[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-ga-coibhneas-casta-i-dteacsanna-dli-agus-riarachain":3,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-8190-79a7-9866-ccbf2c9dd94f":22,"exercise-list-path-ga-none":49},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"totalExercises":17,"vocabularyLists":20,"readyImages":21},"01a1aafe-8190-79a7-9866-ccbf2c9dd94f","Coibhneas casta i dtéacsanna dlí agus riaracháin","coibhneas-casta-i-dteacsanna-dli-agus-riarachain","Déan coibhneas casta i dtéacsanna dlí agus riaracháin a léamh go beacht: tagairtí, coinníollacha agus raon an diúltaithe a shoiléiriú gan an bhrí a athrú.","## 1. An tagairt a choinneáil beacht\n\nI dtéacs dlí nó riaracháin, féadfaidh clásal coibhneasta a shonrú cé atá faoi réir dualgais, cén doiciméad atá i gceist nó cén coinníoll a bhaineann le hiarratas. Ní leor go mbeadh an clásal ceart ó thaobh na gramadaí de: caithfidh raon na tagartha agus gaol na gcoinníollacha a bheith soiléir freisin.\n\nDíreoidh tú anseo ar thrí scil:\n\n- réamhtheachtaí an choibhnis a aithint i bhforáil fhada;\n- coinníollacha comhordaithe agus diúltaithe a léamh go beacht;\n- foráil a athscríobh gan a raon ná a tagairtí a athrú.\n\n:::note\nSamplaí cumtha teagaisc atá thíos, ní sleachta as reachtaíocht. Léiríonn siad roghanna gramadaí agus dréachtaithe; ní rialacha léirmhínithe dlí iad.\n:::\n\n## 2. An gaol leis an réamhtheachtaí\n\nIs minic a bhíonn réamhfhocal riachtanach chun gaol an duine, an doiciméid nó na forála leis an mbriathar a léiriú. Agus abairt dhlúth á léamh agat, athchruthaigh an gnáthráiteas ar dtús: **baineann an fhoráil leis an duine**, **tagraítear don alt**, **déantar iarratas faoin scéim**.\n\n| An gaol bunúsach | Leagan coibhneasta dlúth | Leagan eile a léiríonn an gaol |\n| --- | --- | --- |\n| Baineann an fhoráil leis an duine. | an duine **lena mbaineann an fhoráil** | an duine **a mbaineann an fhoráil leis** |\n| Tagraítear don alt. | an t-alt **dá dtagraítear** | an t-alt **a dtagraítear dó** |\n| Déantar iarratas faoin scéim. | an scéim **faoina ndéantar iarratas** | an scéim **a ndéantar iarratas fúithi** |\n\nNí maisiúcháin fhoirmiúla iad **lena**, **dá** agus **faoina**: tá gaol réamhfhoclach á chur in iúl acu. Is leis an réamhfhocal sa bhunstruchtúr a bhaineann roghnú na foirme, ní le fad ná le foirmiúlacht na habairte.\n\n:::warning\nNá cuir an dá struchtúr le chéile de thaisme:\n\n- ✓ an t-alt **dá dtagraítear sa litir**\n- ✓ an t-alt **a dtagraítear dó sa litir**\n- ✗ an t-alt **dá dtagraítear dó sa litir**\n\nSa sampla deireanach, déantar an gaol céanna leis an alt a mharcáil faoi dhó.\n:::\n\n## 3. Slabhra tagairtí a dhíchódú\n\nFéadfaidh clásal amháin duine a shainaithint agus clásal eile cinneadh nó doiciméad laistigh den chéad chlásal a shonrú. Coinnigh na tagairtí sin ar leithligh.\n\n:::example\nNí mór fógra a thabhairt don duine **a ndearnadh an cinneadh dá dtagraítear in alt 8 ina leith**.\n\nTá dhá ghaol ann:\n\n1. Rinneadh an cinneadh **i leith an duine**.\n2. Tagraítear **don chinneadh** in alt 8.\n\nTagraíonn **ina leith** don duine; baineann **dá dtagraítear in alt 8** leis an gcinneadh.