[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-ga-comhthathu-teacs-tagairt-agus-athra-rialaithe":3,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-819b-7351-aa2c-be56a055fe77":262,"exercise-list-path-ga-none":278},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":259,"readyImages":261},"01a1aafe-819b-7351-aa2c-be56a055fe77","Comhtháthú téacs: tagairt agus athrá rialaithe","comhthathu-teacs-tagairt-agus-athra-rialaithe","Foghlaim conas tagairtí soiléire, forainmneacha agus athrá rialaithe a úsáid chun téacs comhtháite a scríobh agus débhríocht sa phrós a sheachaint.","Is fusa téacs a leanúint nuair is léir cé dó nó cad dó a dtagraíonn gach abairt. Cabhraíonn forainmneacha, nathanna tagartha agus athrá rialaithe leat an nasc idir abairtí a choinneáil soiléir gan an prós a dhéanamh trom ná leadránach.\n\n## 1. Slabhra tagartha a choinneáil soiléir\n\nNuair a luann tú duine, rud nó smaoineamh agus a thagraíonn tú dó arís, cruthaíonn tú *slabhra tagartha*. Ní gá an fhoirm chéanna a úsáid gach uair, ach caithfidh an léitheoir a thuiscint go bhfuil an t-ábhar céanna i gceist.\n\n:::example\nFoilsíodh **tuarascáil nua** inné. Tá trí phríomh-mholadh **inti**. Díríonn **an tuarascáil** ar sheirbhísí i gceantair thuaithe.\n:::\n\nTagraíonn **inti** agus **an tuarascáil** don tuarascáil a tugadh isteach sa chéad abairt. Tá an forainm réamhfhoclach gonta; cuireann athrá an ainmfhocail an t-ábhar céanna i lár na habairte arís.\n\nBíonn trí rogha úsáideacha agat:\n\n- **forainm**, nuair atá an tagairt soiléir cheana;\n- **ainmfhocal nó frása ainmfhoclach arís**, nuair is gá an tagairt a dhaingniú;\n- **nath achoimrithe**, nuair atá tú ag tagairt do smaoineamh nó do ráiteas iomlán.\n\n## 2. Forainmneacha agus a réamhtheachtaí\n\nIs é an *réamhtheachtaí* an focal nó an frása ar tagraíodh dó roimhe sin. Agus forainm á roghnú agat, cuir san áireamh a fheidhm san abairt chomh maith le hinscne agus uimhir an réamhtheachtaí.\n\n| An chéad lua | Tagairt ina dhiaidh | An nasc |\n| --- | --- | --- |\n| Léigh mé an tuarascáil. | Tá **sí** soiléir. | Ainmfhocal baininscneach uatha |\n| Léigh mé an plean. | Tá **sé** soiléir. | Ainmfhocal firinscneach uatha |\n| Léigh mé na moltaí. | Tá **siad** soiléir. | Ainmfhocal iolra |\n| Scrúdaigh mé an scéim. | Tá locht **uirthi**. | An réamhfhocal **ar** agus tagairt bhaininscneach uatha |\n| Tháinig an cailín isteach. | Bhí **sí** sásta. | Tagairt don duine de réir na hinscne nádúrtha |\n\nTá **cailín** firinscneach ó thaobh na gramadaí de, ach is gnách **sí** a úsáid agus tagairt á déanamh don chailín mar dhuine. Ní leor, mar sin, inscne an ainmfhocail amháin chun an forainm a roghnú.\n\nNí leor comhréir cheart chun tagairt shoiléir a chinntiú. D’fhéadfadh dhá réamhtheachtaí oiriúnacha a bheith ann.\n\n:::example\n**Tagairt dhoiléir:** Labhair Nóra le hAoife tar éis an chruinnithe. Bhí sí míshásta leis an gcinneadh.\n\n**Más í Nóra atá i gceist:** Labhair Nóra le hAoife tar éis an chruinnithe. Bhí **Nóra** míshásta leis an gcinneadh.\n\n**Más í Aoife atá i gceist:** Labhair Nóra le hAoife tar éis an chruinnithe. Bhí **Aoife** míshásta leis an gcinneadh.\n:::\n\n:::warning\nNá glac leis go dtagraíonn forainm i gcónaí don ainmfhocal is gaire dó. Bíonn tionchar ag an gcomhthéacs agus ag ábhar an téacs ar an léamh. Má tá dhá léamh inchreidte ann agus nach bhfuil an débhríocht úsáideach, ainmnigh an duine nó an rud arís.