[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ga":3,"grammar-pages-ga":4,"grammar-page-ga-diochlaonadh-an-ainm-bhriathartha":862,"grammar-lesson-path-ga-diochlaonadh-an-ainm-bhriathartha-none":1638,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-81c2-7398-8961-086fec4b3fc6":1639,"grammar-quick-check-01a1aafe-81c2-7398-8961-086fec4b3fc6":1667,"grammar-lesson-body-01a1aafe-81c2-7398-8961-086fec4b3fc6-5ocfjte1y":1688},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,807,812,817,822,827,832,837,842,847,852,857],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1aafe-801c-7377-b0ca-925821532f8c","An aibítir agus an síneadh fada","an-aibitir-agus-an-sineadh-fada","ga","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1aafe-81a1-76a3-b4f4-0017aeca1580","Consain leathana agus chaola","consain-leathana-agus-chaola",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1aafe-8150-7d79-bfb7-b8680a9300d3","Caol le caol agus leathan le leathan","caol-le-caol-agus-leathan-le-leathan",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1aafe-80c3-7227-931d-6781116b30ae","An séimhiú: fuaim agus litriú","an-seimhiu-fuaim-agus-litriu",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1aafe-80e5-72eb-b099-cf09a5505797","An t-urú: fuaim agus litriú","an-t-uru-fuaim-agus-litriu",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1aafe-82ac-7c76-b2ac-c555aa62751c","Mé, tú, sé agus sí: forainmnigh phearsanta","me-tu-se-agus-si-forainmnigh-phearsanta",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1aafe-8340-7ea2-9a30-e11e95a6d12b","Tá agus níl: cur síos agus suíomh","ta-agus-nil-cur-sios-agus-suiomh",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1aafe-804b-72da-94f6-92a7fd62b16b","An bhfuil agus nach bhfuil: ceisteanna agus freagraí","an-bhfuil-agus-nach-bhfuil-ceisteanna-agus-freagrai",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1aafe-825f-70ad-a561-1477a04ba170","Inscne an ainmfhocail","inscne-an-ainmfhocail",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1aafe-80d6-7e80-8e6d-4859e649b8bf","An t-alt uatha: an fear agus an bhean","an-t-alt-uatha-an-fear-agus-an-bhean",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1aafe-80d2-76b4-a0e4-bade7e68347b","An t-alt roimh ghuta agus s","an-t-alt-roimh-ghuta-agus-s",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1aafe-80df-7e48-ba99-3ff811987774","An t-iolra agus an t-alt na","an-t-iolra-agus-an-t-alt-na",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1aafe-8027-7baf-a4b9-669a7a80162d","An aidiacht i ndiaidh an ainmfhocail","an-aidiacht-i-ndiaidh-an-ainmfhocail",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1aafe-828c-7a41-b872-c9c2a4332fe2","Is múinteoir mé: an chopail agus aicmiú","is-muinteoir-me-an-chopail-agus-aicmiu",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1aafe-8287-73e0-a789-dab935c8781e","Is mise: ainm agus aithne","is-mise-ainm-agus-aithne",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1aafe-8281-79b2-b37f-c0f17f001179","Is maith liom: rogha agus taitneamh","is-maith-liom-rogha-agus-taitneamh",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1aafe-826f-7d62-b01f-6990c52e3be2","Is agus tá: an difríocht bhunúsach","is-agus-ta-an-difriocht-bhunusach",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1aafe-7fd0-77ed-9baf-d44eecbaf96d","Ag agus na forainmnigh agam, agat, aige","ag-agus-na-forainmnigh-agam-agat-aige",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1aafe-8104-7f18-840f-f46e6cf47584","Ar agus le: mothúcháin agus caidreamh","ar-agus-le-mothuchain-agus-caidreamh",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1aafe-8258-7b5c-bc91-1d3eb3620a3b","I, ar agus ag: áit agus suíomh","i-ar-agus-ag-ait-agus-suiomh",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1aafe-82b7-795e-b75c-5e2691c5fc89","Mo agus do: sealbh phearsanta","mo-agus-do-sealbh-phearsanta",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1aafe-8328-7b34-95bb-058bd26c0672","Seo, sin agus siúd: taispeáint","seo-sin-agus-siud-taispeaint",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1aafe-815c-722c-81f3-c7542682ede8","Cé, cad agus cá: ceisteanna bunúsacha","ce-cad-agus-ca-ceisteanna-bunusacha",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1aafe-8156-7c00-9ef1-1a21c79cacfc","Cathain, conas agus cén fáth","cathain-conas-agus-cen-fath",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1aafe-7fca-7784-a15d-792fbe3e49ea","Ag agus an t-ainm briathartha: gníomh ar siúl","ag-agus-an-t-ainm-briathartha-gniomh-ar-siul",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1aafe-803d-788d-84da-4d65f7c4fd03","An aimsir láithreach: an chéad réimniú","an-aimsir-laithreach-an-chead-reimniu",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1aafe-8046-71ed-8882-76515b5bf1eb","An aimsir láithreach: an dara réimniú","an-aimsir-laithreach-an-dara-reimniu",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1aafe-8016-7d05-938e-fad3c9aeb77a","An agus ní leis an aimsir láithreach","an-agus-ni-leis-an-aimsir-laithreach",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1aafe-81de-7596-aecb-9b653fc54614","Dobhriathra ama agus minicíochta","dobhriathra-ama-agus-miniciochta",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1aafe-82c2-797c-8175-8167d08577f9","Na maoluimhreacha agus aois","na-maoluimhreacha-agus-aois",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1aafe-8100-7170-bfa0-2752d771f049","Aon, dhá agus trí le hainmfhocail","aon-dha-agus-tri-le-hainmfhocail",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1aafe-80db-72f1-8938-cdb6e4c2795e","An t-am ar an gclog","an-t-am-ar-an-gclog",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1aafe-82fb-7807-bd2f-0a7cbc8ecc15","Orduithe simplí agus ná","orduithe-simpli-agus-na",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1aafe-7fd6-7da5-87c5-7df460a35f81","Agus, ach agus nó","agus-ach-agus-no",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a1aafe-8133-7251-8fe3-ce4c1df7a02d","Bhí agus beidh: tagairt bhunúsach don am","bhi-agus-beidh-tagairt-bhunusach-don-am",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a1aafe-82f0-7d8d-8abe-d9139d573c70","Ord na habairte: briathar, ainmní agus cuspóir","ord-na-habairte-briathar-ainmni-agus-cuspoir",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":191,"displayOrder":192},"01a1aafe-7fa5-7a04-949e-a76e00c1b807","A, ár agus bhur: sealbh agus athruithe tosaigh","a-ar-agus-bhur-sealbh-agus-athruithe-tosaigh","A2",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":191,"displayOrder":197},"01a1aafe-82b2-769b-abd9-0e46bce793c3","Mise, tusa agus féin: béim ar an bhforainm","mise-tusa-agus-fein-beim-ar-an-bhforainm",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":191,"displayOrder":202},"01a1aafe-81d8-7638-8889-c41dfda244ae","Do agus de: tabhairt agus bunús","do-agus-de-tabhairt-agus-bunus",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":191,"displayOrder":207},"01a1aafe-82db-76f5-ad0e-8f722c3bd594","Ó, chuig agus as: gluaiseacht agus foinse","o-chuig-agus-as-gluaiseacht-agus-foinse",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":191,"displayOrder":212},"01a1aafe-81ef-724f-ae3f-f9569d1dfc69","Faoi, roimh agus tar éis","faoi-roimh-agus-tar-eis",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":191,"displayOrder":217},"01a1aafe-8309-7c8d-8825-14e1b8f965e2","Réamhfhocal agus alt: sa, san agus den","reamhfhocal-agus-alt-sa-san-agus-den",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":191,"displayOrder":222},"01a1aafe-835d-75da-8f23-457d20efed7e","Urú nó séimhiú i ndiaidh réamhfhocail agus an ailt","uru-no-seimhiu-i-ndiaidh-reamhfhocail-agus-an-ailt",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":191,"displayOrder":227},"01a1aafe-8092-7af4-9ff8-069c41b1fd74","An ginideach: seilbh agus gaol","an-ginideach-seilbh-agus-gaol",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":191,"displayOrder":232},"01a1aafe-8097-74e9-90c5-9db662aa72e1","An ginideach uatha agus an t-alt","an-ginideach-uatha-agus-an-t-alt",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":191,"displayOrder":237},"01a1aafe-80f5-7d7e-aa7b-cc6d3efcafef","An tuiseal gairmeach: a Sheáin agus a Mháire","an-tuiseal-gairmeach-a-sheain-agus-a-mhaire",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":191,"displayOrder":242},"01a1aafe-8264-7b23-80f0-ee21def1b95b","Iolraí coitianta: patrúin agus eisceachtaí","iolrai-coitianta-patruin-agus-eisceachtai",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":191,"displayOrder":247},"01a1aafe-7ff8-7662-b0a3-9fd6a48fd275","Aidiachtaí san iolra","aidiachtai-san-iolra",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":191,"displayOrder":252},"01a1aafe-82d1-7a63-9f61-d9d3ee1e25fa","Níos agus is: comparáid agus sárchéim","nios-agus-is-comparaid-agus-sarcheim",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":191,"displayOrder":257},"01a1aafe-817a-7749-bcc3-f9e22a69cad8","Chomh agus le: comparáid chomhionann","chomh-agus-le-comparaid-chomhionann",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":191,"displayOrder":262},"01a1aafe-802d-712e-a842-4d9f1f181c32","An aimsir chaite: briathra rialta","an-aimsir-chaite-briathra-rialta",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":191,"displayOrder":267},"01a1aafe-8109-737e-b1dd-e2bfc5bd7c33","Ar, níor agus nár san aimsir chaite","ar-nior-agus-nar-san-aimsir-chaite",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":191,"displayOrder":272},"01a1aafe-8032-747f-958f-deee7be9f280","An aimsir fháistineach: briathra rialta","an-aimsir-fhaistineach-briathra-rialta",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":191,"displayOrder":277},"01a1aafe-8137-76b7-b5c0-a497bc1140ac","Bí: foirmeacha neamhspleácha agus spleácha","bi-foirmeacha-neamhspleacha-agus-spleacha",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":191,"displayOrder":282},"01a1aafe-81b7-70a7-9243-be6d0aa11b38","Déan, téigh agus tar sna príomhaimsirí","dean-teigh-agus-tar-sna-priomhaimsiri",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":191,"displayOrder":287},"01a1aafe-7fbd-71ec-98b2-ce70f9e66af0","Abair, faigh agus feic sna príomhaimsirí","abair-faigh-agus-feic-sna-priomhaimsiri",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":191,"displayOrder":292},"01a1aafe-8118-7ddc-955a-4bf639da53a4","Ba agus níorbh: an chopail san am atá thart","ba-agus-niorbh-an-chopail-san-am-ata-thart",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":191,"displayOrder":297},"01a1aafe-827b-787b-a317-25b2e7eb7d2a","Is liom é: úinéireacht leis an gcopail","is-liom-e-uineireacht-leis-an-gcopail",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":191,"displayOrder":302},"01a1aafe-811d-7f9c-b4b8-af06677926aa","Ba mhaith liom rud a dhéanamh","ba-mhaith-liom-rud-a-dheanamh",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":191,"displayOrder":307},"01a1aafe-8319-70e2-a0f4-9faef75ba75a","Rud a cheannach: cuspóir roimh an ainm briathartha","rud-a-cheannach-cuspoir-roimh-an-ainm-briathartha",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":191,"displayOrder":312},"01a1aafe-8275-7b90-9095-aae91eb8445b","Is féidir agus ní féidir: cumas agus cead","is-feidir-agus-ni-feidir-cumas-agus-cead",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":191,"displayOrder":317},"01a1aafe-8149-7d98-a3cc-731eebf9f877","Caithfidh agus tá orm: dualgas","caithfidh-agus-ta-orm-dualgas",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":191,"displayOrder":322},"01a1aafe-8353-7f7e-8110-df5722456115","Uimhreacha le hainmfhocail: trí go deich","uimhreacha-le-hainmfhocail-tri-go-deich",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":191,"displayOrder":327},"01a1aafe-81b1-7daf-aabc-d1af4fef804a","Daoine a chomhaireamh: beirt go deichniúr","daoine-a-chomhaireamh-beirt-go-deichniur",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":191,"displayOrder":332},"01a1aafe-82f5-7c0c-ac4e-b6e80504e776","Orduimhreacha agus dátaí","orduimhreacha-agus-datai",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":191,"displayOrder":337},"01a1aafe-8243-7d80-8f57-f9fb7b92daa1","Go leor, mórán agus beagán","go-leor-moran-agus-beagan",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":191,"displayOrder":342},"01a1aafe-80fb-76f8-8cf5-c6346aa06fd2","Anseo, ansin agus ansiúd","anseo-ansin-agus-ansiud",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":191,"displayOrder":347},"01a1aafe-8291-7baa-ac84-4f54b775f109","Isteach agus istigh, amach agus amuigh","isteach-agus-istigh-amach-agus-amuigh",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":191,"displayOrder":352},"01a1aafe-82a7-7513-bdd8-262c29910dea","Mar agus toisc go: cúis shimplí","mar-agus-toisc-go-cuis-shimpli",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":191,"displayOrder":357},"01a1aafe-823c-7f8d-aafd-59d78e74bec1","Go agus nach tar éis sílim agus deir","go-agus-nach-tar-eis-silim-agus-deir",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":191,"displayOrder":362},"01a1aafe-8077-7952-9664-10d180268e0f","An duine atá anseo: tús leis an gclásal coibhneasta","an-duine-ata-anseo-tus-leis-an-gclasal-coibhneasta",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":191,"displayOrder":367},"01a1aafe-80a8-718c-a893-aa073406adce","An modh coinníollach i n-iarratais bhéasacha","an-modh-coinniollach-i-n-iarratais-bheasacha",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":372,"displayOrder":373},"01a1aafe-8054-77f9-b0af-58f9733513cc","An chéad díochlaonadh","an-chead-diochlaonadh","B1",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":372,"displayOrder":378},"01a1aafe-8072-73f7-8086-4db19363dcbf","An dara díochlaonadh","an-dara-diochlaonadh",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":372,"displayOrder":383},"01a1aafe-80f0-7c53-9927-b712cdc0ecca","An tríú díochlaonadh","an-triu-diochlaonadh",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":372,"displayOrder":388},"01a1aafe-804f-7ba8-a2ef-1d5b033ae379","An ceathrú agus an cúigiú díochlaonadh","an-ceathru-agus-an-cuigiu-diochlaonadh",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":372,"displayOrder":393},"01a1aafe-808d-7b46-93b7-23361890c6a8","An ginideach iolra: lagiolraí agus