[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-ga-ceisteanna-indireacha-le-an-agus-ar":3,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-8174-756c-8f62-fa6b7f70ddeb":26,"exercise-list-path-ga-none":75},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":23,"readyImages":25},"01a1aafe-8174-756c-8f62-fa6b7f70ddeb","Ceisteanna indíreacha le an agus ar","ceisteanna-indireacha-le-an-agus-ar","Foghlaim conas ceisteanna indíreacha a dhéanamh le an agus ar, na hathruithe ar an mbriathar, agus foirmeacha coitianta mar an bhfuil agus an raibh.","Úsáideann tú ceist indíreach nuair a chuireann tú ceist isteach in abairt eile: **Níl a fhios agam an bhfuil sé sa bhaile.** Foghlaimeoidh tú conas **an** agus **ar** a roghnú agus cén fhoirm den bhriathar a leanann iad.\n\n## 1. Ceist laistigh d’abairt\n\nIs féidir ceist dhíreach a chur léi féin: **An bhfuil an siopa ar oscailt?** I gceist indíreach, bíonn an cheist mar chuid d’abairt níos faide.\n\n:::example\n**Ceist dhíreach:** An bhfuil an siopa ar oscailt?\n\n**Ceist indíreach:** Níl a fhios agam **an bhfuil an siopa ar oscailt**.\n\n**Ceist dhíreach:** Ar cheannaigh tú bainne?\n\n**Ceist indíreach:** Inis dom **ar cheannaigh tú bainne**.\n:::\n\nSeo tús abairte a úsáidtear go minic:\n\n- **Níl a fhios agam…** — níl an t-eolas agat.\n- **Inis dom…** — iarrann tú an t-eolas ar dhuine.\n- **Ba mhaith liom a fháil amach…** — ba mhaith leat an t-eolas a fháil.\n\n## 2. An patrún bunúsach\n\nIs é an patrún ná **tús na habairte + an\u002Far + briathar + an chuid eile den cheist**. Fanann an briathar roimh an ainmní, mar a bhíonn sa cheist dhíreach.\n\n| Ceist dhíreach | Ceist indíreach |\n| --- | --- |\n| An dtuigeann tú? | Níl a fhios agam **an dtuigeann tú**. |\n| An mbeidh Aoife anseo? | Inis dom **an mbeidh Aoife anseo**. |\n| Ar léigh Seán an litir? | Ba mhaith liom a fháil amach **ar léigh Seán an litir**. |\n\nNí chuireann tú comhartha ceiste ag deireadh gach ceiste indírí. Braitheann an comhartha ar an abairt iomlán.\n\n:::example\n**Ráiteas:** Níl a fhios agam an bhfuil sí réidh.\n\n**Ceist:** An bhfuil a fhios agat an bhfuil sí réidh?\n:::\n\n## 3. An san aimsir láithreach agus san aimsir fháistineach\n\nÚsáid **an** san aimsir láithreach agus san aimsir fháistineach. Cuireann **an** urú ar an mbriathar nuair is féidir: **tuigeann → an dtuigeann**, **tiocfaidh → an dtiocfaidh**.\n\n| Foirm ráitis | Foirm tar éis an | Ceist indíreach |\n| --- | --- | --- |\n| tuigeann | **an dtuigeann** | Inis dom **an dtuigeann tú an cheist**. |\n| tá | **an bhfuil** | Níl a fhios agam **an bhfuil Máire anseo**. |\n| beidh | **an mbeidh** | Inis dom **an mbeidh tú saor amárach**. |\n| tiocfaidh | **an dtiocfaidh** | Níl a fhios agam **an dtiocfaidh siad anocht**. |\n\n:::note\nTá foirm ar leith ag roinnt briathra tar éis míreanna ar nós **an**. Tugtar *foirm spleách* uirthi. Mar shampla, úsáidtear **bhfuil**, ní **tá**, tar éis **an**: **an bhfuil sí réidh**.\n:::\n\n## 4. Ar san aimsir chaite agus eisceachtaí coitianta\n\nLe briathra rialta san aimsir chaite, úsáid **ar**. Cuireann sé séimhiú ar an mbriathar nuair is féidir. Ní choinnítear **d’** roimh an mbriathar tar éis **ar**.\n\n| Foirm ráitis | Foirm na ceiste | Ceist indíreach |\n| --- | --- | --- |\n| cheannaigh | **ar cheannaigh** | Inis dom **ar cheannaigh tú an ticéad**. |\n| d’ól | **ar ól** | Níl a fhios agam **ar ól sé an tae**. |\n| d’fhan | **ar fhan** | Inis dom **ar fhan siad sa bhaile**. |\n\nÚsáidtear **an**, seachas **ar**, le roinnt briathra neamhrialta san aimsir chaite. Seo ceithre cinn choitianta:\n\n| Foirm ráitis | Foirm na ceiste | Ceist indíreach |\n| --- | --- | --- |\n| bhí | **an raibh** | Níl a fhios agam **an raibh sí tinn**. |\n| rinne | **an ndearna** | Inis dom **an ndearna tú an obair**. |\n| chonaic | **an bhfaca** | Níl a fhios agam **an bhfaca sé an scannán**. |\n| chuaigh | **an ndeachaigh** | Inis dom **an ndeachaigh siad abhaile**. |\n\n:::warning\nNí leor an aimsir chaite a aithint chun **ar** a roghnú. Seiceáil an briathar freisin.\n\n✓ Níl a fhios agam **an raibh sé anseo**.\n\n✗ Níl a fhios agam **ar raibh sé anseo**.\n:::\n\n## 5. Ceist nó ráiteas?\n\nÚsáidtear **an\u002Far** nuair atá ceist á cur nó nuair nach bhfuil a fhios agat cé acu atá rud fíor nó nach bhfuil. Úsáidtear **go\u002Fgur** chun ráiteas a chur in iúl. Ní hionann an dá bhrí.