\n:::\n\nCuireann foirmeacha treise ar nós **ise** agus **eisean** béim nó codarsnacht ar fáil. Is féidir leo cabhrú le beirt a idirdhealú nuair atá na tagairtí soiléir cheana.\n\n:::example\nBhí Nóra agus Seán ag an gcruinniú. Thacaigh **ise** leis an moladh, ach chuir **eisean** ina aghaidh.\n:::\n\nAnseo, tagraíonn **ise** do Nóra agus **eisean** do Sheán. Ní réiteodh **ise** léi féin an débhríocht idir Nóra agus Aoife sa tsampla thuas: d’fhéadfadh sí tagairt do cheachtar acu.\n\n## 3. Tagairt do ráiteas iomlán\n\nIs féidir le nathanna mar **sé sin** agus **é sin** tagairt siar do rud a dúradh, seachas d’ainmfhocal amháin. Tá sé seo úsáideach nuair a bhaineann an chéad abairt eile le cúis, toradh nó measúnú ar an ráiteas roimhe. Is gnáth **sé sin** a úsáid mar ábhar le gnáthbhriathar, agus **é sin** mar chuspóir nó i struchtúir áirithe leis an gcopail. Braitheann an fhoirm ar a feidhm san abairt.\n\n:::example\nCuireadh an cruinniú ar ceal. Chuir **sé sin** isteach ar an bhfoireann.\n\nCuireadh an cruinniú ar ceal. Ní raibh súil againn **leis sin**.\n:::\n\nNí hé an cruinniú féin amháin atá i gceist le **sé sin**, ach gur cuireadh ar ceal é. Nuair a thagann an tagairt seo i ndiaidh an réamhfhocail **le**, úsáidtear **leis sin**.\n\n:::example\nCuireadh an cruinniú ar ceal. Dheimhnigh an rúnaí **é sin** ar maidin.\n\n**Is é seo an pointe is tábhachtaí:** caithfear dáta nua a shocrú.\n:::\n\nSa chéad sampla, is cuspóir é **é sin** agus tagraíonn sé siar don chealú. Sa dara sampla, tugann **é seo** an pointe atá le teacht isteach i struchtúr leis an gcopail.\n\n### Seo, sin agus siúd\n\nGo bunúsach, léiríonn **seo** gaire don chainteoir, **sin** gaire don éisteoir nó fad áirithe ón gcainteoir, agus **siúd** fad ón mbeirt. Sa phrós, is féidir an t-idirdhealú sin a úsáid chun aird an léitheora a threorú: cuireann **seo** rud chun tosaigh, tagraíonn **sin** siar go minic, agus féadann **siúd** rud níos faide i gcéin a chur in iúl. Ní riail dhocht faoi ord na n-abairtí í seo; caithfidh an comhthéacs an tagairt a shoiléiriú. Is mar fhorainm taispeántach is coitianta a úsáidtear **siúd**; i ndiaidh ainmfhocail, is é **úd** an ghnáthfhoirm chun an fad sin a chur in iúl, mar atá in **an moladh úd**.\n\n:::example\n**An moladh seo:** an moladh atá á chur i láthair agam anois.\n\n**An moladh sin:** an moladh a luaigh tú sa mhír roimhe.\n\n**An moladh úd:** an moladh a pléadh fadó, seachas an ceann atá os ár gcomhair anois.\n:::\n\nMá tá roinnt smaointe san abairt roimhe, d’fhéadfadh **sé sin** nó **é sin** a bheith róleathan. Is féidir ainmfhocal achoimrithe a úsáid chun an tagairt a shonrú.\n\n| Nath | An rud a shoiléiríonn sé |\n| --- | --- |\n| **an cinneadh sin** | Cinneadh a luadh cheana |\n| **an fhadhb sin** | Deacracht a míníodh cheana |\n| **an t-athrú sin** | Athrú ar cuireadh síos air |\n\n:::example\nChinn an chomhairle an leabharlann a dhúnadh ar an Satharn. Cháin na cónaitheoirí **an cinneadh sin**.\n\nMhol an coiste an leabharlann a oscailt níos luaithe, ach dhiúltaigh an chomhairle don mholadh. Cháin na cónaitheoirí **cinneadh na comhairle**.