tréaniolraí","an-ginideach-iolra-lagiolrai-agus-treaniolrai",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":372,"displayOrder":398},"01a1aafe-7ff1-77a9-8ea2-8525681085f9","Aidiachtaí sa ghinideach","aidiachtai-sa-ghinideach",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":372,"displayOrder":403},"01a1aafe-7ffe-776e-9cb8-bce2fb0cfd64","Ainmfhocail chinnte agus éiginnte","ainmfhocail-chinnte-agus-eiginnte",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":372,"displayOrder":408},"01a1aafe-82ff-7f69-b8c3-5cc873f9a539","Réamhfhocail chomhshuite agus an ginideach","reamhfhocail-chomhshuite-agus-an-ginideach",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":372,"displayOrder":413},"01a1aafe-834f-74f5-95df-bc4756b4d821","Trí, thar, idir agus um","tri-thar-idir-agus-um",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":372,"displayOrder":418},"01a1aafe-812d-72d8-b270-221651bd3758","Beir, clois, ith, tabhair agus fan","beir-clois-ith-tabhair-agus-fan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":372,"displayOrder":423},"01a1aafe-8038-7016-85da-df77a3ca7660","An aimsir ghnáthchaite: gnáthaimh san am atá thart","an-aimsir-ghnathchaite-gnathaimh-san-am-ata-thart",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":372,"displayOrder":428},"01a1aafe-813d-7994-9f76-f684d7792436","Bíonn agus tá: nós agus staid reatha","bionn-agus-ta-nos-agus-staid-reatha",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":372,"displayOrder":433},"01a1aafe-80a2-77c6-9f8f-037a9c79fe06","An modh coinníollach: foirmeacha rialta agus neamhrialta","an-modh-coinniollach-foirmeacha-rialta-agus-neamhrialta",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":372,"displayOrder":438},"01a1aafe-82a1-76bb-9dc9-901ce3a5678e","Má agus dá: coinníoll oscailte agus hipitéis","ma-agus-da-coinnioll-oscailte-agus-hipiteis",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":372,"displayOrder":443},"01a1aafe-80be-74f7-96ba-5a3fa855c7ab","An saorbhriathar sna príomhaimsirí","an-saorbhriathar-sna-priomhaimsiri",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":372,"displayOrder":448},"01a1aafe-8022-7346-8336-7ae1058085d0","An aidiacht bhriathartha: toradh agus staid","an-aidiacht-bhriathartha-toradh-agus-staid",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":372,"displayOrder":453},"01a1aafe-8345-788c-a180-1d3f97f91712","Tar éis agus i ndiaidh: gníomh atá críochnaithe","tar-eis-agus-i-ndiaidh-gniomh-ata-criochnaithe",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":372,"displayOrder":458},"01a1aafe-80cd-794e-8e61-e3ad0b13d37e","An t-ainm briathartha le forainm cuspóireach","an-t-ainm-briathartha-le-forainm-cuspoireach",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":372,"displayOrder":463},"01a1aafe-8180-73a8-83ea-80407d6baff4","Chun agus le: cuspóir agus rún","chun-agus-le-cuspoir-agus-run",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":372,"displayOrder":468},"01a1aafe-805e-7704-9185-616b8118f933","An coibhneas díreach: ainmní agus cuspóir","an-coibhneas-direach-ainmni-agus-cuspoir",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":372,"displayOrder":473},"01a1aafe-8063-7412-bad6-8ba95ac763b7","An coibhneas indíreach: réamhfhocal agus sealbh","an-coibhneas-indireach-reamhfhocal-agus-sealbh",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":372,"displayOrder":478},"01a1aafe-81cd-7516-b32e-f55937e00ee4","Diúltú i gclásail choibhneasta","diultu-i-gclasail-choibhneasta",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":372,"displayOrder":483},"01a1aafe-8174-756c-8f62-fa6b7f70ddeb","Ceisteanna indíreacha le an agus ar","ceisteanna-indireacha-le-an-agus-ar",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":372,"displayOrder":488},"01a1aafe-82d6-7773-8f2f-18e2a6d0143e","Nuair, sula agus go dtí go","nuair-sula-agus-go-dti-go",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":372,"displayOrder":493},"01a1aafe-8162-713a-80f7-2fb70d5ee244","Cé go agus in ainneoin: codarsnacht","ce-go-agus-in-ainneoin-codarsnacht",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":372,"displayOrder":498},"01a1aafe-82e6-771b-a624-b67addbdd8aa","Caint indíreach: ráitis agus tagairt ama","oraid-indireach-raitis-agus-tagairt-ama",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":372,"displayOrder":503},"01a1aafe-7fe4-79e9-8a21-8ee3766d8cb1","Aicmiú agus ionannú leis an gcopail","aicmiu-agus-ionannu-leis-an-gcopail",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":372,"displayOrder":508},"01a1aafe-816e-764e-a554-cd0db0794541","Ceisteanna agus freagraí leis an gcopail","ceisteanna-agus-freagrai-leis-an-gcopail",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":372,"displayOrder":513},"01a1aafe-8211-7242-8d75-346c64c78ad0","Foirmeacha neamhrialta na comparáide","foirmeacha-neamhrialta-na-comparaide",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":372,"displayOrder":518},"01a1aafe-824a-78a5-910a-3ed9c496e9b5","Go maith agus go tapa: dobhriathra modha","go-maith-agus-go-tapa-dobhriathra-modha",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":372,"displayOrder":523},"01a1aafe-818b-78c9-972e-08d5d01b6358","Codáin, céatadáin agus deachúlacha","codain-ceatadain-agus-deachulacha",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":372,"displayOrder":528},"01a1aafe-8358-7c8e-ac2d-d7516bd2bcd4","Uimhreacha os cionn deich le hainmfhocail","uimhreacha-os-cionn-deich-le-hainmfhocail",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":372,"displayOrder":533},"01a1aafe-7fc4-7252-89d6-526a442d07ca","Abairtí scoilte le is chun béim a chur ar rud","abairti-scoilte-le-is-chun-beim-a-chur-ar-rud",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":372,"displayOrder":538},"01a1aafe-8142-7927-8989-397e459d4b20","Cách, gach duine agus a chéile","cach-gach-duine-agus-a-cheile",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":543,"displayOrder":544},"01a1aafe-81fa-7476-bdb7-b45745c521f7","Foirm an ainmnigh in ionad an ghinidigh","foirm-an-ainmnigh-in-ionad-an-ghinidigh","B2",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":543,"displayOrder":549},"01a1aafe-8332-72a0-bf21-612bcc955730","Sraitheanna ginideacha agus tagairt chinnte","sraitheanna-ginideacha-agus-tagairt-chinnte",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":543,"displayOrder":554},"01a1aafe-8004-74c1-884d-46ed88b9a31c","Ainmfhocail neamhrialta agus a ndíochlaonadh","ainmfhocail-neamhrialta-agus-a-ndiochlaonadh",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":543,"displayOrder":559},"01a1aafe-8323-7574-8dbd-a1b3051c0cc8","Séimhiú i ndiaidh ainmfhocail","seimhiu-i-ndiaidh-ainmfhocail",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":543,"displayOrder":564},"01a1aafe-830e-7e84-9b62-8d45eea70031","Réamhlitreacha h, n agus t: coinníollacha úsáide","reamhlitreacha-h-n-agus-t-coinniollacha-usaide",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":543,"displayOrder":569},"01a1aafe-8113-7cfd-b91b-47eedaf4473a","Athruithe tosaigh i bhfocail chomhshuite","athruithe-tosaigh-i-bhfocail-chomhshuite",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":543,"displayOrder":574},"01a1aafe-8205-7b97-b1c9-2104558eb46e","Foirmeacha cumaisc na copaile: gur, gurb agus nach","foirmeacha-cumaisc-na-copaile-gur-gurb-agus-nach",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":543,"displayOrder":579},"01a1aafe-8059-74f9-83f1-3acbc16b8eaf","An chopail sa choinníollach agus comparáid san am atá thart","an-chopail-sa-choinniollach-agus-comparaid-san-am-ata-thart",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":543,"displayOrder":584},"01a1aafe-80b9-7315-9ea8-877491841d5b","An saorbhriathar sa ghnáthchaite agus sa choinníollach","an-saorbhriathar-sa-ghnathchaite-agus-sa-choinniollach",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":543,"displayOrder":589},"01a1aafe-80b3-7670-be67-1e9712b5a97f","An saorbhriathar agus tá déanta: gníomh nó toradh","an-saorbhriathar-agus-ta-deanta-gniomh-no-toradh",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":543,"displayOrder":594},"01a1aafe-81c2-7398-8961-086fec4b3fc6","Díochlaonadh an ainm bhriathartha","diochlaonadh-an-ainm-bhriathartha",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":543,"displayOrder":599},"01a1aafe-81a6-7de8-84ef-228c8f1529a4","Cuspóirí cáilithe leis an ainm briathartha","cuspoiri-cailithe-leis-an-ainm-briathartha",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":543,"displayOrder":604},"01a1aafe-7fb6-74ee-b19e-a5bc13a54b42","Á dhéanamh agus á déanamh: sealbh agus tagairt","a-dheanamh-agus-a-deanamh-sealbh-agus-tagairt",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":543,"displayOrder":609},"01a1aafe-829b-7bb3-88c8-c6b1a9d773dc","Le déanamh agus le feiceáil: brí agus úsáid","le-deanamh-agus-le-feiceail-bri-agus-usaid",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":543,"displayOrder":614},"01a1aafe-80ad-7667-bc89-67fa5019b117","An modh foshuiteach i mbeannachtaí agus i mianta","an-modh-foshuiteach-i-mbeannachtai-agus-i-mianta",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":543,"displayOrder":619},"01a1aafe-8195-7be0-8274-a20fb86ed2dc","Coinníollacha frithfhíorasacha san am atá thart","coinniollacha-frithfhiorasacha-san-am-ata-thart",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":543,"displayOrder":624},"01a1aafe-82bc-7bdd-bed9-49b372ff8556","Mura, murar agus murach","mura-murar-agus-murach",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":543,"displayOrder":629},"01a1aafe-8304-7d78-900a-7d6f85cdd37f","Réamhfhocail sa choibhneas indíreach","reamhfhocail-sa-choibhneas-indireach",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":543,"displayOrder":634},"01a1aafe-809c-7cc3-9d14-78a95e2b2c77","An méid a agus a bhfuil: coibhneas gan réamhtheachtaí sainráite","an-meid-a-agus-a-bhfuil-coibhneas-gan-reamhtheachtai-sainraite",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":543,"displayOrder":639},"01a1aafe-8200-711e-aa86-8f274d6985f8","Foirmeacha coibhneasta san aimsir láithreach agus fháistineach","foirmeacha-coibhneasta-san-aimsir-laithreach-agus-fhaistineach",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":543,"displayOrder":644},"01a1aafe-81ac-76ed-aa15-f7a00dc43948","Dá mhéad agus is ea: comhghaol","da-mhead-agus-is-ea-comhghaol",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":543,"displayOrder":649},"01a1aafe-826a-7394-9ee4-bfbd7fdae0d9","Ionas go, ar eagla go agus sula: cuspóir agus réamhchúram","ion-go-ar-eagla-go-agus-sula-cuspoir-agus-reamhchuram",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":543,"displayOrder":654},"01a1aafe-7fdd-76e9-9ed8-ae4da6ad4515","Agus le clásal gan briathar: cúlra agus comhuaineacht","agus-le-clasal-gan-briathar-culra-agus-comhuaineacht",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":543,"displayOrder":659},"01a1aafe-82e0-7f98-a202-bb6a3f5bf0bc","Caint indíreach: orduithe agus iarratais","oraid-indireach-orduithe-agus-iarratais",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":543,"displayOrder":664},"01a1aafe-833c-704c-836b-f3bdc60bff20","Suas, thuas agus anuas: gluaiseacht agus suíomh","suas-thuas-agus-anuas-gluaiseacht-agus-suiomh",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":543,"displayOrder":669},"01a1aafe-832d-7729-aee4-4be13c1c6e75","Soir, thoir agus anoir: treonna agus bunús","soir-thoir-agus-anoir-treonna-agus-bunus",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":543,"displayOrder":674},"01a1aafe-834a-7587-8e9b-34a9bfbffc3b","Topaic agus fócas: ord focal marcáilte","topaic-agus-focas-ord-focal-marcailte",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":543,"displayOrder":679},"01a1aafe-81e3-7bce-bc73-db7b397795cc","Éilips agus freagraí gairide i gcomhthéacs","eilips-agus-freagrai-gairide-i-gcomhtheacs",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":543,"displayOrder":684},"01a1aafe-821d-75e9-9fc6-912ab8082c14","Foirmeacha táite agus scartha: caighdeán agus canúint","foirmeacha-taite-agus-scartha-caighdean-agus-canuint",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":543,"displayOrder":689},"01a1aafe-806d-72bc-a17d-a9ddf12eb9b9","An córas lárnach agus córas an tséimhithe","an-coras-larnach-agus-coras-an-tseimhithe",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":694,"displayOrder":695},"01a1aafe-8088-7c67-b41b-e62b5110d923","An ginideach i bhfrásaí fada cáilithe","an-ginideach-i-bhfrasai-fada-cailithe","C1",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":694,"displayOrder":700},"01a1aafe-800a-7309-bc46-79c0a697d1ce","Ainmneacha dílse, teidil agus an t-alt","ainmneacha-dilse-teidil-agus-an-t-alt",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":694,"displayOrder":705},"01a1aafe-7fea-7b68-99f6-44d9800062b4","Aidiachtaí i bhfrásaí ainmfhoclacha casta","aidiachtai-i-bhfrasai-ainmfhoclacha-casta",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":694,"displayOrder":710},"01a1aafe-8337-70cb-a28e-d53c520a8e84","Struchtúir mheasúnaithe agus mhothúchánacha leis an gcopail","struchtuir-mheasunaithe-agus-mhothuchanacha-leis-an-gcopail",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":694,"displayOrder":715},"01a1aafe-8167-7f69-8441-a276d172abfb","Ceangal agus tagairt i struchtúir chasta ionannaithe","ceangal-agus-tagairt-i-struchtuir-chasta-ionannaithe",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":694,"displayOrder":720},"01a1aafe-8010-793e-a796-493a019a055e","Ainmniú briathartha i dtéacsanna foirmiúla","ainmniu-briathartha-i-dteacsanna-foirmiula",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":694,"displayOrder":725},"01a1aafe-80c8-7714-a5c2-201f959f6145","An t-ainm briathartha: ainmní intuigthe agus débhríocht","an-t-ainm-briathartha-ainmni-intuigthe-agus-debhriocht",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":694,"displayOrder":730},"01a1aafe-81f4-7401-94fa-d64abce88e50","Féidearthacht, dóchúlacht agus cinnteacht","feidearthacht-dochulacht-agus-cinnteacht",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":694,"displayOrder":735},"01a1aafe-8083-75ac-83e6-f7984e368987","An foshuiteach i bhfo-chlásail fhoirmiúla","an-foshuiteach-i-bhfo-chlasail-fhoirmiula",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":694,"displayOrder":740},"01a1aafe-8186-750f-8048-28661a91ecab","Clásail choibhneasta neadaithe agus soiléireacht