhocal uatha ináirithe, is minic a chuireann \u003Cstrong>amháin\u003C\u002Fstrong> líon in iúl: aon rud amháin, seachas dhá rud nó níos mó.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Cé mhéad leabhar a thug Nóra do Liam?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Thug sí \u003Cstrong>leabhar amháin\u003C\u002Fstrong> dó.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Cé dó ar thug Nóra an leabhar?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Thug sí an leabhar \u003Cstrong>do Liam amháin\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Sa chéad fhreagra, is é líon na leabhar atá i gceist. Sa dara freagra, is é an duine a fuair an leabhar atá á theorannú. Ní hionann an dá ráiteas.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ní líon cruinn a chuireann \u003Cstrong>amháin\u003C\u002Fstrong> in iúl i ngach frása ainmfhoclach:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>leabhar amháin\u003C\u002Fstrong>: líon na leabhar;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>leabhair amháin\u003C\u002Fstrong>: leabhair, seachas cineálacha eile rudaí;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>an leabhar seo amháin\u003C\u002Fstrong>: an leabhar áirithe seo, seachas na roghanna eile.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Dá bhrí sin, tabhair aird ar uimhir agus ar shainiúlacht an ainmfhocail, chomh maith le suíomh \u003Cstrong>amháin\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"comhthacs-agus-dbhrocht\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Comhthéacs agus débhríocht\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Is leis an gcomhthéacs a bhaineann an tacar roghanna atá á theorannú. Ní gá go mbeadh gach duine nó gach rud ar domhan i gceist.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Má deir tú \u003Cstrong>Is í Nóra amháin a d’fhreagair\u003C\u002Fstrong>, agus tú ag caint ar cheathrar iarrthóirí, is iad na hiarrthóirí sin an grúpa ábhartha.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>D’fhéadfadh an comhthéacs an raon a shoiléiriú laistigh d&#39;fhrása freisin:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Tá ticéid ar fáil do mhic léinn na hollscoile amháin.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>D’fhéadfá a bheith ag cur mic léinn na hollscoile i gcodarsnacht leis an bpobal i gcoitinne, nó le mic léinn institiúidí eile.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Más í an dara codarsnacht atá tábhachtach, soiléirigh í:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Tá ticéid ar fáil do mhic léinn na hollscoile seo amháin; níl siad ar fáil do mhic léinn institiúidí eile.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Ná bí ag brath ar shuíomh \u003Cstrong>amháin\u003C\u002Fstrong> chun gach codarsnacht a mhíniú. I bhfógra, i riail nó i gcoinníoll iarratais, ainmnigh an grúpa go beacht agus mínigh an t-eisiamh más gá.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"ach-amhin-agus-n-hamhin\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Ach amháin agus ní hamháin\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Le \u003Cstrong>ach amháin\u003C\u002Fstrong>, ainmníonn tú eisceacht ó ráiteas níos ginearálta.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Bhí gach duine i láthair \u003Cstrong>ach amháin Nóra\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tá an oifig ar oscailt gach lá \u003Cstrong>ach amháin Dé Domhnaigh\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Ní hionann \u003Cstrong>Nóra amháin\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>ach amháin Nóra\u003C\u002Fstrong>: roghnaíonn an chéad cheann Nóra; cuireann an dara ceann Nóra as an áireamh sa ráiteas atá roimhe.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Le \u003Cstrong>ní hamháin … ach … freisin\u003C\u002Fstrong>, deir tú nach bhfuil an chéad rud ina aonar i gceist. Cuirtear rud eile leis:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Ní hamháin do mhic léinn\u003C\u002Fstrong> atá an cúrsa seo, \u003Cstrong>ach do mhúinteoirí freisin\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Tá an cúrsa don dá ghrúpa. Is minic a thugann an struchtúr seo suntas ar leith don dara mír, mar bhreis ar an méid a mbeifí ag súil leis.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Is féidir dhá chlásal a nascadh leis an struchtúr seo freisin. Sa tsampla seo, leanann \u003Cstrong>go bhfuil\u003C\u002Fstrong> an frása \u003Cstrong>ní hamháin\u003C\u002Fstrong>, agus tosaíonn an dara clásal le \u003Cstrong>ach tá\u003C\u002Fstrong>:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Ní hamháin go bhfuil an cúrsa daor, ach tá sé fada freisin.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Deirtear go bhfuil an dá thréith ag an gcúrsa: tá sé daor agus tá sé fada.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Scríobhtar \u003Cstrong>ní hamháin\u003C\u002Fstrong> le \u003Cstrong>h\u003C\u002Fstrong>. Ná measc an struchtúr breisitheach seo le \u003Cstrong>ach amháin\u003C\u002Fstrong>, a thugann eisceacht isteach.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"seiceil-an-teorainn\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Seiceáil an teorainn\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sula gcríochnaíonn tú an abairt:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>Socraigh an bhfuil béim uait, nó eisiamh follasach.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Aithin an frása atá le teorannú: cuir \u003Cstrong>amháin\u003C\u002Fstrong> ina dhiaidh, nó úsáid an struchtúr \u003Cstrong>ní … ach\u003C\u002Fstrong> agus cuir \u003Cstrong>ach\u003C\u002Fstrong> roimh an rogha atá fágtha.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Seiceáil an bhfuil líon, duine, cineál ruda nó tráth i gceist.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Ainmnigh na roghanna eile má tá baol míthuisceana ann.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Coinnigh an chodarsnacht seo i gcuimhne: \u003Cstrong>Nóra amháin\u003C\u002Fstrong> — Nóra seachas daoine eile; \u003Cstrong>ach amháin Nóra\u003C\u002Fstrong> — Nóra mar eisceacht; \u003Cstrong>Ní hamháin go raibh Nóra i láthair, ach bhí Liam i láthair freisin.\u003C\u002Fstrong> — bhí an bheirt acu i láthair.\u003C\u002Fp>\n",[1029,1033,1037,1041,1045,1049,1053,1057],{"id":1030,"text":1031,"depth":16,"number":1032},"bim-agus-teorann","Béim agus teorannú","1",{"id":1034,"text":1035,"depth":21,"number":1036},"bim-le-fin-agus-le-hiarmhr-threise","Béim le féin agus le hiarmhír threise","1.1",{"id":1038,"text":1039,"depth":16,"number":1040},"suomh-amhin-agus-raon-na-br","Suíomh amháin agus raon na brí","2",{"id":1042,"text":1043,"depth":21,"number":1044},"teorann-le-n-ach","Teorannú le ní … ach","2.1",{"id":1046,"text":1047,"depth":16,"number":1048},"lon-amhin-n-grpa-teoranta","Líon amháin nó grúpa teoranta?","3",{"id":1050,"text":1051,"depth":16,"number":1052},"comhthacs-agus-dbhrocht","Comhthéacs agus débhríocht","4",{"id":1054,"text":1055,"depth":16,"number":1056},"ach-amhin-agus-n-hamhin","Ach amháin agus ní hamháin","5",{"id":1058,"text":1059,"depth":16,"number":1060},"seiceil-an-teorainn","Seiceáil an teorainn","6"]