\n:::\n\nTá an abairt inghlactha ó thaobh na gramadaí de, ach scarann an clásal istigh **an duine** ó **ina leith**. Má bhíonn tuilleadh coinníollacha le cur léi, is fearr an slabhra a bhriseadh.\n\n**Leagan níos soiléire:** Ní mór fógra a thabhairt don duine a ndearnadh an cinneadh ina leith. Is é an cinneadh atá i gceist anseo an cinneadh dá dtagraítear in alt 8.\n\nNí gá gach clásal fada a roinnt. Is í an cheist ná an féidir an réamhtheachtaí agus an gaol leis a aithint gan an abairt a athléamh.\n\n## 4. Raon coinníollacha agus diúltaithe\n\nNuair a bhaineann dhá chlásal leis an réamhtheachtaí céanna, léirigh go soiléir an gá an dá choinníoll a chomhlíonadh nó an leor ceann amháin acu.\n\n:::example\nGlacfar le hiarratas **a bhfuil síniú air agus a bhfuil na doiciméid riachtanacha ag gabháil leis**.\n\nTá an dá choinníoll riachtanach sa sampla seo: an síniú agus na doiciméid.\n\nGlacfar le hiarratas **a bhfuil síniú air nó a bhfuil deimhniú leictreonach ag gabháil leis**.\n\nCuirtear dhá rogha ar fáil sa dara sampla. Más gá a shoiléiriú an nglactar le hiarratas a chomhlíonann an dá choinníoll, abair é sin go sainráite.\n:::\n\nBíonn tábhacht ar leith le suíomh an diúltaithe:\n\n- **iarratas nach bhfuil síniú air**: tá an síniú in easnamh;\n- **iarratas nach bhfuil síniú air agus nach bhfuil deimhniú ag gabháil leis**: tá an dá rud in easnamh;\n- **iarratas nach bhfuil síniú air nó nach bhfuil deimhniú ag gabháil leis**: tá ceann amháin ar a laghad den dá rud in easnamh.\n\nTríd an mír choibhneasta a athrá, déantar teorainn gach coinníll níos follasaí. Ní riail í go gcaithfear í a athrá i ngach comhordú, ach is rogha úsáideach dréachtaithe í nuair a bhíonn raon an diúltaithe tábhachtach.\n\n## 5. Srianta, sainmhínithe agus poncaíocht\n\nIs minic a chuireann an clásal srian leis an ngrúpa atá ainmnithe roimhe:\n\n**Na hiarratais a fuarthas roimh an spriocdháta**, déanfar iad a mheas ar dtús.\n\nNí gach iarratas atá i gceist anseo, ach na hiarratais a chomhlíonann an coinníoll ama. Má chuirtear **na hiarratais go léir** in ionad **na hiarratais a fuarthas roimh an spriocdháta**, cailltear an srian.\n\n:::example\n**Gan camóga:** Déanfar na hiarratais a fuarthas roimh an spriocdháta a mheas ar dtús.\n\nSa léamh sriantach seo, roghnaíonn an clásal na hiarratais a chomhlíonann an coinníoll ama.\n\n**Le camóga:** Déanfar na hiarratais, a fuarthas roimh an spriocdháta, a mheas ar dtús.\n\nSa léamh mar fhaisnéis bhreise, tá an grúpa iarratas sainaitheanta cheana féin sa chomhthéacs; deirtear gur fuarthas iad uile roimh an spriocdháta.\n:::\n\nCabhraíonn na camóga leis an dara léamh a chur in iúl, ach ní shainaithníonn siad an grúpa astu féin. Mura léir ón gcomhthéacs cé na hiarratais atá i gceist, ní réitíonn na camóga an débhríocht. Sa sampla tosaigh, scarann an chamóg an frása tosaigh ón gcuid eile den abairt; ní dhéanann sí faisnéis bhreise den chlásal coibhneasta.\n\nI sainmhíniú, féadfaidh roinnt clásal teacht le chéile chun teorainn an téarma a leagan síos:\n\n:::example\nSa doiciméad seo, ciallaíonn “iarratas bailí” iarratas **a fuarthas roimh an spriocdháta agus a bhfuil na doiciméid riachtanacha ag gabháil leis**.