tagartha","clasail-choibhneasta-neadaithe-agus-soileireacht-tagartha",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":694,"displayOrder":745},"01a1aafe-8067-7a77-b7b0-fa1dd1f433db","An coibhneas sa chaint agus sa scríbhneoireacht","an-coibhneas-sa-chaint-agus-sa-scribhneoireacht",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":694,"displayOrder":750},"01a1aafe-8296-7836-951f-a5a5f9b9d6f1","Lamháltas agus argóint: bíodh go agus siúd is go","lamhaltas-agus-argoint-biodh-go-agus-siud-is-go",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":694,"displayOrder":755},"01a1aafe-82c7-7598-a4be-167395d31c8c","Nascairí foirmiúla: dá bhrí sin agus os a choinne sin","nascairi-foirmiula-da-bhri-sin-agus-os-a-choinne-sin",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":694,"displayOrder":760},"01a1aafe-8314-70f0-9c35-e33eab1a4634","Réamhtharraingt agus forainm tagartha","reamhtharraingt-agus-forainm-tagartha",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":694,"displayOrder":765},"01a1aafe-81c7-7beb-8770-dd4d96e4bc53","Diúltú codarsnach agus raon an diúltaithe","diultu-codarsnach-agus-raon-an-diultaithe",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":694,"displayOrder":770},"01a1aafe-8125-742e-a54c-91030151771b","Béim, teorannú agus amháin","beim-teorannu-agus-amhain",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":694,"displayOrder":775},"01a1aafe-8223-7232-add5-6a2882a57cbf","Foirmiúlacht agus nádúrthacht sa scríbhneoireacht","foirmiulacht-agus-nadurthacht-sa-scribhneoireacht",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":694,"displayOrder":780},"01a1aafe-8230-71d9-baf4-9369b91ff0cd","Gaeilge na Mumhan: foirmeacha briathartha i gcomhthéacs","gaeilge-na-mumhan-foirmeacha-briathartha-i-gcomhtheacs",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":694,"displayOrder":785},"01a1aafe-8229-7a44-b6eb-7deb1005e33a","Gaeilge Chonnacht: patrúin ghramadaí sa chaint","gaeilge-chonnacht-patruin-ghramadai-sa-chaint",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":694,"displayOrder":790},"01a1aafe-8236-76a8-8e49-2cc9fc17ed13","Gaeilge Uladh: foirmeacha agus struchtúir shainiúla","gaeilge-uladh-foirmeacha-agus-struchtuir-shainiula",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":694,"displayOrder":795},"01a1aafe-82cc-7740-b519-b1089ef34187","Nathanna réamhfhoclacha agus brí mheafarach","nathanna-reamhfhoclacha-agus-bri-mheafarach",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":694,"displayOrder":800},"01a1aafe-819b-7351-aa2c-be56a055fe77","Comhtháthú téacs: tagairt agus athrá rialaithe","comhthathu-teacs-tagairt-agus-athra-rialaithe",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":805,"displayOrder":806},"01a1aafe-8216-7f0d-835c-6c54709b1d52","Foirmeacha stairiúla sa nua-litríocht: léamh treoraithe","foirmeacha-stairiula-sa-nua-litriocht-leamh-treoraithe","C2",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":805,"displayOrder":811},"01a1aafe-80ea-7f6d-be56-071532f3e0cb","An tabharthach caomhnaithe i nathanna agus i gcanúintí","an-tabharthach-caomhnaithe-i-nathanna-agus-i-gcanuinti",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":805,"displayOrder":816},"01a1aafe-807c-7c67-8b0b-2e9670e8e6e7","An foshuiteach caite i dtéacsanna liteartha","an-foshuiteach-caite-i-dteacsanna-liteartha",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":805,"displayOrder":821},"01a1aafe-81e9-77fb-a57b-93a578ce4b46","Éilips na copaile i stíl liteartha","eilips-na-copaile-i-stil-liteartha",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":805,"displayOrder":826},"01a1aafe-8190-79a7-9866-ccbf2c9dd94f","Coibhneas casta i dtéacsanna dlí agus riaracháin","coibhneas-casta-i-dteacsanna-dli-agus-riarachain",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":805,"displayOrder":831},"01a1aafe-82eb-7bcf-8f81-e307a9e7a5e4","Ord focal agus comhthreomhaireacht sa reitric","ord-focal-agus-comhthreomhaireacht-sa-reitric",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":805,"displayOrder":836},"01a1aafe-8251-7b12-a8bb-018ccb90735a","Gramadach agus débhríocht d'aon ghnó","gramadach-agus-debhriocht-d-aon-ghno",165,{"id":838,"title":839,"slug":840,"language":9,"level":805,"displayOrder":841},"01a1aafe-810d-7a31-90d3-0ebbe5009432","Athrú réime idir insint agus comhrá","athru-reime-idir-insint-agus-comhra",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":805,"displayOrder":846},"01a1aafe-831d-7f1c-9b9b-497e92611a29","Seanlitriú agus foirmeacha nua-aimseartha: léamh comparáideach","seanlitriu-agus-foirmeacha-nua-aimseartha-leamh-comparaideach",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":805,"displayOrder":851},"01a1aafe-81bc-7b33-914c-3a3ea072202e","Dílseacht chanúna agus comhsheasmhacht eagarthóireachta","dilseacht-chanuna-agus-comhsheasmhacht-eagarthoireachta",168,{"id":853,"title":854,"slug":855,"language":9,"level":805,"displayOrder":856},"01a1aafe-81d2-796c-92d8-f2df41279bc0","Dlús ainmfhoclach agus soiléireacht i bprós gairmiúil","dlus-ainmfhoclach-agus-soileireacht-i-bpros-gairmiuil",169,{"id":858,"title":859,"slug":860,"language":9,"level":805,"displayOrder":861},"01a1aafe-820b-7614-8c4b-f24e34d0072d","Foirmeacha gramadaí i seanfhocail agus i nathanna liteartha","foirmeacha-gramadai-i-seanfhocail-agus-i-nathanna-liteartha",170,{"id":591,"title":592,"slug":593,"seoDescription":863,"content":864,"language":9,"level":543,"displayOrder":594,"grammarTopics":865,"createdAt":870,"updatedAt":871,"totalExercises":26,"vocabularyLists":872,"readyImages":1637},"Díochlaonadh an ainm bhriathartha: an t-ainmneach agus an ginideach, patrúin choitianta, foirmeacha neamhrialta agus úsáid cheart i gcomhthéacs.","Is ainmfhocal é an t-ainm briathartha, cé go gcuireann sé gníomh in iúl. Dá bhrí sin, féadfaidh a fhoirm athrú de réir a fheidhme san abairt: **snámh**, mar shampla, ach **lucht snámha**. Is í an difríocht idir an t-ainmneach agus an ginideach príomhábhar an leathanaigh seo.\n\n## 1. An fhoirm bhunúsach agus an ginideach\n\nIs í foirm an ainmnigh an fhoirm a bhíonn agat i bpatrúin choitianta ar nós **ag snámh** agus **rud a dhéanamh**. Bíonn foirm eile, an ginideach, ag teastáil i gcomhthéacsanna áirithe ainmfhoclacha.\n\n:::example\nTá Aoife **ag snámh** sa linn.\n\nTá an linn ar oscailt do **lucht snámha**.\n\nSa chéad abairt, léiríonn *ag snámh* an gníomh atá ar siúl. Sa dara habairt, sonraíonn *snámha* cén lucht atá i gceist.\n:::\n\nNí hionann foirm an ghinidigh i gcónaí agus an fhoirm bhunúsach. Foghlaim an dá fhoirm le chéile.\n\n## 2. Foirmeacha coitianta\n\nLéiríonn an tábla seo an t-ainmneach agus an ginideach uatha. Is samplaí iad, ní riail amháin a oireann do gach ainm briathartha.\n\n| Ainmneach | Ginideach | Frása leis an nginideach |\n| --- | --- | --- |\n| snámh | **snámha** | lucht snámha |\n| siúl | **siúil** | lucht siúil |\n| ól | **óil** | uisce óil |\n| imirt | **imeartha** | áit imeartha |\n| imeacht | **imeachta** | am imeachta |\n| teacht | **teachta** | am teachta |\n| dul | **dula** | ar tí dula |\n| ceannach | **ceannaigh** | praghas ceannaigh |\n| foghlaim | **foghlama** | deacracht foghlama |\n| déanamh | **déanta** | modh déanta |\n| léamh | **léite** | am léite |\n| scríobh | **scríofa** | modh scríofa |\n\nTabhair faoi deara na difríochtaí:\n\n- Cuirtear **-a** le *snámh*: **snámha**.\n- Caolaítear an consan deiridh in *siúl* agus *ól*: **siúil**, **óil**. Sa litriú, cuirtear **i** roimh an **l** chun an caolú a léiriú.\n- Tá athrú níos mó ar *imirt*: **imeartha**.\n- Ní féidir **déanta**, **léite** ná **scríofa** a thuar trí *-a* a chur leis an bhfoirm bhunúsach.\n\nTá patrúin choitianta ann freisin. Cabhraíonn siad leat foirmeacha a aithint, ach ní rialacha gan eisceacht iad:\n\n| Deireadh san ainmneach | Patrún coitianta sa ghinideach | Samplaí |\n| --- | --- | --- |\n| -adh \u002F -eadh | -ta \u002F -te, agus athrú ar an ngas uaireanta | ceapadh → **ceaptha**; briseadh → **briste** |\n| -ú | -aithe \u002F -ithe | ullmhú → **ullmhaithe**; bailiú → **bailithe** |\n| -áil | -ála | sábháil → **sábhála**; tógáil → **tógála** |\n| -int | -nta \u002F -nte i roinnt focal | cosaint → **cosanta**; baint → **bainte** |\n\nSa chéad phatrún, is féidir séimhiú a bheith ar an **t**, mar atá in *ceaptha*. Ní leor deireadh nua a ghreamú den seanghas i gcónaí: tabhair faoi deara *briseadh → briste*. Ní leanann gach focal ar **-int** an patrún céanna ach oiread: is é **tuisceana** ginideach *tuiscint*.\n\n:::tip\nNuair a fhoghlaimíonn tú ainm briathartha nua, seiceáil a ghinideach san fhoclóir agus scríobh frása gearr leis: **imeacht — am imeachta**.\n:::\n\n## 3. An ginideach i bhfrása ainmfhoclach\n\nIs minic a leanann an t-ainm briathartha ainmfhocal eile agus é sa ghinideach. Sonraíonn sé gníomh nó gníomhaíocht a bhaineann leis an gcéad ainmfhocal.\n\n:::example\nTá **am imeachta** na traenach ar an gclár.\n\nTá **áit imeartha** do na páistí sa pháirc.\n\nTá **deacracht foghlama** ag an dalta.\n:::\n\nSna frásaí seo, is iad *am*, *áit* agus *deacracht* na príomhainmfhocail. Tá na hainmneacha briathartha ina ndiaidh sa ghinideach.\n\nIs féidir leis an alt an tuiseal agus an inscne a léiriú freisin:\n\n| Ainmneach leis an alt | Ginideach leis an alt | Sampla |\n| --- | --- | --- |\n| an snámh | **an tsnámha** | buntáistí an tsnámha |\n| an imirt | **na himeartha** | rialacha na himeartha |\n\nTá *snámh* firinscneach agus tá *imirt* baininscneach. Ní leor deireadh an fhocail amháin a sheiceáil: caithfear foirm an ailt agus an t-athrú tosaigh a sheiceáil freisin.\n\n## 4. I ndiaidh réamhfhocal\n\nNuair a úsáidtear ainm briathartha mar ainmfhocal i ndiaidh **tar éis**, bíonn sé sa ghinideach. Baineann **tar éis imeachta** agus **tar éis snámha** leis an úsáid ainmfhoclach seo; ní riail í do gach patrún le *tar éis*.\n\n:::example\n**Tar éis imeachta**, chuir sí glaoch orm.\n\nBhí tuirse orm **tar éis snámha**.\n:::\n\nSa phatrún foirfe **bí + tar éis + ainm briathartha**, fanann an bhunfhoirm. Fanann sí freisin nuair a chuirtear ainmní in iúl le frása ar nós **dom**:\n\n:::example\nTá sí **tar éis imeacht**.\n\n**Tar éis dom snámh**, bhí tuirse orm.\n\nNí úsáidtear *Tá sí tar éis imeachta* sa phatrún foirfe.\n:::\n\nÚsáidtear an ginideach i ndiaidh **le linn** freisin. Tá an ginideach le fáil i nathanna seanbhunaithe le **chun**, ar nós **dul chun snámha**. Ní patrún ginearálta é sin do gach ainm briathartha i ndiaidh *chun*.\n\n:::example\nChuaigh siad **chun snámha** sa loch.\n\nGortaíodh í **le linn na himeartha**.\n:::\n\nIs iad **snámha** agus **imeartha** foirmeacha ginideacha na n-ainmneacha briathartha féin anseo. In *le linn na himeartha*, léiríonn **na h-** an ginideach baininscneach uatha leis an alt.\n\nNuair a thugann **chun** cuspóir gnímh isteach i gclásal ainm bhriathartha, úsáidtear an bhunfhoirm: **chun imeacht**. Má tá cuspóir díreach ag an ainm briathartha, is féidir an patrún **cuspóir + a + ainm briathartha** a úsáid: **chun an obair a dhéanamh**.\n\n:::example\nD'éirigh sí **chun imeacht**.\n\nTháinig sí **chun an obair a dhéanamh**.\n:::\n\nAch ní hé an patrún sin atá i ngach frása a thosaíonn le *tar éis*. Má chuirtear cuspóir roimh an ainm briathartha sa phatrún **cuspóir + a + ainm briathartha**, fanann bunfhoirm an ainm bhriathartha ann, agus cuirtear séimhiú uirthi nuair is féidir.\n\n:::example\n**Tar éis an obair a dhéanamh**, chuaigh sí abhaile.\n\nIs é **a dhéanamh**, ní *a dhéanta*, atá sa phatrún seo.\n:::\n\n### Ginideach an ainm bhriathartha nó ginideach an chuspóra?\n\nNí hionann an t-ainm briathartha a bheith sa ghinideach agus a chuspóir a bheith sa ghinideach. Sa phatrún **ag + ainm briathartha + cuspóir**, is minic a bhíonn an cuspóir sa ghinideach:\n\n:::example\nTá sí **ag déanamh na hoibre**.\n\nFanann **déanamh** san ainmneach; is é **na hoibre** ginideach an chuspóra *an obair*.\n:::\n\nCuir é sin i gcomparáid le **modh déanta na hoibre**, áit a bhfuil **déanta**, an t-ainm briathartha féin, sa ghinideach freisin. Sa phatrún **an obair a dhéanamh**, áfach, tagann an cuspóir roimh an ainm briathartha agus fanann **an obair** san ainmneach.\n\n## 5. Ginideach nó aidiacht bhriathartha?\n\nIs ionann foirm an ghinidigh agus foirm na haidiachta briathartha i gcásanna áirithe. Ní hionann a bhfeidhm, áfach.\n\n| Sampla | Feidhm na foirme |\n| --- | --- |\n| Tá **modh déanta** an aráin simplí. | Ginideach an ainm bhriathartha *déanamh*: conas a dhéantar an t-arán. |\n| Tá an t-arán **déanta**. | Aidiacht bhriathartha: tá an obair críochnaithe. |\n\n:::warning\nNá húsáid foirm an ghinidigh in áit an ainm bhriathartha tar éis **ag**.\n\n✓ Tá sí **ag léamh**.\n\n✗ Tá sí *ag léite*.\n\nIs í **léite** foirm an ghinidigh, ach is í **léamh** an fhoirm a theastaíonn sa phatrún seo.\n:::\n\n## 6. Seiceáil an comhthéacs\n\n1. Aithin an patrún: **ag snámh**, ach **lucht snámha**.\n2. Má tá ginideach ag teastáil, seiceáil foirm an ainm bhriathartha: **déanamh → déanta**.\n3. Má tá alt ann, seiceáil an inscne agus an t-athrú tosaigh: **an tsnámha**, **na himeartha**.\n4. Ná hathraigh **a dhéanamh** go *a dhéanta* sa phatrún **cuspóir + a + ainm briathartha**.\n\nIs í **feidhm an fhocail sa fhrása**, ní an gníomh féin, a chinneann an fhoirm atá ag teastáil.",[866],{"id":867,"name":592,"level":543,"language":9,"isCompleted":868,"completionPercentage":869,"totalExercises":26,"completedExercises":869},"01a1aafe-7f39-7a43-9d8e-40b462744039",false,0,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[873],{"id":874,"title":875,"vocabularyListWords":876,"isPublished":888},"01a1aafe-e661-792d-a190-a55bf4a4c5a5","Focail: Díochlaonadh an ainm bhriathartha",[877,897,913,927,941,955,969,987,1005,1019,1033,1047,1061,1071,1085,1099,1117,1131,1145,1159,1173,1195,1221,1239,1257,1271,1285,1299,1313,1331,1353,1375,1393,1407,1429,1447,1461,1475,1489,1507,1521,1535,1549,1559,1573,1588,1598,1612,1622],{"id":878,"vocabularyWord":879,"displayOrder":11},"01a1aafe-e661-79bd-a190-a55bf51c5464",{"id":880,"word":881,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":882,"audio":868},"01a1aafe-bb97-7c2e-a22a-9fc21638484b","ag",[883,889,893],{"id":884,"partOfSpeech":885,"definition":886,"exampleSentences":887,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d205-7256-ba61-2da58e0e3093","PREPOSITION","Giorrúchán simplí a úsáidtear chun sealúchas nó úinéireacht a chur in iúl, mar shampla le 'tá': 'Tá ... ag ...'