\n:::\n\nSa chéad sampla, is leor **an cinneadh sin** mar níl ach cinneadh amháin i gceist agus tá sé luaite díreach roimhe. Sa dara sampla, tá **cinneadh na comhairle** níos beaichte ná **é sin**: ní hé moladh an choiste atá á cháineadh. Is fearr frása iomlán le ginideach nuair is gá a shonrú cé a rinne an cinneadh, go háirithe má luadh roinnt cinntí agus nach léir cén ceann a bheadh i gceist le **an cinneadh sin**.\n\n:::note\nNí bhíonn ainmfhocal achoimrithe neodrach i gcónaí. Má thugann tú **an fhadhb sin** ar chás a ndearnadh cur síos air, cuireann tú in iúl gur fadhb é. Roghnaigh focal a oireann don bhrí atá beartaithe agat.\n:::\n\n## 4. Cathain is fiú focal a athrá?\n\nNí locht stíle ann féin é athrá. Is athrá rialaithe é nuair a choinníonn sé an t-ábhar soiléir nó nuair a chuireann sé béim úsáideach air.\n\nDéan ainmfhocal a athrá go háirithe:\n\n- nuair a d’fhéadfadh forainm tagairt do níos mó ná rud amháin;\n- nuair a fhilleann tú ar ábhar tar éis míre nó tar éis imeacht ón ábhar;\n- nuair atá téarma beacht lárnach san argóint.\n\nNí hionann focail ghaolmhara agus comhchiallaigh iomlána. D’fhéadfadh **moladh**, **cinneadh** agus **beart** a bheith bainteach lena chéile, ach níor cheart iad a mhalartú ar mhaithe le héagsúlacht amháin.\n\n:::example\nChuir an coiste **moladh** faoi bhráid na comhairle. Níor ghlac an chomhairle leis **an moladh**. Dá bhrí sin, ní dhearnadh aon athrú ar an tseirbhís.\n:::\n\nCoinníonn athrá **an moladh** stádas an ruda soiléir: moladh a bhí ann, ní cinneadh a cuireadh i bhfeidhm.\n\n## 5. Téacs a leasú gan an nasc a chailleadh\n\nSa tsampla seo, tá na tagairtí soiléir ach tá an t-athrá trom.\n\n:::example\n**Roimh an leasú:** Scrúdaigh an coiste an scéim. Fuair an coiste locht ar an scéim. D’iarr an coiste go ndéanfaí athbhreithniú ar an scéim.\n\n**Tar éis an leasaithe:** Scrúdaigh an coiste an scéim agus fuair sé locht uirthi. D’iarr an coiste go ndéanfaí athbhreithniú ar an scéim.\n:::\n\nTagraíonn **sé** don choiste agus **uirthi** don scéim. Sa dara habairt, athainmnítear an coiste agus an scéim chun an t-iarratas a chur in iúl go soiléir. Ní gá gach athrá a bhaint.\n\n:::tip\nAgus tú ag eagarthóireacht, ná fiafraigh díot féin amháin: “Ar úsáid mé an focal seo cheana?” Fiafraigh freisin: “An mbeidh a fhios ag an léitheoir go beacht cad atá i gceist má bhainim amach é?”\n:::\n\n## 6. Seicliosta don athléamh\n\n1. Aimsigh réamhtheachtaí gach forainm: an bhfuil sé soiléir agus oiriúnach ó thaobh na gramadaí de?\n2. Scrúdaigh **sin** agus nathanna dá leithéid: an dtagraíonn siad d’ainmfhocal nó do ráiteas iomlán?\n3. Athainmnigh an t-ábhar má tá dhá léamh inchreidte ann.\n4. Coinnigh téarmaí beachta seasmhach; ná hathraigh an bhrí ar mhaithe le héagsúlacht.\n5. Bain athrá nach ndéanann aon obair, ach coinnigh athrá a thugann soiléireacht nó béim.\n\nIs í an sprioc **tagairt shoiléir le hathrá feidhmiúil**, ní téacs gan aon athrá.","ga","C1",158,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a1aafe-7f4a-7bf5-8567-74785229610f","Prós nádúrtha le tagairt shoiléir",false,0,4,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",2,[23],{"id":24,"title":25,"vocabularyListWords":26,"isPublished":40},"01a1aafe-e630-7485-9d4c-7884f6d70897","Focail: Comhtháthú téacs: tagairt agus athrá rialaithe",[27,47,62,73,84,95,112,123,143,158,172,183,199,214,229,244],{"id":28,"vocabularyWord":29,"displayOrder":41},"01a1aafe-e630-74ed-9d4c-7884f7642864",{"id":30,"word":31,"frequency":32,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":34,"audio":16},"01a1aafe-bce0-7f1f-a9c5-d0784802319b","sé",10,"A1",[35,42],{"id":36,"partOfSpeech":37,"definition":38,"exampleSentences":39,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d5ac-7af3-a735-eb68250827e7","PRONOUN","Forainm pearsanta den tríú pearsa uatha, firinscneach, mar ainmní: an fear, an buachaill nó an rud firinscneach a bhfuiltear ag caint air. Úsáidtear é freisin mar ábhar le haimsir nó le tuairisc ghinearálta (mar shampla: tá sé fuar).","Tá sé ag obair san oifig inniu.