\n\n:::example\n**Tá a fhios agam go bhfuil sí sa bhaile.** — Tá an t-eolas agam: tá sí sa bhaile.\n\n**Níl a fhios agam an bhfuil sí sa bhaile.** — B’fhéidir go bhfuil; b’fhéidir nach bhfuil.\n\n**Tá a fhios agam gur cheannaigh sé an ticéad.** — Tá an t-eolas agam: cheannaigh sé é.\n\n**Níl a fhios agam ar cheannaigh sé an ticéad.** — Níl freagra na ceiste agam.\n:::\n\n## 6. Seiceáil thapa\n\n1. Aithin an cheist dhíreach: **An bhfuil sí anseo? Ar fhág sí?**\n2. Cuir tús na habairte roimpi: **Níl a fhios agam…**, **Inis dom…**\n3. Coinnigh foirm cheart na ceiste: **an bhfuil**, **ar fhág**, **an raibh**.\n4. Roghnaigh an comhartha deiridh de réir na habairte iomláine.\n\n:::tip\nMá tá an cheist dhíreach ar eolas agat, tá patrún na ceiste indírí agat freisin: **Ar fhág sí? → Níl a fhios agam ar fhág sí.**\n:::","ga","B1",95,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a1aafe-7f2c-7906-89b8-f7f15cdf50ea","Ráitis agus ceisteanna i gcaint indíreach",false,0,12,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",6,[],{"name":15,"slug":24,"language":9},"raitis-agus-ceisteanna-indireacha-b1",[],[27,38,45,54,60,68],{"@id":28,"@type":29,"id":30,"grammarPage":31,"title":32,"instructions":33,"displayOrder":17,"type":34,"questionCount":35,"blankCount":36,"isCompleted":16,"ogImageUrl":37},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9eae-7627-9d4e-b8047e9b4030","GrammarExercise","01a1aafe-9eae-7627-9d4e-b8047e9b4030","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-8174-756c-8f62-fa6b7f70ddeb","Ceisteanna indíreacha: eolas agus pleananna","Roghnaigh an freagra a oireann don abairt agus don chomhthéacs.","word_select",15,16,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_4b8b34f0-2b52-4cc1-8b8f-d2b040b377d1_hero.webp?v=1793870175",{"@id":39,"@type":29,"id":40,"grammarPage":31,"title":41,"instructions":42,"displayOrder":43,"type":34,"questionCount":18,"blankCount":18,"isCompleted":16,"ogImageUrl":44},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9ecb-7602-a535-2ebca70b9ca9","01a1aafe-9ecb-7602-a535-2ebca70b9ca9","Ceisteanna indíreacha: imeachtaí a tharla","Roghnaigh an fhoirm cheart. Tabhair aird ar an mbriathar agus ar bhrí na habairte.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_fc6a2597-98a7-4a6c-a34c-2fa8736d7f05_hero.webp?v=1793870175",{"@id":46,"@type":29,"id":47,"grammarPage":31,"title":48,"instructions":49,"displayOrder":50,"type":51,"questionCount":52,"blankCount":52,"isCompleted":16,"ogImageUrl":53},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9ee3-75a9-9bf4-32a05fa8b776","01a1aafe-9ee3-75a9-9bf4-32a05fa8b776","Ceisteanna indíreacha: anois agus amach anseo","Cuir na píosaí in ord chun abairt a dhéanamh. Tá píosa breise ann nach n-úsáidfidh tú.",2,"sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_86909d35-658d-465f-b611-72d04269137c_hero.webp?v=1793870175",{"@id":55,"@type":29,"id":56,"grammarPage":31,"title":57,"instructions":49,"displayOrder":58,"type":51,"questionCount":52,"blankCount":52,"isCompleted":16,"ogImageUrl":59},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9ef3-7c4e-8294-efc9f0d161a5","01a1aafe-9ef3-7c4e-8294-efc9f0d161a5","Ceisteanna indíreacha: fiosrú faoin am atá thart",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_dcf9e236-620f-4789-a653-5e64330f3c97_hero.webp?v=1793870176",{"@id":61,"@type":29,"id":62,"grammarPage":31,"title":63,"instructions":64,"displayOrder":65,"type":66,"questionCount":65,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":67},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9f05-7668-a27e-ec00406b4146","01a1aafe-9f05-7668-a27e-ec00406b4146","Ceisteanna indíreacha: rangú foirmeacha","Tapáil píosa, ansin tapáil an colún cuí. Cuir gach píosa i gcolún.",4,"word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2bbb80f1-c25b-4162-9d83-589d76b7f270_hero.webp?v=1793870176",{"@id":69,"@type":29,"id":70,"grammarPage":31,"title":71,"instructions":72,"displayOrder":73,"type":66,"questionCount":65,"blankCount":17,"isCompleted":16,"ogImageUrl":74},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-9f0b-7de2-8e1a-32acc919c3dc","01a1aafe-9f0b-7de2-8e1a-32acc919c3dc","Ceisteanna indíreacha: brí agus struchtúr","Tapáil gach píosa agus ansin tapáil an colún a oireann dó.",5,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_6f5e1952-be1f-4cdc-974c-fb0b8536febf_hero.webp?v=1793870176",null]