.","Tá madra ag Máire.\nTá carr nua ag an múinteoir.\nTá deartháir agam agus tá beirt deirfiúr aige.",true,{"id":890,"partOfSpeech":885,"definition":891,"exampleSentences":892,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d205-72d2-ba61-2da58e1ce8bb","Úsáidtear roimh ainmfhocal briathartha chun gníomh atá ar siúl faoi láthair nó a bhí ar siúl a chur in iúl.","Tá sí ag léamh leabhair.\nBhí na páistí ag súgradh sa ghairdín.\nTáimid ag foghlaim Gaeilge.",{"id":894,"partOfSpeech":885,"definition":895,"exampleSentences":896,"isPrimary":868,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d205-7346-ba61-2da58e78b6f3","Úsáidtear chun áit nó pointe a chur in iúl, ag an áit sin nó in aice leis.","Tá an bhean ag an doras.\nBuailfidh mé leat ag an stáisiún.\nBhí siad ag an gcluiche aréir.",{"id":898,"vocabularyWord":899,"displayOrder":16},"01a1aafe-e661-7a11-a190-a55bf5643190",{"id":900,"word":901,"frequency":46,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":902,"audio":868},"01a1aafe-bef9-7b01-aaf9-a3d7ad73746c","snámh",[903,908],{"id":904,"partOfSpeech":905,"definition":906,"exampleSentences":907,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-db00-7019-af2b-0742521693e0","VERB","Corp a bhogadh tríd an uisce le do ghéaga (nó le heireaball nó le heití i gcás ainmhithe); bheith ag gluaiseacht san uisce gan bheith ag siúl.","Snámh go mall, a Sheáin, mar tá an t-uisce an-fhuar.\nNá snámh i bhfad ón gcladach.\nSnámh liom go dtí an charraig sin!",{"id":909,"partOfSpeech":910,"definition":911,"exampleSentences":912,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-db00-7069-af2b-0742527dfdb1","NOUN","An gníomh nó an spórt a bhíonn ar siúl nuair a ghluaiseann duine nó ainmhí tríd an uisce; an cleachtadh a bhaineann le bheith ag snámh.","Is breá liom an snámh san fharraige i rith an tsamhraidh.\nTéann sí go dtí an linn snámha gach Satharn.\nTá ceacht snámha againn ar scoil inniu.",{"id":914,"vocabularyWord":915,"displayOrder":21},"01a1aafe-e661-7a55-a190-a55bf58d20ea",{"id":916,"word":917,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":918,"audio":868},"01a1aafe-bcf3-7a26-af89-5391a2a1b82f","siúl",[919,923],{"id":920,"partOfSpeech":910,"definition":921,"exampleSentences":922,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d5af-7508-8696-3da01df691d3","An gníomh a bhaineann le bheith ag gluaiseacht ar do chosa, céim i ndiaidh céime; gluaiseacht ar chois.","Is maith liom an siúl ar an trá ar maidin.\nTá siúl laethúil go maith don sláinte.\nIs é an siúl an bealach is fearr chun an baile a fheiceáil.",{"id":924,"partOfSpeech":910,"definition":925,"exampleSentences":926,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d5af-7550-8696-3da01ed811b6","Turas nó cuairt ar chois, go háirithe turas gearr ar a bhfuil duine ag siúl le haghaidh sláinte nó siamsa; siúlóid.","Thug mé siúl beag timpeall na páirce tar éis an dinnéir.\nBhí siúl fada againn go dtí an siopa inné.\nCén fhad é an siúl ón scoil go dtí an teach?",{"id":928,"vocabularyWord":929,"displayOrder":26},"01a1aafe-e661-7a95-a190-a55bf5aeefb7",{"id":930,"word":931,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":932,"audio":868},"01a1aafe-bc99-7742-9b07-dd9f288a4d73","ól",[933,937],{"id":934,"partOfSpeech":905,"definition":935,"exampleSentences":936,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d3ec-7348-93e3-528c75b1fadc","Leacht a ghlacadh isteach sa chorp tríd an mbéal, mar shampla uisce, bainne, tae nó deoch eile.","Ól do bhainne, a Sheáin.\nÓlaim tae gach maidin.\nNí ólann sí caife san oíche.",{"id":938,"partOfSpeech":910,"definition":939,"exampleSentences":940,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d3ec-73a8-93e3-528c75e27829","An gníomh a bhaineann le deoch a ól; freisin, ól deochanna alcóil.","Is maith liom ól uisce tar éis na reatha.\nTá cosc ar ól sa pháirc seo.\nBhí an t-ól go maith don tart ach ní don sláinte.",{"id":942,"vocabularyWord":943,"displayOrder":31},"01a1aafe-e661-7ad5-a190-a55bf654614e",{"id":944,"word":945,"frequency":41,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":946,"audio":868},"01a1aafe-be7f-7de7-9a01-6e23bc7c2674","imir",[947,951],{"id":948,"partOfSpeech":905,"definition":949,"exampleSentences":950,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d937-7072-8eae-5cffbcedf59b","Páirt a ghlacadh i gcluiche nó i spórt, nó cluiche a dhéanamh ar mhaithe le spraoi nó le comórtas.","Imríonn mé peil Ghaelach gach Satharn lena chairde.\nD'imir na páistí cártaí ar feadh na tráthnóna.\nNí imreoidh siad inniu mar tá sé ag cur báistí.",{"id":952,"partOfSpeech":905,"definition":953,"exampleSentences":954,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d937-70f6-8eae-5cffbd20d65b","Páirt nó ról a ghlacadh i ndráma, i scannán nó i gcás éigin; tionchar a bheith agat ar rud.","D'imir sí an phríomhpháirt sa dráma scoile.\nImríonn an múinteoir páirt mhór i saol na bpáistí.\nCén ról a imreoidh tú sa chlub nua?",{"id":956,"vocabularyWord":957,"displayOrder":36},"01a1aafe-e661-7b15-a190-a55bf6e8cda0",{"id":958,"word":959,"frequency":41,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":960,"audio":868},"01a1aafe-bf46-77c8-8d63-2a27421cd9c2","imirt",[961,965],{"id":962,"partOfSpeech":905,"definition":963,"exampleSentences":964,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-db04-796a-969e-ceeea9214561","Páirt a ghlacadh i gcluiche nó i spórt, nó caitheamh aimsire a dhéanamh le cluiche. Is é \"imirt\" an t-ainmfhocal briathartha.","Imríonn mo mhac peil gach Satharn.\nD'imir muid cluiche cártaí aréir.\nIs maith liom imirt le mo chairde sa pháirc.",{"id":966,"partOfSpeech":905,"definition":967,"exampleSentences":968,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-db04-79b6-969e-ceeea9b108d0","Páirt a ghlacadh i ndráma nó i bhfigiúr, nó cleas a dhéanamh ar dhuine.","Imríonn an t-aisteoir páirt an rí sa dráma.\nD'imir sé cleas ar a dheartháir inné.\nCé a imreoidh an príomhpháirt sa scannán nua?",{"id":970,"vocabularyWord":971,"displayOrder":41},"01a1aafe-e661-7b55-a190-a55bf7beca3d",{"id":972,"word":973,"frequency":46,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":974,"audio":868},"01a1aafe-be7e-7f74-9eaf-422397343468","imigh",[975,979,983],{"id":976,"partOfSpeech":905,"definition":977,"exampleSentences":978,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d936-7d4a-829a-ec54da261a6d","Dul ó áit; fágáil na háite sin. Úsáidtear freisin le haghaidh ama a théann thart.","D'imigh an bus gan mé.\nImigh sé go luath ar maidin chun an obair a thosú.\nTá an samhradh imithe agus tá an geimhreadh ag teacht.",{"id":980,"partOfSpeech":905,"definition":981,"exampleSentences":982,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d936-7dc6-829a-ec54db223e31","Tarlú nó titim amach; teacht chun cinn mar eachtra nó mar chúis.","Cad a d'imigh ort inné?\nIs cuma cad a imeoidh, beidh mé anseo duit.\nNíl a fhios agam cén fáth ar imigh sé mar sin.",{"id":984,"partOfSpeech":905,"definition":985,"exampleSentences":986,"isPrimary":868,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d936-7e3e-829a-ec54db6584bc","Éirí nó dul in olcas nó i ngannchuid; céim ar chéim a chailleadh nó a chur ar ceal (mar shampla, ag dul amú nó ag fáil bháis).","D'imigh an bainne agus ní raibh sé inólta a thuilleadh.\nD'imigh an pian tar éis cúpla uair an chloig.\nD'imigh an t-airgead go léir ar bhillí.",{"id":988,"vocabularyWord":989,"displayOrder":46},"01a1aafe-e661-7b95-a190-a55bf82f2cfe",{"id":990,"word":991,"frequency":41,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":992,"audio":868},"01a1aafe-c098-7d62-a750-12a79e2ceaa7","imeacht",[993,997,1001],{"id":994,"partOfSpeech":910,"definition":995,"exampleSentences":996,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1aafe-c0ba-7854-a8c7-bd95312dc32e","An gníomh a bhaineann le duine nó rud a fhágáil nó a bheith ag dul ó áit; scaradh nó fágáil.","Bhí brón ar chách faoina himeacht go Meiriceá.\nTá imeacht an traenach socraithe don ocht a chlog.\nNí raibh aon duine sásta lena imeacht gan focal a rá.",{"id":998,"partOfSpeech":905,"definition":999,"exampleSentences":1000,"isPrimary":868,"meaningOrder":11},"01a1ab92-dea2-7aa5-8b70-108c357eac32","Áit a fhágáil agus dul in áit eile; imeacht nó scaradh le duine nó le háit. Is é \"imeacht\" ainmfhocal briathartha an bhriathair seo.","Imigh leat abhaile anois, tá sé déanach.\nD'imigh an bus gan mé.\nImíonn an t-am go tapa nuair a bhíonn sú ort.",{"id":1002,"partOfSpeech":910,"definition":1003,"exampleSentences":1004,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-dea2-7af1-8b70-108c36630020","Rud a tharlaíonn nó a eagraítear, mar shampla ócáid, comhdháil nó searmanas; go minic san iolra (imeachtaí).","Bhí imeacht mór cultúrtha sa bhaile aréir.\nTá imeachtaí spóirt ar siúl sa chathair an tseachtain seo.\nLéigh mé faoi imeachtaí an lae sa nuachtán.",{"id":1006,"vocabularyWord":1007,"displayOrder":51},"01a1aafe-e661-7bd5-a190-a55bf88f5377",{"id":1008,"word":1009,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1010,"audio":868},"01a1aafe-bcfe-7125-ab14-859abbbadb0b","tar",[1011,1015],{"id":1012,"partOfSpeech":905,"definition":1013,"exampleSentences":1014,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d5b0-71cc-a075-26011f21c35e","An modh ordaitheach den bhriathar neamhrialta “teacht”: úsáidtear é chun iarraidh ar dhuine bogadh nó taisteal go dtí an áit ina bhfuil an cainteoir.","Tar anseo, le do thoil.\nTar isteach agus suigh síos.\nTar liom go dtí an siopa.",{"id":1016,"partOfSpeech":910,"definition":1017,"exampleSentences":1018,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d5b0-7210-a075-26011fd11f73","Substaint dhubh thiubh steaiceach a úsáidtear chun bóithre a dhéanamh agus chun adhmad nó bádóirí a chosaint ar an uisce.","Tá tar ar an mbóthar nua.\nChuir an fear tar ar bhun an bháid.\nBhí boladh láidir tar sa chlós.",{"id":1020,"vocabularyWord":1021,"displayOrder":56},"01a1aafe-e661-7c19-a190-a55bf94430a6",{"id":1022,"word":1023,"frequency":41,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":1024,"audio":868},"01a1aafe-bfb7-74b0-bf8a-7ccc5787193e","teacht",[1025,1029],{"id":1026,"partOfSpeech":905,"definition":1027,"exampleSentences":1028,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-dcd5-7b05-bc9e-44c7163bc0c4","Is é «teacht» ainmfhocal briathartha an bhriathair «tar». Ciallaíonn sé bogadh i dtreo duine nó áite, nó an áit sin a bhaint amach.","Is maith liom teacht abhaile go luath tar éis na scoile.\nTá na gasúir ag teacht go dtí an teach anocht.\nBa mhaith liom teacht chuig do chóisir Dé Sathairn.",{"id":1030,"partOfSpeech":910,"definition":1031,"exampleSentences":1032,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-dcd5-7b5d-bc9e-44c7170904fb","An gníomh a bhaineann le duine nó rud a bheith ag teacht nó ag sroicheadh áite; sroichint.","Bhí áthas orm faoi theacht an tsamhraidh.\nIs mór an cúnamh teacht na gcomharsan.\nTar éis teacht an bhus, d'imigh muid go léir.",{"id":1034,"vocabularyWord":1035,"displayOrder":61},"01a1aafe-e661-7c55-a190-a55bf9d78b85",{"id":1036,"word":1037,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1038,"audio":868},"01a1aafe-bd00-7f5a-84c1-d9cbe6b3a411","téigh",[1039,1043],{"id":1040,"partOfSpeech":905,"definition":1041,"exampleSentences":1042,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d5b0-75b4-a075-2601225a19df","Bog ó áit amháin go háit eile; imigh nó taistil go dtí áit éigin.","Téim ar scoil gach lá.\nChuaigh sí go Corcaigh inné.\nAn rachaidh tú go dtí an siopa liom?",{"id":1044,"partOfSpeech":905,"definition":1045,"exampleSentences":1046,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d5b0-75fc-a075-2601229cc46a","Tosaigh ag déanamh rud éigin nó bog isteach i staid nua (mar shampla, téigh ar aghaidh, téigh i bhfeabhas).","Chuaigh an aimsir i bhfeabhas ar maidin.\nTéigh ar aghaidh leis an obair, le do thoil.\nChuaigh an leanbh a chodladh ar a hocht a chlog.",{"id":1048,"vocabularyWord":1049,"displayOrder":66},"01a1aafe-e661-7c99-a190-a55bf9d79d17",{"id":1050,"word":1051,"frequency":11,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":1052,"audio":868},"01a1aafe-bf36-7770-a2d9-c5f7fcdb788b","dul",[1053,1057],{"id":1054,"partOfSpeech":905,"definition":1055,"exampleSentences":1056,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-db03-7c10-a89b-4dcd931471ed","Bogadh ó áit amháin go háit eile; triall nó taisteal go háit éigin. Is é «dul» ainmfhocal briathartha an bhriathair seo.","Táim ag dul go dtí an siopa anois.\nTá na páistí ag dul ar scoil gach lá.\nIs maith liom dul ar an trá sa samhradh.",{"id":1058,"partOfSpeech":905,"definition":1059,"exampleSentences":1060,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-db03-7c5c-a89b-4dcd933a3700","Athrú go staid nó go riocht eile; teacht chun bheith i ndálaí nua (mar shampla, i bhfeabhas, in olcas nó in aois).","Tá an aimsir ag dul i bhfeabhas.\nTá an scéal ag dul in olcas.\nTá mo mháthair ag dul in aois.",{"id":1062,"vocabularyWord":1063,"displayOrder":71},"01a1aafe-e661-7cd5-a190-a55bfa186ce4",{"id":1064,"word":1065,"frequency":46,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":1066,"audio":868},"01a1aafe-bdde-7760-a1c3-79065df48d3c","ceannaigh",[1067],{"id":1068,"partOfSpeech":905,"definition":1069,"exampleSentences":1070,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d785-7e74-aa36-5924967b643c","Rud a fháil trí airgead a íoc as; ceannach a dhéanamh.","Ceannaigh bainne agus arán ón siopa, led thoil.\nCheannaigh mé carr nua an tseachtain seo caite.\nCeannóidh sí féin agus a deirfiúr bronntanais do na páistí.",{"id":1072,"vocabularyWord":1073,"displayOrder":76},"01a1aafe-e661-7d19-a190-a55bfa5e0588",{"id":1074,"word":1075,"frequency":41,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":1076,"audio":868},"01a1aafe-bf29-73e0-a668-f96017ab12c7","ceannach",[1077,1081],{"id":1078,"partOfSpeech":910,"definition":1079,"exampleSentences":1080,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1aafe-bf5f-71f6-b7e2-3f498ef82047","An gníomh a bhíonn ann nuair a íocann duine as rud chun é a fháil; an rud a dhéanann custaiméir i siopa.","Is fearr liom ceannach éadaigh a dhéanamh ar líne.\nBhí an ceannach an-simplí sa siopa nua.