\nDeir sé go bhfuil ocras air.\nTá sé fuar agus tá sé ag cur báistí.",true,1,{"id":43,"partOfSpeech":44,"definition":45,"exampleSentences":46,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d5ac-7bab-a735-eb68255ab12c","NUMERAL","An uimhir 6, a thagann i ndiaidh a cúig agus roimh a seacht. Nuair a úsáidtear roimh ainmfhocal é, séimhítear an focal a leanann é (mar shampla: sé chat).","Tá sé chat sa teach.\nTá sé bhord sa seomra ranga.\nCheannaigh mé sé úll sa siopa.",{"id":48,"vocabularyWord":49,"displayOrder":21},"01a1aafe-e630-7525-9d4c-7884f81c3aa7",{"id":50,"word":51,"frequency":32,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":52,"audio":16},"01a1aafe-bce8-7775-b514-df0584f95f6a","sí",[53,57],{"id":54,"partOfSpeech":37,"definition":55,"exampleSentences":56,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d5ad-7cb6-8b5c-c7f0c34cdc8e","Forainm pearsanta den tríú pearsa uatha, baininscneach. Úsáidtear é le labhairt ar bhean, ar chailín nó ar rud baininscneach a luadh cheana.","Tá sí ag obair sa bhanc inniu.\nCá bhfuil sí anois?\nIs cara liom í Máire, agus tá sí an-lách.",{"id":58,"partOfSpeech":59,"definition":60,"exampleSentences":61,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d5ad-7d32-8b5c-c7f0c40d008f","NOUN","Cnoc nó tulach ársa a chreidtear a bheith ina dhúchas ag na daoine sí sa bhéaloideas; áit chónaithe na síog.","Deirtear go bhfuil sí faoin gcnoc sin.\nNí théann aon duine in aice na sí san oíche.\nTá scéalta iomadúla faoin sí sin sa cheantar.",{"id":63,"vocabularyWord":64,"displayOrder":72},"01a1aafe-e630-7559-9d4c-7884f9163d34",{"id":65,"word":66,"frequency":32,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":67,"audio":16},"01a1aafe-bce9-7547-bc0a-8d1e969b184a","siad",[68],{"id":69,"partOfSpeech":37,"definition":70,"exampleSentences":71,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d5ad-7f06-8b5c-c7f0c47f48f8","Forainm pearsanta den tríú pearsa iolra, a úsáidtear in áit níos mó ná duine amháin nó níos mó ná rud amháin a bhfuil trácht orthu cheana. Is ionann é agus 'they' i mBéarla.","Tá siad sa bhaile anocht.\nTéann siad ar scoil gach maidin.\nCá bhfuil siad anois?",3,{"id":74,"vocabularyWord":75,"displayOrder":18},"01a1aafe-e630-757d-9d4c-7884f9d6eea8",{"id":76,"word":77,"frequency":32,"level":78,"language":9,"partsOfSpeech":79,"audio":16},"01a1aafe-bf4b-72b2-b31a-a937067648f9","ise","A2",[80],{"id":81,"partOfSpeech":37,"definition":82,"exampleSentences":83,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-bf61-73cc-b6d2-d6cce37cae05","Foirm bhéimnithe den fhorainm 'sí'. Úsáidtear í chun béim a chur ar bhean, ar chailín nó ar rud baininscneach, go háirithe nuair a chuirtear í i gcomparáid le duine eile.","Tá mise tuirseach, ach tá ise lán d'fhuinneamh.\nIse a rinne an císte seo, ní mise.