[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-ga-da-mhead-agus-is-ea-comhghaol":3,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-81ac-76ed-aa15-f7a00dc43948":22,"exercise-list-path-ga-none":56},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"totalExercises":17,"vocabularyLists":20,"readyImages":21},"01a1aafe-81ac-76ed-aa15-f7a00dc43948","Dá mhéad agus is ea: comhghaol","da-mhead-agus-is-ea-comhghaol","An comhghaol le dá mhéad agus is ea: méadú agus laghdú a nascadh, foirmeacha comparáideacha a roghnú agus ord na bhfocal sna habairtí a úsáid go cruinn.","## 1. Dhá athrú a nascadh\n\nÚsáideann tú **dá mhéad … is ea …** chun dhá athrú a cheangal le chéile. De réir mar a athraíonn rud amháin, athraíonn rud eile freisin. *Comhghaol* a thugtar ar an ngaol seo.\n\n:::example\n**Dá mhéad a chleachtann tú, is ea is fearr a éiríonn leat.**\n\nNuair a dhéanann tú níos mó cleachtaidh, éiríonn níos fearr leat.\n:::\n\nNí gá gur méadú atá sa dá chuid. Is féidir méadú agus laghdú a nascadh freisin:\n\n**Dá mhéad a chleachtann tú, is ea is lú cabhrach a theastaíonn uait.**\n\n## 2. An bunphatrún\n\nTá dhá chuid san abairt: cuid a thosaíonn le **dá**, agus cuid a léiríonn an t-athrú eile.\n\n| Cuid | Feidhm | Sampla |\n| --- | --- | --- |\n| **Dá + ainmfhocal céime nó foirm chomparáideach** | An chéad athrú | **Dá luaithe a thosaíonn tú** |\n| **is ea + is + foirm chomparáideach** | An t-athrú a théann leis | **is ea is luaithe a chríochnaíonn tú** |\n\n**Dá luaithe a thosaíonn tú, is ea is luaithe a chríochnaíonn tú.**\n\nCuir camóg idir an dá chuid chun an struchtúr a dhéanamh soiléir.\n\n:::warning\nNí leor **is ea** leis féin roimh an bhfoirm chomparáideach sa phatrún seo.\n\n✓ Dá mhéad a chleachtann tú, **is ea is fearr** a éiríonn leat.\n\n✗ Dá mhéad a chleachtann tú, **is ea fearr** a éiríonn leat.\n:::\n\n## 3. Na foirmeacha is úsáidí\n\nFoghlaim na péirí seo. Tabhair faoi deara nach ionann an fhoirm i ndiaidh **dá** agus an fhoirm i ndiaidh **is** i gcónaí.\n\n| Brí | Sa chéad chuid | Sa dara cuid | Míniú |\n| --- | --- | --- | --- |\n| Méid níos mó | **dá mhéad** | **is ea is mó** | Ainmfhocal céime is ea **méad**; foirm chomparáideach is ea **mó**. |\n| Méid níos lú | **dá laghad** | **is ea is lú** | Ainmfhocal céime is ea **laghad**; foirm chomparáideach is ea **lú**. |\n| Am níos luaithe | **dá luaithe** | **is ea is luaithe** | An fhoirm chomparáideach chéanna sa dá chuid. |\n| Fad níos mó | **dá fhaide** | **is ea is faide** | Séimhiú ar **faide** i ndiaidh **dá**. |\n| Deacracht níos mó | **dá dheacra** | **is ea is deacra** | Séimhiú ar **deacra** i ndiaidh **dá**. |\n\nCuireann **dá** sa phatrún comhghaoil seo séimhiú ar an bhfocal a leanann é, más féidir é a shéimhiú: **méad → dá mhéad**, **faide → dá fhaide**, **deacra → dá dheacra**. Ní athraíonn **l** i **dá laghad** ná i **dá luaithe**.\n\nNí gá an péire céanna a úsáid sa dá chuid. Roghnaigh na foirmeacha de réir na brí atá uait.\n\n:::example\n- **Dá mhéad a léann tú, is ea is mó a fhoghlaimíonn tú.**\n- **Dá laghad a chodlaíonn tú, is ea is tuirsí a bhíonn tú.**\n- **Dá fhaide a fhanann tú, is ea is lú ama a bhíonn agat.**\n:::\n\n## 4. Briathar nó ainmfhocal ina dhiaidh\n\nNuair a leanann briathar an ainmfhocail chéime nó na foirme comparáidí sna samplaí seo, úsáidtear **a** coibhneasta. Lean gnáthrialacha an choibhnis dhírigh: mar shampla, **a léann**, **a thosaíonn**, **a fhoghlaimíonn**.\n\n**Dá mhéad a léann tú, is ea is mó a fhoghlaimíonn tú.**\n\nIs féidir ainmfhocal a bheith sa struchtúr freisin:\n\n**Dá mhéad ama a chaitheann tú leis an obair, is ea is fearr an toradh.**\n\nAnseo, baineann **dá mhéad** leis an méid ama. Ní gá briathar a chur i ndiaidh **is fearr an toradh**: is struchtúr leis an gcopail é.\n\n**Dá dheacra an obair, is ea is mó ama a theastaíonn uait.**\n\nSa chéad chuid den abairt seo, leanann **an obair** an fhoirm **dá dheacra** go díreach.\n\n:::tip\nBain úsáid as patrúin iomlána mar threoir: **dá mhéad ama**, **is mó ama**, **dá dheacra an obair**, **is fearr an toradh**. Ná cuir **a** isteach mura bhfuil gá leis an nasc coibhneasta.