\nRinne sí ceannach mór ag an margadh Dé Sathairn.",{"id":1082,"partOfSpeech":910,"definition":1083,"exampleSentences":1084,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-db03-70b8-a89b-4dcd8ef41843","Rud a ceannaíodh, go háirithe nuair a bhíonn sé go maith nó go holc ó thaobh luach airgid de.","Is ceannach maith é an carr sin.\nCén ceannach is fearr a rinne tú i mbliana?\nNí raibh an chóta nua ina cheannach ar bith, mar bhí sé róchostasach.",{"id":1086,"vocabularyWord":1087,"displayOrder":81},"01a1aafe-e661-7d55-a190-a55bfaf91fb8",{"id":1088,"word":1089,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1090,"audio":868},"01a1aafe-bc4e-7221-a17e-4a3df14a82e4","foghlaim",[1091,1095],{"id":1092,"partOfSpeech":905,"definition":1093,"exampleSentences":1094,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d3e6-7844-8ab2-a127714ff214","Eolas nó scil nua a fháil trí staidéar, trí thaithí nó trí mhúineadh.","Foghlaimím Gaeilge ar scoil.\nTá sí ag foghlaim conas snámh.\nFoghlaim na focail seo don scrúdú.",{"id":1096,"partOfSpeech":910,"definition":1097,"exampleSentences":1098,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d3e6-788c-8ab2-a12771d82b8b","An próiseas trína bhfaightear eolas nó scileanna nua; an obair a dhéantar chun rud a fhoghlaim.","Tá an fhoghlaim tábhachtach do gach páiste.\nIs breá liom an fhoghlaim.\nCuidíonn léitheoireacht le foghlaim na teanga.",{"id":1100,"vocabularyWord":1101,"displayOrder":86},"01a1aafe-e661-7d95-a190-a55bfbd3f26b",{"id":1102,"word":1103,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1104,"audio":868},"01a1aafe-bbee-73d9-a91f-43bb14575b1f","déan",[1105,1109,1113],{"id":1106,"partOfSpeech":905,"definition":1107,"exampleSentences":1108,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d210-7a5e-ba82-006daa805fa1","Rud a chur i gcrích nó gníomh a dhéanamh; rud a chruthú nó a tháirgeadh (mar shampla bia a dhéanamh nó obair a dhéanamh).","Déanaim m'obair bhaile gach tráthnóna.\nRinne sí císte blasta inné.\nCad atá tú ag déanamh anois?",{"id":1110,"partOfSpeech":905,"definition":1111,"exampleSentences":1112,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d210-7ab6-ba82-006dab0ecae0","Cuid de nathanna ina gcuirtear gníomh in iúl, nuair a úsáidtear le hainmfhocal (mar shampla déan iarracht, déan botún, déan cinneadh).","Déan iarracht arís, led thoil.\nRinne mé botún sa scrúdú.\nRinne siad cinneadh an teach a dhíol.",{"id":1114,"partOfSpeech":905,"definition":1115,"exampleSentences":1116,"isPrimary":868,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d210-7b02-ba82-006dab578a70","Duine nó rud a chur in iúl a bheith ina rud éigin, nó a athrú go rud éigin eile (mar shampla déan cairde, déan réidh).","Rinne siad cairde den bhuachaill nua.\nDéan réidh don turas, tá an bus ag teacht.\nRinne an teas fuacht den uisce.",{"id":1118,"vocabularyWord":1119,"displayOrder":91},"01a1aafe-e661-7de9-a190-a55bfc031230",{"id":1120,"word":1121,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1122,"audio":868},"01a1aafe-bd33-7f23-9b93-67e532fc24ad","déanamh",[1123,1127],{"id":1124,"partOfSpeech":905,"definition":1125,"exampleSentences":1126,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d5b3-7db3-8490-ab5387cbb642","Gníomh a dhéanamh nó rud a chur i gcrích; obair, tasc nó gníomhaíocht a chomhlíonadh.","Cad atá tú ag déanamh anois?\nRinne mé m'obair bhaile aréir.\nDéan do dhícheall i gcónaí.",{"id":1128,"partOfSpeech":905,"definition":1129,"exampleSentences":1130,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d5b3-7dfb-8490-ab538888da13","Rud a chruthú, a ullmhú nó a tháirgeadh; rud nua a thabhairt chun solais as ábhar éigin.","Déanann mo mháthair arán gach Domhnach.\nRinne sí císte do mo bhreithlá.\nTá siad ag déanamh tae sa chistin.",{"id":1132,"vocabularyWord":1133,"displayOrder":96},"01a1aafe-e661-7e29-a190-a55bfc410435",{"id":1134,"word":1135,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1136,"audio":868},"01a1aafe-bc7e-71ce-a33e-22c7b81ddf78","léigh",[1137,1141],{"id":1138,"partOfSpeech":905,"definition":1139,"exampleSentences":1140,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d3ea-70a6-9450-7201dd371e48","Focail scríofa a thuiscint agus a rá os ard nó i do cheann; leabhar, nuachtán, litir nó téacs eile a léamh.","Léigh mé leabhar maith aréir.\nLéann Máire an nuachtán gach maidin.\nLéigh an scéal seo dúinn, led thoil.",{"id":1142,"partOfSpeech":905,"definition":1143,"exampleSentences":1144,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d3ea-70f2-9450-7201dde55104","Ábhar a staidéar nó a fhoghlaim, go háirithe ar scoil nó in ollscoil.","Léann sí leigheas san ollscoil.\nLéigh sé stair agus Gaeilge i gColáiste na hOllscoile.\nTáim ag léamh don scrúdú amárach.",{"id":1146,"vocabularyWord":1147,"displayOrder":101},"01a1aafe-e661-7e69-a190-a55bfcf7cf21",{"id":1148,"word":1149,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1150,"audio":868},"01a1aafe-bc7d-70cc-97a7-d11cea2c07ad","léamh",[1151,1155],{"id":1152,"partOfSpeech":910,"definition":1153,"exampleSentences":1154,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d3e9-7f02-a80d-ddf2230cf406","An gníomh a bhaineann le focail scríofa a léamh agus a thuiscint, mar shampla leabhar nó nuachtán a léamh.","Is maith liom léamh sa leabharlann.\nBíonn léamh agam gach oíche roimh chodladh.\nTá grá ag an leanbh don léamh.",{"id":1156,"partOfSpeech":910,"definition":1157,"exampleSentences":1158,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d3e9-7f46-a80d-ddf2238d7f46","Tuiscint nó míniú a dhéanann duine ar scéal, ar dhán nó ar chás éigin.","Cén léamh a dhéanann tú ar an scéal seo?\nTá léamh difriúil ag gach duine ar an dán.\nIs é sin mo léamh ar an chás.",{"id":1160,"vocabularyWord":1161,"displayOrder":106},"01a1aafe-e661-7ea9-a190-a55bfdb4b995",{"id":1162,"word":1163,"frequency":46,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":1164,"audio":868},"01a1aafe-beab-7024-a159-01320f28d1de","scríobh",[1165,1169],{"id":1166,"partOfSpeech":905,"definition":1167,"exampleSentences":1168,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d93a-7c33-b6a2-f7a15208143f","Litreacha, focail nó uimhreacha a chur ar pháipéar nó ar scáileán le peann, le peann luaidhe nó le méarchlár.","Scríobh d'ainm anseo, le do thoil.\nScríobhaim litir chuig mo chara gach seachtain.\nScríobh an múinteoir an focal nua ar an gclár bán.",{"id":1170,"partOfSpeech":905,"definition":1171,"exampleSentences":1172,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d93a-7c7b-b6a2-f7a152185249","Leabhar, dán, amhrán, scéal nó téacs eile a chumadh agus a chur i bhfoirm scríofa.","Scríobh sí úrscéal faoin gcogadh.\nScríobhann m'athair amhráin as Gaeilge.\nBa mhaith liom scéal gearr a scríobh i mbliana.",{"id":1174,"vocabularyWord":1175,"displayOrder":111},"01a1aafe-e661-7ee5-a190-a55bfe5a1d68",{"id":1176,"word":1177,"frequency":11,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":1178,"audio":868},"01a1aafe-bfcc-790e-a239-afa291f75b6a","ceap",[1179,1183,1187,1191],{"id":1180,"partOfSpeech":905,"definition":1181,"exampleSentences":1182,"isPrimary":868,"meaningOrder":21},"01a1ab92-dcd7-77fd-ba5f-d9db81697f1d","Duine a roghnú nó a cheapadh i bpost nó in oifig.","Ceapadh í mar phríomhoide na scoile.\nCheap an rialtas coiste nua chun an scéal a scrúdú.\nCeapfar múinteoir nua sa bhliain nua.",{"id":1184,"partOfSpeech":905,"definition":1185,"exampleSentences":1186,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-dcd7-776d-ba5f-d9db80b6df1a","Smaoineamh nó dearcadh a bheith agat faoi rud; creidiúint go bhfuil rud éigin amhlaidh.","Ceapaim go bhfuil an ceart agat.\nCheap mé go raibh an scoil dúnta inniu.\nCad a cheapann tú faoin scéal seo?",{"id":1188,"partOfSpeech":905,"definition":1189,"exampleSentences":1190,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-dcd7-77b9-ba5f-d9db813397e5","Rud nua a chruthú nó a chumadh; plean, scéal nó leithscéal a dhéanamh suas.","Cheap an páiste scéal greannmhar faoi dhragan.\nCeapfaidh siad plean nua don samhradh.\nNíor cheap sé leithscéal maith ar bith.",{"id":1192,"partOfSpeech":910,"definition":1193,"exampleSentences":1194,"isPrimary":868,"meaningOrder":26},"01a1ab92-dcd7-7841-ba5f-d9db81bc8c68","Bloc nó stumpa adhmaid; píosa mór trom de rud éigin. Úsáidtear freisin in 'ceap magaidh', duine a bhfuil daoine ag gáire faoi.","Bhí an búistéir ag gearradh feola ar an gceap.\nShuigh an seanfhear ar cheap adhmaid cois tine.\nRinne siad ceap magaidh de ar an mbus.",{"id":1196,"vocabularyWord":1197,"displayOrder":116},"01a1aafe-e661-7f25-a190-a55bff412138",{"id":1198,"word":1199,"frequency":41,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":1200,"audio":868},"01a1aafe-c075-75be-909a-b3d5a7f7a1a0","ceapadh",[1201,1205,1209,1213,1217],{"id":1202,"partOfSpeech":905,"definition":1203,"exampleSentences":1204,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-de9e-7d32-a804-0db7d837dd3e","Smaoineamh nó tuairim a bheith agat faoi rud; creidiúint nó dearbhú go bhfuil rud éigin amhlaidh.","Ceapaim go bhfuil an ceart agat.\nCad a cheapann tú faoin scéal seo?\nCheap mé go raibh sé ag cur báistí, ach bhí an ghrian ag taitneamh.",{"id":1206,"partOfSpeech":905,"definition":1207,"exampleSentences":1208,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-de9e-7db6-a804-0db7d8801b53","Rud nua a chumadh nó a dhéanamh suas as do cheann féin, mar scéal, dán, plean nó leithscéal.","Cheap sí scéal nua do na páistí.\nCheap an file an dán sin le linn an gheimhridh.\nNíor cheap sé leithscéal maith don mhúinteoir.",{"id":1210,"partOfSpeech":905,"definition":1211,"exampleSentences":1212,"isPrimary":868,"meaningOrder":21},"01a1ab92-de9e-7e36-a804-0db7d916f5bc","Duine a roghnú nó a ainmniú go oifigiúil do phost nó d'oifig.","Ceapadh í ina príomhoide anuraidh.\nCheap an rialtas coiste nua chun an scéal a scrúdú.\nCeapfar triúr oibrithe nua sa samhradh.",{"id":1214,"partOfSpeech":905,"definition":1215,"exampleSentences":1216,"isPrimary":868,"meaningOrder":26},"01a1ab92-de9e-7eb2-a804-0db7d988ded3","Rud a shocrú nó a leagan síos roimh ré, mar am, lá nó áit.","Cheap siad lá don bhainis.\nCheapamar cruinniú a bheith againn Dé Luain.\nAn bhfuil am ceaptha agaibh don chluiche?",{"id":1218,"partOfSpeech":910,"definition":1219,"exampleSentences":1220,"isPrimary":868,"meaningOrder":31},"01a1ab92-de9e-7f2a-a804-0db7d98a6405","An gníomh duine a roghnú nó a ainmniú do phost nó d'oifig; ainmniú oifigiúil. Is ainmfhocal briathartha de 'ceap' é.","Tá ceapadh nua fógartha ag an gcomhlacht.\nBhí ceapadh an stiúrthóra ina ábhar díospóireachta sa phobal.\nChuir an ceapadh áthas ar an teaghlach ar fad.",{"id":1222,"vocabularyWord":1223,"displayOrder":121},"01a1aafe-e661-7f65-a190-a55bffa3fd25",{"id":1224,"word":1225,"frequency":11,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":1226,"audio":868},"01a1aafe-bdd6-76ca-b71f-2853a36e439a","bris",[1227,1231,1235],{"id":1228,"partOfSpeech":905,"definition":1229,"exampleSentences":1230,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d785-74dc-aa36-59248f8da978","Rud a scoilt nó a mhilleadh ina phíosaí, nó ar chaoi nach bhfuil sé slán a thuilleadh; rud a leagan nó a leadhbadh as a chéile.","Ná bris an fhuinneog leis an liathróid sin!\nBhris an leanbh an cupán ar an urlár.\nBhrisfeadh an ghaoth na craobhacha den chrann.",{"id":1232,"partOfSpeech":905,"definition":1233,"exampleSentences":1234,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d785-7530-aa36-59248fe019d5","Gan riail, dlí, gealltanas nó comhaontú a choinneáil; gníomhú in aghaidh rud a socraíodh.","Ná bris do ghealltanas liom.\nBhris an tiománaí an dlí nuair a thiomáin sé róghasta.\nNíor bhris mé mo bhriathar riamh.",{"id":1236,"partOfSpeech":905,"definition":1237,"exampleSentences":1238,"isPrimary":868,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d785-7574-aa36-5924906d18f6","Tús a chur le rud, nó rud a chur ar ceal go tobann (mar shampla an lá ag breacadh, stoirm nó tost a stopadh).","Bhris an lá ar a sé a chlog ar maidin.\nBhris an stoirm ar an gcósta aréir.\nBhris guth an mhúinteora an tost sa seomra.",{"id":1240,"vocabularyWord":1241,"displayOrder":126},"01a1aafe-e662-7004-8b86-a812966b672b",{"id":1242,"word":1243,"frequency":41,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":1244,"audio":868},"01a1aafe-c070-760b-8445-2292bfea2a9c","briseadh",[1245,1249,1253],{"id":1246,"partOfSpeech":910,"definition":1247,"exampleSentences":1248,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-de9e-72e6-a804-0db7d5b03c98","Scoilt nó crack i gcnámh nó i gcuid eile den chorp nó i rud crua; cnámh bhriste.","Bhí briseadh ina cos tar éis na timpiste.\nLéirigh an X-gha briseadh beag sa chnámh.\nThóg sé sé seachtaine ar an mbriseadh in uillinn an chailín leighis.",{"id":1250,"partOfSpeech":910,"definition":1251,"exampleSentences":1252,"isPrimary":868,"meaningOrder":21},"01a1ab92-de9e-73fa-a804-0db7d5c12989","Stad nó scor sealadach i rud a bhí ag leanúint, nó bearna i rud a bhí ina n-iomláine.","Bhí briseadh sa cheol ar feadh nóiméid.\nBhí briseadh san obair mar gheall ar an drochaimsir.\nTá briseadh sa chlaí, agus tá na caoirigh amuigh ar an mbóthar.",{"id":1254,"partOfSpeech":910,"definition":1255,"exampleSentences":1256,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1aafe-c0b7-7e12-bbc3-08e666bb0b5f","An gníomh a bhíonn ann nuair a scoilteann nó nuair a bhrúitear rud ina bhloscanna, nó nuair a mhilltear rud: briseadh rud éigin.","Chuala mé briseadh na fuinneoige i lár na hoíche.\nBhí an bhean ag caoineadh mar gheall ar bhriseadh an ghloine álainn.\nIs minic briseadh cupán sa chistin nuair a bhíonn an teach lán de pháistí.",{"id":1258,"vocabularyWord":1259,"displayOrder":131},"01a1aafe-e662-7048-8b86-a8129715e401",{"id":1260,"word":1261,"frequency":11,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":1262,"audio":868},"01a1aafe-c066-7287-a3e9-d2f74d44862e","ullmhaigh",[1263,1267],{"id":1264,"partOfSpeech":905,"definition":1265,"exampleSentences":1266,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-de9d-7670-92d0-31572cd57365","Rud a chur in ord nó i riocht le húsáid, le hithe nó le haghaidh ócáide; rud a dhéanamh réidh.","Ullmhaigh an bord don dinnéar, le do thoil.\nUllmhaíonn mo mháthair an béile gach tráthnóna.\nD'ullmhaigh siad seomra breise do na haíonna.",{"id":1268,"partOfSpeech":905,"definition":1269,"exampleSentences":1270,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-de9d-76bc-92d0-31572d86e607","Tú féin nó daoine eile a chur réidh do rud éigin atá le teacht, mar scrúdú, turas nó agallamh.","Ullmhaigh don scrúdú anois, ná fág go dtí an oíche roimhe é.