\n:::\n\nBaineann an dá choinníoll leis an iarratas. Ná déan ceann acu a athrú ina nóta breise mura bhfuil sé beartaithe an sainmhíniú a athrú.\n\n:::tip\nNá bí ag brath ar chamóga amháin chun idirdhealú dlíthiúil a dhéanamh idir coinníoll riachtanach agus faisnéis bhreise. Más riachtanach an t-idirdhealú, cuir i bhfocail shoiléire é, mar shampla **ní bhaineann an fhoráil seo ach le…**, nó cuir an fhaisnéis bhreise in abairt ar leith.\n:::\n\n## 6. Seiceáil roimh an leagan deiridh\n\nAgus foráil choibhneasta chasta á hathbhreithniú agat:\n\n1. **Aimsigh an réamhtheachtaí.** Cén duine, rud nó grúpa atá á shonrú ag gach clásal?\n2. **Athchruthaigh an gaol.** An bhfuiltear ag tagairt don alt, ag gníomhú faoin scéim nó ag déanamh cinnidh i leith duine?\n3. **Seiceáil na coinníollacha.** An gá gach ceann díobh a chomhlíonadh, nó an leor ceann amháin?\n4. **Aimsigh raon an diúltaithe.** Cad go díreach atá á shéanadh i ngach clásal?\n5. **Déan comparáid tar éis athscríofa.** Ar caomhnaíodh an grúpa daoine, an teorainn ama, na coinníollacha agus na crostagairtí céanna?\n\nIs í an sprioc **tagairt bheacht gan ualach neamhriachtanach**: coinnigh an gaol gramadaí slán, agus déan na coinníollacha chomh follasach agus is gá.","ga","C2",163,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a1aafe-7f50-7c29-8e7e-eca02c76ace0",false,0,3,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[],[],[23,33,40],{"@id":24,"@type":25,"id":26,"grammarPage":27,"title":28,"instructions":29,"displayOrder":16,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":32},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a054-710b-abb3-10049136f188","GrammarExercise","01a1aafe-a054-710b-abb3-10049136f188","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-8190-79a7-9866-ccbf2c9dd94f","Gaolta agus tagairtí i bhforálacha","Roghnaigh an leagan a choinníonn an gaol agus an bhrí atá sonraithe i ngach ceist. Samplaí cumtha teagaisc iad seo, ní comhairle dlí.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ad82c1a7-e0d9-479d-a234-bbed2baa60e9_hero.webp?v=1793870176",{"@id":34,"@type":25,"id":35,"grammarPage":27,"title":36,"instructions":37,"displayOrder":38,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":39},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a06a-7edd-ad8e-faeaf494bc3d","01a1aafe-a06a-7edd-ad8e-faeaf494bc3d","Coinníollacha, diúltú agus raon na forála","Líon gach bearna de réir na forála nó na brí atá tugtha. Coinnigh na coinníollacha agus raon na tagartha slán. Samplaí cumtha teagaisc iad seo.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5e439278-b507-4aac-b513-2dbdba21bf53_hero.webp?v=1793870176",{"@id":41,"@type":25,"id":42,"grammarPage":27,"title":43,"instructions":44,"displayOrder":45,"type":46,"questionCount":47,"blankCount":47,"isCompleted":15,"ogImageUrl":48},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a082-7662-a45e-c1ce72a2470a","01a1aafe-a082-7662-a45e-c1ce72a2470a","Gaolta coibhneasta in ord soiléir","Cuir na píosaí in ord chun abairt a dhéanamh. Tá píosa breise ann nach n-úsáidfidh tú. Samplaí cumtha teagaisc iad seo, ní comhairle dlí.",2,"sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5b8b7ddc-0ddb-4ff4-a4cc-e3805215a11f_hero.webp?v=1793870176",null]