\n:::\n\n### An aimsir chaite agus an modh coinníollach\n\nNí bhaineann an comhghaol leis an aimsir láithreach amháin. Nuair atá an chomparáid sa dara cuid san aimsir chaite nó sa mhodh coinníollach, úsáidtear **ba** in áit **is** roimh an bhfoirm chomparáideach. Fanann **is ea** mar atá. Cuireann **ba** séimhiú ar na foirmeacha sna samplaí seo: **ba mhó**, **ba fhearr**.\n\n:::example\n- **An aimsir chaite:** Dá mhéad a léigh sí, is ea ba mhó a d'fhoghlaim sí.\n- **An modh coinníollach:** Dá mhéad a chleachtfá, is ea ba fhearr a d'éireodh leat.\n:::\n\nSa chéad sampla, déantar cur síos ar dhá athrú a tharla san am atá thart. Sa dara ceann, déantar cur síos ar an ngaol a bheadh idir níos mó cleachtaidh agus toradh níos fearr.\n\n## 5. Leagan níos giorra agus brí dá\n\nIs féidir **is ea** a fhágáil ar lár. Fanann **is** (nó **ba** san aimsir chaite nó sa mhodh coinníollach) roimh an bhfoirm chomparáideach sa dara cuid:\n\n- **Dá mhéad a léann tú, is ea is mó a fhoghlaimíonn tú.**\n- **Dá mhéad a léann tú, is mó a fhoghlaimíonn tú.**\n\nTá an comhghaol céanna sa dá leagan.\n\n:::note\nNá measc an patrún seo le **dá** coinníollach. In **Dá mbeadh am agam, rachainn amach**, tá coinníoll á chur in iúl. In **Dá mhéad ama atá agam, is ea is mó a léim**, tá dhá mhéid á gceangal. Cuireann **dá** coinníollach urú ar an mbriathar: **dá mbeadh**. Cuireann **dá** an chomhghaoil séimhiú ar an ainmfhocal céime nó ar an bhfoirm chomparáideach: **dá mhéad**, **dá fhaide**, **dá dheacra**. Ní éilíonn **dá mhéad** an modh coinníollach leis féin.\n:::\n\n## 6. Seicliosta don abairt\n\n1. Aithin an dá athrú: an méadú, laghdú, fad nó am atá i gceist?\n2. Roghnaigh an chéad fhoirm: **dá mhéad**, **dá laghad**, **dá luaithe** nó foirm oiriúnach eile.\n3. Ceangail an dara hathrú leis trí **is ea is …** nó an leagan níos giorra **is …**; úsáid **ba** in áit an **is** roimh an bhfoirm chomparáideach más san aimsir chaite nó sa mhodh coinníollach atá an chomparáid.\n4. Seiceáil an nasc leis an mbriathar nó leis an ainmfhocal a leanann.\n\n**Dá mhéad a chleachtann tú, is ea is éasca an obair.**","ga","B2",127,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a1aafe-7f38-7b41-9488-0bee6cb5170a",false,0,4,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[],[],[23,34,41,50],{"@id":24,"@type":25,"id":26,"grammarPage":27,"title":28,"instructions":29,"displayOrder":16,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":32,"isCompleted":15,"ogImageUrl":33},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a166-782b-b5bc-a3d97793c2bb","GrammarExercise","01a1aafe-a166-782b-b5bc-a3d97793c2bb","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-81ac-76ed-aa15-f7a00dc43948","Dá mhéad agus is ea: foirmeacha agus athruithe","Roghnaigh an fhoirm cheart chun an dá athrú a cheangal.","word_select",12,13,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b961b73b-3a11-4332-b569-02cf61e3440a_hero.webp?v=1793870176",{"@id":35,"@type":25,"id":36,"grammarPage":27,"title":37,"instructions":38,"displayOrder":39,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":40},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a17c-7937-8453-e1b1c26f400c","01a1aafe-a17c-7937-8453-e1b1c26f400c","An comhghaol: naisc, aimsirí agus leaganacha","Líon na bearnaí. Tabhair aird ar na naisc, ar an aimsir agus ar bhrí dá.",1,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_56e00cd8-2a62-46e8-ae90-8f2977e48c40_hero.webp?v=1793870176",{"@id":42,"@type":25,"id":43,"grammarPage":27,"title":44,"instructions":45,"displayOrder":46,"type":47,"questionCount":48,"blankCount":48,"isCompleted":15,"ogImageUrl":49},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a190-76ad-909d-362f13bf041f","01a1aafe-a190-76ad-909d-362f13bf041f","Dhá athrú san aimsir láithreach","Cuir na píosaí in ord chun abairt chomhghaoil a dhéanamh. Tá píosa breise ann nach n-úsáidfidh tú.",2,"sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f130c040-a9fb-43bc-9ccc-c50680dfa68a_hero.webp?v=1793870176",{"@id":51,"@type":25,"id":52,"grammarPage":27,"title":53,"instructions":45,"displayOrder":54,"type":47,"questionCount":48,"blankCount":48,"isCompleted":15,"ogImageUrl":55},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a19f-7a87-8b42-f9575f57cb34","01a1aafe-a19f-7a87-8b42-f9575f57cb34","Comhghaol san am atá thart agus sa tsamhlaíocht",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_7e152c5d-c32e-4a06-b8b8-c67b1364badd_hero.webp?v=1793870176",null]