\nIs múinteoir í ise, ach is dochtúir é seisean.",{"id":85,"vocabularyWord":86,"displayOrder":94},"01a1aafe-e630-759d-9d4c-7884f9f7e7b1",{"id":87,"word":88,"frequency":41,"level":78,"language":9,"partsOfSpeech":89,"audio":16},"01a1aafe-bf38-7b61-9275-fe5129b0df4a","eisean",[90],{"id":91,"partOfSpeech":37,"definition":92,"exampleSentences":93,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-bf60-71cd-a299-cc207b49465b","Foirm threise den fhorainm 'é' (An tríú pearsa uatha, firinscneach). Úsáidtear í chun béim nó codarsnacht a chur ar fhear nó ar bhuachaill seachas duine eile: 'eisean, agus gan duine eile'.","Chonaic mé eisean inné, ach ní fhaca mé ise.\nIs eisean an múinteoir nua.\nNí mise a bhris an fhuinneog, ach eisean.",5,{"id":96,"vocabularyWord":97,"displayOrder":111},"01a1aafe-e630-75bd-9d4c-7884fa68cbce",{"id":98,"word":99,"frequency":100,"level":78,"language":9,"partsOfSpeech":101,"audio":16},"01a1aafe-bfb1-7808-8034-30fea3ae6def","sé sin",7,[102,107],{"id":103,"partOfSpeech":104,"definition":105,"exampleSentences":106,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-c00b-7c68-89a9-f292ad2a5dd7","PHRASE","Frása a úsáidtear chun duine nó rud fireann a thaispeáint nó a aithint, nó chun rud a dheimhniú: 'sin é an duine nó an rud atá i gceist'. Is é \"sé sin\" an chaint choitianta air.","Is é sin mo dheartháir ag an doras.\nIs é sin an bus a theastaíonn uainn.\nIs é sin an fáth nach bhfuil sé anseo inniu.",{"id":108,"partOfSpeech":104,"definition":109,"exampleSentences":110,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a1ab92-dcd5-75cd-bc9e-44c714f1f3c1","Frása a úsáidtear chun rud a mhíniú nó a shoiléiriú níos fearr, mar a deirtear \"is é sin le rá\": cuireann sé tuilleadh eolais leis an rud a dúradh roimhe.","Beidh an cruinniú ar an Luan, is é sin, an Luan seo chugainn.\nTá cónaí orm in aice na farraige, is é sin, deich nóiméad ón trá.\nCeannóidh mé bia don deireadh seachtaine, is é sin, arán, bainne agus uibheacha.",6,{"id":113,"vocabularyWord":114,"displayOrder":100},"01a1aafe-e630-75d9-9d4c-7884fa6d1a2f",{"id":115,"word":116,"frequency":117,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":118,"audio":16},"01a1aafe-bd39-75b6-b141-bee17d1028dc","é sin",8,[119],{"id":120,"partOfSpeech":104,"definition":121,"exampleSentences":122,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-bd45-7898-80d8-cae359fc4d95","Nath a úsáidtear chun duine nó rud firinscneach a thaispeáint nó a aithint, go háirithe tar éis 'is' nó 'an': an duine nó an rud úd, nó an ceann sin.","Is é sin mo mhúinteoir nua.\nAn é sin do bhád? Ní hé, is é sin bád m'athar.\nIs é sin an bus a théann go Gaillimh.",{"id":124,"vocabularyWord":125,"displayOrder":117},"01a1aafe-e630-75f5-9d4c-7884fad4dfef",{"id":126,"word":127,"frequency":32,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":128,"audio":16},"01a1aafe-bce7-78c2-9cd4-da6c5917b97a","seo",[129,134,138],{"id":130,"partOfSpeech":131,"definition":132,"exampleSentences":133,"isPrimary":16,"meaningOrder":72},"01a1ab92-d5ad-7ada-8b5c-c7f0c33a9ce7","INTERJECTION","Focal a úsáidtear chun rud a thabhairt do dhuine nó chun duine a spreagadh le tosú (mar shampla: seo leat!, seo!).","Seo, tóg an t-airgead!\nSeo leat, tá an bus ag teacht!\nSeo, tosóimid anois!",{"id":135,"partOfSpeech":37,"definition":136,"exampleSentences":137,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d5ad-79da-8b5c-c7f0c1f90d1e","Forainm taispeántach a thaispeánann duine nó rud atá in aice leis an gcainteoir; úsáidtear chun duine nó rud a chur in aithne nó a lua (mar shampla: seo é, seo í).","Seo é mo mhadra.