\nUllmhaíonn na hiarrthóirí go cúramach don agallamh.\nD'ullmhaigh an múinteoir na daltaí don Ardteist.",{"id":1272,"vocabularyWord":1273,"displayOrder":136},"01a1aafe-e662-7088-8b86-a8129757369e",{"id":1274,"word":1275,"frequency":41,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":1276,"audio":868},"01a1aafe-c067-72fb-96cd-99ea48358614","ullmhú",[1277,1281],{"id":1278,"partOfSpeech":905,"definition":1279,"exampleSentences":1280,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-de9d-77cc-92d0-31572e1f8d05","Rud a réiteach nó a chur in eagar roimh ré le go mbeidh sé réidh le húsáid nó le tarlú; réidh a dhéanamh. Is é \"ullmhú\" ainmfhocal briathartha an bhriathair seo.","Ullmhaíonn mo mháthair an dinnéar gach tráthnóna.\nUllmhaigh don scrúdú in am, a Sheáin!\nD'ullmhaigh na daltaí seó mór don Nollaig.",{"id":1282,"partOfSpeech":910,"definition":1283,"exampleSentences":1284,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-de9d-7818-92d0-31572ec06e2d","An gníomh a bhaineann le rud a ullmhú; an obair réitigh a dhéantar roimh ré le go mbeidh rud éigin réidh.","Tá ullmhú an dinnéir críochnaithe againn.\nTógann ullmhú don scrúdú go leor ama.\nTá ullmhú maith tábhachtach do gach tasc.",{"id":1286,"vocabularyWord":1287,"displayOrder":141},"01a1aafe-e662-70c4-8b86-a812980c3dda",{"id":1288,"word":1289,"frequency":11,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":1290,"audio":868},"01a1aafe-bdcf-783c-bcb8-3838f34dce8f","bailigh",[1291,1295],{"id":1292,"partOfSpeech":905,"definition":1293,"exampleSentences":1294,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d784-7bf4-8bb1-b2e730cc9f0d","Daoine nó rudaí a thabhairt le chéile in aon áit amháin; teacht le chéile i ngrúpa.","Bailigh do chuid leabhar agus téigh abhaile.\nBhailigh na páistí go léir sa halla ar maidin.\nBailímid le chéile gach Aoine.",{"id":1296,"partOfSpeech":905,"definition":1297,"exampleSentences":1298,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d784-7c40-8bb1-b2e730cfccf3","Rudaí a chnuasach mar chaitheamh aimsire, nó airgead a fháil ó dhaoine le haghaidh cúise.","Bailíonn mo dheirfiúr stampaí.\nBhailigh an scoil airgead do dhaoine gan dídean.\nTá sé ag bailiú airgid don ospidéal.",{"id":1300,"vocabularyWord":1301,"displayOrder":146},"01a1aafe-e662-7104-8b86-a812987cbbfd",{"id":1302,"word":1303,"frequency":11,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":1304,"audio":868},"01a1aafe-c06d-77db-8d70-fe0695b9b5b8","bailiú",[1305,1309],{"id":1306,"partOfSpeech":905,"definition":1307,"exampleSentences":1308,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-de9d-7d58-92d0-31572f505893","Rudaí a thógáil nó a chur le chéile ó áiteanna éagsúla, mar shampla airgead, stampaí nó eolas. Is é \"bailiú\" ainmfhocal briathartha an bhriathair seo.","Is maith liom stampaí a bhailiú.\nTá sí ag bailiú airgid don charthanacht.\nTá an múinteoir ag bailiú na gcóipleabhar ó na daltaí.",{"id":1310,"partOfSpeech":905,"definition":1311,"exampleSentences":1312,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-de9d-7da8-92d0-31572f6b1994","Teacht le chéile in aon áit amháin, nó daoine a thabhairt le chéile. Is é \"bailiú\" ainmfhocal briathartha an bhriathair seo.","Bhailigh na daltaí go léir sa halla ar a naoi a chlog.\nTá an teaghlach ag bailiú le chéile don Nollaig.\nTá bailiú na ndaoine os comhair an tsaorchlár ag tosú.",{"id":1314,"vocabularyWord":1315,"displayOrder":151},"01a1aafe-e662-7144-8b86-a81298f959af",{"id":1316,"word":1317,"frequency":46,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":1318,"audio":868},"01a1aafe-bea5-7980-a96a-49d5b6b207d3","sábháil",[1319,1323,1327],{"id":1320,"partOfSpeech":905,"definition":1321,"exampleSentences":1322,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d93a-73e7-b6a2-f7a14d218bb7","Duine nó rud a thabhairt slán ó chontúirt, ó dhochar nó ó chailliúint; tarrtháil.","Shábháil an garda an leanbh ón tine.\nSábháil an doiciméad sular dúnann tú an ríomhaire.\nTá an bhrídeog ag iarraidh an domhan a shábháil.",{"id":1324,"partOfSpeech":905,"definition":1325,"exampleSentences":1326,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d93a-743b-b6a2-f7a14d2f70fc","Airgead nó rud eile a choinneáil in áit é a chaitheamh nó a úsáid go léir, chun é a bheith agat amach anseo.","Sábhálaim deich euro gach seachtain.\nTá siad ag sábháil airgid le haghaidh saoire.\nShábháil mé am nuair a chuaigh mé ar an mbus.",{"id":1328,"partOfSpeech":905,"definition":1329,"exampleSentences":1330,"isPrimary":868,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d93a-7483-b6a2-f7a14d67fc75","Cluiche a shábháil: cur isteach ar chúl nó ar chiceáil a chuirfeadh pointe, nó cur in aghaidh scóir (i bpeil, i gcluiche iomána nó i spórt eile).","Shábháil an gadaí báire an chic phionóis.\nShábháil sí an liathróid ar an líne.\nSábháil an cúl báire dhá chúl sa chluiche aréir.",{"id":1332,"vocabularyWord":1333,"displayOrder":156},"01a1aafe-e662-7180-8b86-a8129973237f",{"id":1334,"word":1335,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1336,"audio":868},"01a1aafe-bd06-7694-93f7-a30d9ae88759","tóg",[1337,1341,1345,1349],{"id":1338,"partOfSpeech":905,"definition":1339,"exampleSentences":1340,"isPrimary":868,"meaningOrder":26},"01a1ab92-d5b0-7cc0-a075-260129a60fa9","Páistí nó ainmhithe óga a chothú agus a thabhairt suas go dtí go mbíonn siad fásta.","Tógadh mé i nGaillimh.\nThóg sí cúigear clainne léi féin.\nTógann siad caoirigh ar an bhfeirm.",{"id":1342,"partOfSpeech":905,"definition":1343,"exampleSentences":1344,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d5b0-7bec-a075-2601276c2e99","Rud a ghlacadh nó breith air chun é a bheith agat nó chun é a thabhairt leat; mar shampla, leabhar, bia, grianghraf nó leigheas a thógáil.","Tóg do chóta leat, tá sé fuar amuigh.\nThóg sí an t-úll ón mbord.\nTógfaidh mé grianghraf de do theach.",{"id":1346,"partOfSpeech":905,"definition":1347,"exampleSentences":1348,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d5b0-7c38-a075-2601283716a0","Foirgneamh nó rud mór eile a dhéanamh nó a chur le chéile; teach, droichead nó balla a thógáil.","Tógann siad teach nua in aice na farraige.\nTógadh an séipéal seo i bhfad ó shin.\nTá an rialtas ag tógáil droichid nua.",{"id":1350,"partOfSpeech":905,"definition":1351,"exampleSentences":1352,"isPrimary":868,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d5b0-7c7c-a075-26012931a80e","Rud a ardú suas ón talamh nó ó áit íseal.","Tóg an mála sin den urlár, le do thoil.\nThóg an buachaill an bosca trom.\nNíl mé in ann an chathaoir a thógáil.",{"id":1354,"vocabularyWord":1355,"displayOrder":161},"01a1aafe-e662-71c0-8b86-a8129a16434d",{"id":1356,"word":1357,"frequency":41,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":1358,"audio":868},"01a1aafe-c10a-798d-9de3-19bbab784d8b","tógáil",[1359,1363,1367,1371],{"id":1360,"partOfSpeech":905,"definition":1361,"exampleSentences":1362,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-e016-7bcf-a1d5-48f8929258d5","Foirgneamh, teach nó rud eile a chur suas nó a dhéanamh; is é tógáil ainm briathartha an bhriathair seo, mar a bhíonn in ag tógáil tí.","Tá an comhairle ag tógáil scoile nua sa bhaile.\nThosaigh siad ar thógáil an droichid i mí Aibreáin.\nIs obair chrua í tógáil tí gan uirlisí maithe.",{"id":1364,"partOfSpeech":905,"definition":1365,"exampleSentences":1366,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-e016-7c63-a1d5-48f8935ce7d5","Rud a ardú nó a thabhairt suas ón talamh nó ó áit eile; is é tógáil an t-ainm briathartha.","Bhí deacracht aige tógáil na mála trom.\nNá déan tógáil an linbh gan a lámha a ghlanadh.\nBhí tógáil na gcrann tite ar siúl ar maidin.",{"id":1368,"partOfSpeech":905,"definition":1369,"exampleSentences":1370,"isPrimary":868,"meaningOrder":21},"01a1ab92-e016-7cbf-a1d5-48f894509409","Páiste nó ainmhí a thabhairt aníos nó a chothú go mbeidh sé fásta; is é tógáil an t-ainm briathartha.","Bhí tógáil na gclainne ar a máthair go príomha.\nBhain sí sult as tógáil a cuid páistí faoin tuath.\nIs cuid mhór de thógáil linbh é an grá agus an foighne.",{"id":1372,"partOfSpeech":905,"definition":1373,"exampleSentences":1374,"isPrimary":868,"meaningOrder":26},"01a1ab92-e016-7d0b-a1d5-48f894671154","Rud a ghlacadh nó a fháil, mar shampla grianghraf, sos nó leigheas; is é tógáil an t-ainm briathartha.","Is breá liom tógáil grianghraf sa chathair.\nTá tógáil sosa tábhachtach nuair a bhíonn tú ag staidéar.\nMoladh dó tógáil na dtáibléad faoi dhó sa lá.",{"id":1376,"vocabularyWord":1377,"displayOrder":166},"01a1aafe-e662-7200-8b86-a8129aae1cb6",{"id":1378,"word":1379,"frequency":11,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":1380,"audio":868},"01a1aafe-bfd0-72ed-9880-50f92dcfcdf1","cosain",[1381,1385,1389],{"id":1382,"partOfSpeech":905,"definition":1383,"exampleSentences":1384,"isPrimary":868,"meaningOrder":21},"01a1ab92-dcd7-7d31-ba5f-d9db848a2032","Cosc a chur ar dhuine rud a dhéanamh; diúltú do dhuine rud a dhéanamh.","Chosain an dochtúir air an tobac a chaitheamh.\nCosnaíonn an scoil fóin a úsáid sa seomra ranga.\nChosain a máthair uirthi dul amach san oíche.",{"id":1386,"partOfSpeech":905,"definition":1387,"exampleSentences":1388,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-dcd7-7ca5-ba5f-d9db83cd4539","Duine nó rud a choinneáil slán ó chontúirt, ó dhochar nó ó ionsaí; dídean a thabhairt do dhuine nó do rud.","Cosain do cheann nuair a bhíonn tú ag rothaíocht.\nChosain na saighdiúirí an baile ar an namhaid.\nCosnaíonn hata na gasúir ón ngrian the.",{"id":1390,"partOfSpeech":905,"definition":1391,"exampleSentences":1392,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-dcd7-7ced-ba5f-d9db8418be07","Argóint, duine nó cúis a chur chun cinn agus a thacú leo, go háirithe i gcúirt nó i gcaint.","Cosnóidh an dlíodóir an cúisí sa chúirt amárach.\nChosain sí a tuairim go láidir ag an gcruinniú.\nCosain d'argóint le fianaise mhaith.",{"id":1394,"vocabularyWord":1395,"displayOrder":171},"01a1aafe-e662-7240-8b86-a8129b877375",{"id":1396,"word":1397,"frequency":41,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":1398,"audio":868},"01a1aafe-c07d-74e5-a18b-f006081b3e26","cosaint",[1399,1403],{"id":1400,"partOfSpeech":910,"definition":1401,"exampleSentences":1402,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1aafe-c0b8-7c8f-a5ef-41c051f70fdd","Gníomh nó modh chun duine nó rud a choinneáil slán ó dhochar, ó chontúirt nó ó ghortú; slándáil.","Cuireann an clogad cosaint ar do cheann nuair a bhíonn tú ar do rothar.\nTá cosaint na timpeallachta tábhachtach do gach duine.\nCaithfidh tú cosaint a chur ar do chraiceann ón ngrian i rith an tsamhraidh.",{"id":1404,"partOfSpeech":910,"definition":1405,"exampleSentences":1406,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-de9f-7d6e-bd67-36c5023153d8","Aon ghníomh a dhéantar chun ionsaí, cúiseamh nó bagairt a chur ar ais, mar shampla i gcúirt, san arm nó i gcluiche spóirt.","Rinne an dlíodóir cosaint láidir ar an gcúisí sa chúirt.\nTá cosaint na foirne an-mhaith i mbliana agus is ar éigean a scórálann an fhoireann eile.\nIs í cosaint na tíre príomhchúram an airm.",{"id":1408,"vocabularyWord":1409,"displayOrder":176},"01a1aafe-e662-7280-8b86-a8129ba04e30",{"id":1410,"word":1411,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1412,"audio":868},"01a1aafe-bbb9-7f53-a9f5-2085ca33a958","bain",[1413,1417,1421,1425],{"id":1414,"partOfSpeech":905,"definition":1415,"exampleSentences":1416,"isPrimary":868,"meaningOrder":26},"01a1ab92-d209-7a7e-aef4-5b40213d90e2","Teagmháil a dhéanamh le rud, nó a bheith bainteach le rud (bain le).","Ná bain leis sin, tá sé te!\nNá bain le mo chuid leabhar, led thoil.\nBain leis an doras agus osclóidh sé.",{"id":1418,"partOfSpeech":905,"definition":1419,"exampleSentences":1420,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d209-78f2-aef4-5b401f77b440","Rud a thógáil nó a bhaint de nó as áit nó as rud eile; mar shampla, éadaí a bhaint díot nó rud a bhaint amach as áit.","Bain do chóta díot, tá sé an-the istigh anseo.\nBain na bróga díot sula dtiocfaidh tú isteach.\nBain an leabhar den tseilf, le do thoil.",{"id":1422,"partOfSpeech":905,"definition":1423,"exampleSentences":1424,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d209-7982-aef4-5b40203a7dba","Sult, tairbhe nó pléisiúr a fháil as rud (in abairtí mar bain sult as, bain úsáid as, bain triail as).","Bain sult as an lá breá seo!\nBain triail as an mbainne seo, tá sé blasta.\nBain úsáid as an bhfocal nua sa chaint.",{"id":1426,"partOfSpeech":905,"definition":1427,"exampleSentences":1428,"isPrimary":868,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d209-7a06-aef4-5b4020f4fa93","Barra a ghearradh nó a thógáil ón talamh, nó féar a ghearradh; mar shampla prátaí nó móin a bhaint.","Bain na prátaí sa gharraí inniu.\nBain an féar sula dtosóidh an bháisteach.\nBain an mhóin ón bportach i rith an tsamhraidh.",{"id":1430,"vocabularyWord":1431,"displayOrder":181},"01a1aafe-e662-72bc-8b86-a8129bd51d5c",{"id":1432,"word":1433,"frequency":41,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":1434,"audio":868},"01a1aafe-c06e-7943-b9ab-74099650bbc3","baint",[1435,1439,1443],{"id":1436,"partOfSpeech":905,"definition":1437,"exampleSentences":1438,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-de9d-7eb0-92d0-31573043fcfa","Rud a thógáil nó a bhaint amach de rud eile, nó barr nó móin a bhaint as an talamh. Úsáidtear an focal 'baint' mar ainmfhocal briathartha.","Bhain sé a chóta de agus shuigh sé síos.\nTá na fir ag baint móna sa bhportach inniu.\nIs obair dheacair í an choirce a bhaint de láimh.",{"id":1440,"partOfSpeech":905,"definition":1441,"exampleSentences":1442,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-de9d-7efc-92d0-3157310a8d8b","Teagmháil a dhéanamh le rud (bain le), nó a bheith bainteach le rud nó gaolmhar leis.","Ná bain leis an bhfuinneog, tá sí briste.\nBaineann an scéal seo le saol na n-iascairí.\nNíl baint ar bith agam leis an gceist sin.",{"id":1444,"partOfSpeech":905,"definition":1445,"exampleSentences":1446,"isPrimary":868,"meaningOrder":21},"01a1ab92-de9d-7f44-92d0-315731a3cef4","Rud a bhaint amach nó a fháil, mar shampla buaiteoir a bheith ann, sult a bhaint as rud, nó úsáid a bhaint as rud.","Bhain an fhoireann an chraobh amach an bhliain seo caite.