[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-ga-ceisteanna-agus-freagrai-leis-an-gcopail":3,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-816e-764e-a554-cd0db0794541":26,"exercise-list-path-ga-none":75},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":23,"readyImages":25},"01a1aafe-816e-764e-a554-cd0db0794541","Ceisteanna agus freagraí leis an gcopail","ceisteanna-agus-freagrai-leis-an-gcopail","Ceisteanna leis an gcopail: an agus nach, freagraí gearra dearfacha agus diúltacha, agus ceisteanna le cé agus cad chun daoine agus rudaí a aithint.","Úsáideann tú ceisteanna leis an gcopail chun eolas a fháil faoi dhuine nó faoi rud: a phost, a ainm, a rogha nó a úinéireacht. Braitheann an freagra gearr ar phatrún na ceiste; ní oireann **is ea** do gach ceist.\n\n## 1. Ceisteanna le an\n\nSan aimsir láithreach, cuir **an** in áit **is** chun ceist a chur. Ná cuir **is** i ndiaidh **an**.\n\n| Ráiteas | Ceist |\n| --- | --- |\n| Is múinteoir í. | **An** múinteoir í? |\n| Is í Niamh an múinteoir. | **An í** Niamh an múinteoir? |\n| Is maith leat an ceol. | **An maith leat** an ceol? |\n| Is leatsa an cóta. | **An leatsa** an cóta? |\n\n:::warning\nNí hionann ceist leis an gcopail agus ceist le **bí**.\n\n- **An múinteoir í? — Is ea.**\n- **An bhfuil sí sa scoil? — Tá.**\n\nNá húsáid **tá** mar fhreagra ar **An múinteoir í?**\n:::\n\n## 2. An freagra gearr ceart\n\nFéach ar struchtúr na ceiste sula roghnaíonn tú an freagra.\n\n| Ceist | Freagra dearfach | Freagra diúltach |\n| --- | --- | --- |\n| An dochtúir é? | **Is ea.** | **Ní hea.** |\n| An í Niamh an dochtúir? | **Is í.** | **Ní hí.** |\n| An é Seán an múinteoir? | **Is é.** | **Ní hé.** |\n| An iad sin do leabhair? | **Is iad.** | **Ní hiad.** |\n| An maith leat caife? | **Is maith.** | **Ní maith.** |\n| An leatsa an mála? | **Is liom.** | **Ní liom.** |\n\nLe ceist a chuireann duine nó rud i rang, mar **An dochtúir é?**, úsáid **is ea \u002F ní hea**. Le ceist a aithníonn duine nó rud ar leith, coinnigh an forainm cuí: **is é \u002F ní hé**, **is í \u002F ní hí**, nó **is iad \u002F ní hiad**.\n\n:::tip\nTabhair faoi deara an **h** sna freagraí diúltacha: **ní hea**, **ní hé**, **ní hí**, **ní hiad**.\n:::\n\n## 3. Athraíonn an phearsa sa fhreagra\n\nNuair a chuirtear ceist ort féin, freagraíonn tú sa chéad phearsa. Má chuirtear ceist le **leat** nó **leatsa**, is minic a bhíonn **liom** sa fhreagra iomlán.\n\n:::example\n**Ag fáil aithne ar dhuine:**\n\n— An tusa Niamh?\n\n— **Is mé.**\n\n**Ag caint faoi obair:**\n\n— An múinteoir thú?\n\n— **Ní hea. Is altra mé.**\n\n**Ag lorg úinéir mála:**\n\n— An leatsa an mála seo?\n\n— **Is liom.**\n:::\n\nTá **Is maith** agus **Ní maith** nádúrtha mar fhreagraí gearra ar **An maith leat caife?** Is féidir an freagra a leathnú freisin: **Is maith liom caife** nó **Ní maith liom caife**.\n\n## 4. Ceisteanna diúltacha le nach\n\nÚsáid **nach** chun ceist dhiúltach a chur. Is minic a bhíonn tú ag súil le deimhniú nó ag léiriú iontais.\n\n:::example\n— **Nach múinteoir í Aoife?**\n\n— **Is ea.** Tá sí ag obair sa scoil áitiúil.\n\n— **Nach é Seán an bainisteoir?**\n\n— **Ní hé. Is é Pól an bainisteoir.**\n:::\n\n:::note\nBaineann an freagra leis an bhfíric féin. Ar **Nach múinteoir í?**, dearbhaíonn **Is ea** gur múinteoir í; ciallaíonn **Ní hea** nach múinteoir í. Má bhíonn amhras ann, tabhair abairt iomlán: **Is múinteoir í** nó **Ní múinteoir í**.\n:::\n\n## 5. Ceisteanna le cé agus cad\n\nLe **cé**, iarrann tú ainm nó aithne duine. Le **cad**, is féidir leat fiafraí cén rud atá ann. Ní leor freagra dearfach ná diúltach: caithfidh tú an t-eolas a thabhairt.\n\n| Ceist | Freagra féideartha |\n| --- | --- |\n| **Cé hé** an fear sin? | Is é Seán é. |\n| **Cé hí** an bhean sin? | Is í Niamh í. |\n| **Cé hiad** na daoine sin? | Is iad mo chomharsana iad. |\n| **Cad é** sin? | Is bronntanas é. |\n| **Cé leis** an cóta seo? | Is liomsa é. |\n\nTabhair faoi deara na foirmeacha **cé hé**, **cé hí** agus **cé hiad**. Roghnaigh an fhoirm a oireann don duine nó do na daoine atá i gceist.