\nSeo í mo mháthair.\nCad é seo?",{"id":139,"partOfSpeech":140,"definition":141,"exampleSentences":142,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d5ad-7a56-8b5c-c7f0c2e9a1b9","DETERMINER","Focal taispeántach a leanann ainmfhocal agus a thaispeánann go bhfuil an duine nó an rud gar don chainteoir (mar shampla: an leabhar seo).","Is maith liom an leabhar seo.\nTá an teach seo an-mhór.\nCá bhfuil an bhean seo ag obair?",{"id":144,"vocabularyWord":145,"displayOrder":157},"01a1aafe-e630-7615-9d4c-7884fb1c62a4",{"id":146,"word":147,"frequency":32,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":148,"audio":16},"01a1aafe-bcec-7df3-8570-f097aaf1cc1b","sin",[149,153],{"id":150,"partOfSpeech":37,"definition":151,"exampleSentences":152,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d5ae-76ed-b756-2f570734a8cb","Focal a úsáidtear chun rud nó smaoineamh atá níos faide uait nó a luadh cheana a thaispeáint: an rud úd, an rud sin.","Cad é sin?\nSin é mo bhád nua.\nIs maith liom sin.",{"id":154,"partOfSpeech":140,"definition":155,"exampleSentences":156,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d5ae-7765-b756-2f570747730e","Focal a leanann ainmfhocal agus an t-alt roimhe, chun duine nó rud áirithe atá níos faide uait nó a luadh cheana a thaispeáint.","Tá an fear sin ina chónaí in aice liom.\nCé leis an teach sin?\nNí maith liom an leabhar sin.",9,{"id":159,"vocabularyWord":160,"displayOrder":32},"01a1aafe-e630-7631-9d4c-7884fc0952b7",{"id":161,"word":162,"frequency":32,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":163,"audio":16},"01a1aafe-bcf2-794c-97ff-e7d4b52c1266","siúd",[164,168],{"id":165,"partOfSpeech":140,"definition":166,"exampleSentences":167,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d5af-73b0-8696-3da01c79c7fe","Focal a chuirtear i ndiaidh ainmfhocail agus an t-alt roimhe (an fear siúd) chun rud a thaispeáint atá i bhfad ón gcainteoir agus ón éisteoir, nó atá ar eolas ag an mbeirt acu: 'sin thall'.","An fear siúd thall, is é m'uncail é.\nCé hiad na cailíní siúd ag an doras?\nTá an teach siúd ar bharr an chnoic an-sean.",{"id":169,"partOfSpeech":37,"definition":170,"exampleSentences":171,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d5af-73fc-8696-3da01d5a54fe","Forainm a thaispeánann rud nó duine atá i bhfad uaidh, nó a luadh cheana: 'an rud sin thall'. Úsáidtear go minic é leis an gcopail nó chun aird a tharraingt ar rud éigin.","Cad é siúd thall ansin ar an bhfuinneog?\nSiúd é an bus ag teacht anois.\nIs liomsa siúd, ní leatsa.",{"id":173,"vocabularyWord":174,"displayOrder":182},"01a1aafe-e630-764d-9d4c-7884fcc214b7",{"id":175,"word":176,"frequency":41,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":177,"audio":16},"01a1aafe-bd0d-7924-8b9f-dbd826ce9be8","úd",[178],{"id":179,"partOfSpeech":140,"definition":180,"exampleSentences":181,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d5b1-7535-b169-0d03a7510cf5","Focal taispeántach a chuirtear i ndiaidh ainmfhocail leis an alt (an + ainmfhocal + úd) chun tagairt do rud nó do dhuine atá i bhfad ón gcainteoir agus ón éisteoir, nó atá ar eolas ag an mbeirt acu cheana.","Cé hé an fear úd ag an doras?\nFéach ar an gcarr úd thall ansin.