\nBhain mé an-sult as an gceolchoirm aréir.\nIs fiú úsáid a bhaint as foclóir nuair a bhíonn tú ag léamh.",{"id":1448,"vocabularyWord":1449,"displayOrder":186},"01a1aafe-e662-72fc-8b86-a8129c46b964",{"id":1450,"word":1451,"frequency":11,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":1452,"audio":868},"01a1aafe-c063-707c-b7fc-e893290e7a70","tuig",[1453,1457],{"id":1454,"partOfSpeech":905,"definition":1455,"exampleSentences":1456,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-de9d-7214-92d0-31572b203cd2","Brí nó ciall rud a thuiscint nó a thabhairt faoi deara; a bheith in ann rud a thuiscint (focal, abairt, ábhar, nó cainteoir).","Tuig an cheist go maith sula bhfreagraíonn tú í.\nNí thuigim an focal seo, an bhféadfá é a mhíniú dom?\nThuig an múinteoir go raibh an páiste tuirseach.",{"id":1458,"partOfSpeech":905,"definition":1459,"exampleSentences":1460,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-de9d-725c-92d0-31572b86f6fc","Rud a thuiscint go hintinneach nó go mothúchánach, nó a thabhairt faoi deara go tobann; cás nó mothú duine eile a thuiscint.","Tuig dó, tá sé an-trína chéile faoin scéal.\nThuig mé go tobann go raibh an bus caillte agam.\nTuigeann mo mháthair mo chuid fadhbanna i gcónaí.",{"id":1462,"vocabularyWord":1463,"displayOrder":192},"01a1aafe-e662-733c-8b86-a8129cb67685",{"id":1464,"word":1465,"frequency":46,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":1466,"audio":868},"01a1aafe-c10e-74ec-99c9-8ca10a459c21","tuiscint",[1467,1471],{"id":1468,"partOfSpeech":910,"definition":1469,"exampleSentences":1470,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1aafe-c150-7ce7-a67e-227c93d3c517","An cumas nó an gníomh chun brí rud a thuiscint; eolas nó tuairim shoiléir ar ábhar, ar chaint nó ar scéal.","Tá tuiscint mhaith ag an mac léinn ar ghramadach na Gaeilge.\nNíl aon tuiscint agam ar an gceist seo.\nIs minic a bhíonn easpa tuisceana ar bhunús na gcaimiléireachtaí sin.",{"id":1472,"partOfSpeech":910,"definition":1473,"exampleSentences":1474,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-e017-70c8-8a2a-49db25f939fa","Tuiscint dhaonna: féiniúlacht, báúlacht nó cabhair a thuigeann mothúcháin agus cúinsí daoine eile; breithiúnas agus ciall.","Léirigh an múinteoir tuiscint mhór don pháiste a bhí buartha.\nIs cúis áthais dom an tuiscint a fuair mé óna chomharsana.\nIs fear é a bhfuil tuiscint agus ciall aige.",{"id":1476,"vocabularyWord":1477,"displayOrder":197},"01a1aafe-e662-7388-8b86-a8129d94aa9d",{"id":1478,"word":1479,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1480,"audio":868},"01a1aafe-bd9c-7e9f-b379-834f74037009","lucht",[1481,1485],{"id":1482,"partOfSpeech":910,"definition":1483,"exampleSentences":1484,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1aafe-bdf2-7536-b567-52a7c5f71995","Grúpa daoine a bhfuil an obair chéanna, an áit chéanna nó an rud céanna i gcoitinne acu; muintir nó pobal.","Tá lucht féachana mór ag an gclár teilifíse sin.\nTá lucht oibre na monarchan an-sásta leis an tuarastal nua.\nTháinig lucht na háite le chéile sa halla.",{"id":1486,"partOfSpeech":910,"definition":1487,"exampleSentences":1488,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d781-734f-9b2b-f6bff5d89947","An t-ualach nó an méid atá á iompar ag long, ag leoraí nó ag carr.","Bhí lucht mór coirce ar an long.\nTá lucht na leoraí an-trom.\nThug an bhád lucht éisc isteach go dtí an cé.",{"id":1490,"vocabularyWord":1491,"displayOrder":202},"01a1aafe-e662-73b4-8b86-a8129e6d2475",{"id":1492,"word":1493,"frequency":41,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":1494,"audio":868},"01a1aafe-c0a7-781e-bae9-54de19159267","modh",[1495,1499,1503],{"id":1496,"partOfSpeech":910,"definition":1497,"exampleSentences":1498,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1aafe-c0bb-7963-80ca-a263fae29572","Bealach nó slí chun rud a dhéanamh; teicníc nó córas oibre.","Is é an modh is fearr chun Gaeilge a fhoghlaim ná í a labhairt gach lá.\nNíl aon mhodh eile ann chun an fhadhb seo a réiteach.\nÚsáideann an múinteoir modhanna nua teagaisc sa seomra ranga.",{"id":1500,"partOfSpeech":910,"definition":1501,"exampleSentences":1502,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-dea3-7919-9983-f8cb99c2c792","Béasa maithe agus iompar múinte i measc daoine eile; ómós agus urraim.","Tá modh ar an leanbh sin i gcónaí.\nNí raibh aon mhodh aige ag an mbord.\nCuir modh ort féin agus éist leis an múinteoir!",{"id":1504,"partOfSpeech":910,"definition":1505,"exampleSentences":1506,"isPrimary":868,"meaningOrder":21},"01a1ab92-dea3-796d-9983-f8cb9a7030f8","Sa ghramadach, catagóir bhriathair a thaispeánann dearcadh an chainteora ar an ngníomh, mar shampla an modh ordaitheach nó an modh coinníollach.","Foghlaimíonn na daltaí an modh ordaitheach sa rang Gaeilge.\nÚsáidtear an modh coinníollach le rudaí nach bhfuil cinnte.\nÚsáidtear an modh foshuiteach in abairtí mar “Go mbeannaí Dia duit”.",{"id":1508,"vocabularyWord":1509,"displayOrder":207},"01a1aafe-e662-73d4-8b86-a8129ee67e49",{"id":1510,"word":1511,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1512,"audio":868},"01a1aafe-bba0-79e4-9ae2-078e43b78bff","am",[1513,1517],{"id":1514,"partOfSpeech":910,"definition":1515,"exampleSentences":1516,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d206-7444-919b-f8c2eb08f586","An tréimhse nó an ré a théann thart ó lá go lá, ó uair go huair; an rud a thomhaiseann muid le soithí, le uaireadóirí agus le cloig. Úsáidtear freisin é le haghaidh seal nó deis chun rud a dhéanamh.","Níl am agam anois, tá deifir orm.\nTá an t-am ag imeacht go tapa.\nBhí am maith againn ag an gcóisir.",{"id":1518,"partOfSpeech":910,"definition":1519,"exampleSentences":1520,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d206-74ec-919b-f8c2eb0d16d3","Pointe áirithe sa lá, mar a thaispeánann an clog nó an uaireadóir; an uair a tharlaíonn rud.","Cén t-am é anois?\nCén t-am a thosaíonn an scoil ar maidin?\nIs é am lóin ag a haon a chlog.",{"id":1522,"vocabularyWord":1523,"displayOrder":212},"01a1aafe-e662-73f0-8b86-a8129f7c4f75",{"id":1524,"word":1525,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1526,"audio":868},"01a1aafe-bb9f-767e-a06e-9bc31bf7785a","áit",[1527,1531],{"id":1528,"partOfSpeech":910,"definition":1529,"exampleSentences":1530,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d206-7100-919b-f8c2ea1964f9","Ionad nó suíomh ar leith; limistéar nó cuid de dhomhan ina bhfuil duine nó rud, nó ina dtarlaíonn rud.","Is áit álainn í Corca Dhuibhne.\nCén áit a bhfuil do theach?\nTá áit agam duit anseo cois na tine.",{"id":1532,"partOfSpeech":910,"definition":1533,"exampleSentences":1534,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d206-7184-919b-f8c2eaec8206","Spás nó seasamh a bhíonn ag duine nó ag rud, mar shampla suíochán nó post.","Tá áit saor ag an mbord sin.\nFuair sí áit san fhoireann.\nCoinnigh m'áit dom, le do thoil.",{"id":1536,"vocabularyWord":1537,"displayOrder":217},"01a1aafe-e662-7410-8b86-a812a05de190",{"id":1538,"word":1539,"frequency":11,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":1540,"audio":868},"01a1aafe-c087-7153-962b-57a8441ed04b","deacracht",[1541,1545],{"id":1542,"partOfSpeech":910,"definition":1543,"exampleSentences":1544,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1aafe-c0b9-762e-bcc3-e1052600b5f2","An tréith a bhíonn ag rud nach bhfuil éasca a dhéanamh nó a thuiscint; stad nó constaic a chuireann bac ar dhuine rud a dhéanamh go héasca.","Tá deacracht agam an focal sin a fhuaimniú i gceart.\nBhí deacracht mhór ag an gcailín an teachtaireacht a thuiscint.\nNí raibh aon deacracht againn an teach a aimsiú.",{"id":1546,"partOfSpeech":910,"definition":1547,"exampleSentences":1548,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-dea0-7d71-8f8d-0191d4c7d286","Cruatan, trioblóid nó fadhb a bhíonn ag duine i ndálaí crua, go háirithe maidir le airgead nó le saol an duine.","Bhí deacrachtaí airgid ag an teaghlach i mbliana.\nChuir an aimsir dhona deacrachtaí ar na feirmeoirí.\nSháraigh siad go leor deacrachtaí le chéile.",{"id":1550,"vocabularyWord":1551,"displayOrder":222},"01a1aafe-e662-742c-8b86-a812a08f9d00",{"id":1552,"word":1553,"frequency":41,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":1554,"audio":868},"01a1aafe-bfaf-78d4-9e0a-38d1b08629a7","praghas",[1555],{"id":1556,"partOfSpeech":910,"definition":1557,"exampleSentences":1558,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1aafe-c00b-7a0c-89a9-f292ac09202c","An t-airgead a bhíonn le híoc chun rud a cheannach nó seirbhís a fháil.","Cén praghas atá ar an arán seo?\nTá praghas an bhainne ag ardú an bhliain seo.\nIs maith liom an praghas íseal atá ar na torthaí sa siopa sin.",{"id":1560,"vocabularyWord":1561,"displayOrder":227},"01a1aafe-e662-7448-8b86-a812a1695a16",{"id":1562,"word":1563,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1564,"audio":868},"01a1aafe-bdba-7712-92ba-3871118dad53","uisce",[1565,1569],{"id":1566,"partOfSpeech":910,"definition":1567,"exampleSentences":1568,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1aafe-bdf4-7b83-9f8a-6416e5c2aeea","Leacht soiléir gan dath a ólaimid agus a úsáidimid chun ní a ní; titeann sé mar bháisteach agus is ann a bhíonn iasc ag snámh.","Ólaim gloine uisce gach maidin.\nTá an t-uisce fuar inniu.\nAn bhfuil braon uisce agat, le do thoil?",{"id":1570,"partOfSpeech":910,"definition":1571,"exampleSentences":1572,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d783-74ac-bee3-fdfe27ae0dbf","Corp mór uisce, mar a bhíonn in abhainn, i loch nó san fharraige; go minic san iolra, uiscí.","Tá uiscí doimhne timpeall an oileáin.\nBhí an bád ag seoladh ar uiscí ciúine an locha.\nTá uiscí na hÉireann glan go leor.",{"id":1574,"vocabularyWord":1575,"displayOrder":232},"01a1aafe-e662-7464-8b86-a812a1ad288e",{"id":1576,"word":1577,"frequency":46,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":1578,"audio":868},"01a1aafe-bf00-70f6-b175-ff72d10b4704","tar éis",[1579,1583],{"id":1580,"partOfSpeech":885,"definition":1581,"exampleSentences":1582,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-db00-77a1-af2b-07425892694a","Réamhfhocal comhshuite a chuireann in iúl go dtarlaíonn rud éigin ag am níos déanaí ná rud eile; i ndiaidh.","Tar éis na scoile, téim abhaile ar an mbus.\nTar éis an dinnéir, d'fhéachamar ar scannán.\nTar éis dom an obair a chríochnú, d'ól mé cupán tae.",{"id":1584,"partOfSpeech":1585,"definition":1586,"exampleSentences":1587,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-db00-77f9-af2b-07425913c8b1","PHRASE","Frása a úsáidtear leis an mbriathar «bí» agus ainmfhocal briathartha chun a rá gur tharla rud éigin go gairid roimhe sin nó go bhfuil sé déanta cheana (an aimsir chaite iomlán).","Tá an bus tar éis imeacht.\nTá mé tar éis mo lón a ithe.\nBhí sí tar éis dul abhaile nuair a shroich mé an teach.",{"id":1589,"vocabularyWord":1590,"displayOrder":237},"01a1aafe-e662-7484-8b86-a812a26021ce",{"id":1591,"word":1592,"frequency":41,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":1593,"audio":868},"01a1aafe-bffa-71cf-805f-3f37e0cf5061","le linn",[1594],{"id":1595,"partOfSpeech":885,"definition":1596,"exampleSentences":1597,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-dcdb-7498-a8e6-29cc4682bb5a","Frása réamhfhoclach a chiallaíonn 'i rith' nó 'ag an am a raibh rud éigin ar siúl'. Úsáidtear é chun a rá go dtarlaíonn rud amháin i rith tréimhse nó imeachta eile. Leanann an tuiseal ginideach é (le linn an chogaidh), nó 'dó\u002Fdi\u002Fdom' agus ainmfhocal briathartha (le linn dom bheith ag obair).","Le linn an Ghorta Mhóir, d'fhág na mílte duine an tír.\nChonaic mé go leor daoine cairdiúla le linn mo thurais go Gaillimh.\nLe linn dom bheith ag staidéar, tháinig mo chara isteach.",{"id":1599,"vocabularyWord":1600,"displayOrder":242},"01a1aafe-e662-74a0-8b86-a812a2e0c645",{"id":1601,"word":1602,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1603,"audio":868},"01a1aafe-bbe5-77cf-b057-1716dafd6051","chun",[1604,1608],{"id":1605,"partOfSpeech":885,"definition":1606,"exampleSentences":1607,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d20f-785f-bd8d-774726990f56","Focal a thaispeánann treo nó ceann scríbe: i dtreo áite nó duine, go dtí. Leanann an tuiseal ginideach é.","Chuaigh sé chun an bhaile ar maidin.\nTá na páistí ag dul chun na scoile.\nRith an leanbh chun a mháthar.",{"id":1609,"partOfSpeech":885,"definition":1610,"exampleSentences":1611,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d20f-78c3-bd8d-7747274792c8","Focal a thaispeánann cuspóir nó aidhm: ar mhaithe le rud a dhéanamh. Leanann ainmfhocal briathartha é de ghnáth.","Tháinig sí chun cabhrú liom.\nLéigh mé an leabhar chun Gaeilge a fhoghlaim.\nTá airgead de dhíth orm chun bia a cheannach.",{"id":1613,"vocabularyWord":1614,"displayOrder":247},"01a1aafe-e662-74bc-8b86-a812a34414d9",{"id":1615,"word":1616,"frequency":11,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1617,"audio":868},"01a1aafe-bd20-755b-b290-114c1a210c19","ar tí",[1618],{"id":1619,"partOfSpeech":1585,"definition":1620,"exampleSentences":1621,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1aafe-bd43-789c-964f-2267d1dd58bb","Slonn a úsáidtear roimh ainmfhocal briathartha chun a rá go bhfuil rud éigin ar bhruach tarlú nó go bhfuil duine réidh le rud a dhéanamh an-luath.","Tá an bus ar tí imeacht.\nBhí mé ar tí dul a chodladh nuair a ghlaoigh an guthán.\nTá an scoil ar tí tosú.",{"id":1623,"vocabularyWord":1624,"displayOrder":252},"01a1aafe-e662-74d8-8b86-a812a3d1e890",{"id":1625,"word":1626,"frequency":41,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":1627,"audio":868},"01a1aafe-bf31-7118-864d-a079b77b36c7","déanta",[1628,1633],{"id":1629,"partOfSpeech":1630,"definition":1631,"exampleSentences":1632,"isPrimary":888,"meaningOrder":11},"01a1aafe-bf5f-79c2-b7e2-3f4990d4f4c8","ADJECTIVE","Críochnaithe; tar éis a dhéanamh nó a chur i gcrích (aidiacht bhriathartha de 'déan').","Tá an obair déanta agam.\nAn bhfuil an obair bhaile déanta agat?\nTá an dinnéar déanta agus is féidir linn ithe anois.",{"id":1634,"partOfSpeech":1630,"definition":1635,"exampleSentences":1636,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-db03-777c-a89b-4dcd9199ab1c","Cruthaithe nó táirgthe as ábhar áirithe nó in áit áirithe; tógtha.","Tá an bord seo déanta d'adhmad.