\n\n## 6. Seiceáil sula bhfreagraíonn tú\n\n- **An \u002F nach + rang nó post:** is ea \u002F ní hea.\n- **An é \u002F an í \u002F an iad:** is é \u002F is í \u002F is iad, nó na foirmeacha diúltacha cuí.\n- **An tusa…?:** is mé \u002F ní mé, má tá tú ag freagairt fút féin.\n- **An maith leat…?:** is maith \u002F ní maith.\n- **An leatsa…?:** is liom \u002F ní liom.\n- **Cé \u002F cad:** tabhair an t-ainm nó an t-eolas atá á lorg.\n\nMá tá an freagra gearr doiléir, cuir abairt iomlán leis.","ga","B1",100,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a1aafe-7f1d-7e7e-955e-3b591c8cc471","Aicmiú, ionannú agus freagraí copaileacha",false,0,12,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",6,[],{"name":15,"slug":24,"language":9},"aicmiu-ionannu-agus-freagrai-b1",[],[27,36,44,53,60,68],{"@id":28,"@type":29,"id":30,"grammarPage":31,"title":32,"instructions":33,"displayOrder":17,"type":34,"questionCount":18,"blankCount":18,"isCompleted":16,"ogImageUrl":35},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9e4d-733a-ac3b-c9f4c8278f66","GrammarExercise","01a1aafe-9e4d-733a-ac3b-c9f4c8278f66","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-816e-764e-a554-cd0db0794541","Ceisteanna agus freagraí sa chlub","Roghnaigh an fhoirm cheart. Tabhair aird ar an struchtúr agus ar an bhfreagra dearfach nó diúltach atá á iarraidh.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_8f10aaea-c023-458f-b192-46ba341bd0d5_hero.webp?v=1793870175",{"@id":37,"@type":29,"id":38,"grammarPage":31,"title":39,"instructions":40,"displayOrder":41,"type":34,"questionCount":18,"blankCount":42,"isCompleted":16,"ogImageUrl":43},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9e64-73d7-aacf-3a8766f24c2a","01a1aafe-9e64-73d7-aacf-3a8766f24c2a","Ag cur aithne ar na comharsana","Líon gach bearna. Sna comhráite, freagair mar an duine a gcuirtear an cheist air agus lean an comhthéacs.",1,14,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2717fc7e-a3a7-4a16-b182-a522ca9a91b4_hero.webp?v=1793870175",{"@id":45,"@type":29,"id":46,"grammarPage":31,"title":47,"instructions":48,"displayOrder":49,"type":50,"questionCount":51,"blankCount":51,"isCompleted":16,"ogImageUrl":52},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9e7e-7691-bc78-3dcbf05194a1","01a1aafe-9e7e-7691-bc78-3dcbf05194a1","Ceisteanna ag an ionad saoire","Cuir na píosaí in ord chun ceist a dhéanamh. Tá píosa breise i ngach ceist nach n-úsáidfidh tú.",2,"sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_91271ff1-8e7b-4510-a4d5-cba0df820f3c_hero.webp?v=1793870175",{"@id":54,"@type":29,"id":55,"grammarPage":31,"title":56,"instructions":57,"displayOrder":58,"type":50,"questionCount":51,"blankCount":51,"isCompleted":16,"ogImageUrl":59},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9e90-7308-90bc-75629775619a","01a1aafe-9e90-7308-90bc-75629775619a","Ag lorg eolais sa cheardlann","Cuir na píosaí in ord chun abairt a dhéanamh. Tá píosa breise i ngach ceist nach n-úsáidfidh tú.",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_876c9379-aad8-49b2-af94-2769a229322b_hero.webp?v=1793870175",{"@id":61,"@type":29,"id":62,"grammarPage":31,"title":63,"instructions":64,"displayOrder":65,"type":66,"questionCount":65,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":67},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9ea1-708d-9467-e3eb98440f00","01a1aafe-9ea1-708d-9467-e3eb98440f00","Ag rangú ceisteanna sa choláiste","Tapáil píosa, ansin tapáil an colún cuí chun é a rangú.",4,"word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d21fe54f-b228-4c07-87b2-774b40790bf4_hero.webp?v=1793870175",{"@id":69,"@type":29,"id":70,"grammarPage":31,"title":71,"instructions":72,"displayOrder":73,"type":66,"questionCount":65,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":74},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9ea7-7939-aa0c-b75cf0f9d911","01a1aafe-9ea7-7939-aa0c-b75cf0f9d911","Freagraí agus eolas ag an taispeántas","Tapáil gach píosa agus ansin an colún cuí. Cuir gach píosa i gcolún.",5,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_4dc67bed-acd3-482c-a0a0-230df033ecfc_hero.webp?v=1793870175",null]