\nIs liomsa an teach úd ar an gcnoc.",11,{"id":184,"vocabularyWord":185,"displayOrder":198},"01a1aafe-e630-7669-9d4c-7884fcf3b707",{"id":186,"word":187,"frequency":100,"level":188,"language":9,"partsOfSpeech":189,"audio":16},"01a1aafe-bfcf-7466-9035-13a1d9233715","cinneadh","B1",[190,194],{"id":191,"partOfSpeech":59,"definition":192,"exampleSentences":193,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-dcd7-7b55-ba5f-d9db83818ee1","Rogha nó réiteach a dhéanann duine tar éis smaoineamh air; an rud a shocraíonn tú a dhéanamh.","Rinne sí cinneadh dul ar ais ar an ollscoil.\nNí raibh sé éasca an cinneadh sin a dhéanamh.\nIs é do chinneadh féin é, agus ní mise a chuirfidh stop leat.",{"id":195,"partOfSpeech":59,"definition":196,"exampleSentences":197,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a1ab92-dcd7-7b9d-ba5f-d9db83c0dc6d","Breithiúnas nó socrú oifigiúil a thugann cúirt, coiste nó údarás eile.","D'fhógair an chúirt a cinneadh inné.\nGhlac an coiste cinneadh faoin togra nua.\nBhí an pobal míshásta le cinneadh na comhairle.",12,{"id":200,"vocabularyWord":201,"displayOrder":213},"01a1aafe-e630-7689-9d4c-7884fdbcef78",{"id":202,"word":203,"frequency":117,"level":188,"language":9,"partsOfSpeech":204,"audio":16},"01a1aafe-bfe0-7f53-a795-4e71f9d08b14","fadhb",[205,209],{"id":206,"partOfSpeech":59,"definition":207,"exampleSentences":208,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-dcd9-72cc-9d52-f524815c6fa2","Deacracht nó constaic a chuireann trioblóid ar dhuine agus a bhfuil réiteach de dhíth uirthi.","Tá fadhb mhór agam le mo ríomhaire.\nNíl aon fhadhb ann, cuideoidh mé leat.\nCén fhadhb atá ort inniu?",{"id":210,"partOfSpeech":59,"definition":211,"exampleSentences":212,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a1ab92-dcd9-7314-9d52-f52482526c03","Ceist nó ceacht, go háirithe i matamaitic nó in eolaíocht, a bhíonn le réiteach nó le freagairt.","Réitigh an múinteoir an fhadhb mhatamaitice ar an gclár dubh.\nBhí trí fhadhb le déanamh againn don obair bhaile.\nIs maith liom fadhbanna deacra a réiteach.",13,{"id":215,"vocabularyWord":216,"displayOrder":228},"01a1aafe-e630-76a5-9d4c-7884fe17d2dc",{"id":217,"word":218,"frequency":117,"level":188,"language":9,"partsOfSpeech":219,"audio":16},"01a1aafe-bfc6-71d8-9be7-2ac24a05e515","athrú",[220,224],{"id":221,"partOfSpeech":59,"definition":222,"exampleSentences":223,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-dcd6-7e4f-b050-2b88d6b57bbb","Rud a bheith éagsúil nó difriúil ó bhí; an próiseas nó an toradh a bhíonn ann nuair a éiríonn rud nó duine difriúil.","Tá athrú mór ag teacht ar aimsir na hÉireann.\nChonaic mé athrú ar a aghaidh nuair a chuala sí an nuacht.\nIs minic a bhíonn eagla ar dhaoine roimh athrú.",{"id":225,"partOfSpeech":59,"definition":226,"exampleSentences":227,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a1ab92-dcd6-7e97-b050-2b88d73a92a0","An gníomh a bhaineann le rud a athrú nó a cheartú, mar shampla rud scríofa, plean nó dlí; leasú.","Rinne an rialtas athrú ar an dlí anuraidh.\nTheastaigh uaim athrú a dhéanamh ar an bplean roimh an gcruinniú.\nMoladh roinnt athruithe ar an gcáipéis.",14,{"id":230,"vocabularyWord":231,"displayOrder":243},"01a1aafe-e630-76c1-9d4c-7884fef304a9",{"id":232,"word":233,"frequency":94,"level":188,"language":9,"partsOfSpeech":234,"audio":16},"01a1aafe-c000-7d5e-a667-a9ac38609061","moladh",[235,239],{"id":236,"partOfSpeech":59,"definition":237,"exampleSentences":238,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-dcdb-7cd8-a8e6-29cc4c00b06c","Focail nó gníomhartha a léiríonn go bhfuil meas agat ar dhuine nó ar rud, nó go bhfuil sé go maith; ómós nó bualadh bos i bhfocail.","Fuair an múinteoir moladh mór ón bpríomhoide.\nIs fiú moladh a thabhairt do pháistí nuair a oibríonn siad go crua.\nBhí moladh ar bhéal gach duine don chócaire tar éis an dinnéir.",{"id":240,"partOfSpeech":59,"definition":241,"exampleSentences":242,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a1ab92-dcdb-7d20-a8e6-29cc4c01407f","Comhairle nó plean a chuirtear os comhair duine nó grúpa le smaoineamh air nó le glacadh leis; moladh a dhéanann duine chun rud a dhéanamh.","Chuir an coiste moladh nua os comhair na comhairle.\nRinne an dochtúir moladh dúinn níos mó glasraí a ithe.\nGlacadh leis an moladh ag an gcruinniú aréir.",15,{"id":245,"vocabularyWord":246,"displayOrder":258},"01a1aafe-e630-76e1-9d4c-7884ffacae45",{"id":247,"word":248,"frequency":41,"level":188,"language":9,"partsOfSpeech":249,"audio":16},"01a1aafe-bfc7-7128-961a-adc5ea58f487","beart",[250,254],{"id":251,"partOfSpeech":59,"definition":252,"exampleSentences":253,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-dcd6-7f9f-b050-2b88d8249c54","Gníomh a dhéantar chun rud a bhaint amach nó fadhb a réiteach; céim nó modh gnímh, go háirithe ó thaobh rialtais nó údarás.","Caithfidh an rialtas beart a dhéanamh láithreach chun an fhadhb a réiteach.\nTá bearta nua á gcur i bhfeidhm chun an timpeallacht a chosaint.\nNí beart ciallmhar é tiomáint go tapa sa cheo.",{"id":255,"partOfSpeech":59,"definition":256,"exampleSentences":257,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a1ab92-dcd7-7045-ba5f-d9db7c874bb8","Mám nó burla de rud éigin atá ceangailte le chéile agus a iompraítear nó a thógtar, mar shampla féar, connadh nó éadaí.","Thug an feirmeoir beart féir isteach sa bhaile.\nBhí beart mór connaidh ar dhroim an fhir.\nChuir sí beart éadaí isteach sa charr.",16,{"name":15,"slug":260,"language":9},"pros-nadurtha-le-tagairt-shoileir-c1",[],[263,272],{"@id":264,"@type":265,"id":266,"grammarPage":267,"title":268,"instructions":269,"displayOrder":17,"type":270,"questionCount":228,"blankCount":243,"isCompleted":16,"ogImageUrl":271},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a0df-7d6c-9d79-0a9fb8eb0d9c","GrammarExercise","01a1aafe-a0df-7d6c-9d79-0a9fb8eb0d9c","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-819b-7351-aa2c-be56a055fe77","Forainmneacha agus tagairtí i dtéacs","Roghnaigh an fhoirm a oireann don tagairt agus dá feidhm san abairt.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_3ae29cae-8920-4c65-86f8-c0fa417c3bd2_hero.webp?v=1793870176",{"@id":273,"@type":265,"id":274,"grammarPage":267,"title":275,"instructions":276,"displayOrder":41,"type":270,"questionCount":198,"blankCount":258,"isCompleted":16,"ogImageUrl":277},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a0fb-7aed-b9b1-092c5d1d8b59","01a1aafe-a0fb-7aed-b9b1-092c5d1d8b59","Tagairt bheacht agus athrá feidhmiúil","Léigh an comhthéacs agus an sprioc eagarthóireachta. Roghnaigh an leagan a chomhlíonann an sprioc gan an bhrí a athrú.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0a455ff8-098a-4777-a5af-121092643730_hero.webp?v=1793870176",null]