\nTá an mála seo déanta de leathar.\nIs earra déanta in Éirinn é.",[],null,[1640,1649,1655,1662],{"@id":1641,"@type":1642,"id":1643,"grammarPage":1644,"title":1645,"instructions":1646,"displayOrder":869,"type":1647,"questionCount":81,"blankCount":86,"isCompleted":868,"ogImageUrl":1648},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a29f-7cbb-b23d-7ecefa747cf2","GrammarExercise","01a1aafe-a29f-7cbb-b23d-7ecefa747cf2","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-81c2-7398-8961-086fec4b3fc6","Foirmeacha ginideacha i bhfrásaí ainmfhoclacha","Roghnaigh an fhoirm cheart do gach bearna. Tabhair aird ar fheidhm an ainm bhriathartha sa fhrása.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_97990ca4-3ada-4fdd-9abe-359bb8f23c6b_hero.webp?v=1793870176",{"@id":1650,"@type":1642,"id":1651,"grammarPage":1644,"title":1652,"instructions":1653,"displayOrder":11,"type":1647,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":868,"ogImageUrl":1654},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a2b8-767c-b1ca-9872999c9b5c","01a1aafe-a2b8-767c-b1ca-9872999c9b5c","Roghnaigh an fhoirm de réir an chomhthéacs","Líon na bearnaí. Déan idirdhealú idir an bhunfhoirm, an ginideach agus feidhm na haidiachta briathartha.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_41e18088-5c3f-4072-9838-a90a1a9cbd56_hero.webp?v=1793870176",{"@id":1656,"@type":1642,"id":1657,"grammarPage":1644,"title":1658,"instructions":1659,"displayOrder":16,"type":1660,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":868,"ogImageUrl":1661},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a2cf-761c-ba8f-4b94b612a775","01a1aafe-a2cf-761c-ba8f-4b94b612a775","An ginideach i bhfrásaí ainmfhoclacha","Cuir na píosaí in ord chun abairt a dhéanamh. Tá píosa breise i ngach ceist nach n-úsáidfidh tú.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a63c4cb8-c7c0-4fa4-a282-17018d1f230a_hero.webp?v=1793870176",{"@id":1663,"@type":1642,"id":1664,"grammarPage":1644,"title":1665,"instructions":1659,"displayOrder":21,"type":1660,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":868,"ogImageUrl":1666},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a2df-78ad-be99-a2d2a071ae56","01a1aafe-a2df-78ad-be99-a2d2a071ae56","An bhunfhoirm agus an ginideach in abairtí","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_48653a9d-18ff-40ae-ba03-2e658f86f530_hero.webp?v=1793870177",{"id":1643,"grammarPage":1644,"title":1645,"instructions":1646,"seoTitle":1668,"seoDescription":1669,"displayOrder":869,"type":1647,"questions":1670,"ogImageUrl":1648},"Ainm briathartha: foirmeacha ginideacha","Cleachtadh roghnúcháin ar ghinideach an ainm bhriathartha i bhfrásaí faoi spórt, obair agus foghlaim, le foirmeacha coitianta agus patrúin éagsúla.",[1671],{"id":1672,"sentenceTemplate":1673,"displayOrder":869,"explanation":1674,"exampleSentence":1675,"blanks":1676},"01a1aafe-a2a0-7013-9e2a-a1f5280a4caf","Tá ceacht __1__ curtha in áirithe agam sa linn nua.","Sonraíonn snámha an cineál ceachta: tá ginideach snámh ag teastáil i gceacht snámha. Ní hé snáimh an ginideach.","Bhí an teagascóir snámha an-chabhrach.",[1677],{"id":1678,"blankNumber":11,"options":1679},"01a1aafe-a29f-7f2f-b23d-7ecefc68ac86",[1680,1682,1685],{"id":1681,"optionText":901,"isCorrect":868,"displayOrder":869},"01a1aafe-a29f-7e43-b23d-7ecefb313347",{"id":1683,"optionText":1684,"isCorrect":888,"displayOrder":11},"01a1aafe-a29f-7e9f-b23d-7ecefc16c7f6","snámha",{"id":1686,"optionText":1687,"isCorrect":868,"displayOrder":16},"01a1aafe-a29f-7eeb-b23d-7ecefc4a19a1","snáimh",{"html":1689,"toc":1690},"\u003Cp>Is ainmfhocal é an t-ainm briathartha, cé go gcuireann sé gníomh in iúl. Dá bhrí sin, féadfaidh a fhoirm athrú de réir a fheidhme san abairt: \u003Cstrong>snámh\u003C\u002Fstrong>, mar shampla, ach \u003Cstrong>lucht snámha\u003C\u002Fstrong>. Is í an difríocht idir an t-ainmneach agus an ginideach príomhábhar an leathanaigh seo.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"an-fhoirm-bhunsach-agus-an-ginideach\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>An fhoirm bhunúsach agus an ginideach\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Is í foirm an ainmnigh an fhoirm a bhíonn agat i bpatrúin choitianta ar nós \u003Cstrong>ag snámh\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>rud a dhéanamh\u003C\u002Fstrong>. Bíonn foirm eile, an ginideach, ag teastáil i gcomhthéacsanna áirithe ainmfhoclacha.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Tá Aoife \u003Cstrong>ag snámh\u003C\u002Fstrong> sa linn.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tá an linn ar oscailt do \u003Cstrong>lucht snámha\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa chéad abairt, léiríonn \u003Cem>ag snámh\u003C\u002Fem> an gníomh atá ar siúl. Sa dara habairt, sonraíonn \u003Cem>snámha\u003C\u002Fem> cén lucht atá i gceist.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Ní hionann foirm an ghinidigh i gcónaí agus an fhoirm bhunúsach. Foghlaim an dá fhoirm le chéile.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"foirmeacha-coitianta\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Foirmeacha coitianta\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Léiríonn an tábla seo an t-ainmneach agus an ginideach uatha. Is samplaí iad, ní riail amháin a oireann do gach ainm briathartha.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Ainmneach\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Ginideach\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Frása leis an nginideach\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>snámh\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>snámha\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>lucht snámha\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>siúl\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>siúil\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>lucht siúil\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>ól\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>óil\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>uisce óil\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>imirt\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>imeartha\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>áit imeartha\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>imeacht\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>imeachta\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>am imeachta\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>teacht\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>teachta\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>am teachta\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>dul\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>dula\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ar tí dula\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>ceannach\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ceannaigh\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>praghas ceannaigh\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>foghlaim\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>foghlama\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>deacracht foghlama\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>déanamh\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>déanta\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>modh déanta\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>léamh\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>léite\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>am léite\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>scríobh\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>scríofa\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>modh scríofa\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Tabhair faoi deara na difríochtaí:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Cuirtear \u003Cstrong>-a\u003C\u002Fstrong> le \u003Cem>snámh\u003C\u002Fem>: \u003Cstrong>snámha\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Caolaítear an consan deiridh in \u003Cem>siúl\u003C\u002Fem> agus \u003Cem>ól\u003C\u002Fem>: \u003Cstrong>siúil\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>óil\u003C\u002Fstrong>. Sa litriú, cuirtear \u003Cstrong>i\u003C\u002Fstrong> roimh an \u003Cstrong>l\u003C\u002Fstrong> chun an caolú a léiriú.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Tá athrú níos mó ar \u003Cem>imirt\u003C\u002Fem>: \u003Cstrong>imeartha\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Ní féidir \u003Cstrong>déanta\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>léite\u003C\u002Fstrong> ná \u003Cstrong>scríofa\u003C\u002Fstrong> a thuar trí \u003Cem>-a\u003C\u002Fem> a chur leis an bhfoirm bhunúsach.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Tá patrúin choitianta ann freisin. Cabhraíonn siad leat foirmeacha a aithint, ach ní rialacha gan eisceacht iad:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Deireadh san ainmneach\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Patrún coitianta sa ghinideach\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Samplaí\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>-adh \u002F -eadh\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>-ta \u002F -te, agus athrú ar an ngas uaireanta\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ceapadh → \u003Cstrong>ceaptha\u003C\u002Fstrong>; briseadh → \u003Cstrong>briste\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>-ú\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>-aithe \u002F -ithe\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ullmhú → \u003Cstrong>ullmhaithe\u003C\u002Fstrong>; bailiú → \u003Cstrong>bailithe\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>-áil\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>-ála\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>sábháil → \u003Cstrong>sábhála\u003C\u002Fstrong>; tógáil → \u003Cstrong>tógála\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>-int\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>-nta \u002F -nte i roinnt focal\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>cosaint → \u003Cstrong>cosanta\u003C\u002Fstrong>; baint → \u003Cstrong>bainte\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa chéad phatrún, is féidir séimhiú a bheith ar an \u003Cstrong>t\u003C\u002Fstrong>, mar atá in \u003Cem>ceaptha\u003C\u002Fem>. Ní leor deireadh nua a ghreamú den seanghas i gcónaí: tabhair faoi deara \u003Cem>briseadh → briste\u003C\u002Fem>. Ní leanann gach focal ar \u003Cstrong>-int\u003C\u002Fstrong> an patrún céanna ach oiread: is é \u003Cstrong>tuisceana\u003C\u002Fstrong> ginideach \u003Cem>tuiscint\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Nuair a fhoghlaimíonn tú ainm briathartha nua, seiceáil a ghinideach san fhoclóir agus scríobh frása gearr leis: \u003Cstrong>imeacht — am imeachta\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"an-ginideach-i-bhfrsa-ainmfhoclach\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>An ginideach i bhfrása ainmfhoclach\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Is minic a leanann an t-ainm briathartha ainmfhocal eile agus é sa ghinideach. Sonraíonn sé gníomh nó gníomhaíocht a bhaineann leis an gcéad ainmfhocal.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Tá \u003Cstrong>am imeachta\u003C\u002Fstrong> na traenach ar an gclár.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tá \u003Cstrong>áit imeartha\u003C\u002Fstrong> do na páistí sa pháirc.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tá \u003Cstrong>deacracht foghlama\u003C\u002Fstrong> ag an dalta.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Sna frásaí seo, is iad \u003Cem>am\u003C\u002Fem>, \u003Cem>áit\u003C\u002Fem> agus \u003Cem>deacracht\u003C\u002Fem> na príomhainmfhocail. Tá na hainmneacha briathartha ina ndiaidh sa ghinideach.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Is féidir leis an alt an tuiseal agus an inscne a léiriú freisin:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Ainmneach leis an alt\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Ginideach leis an alt\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Sampla\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>an snámh\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>an tsnámha\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>buntáistí an tsnámha\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>an imirt\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>na himeartha\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>rialacha na himeartha\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Tá \u003Cem>snámh\u003C\u002Fem> firinscneach agus tá \u003Cem>imirt\u003C\u002Fem> baininscneach. Ní leor deireadh an fhocail amháin a sheiceáil: caithfear foirm an ailt agus an t-athrú tosaigh a sheiceáil freisin.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"i-ndiaidh-ramhfhocal\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>I ndiaidh réamhfhocal\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Nuair a úsáidtear ainm briathartha mar ainmfhocal i ndiaidh \u003Cstrong>tar éis\u003C\u002Fstrong>, bíonn sé sa ghinideach. Baineann \u003Cstrong>tar éis imeachta\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>tar éis snámha\u003C\u002Fstrong> leis an úsáid ainmfhoclach seo; ní riail í do gach patrún le \u003Cem>tar éis\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Tar éis imeachta\u003C\u002Fstrong>, chuir sí glaoch orm.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bhí tuirse orm \u003Cstrong>tar éis snámha\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Sa phatrún foirfe \u003Cstrong>bí + tar éis + ainm briathartha\u003C\u002Fstrong>, fanann an bhunfhoirm. Fanann sí freisin nuair a chuirtear ainmní in iúl le frása ar nós \u003Cstrong>dom\u003C\u002Fstrong>:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Tá sí \u003Cstrong>tar éis imeacht\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Tar éis dom snámh\u003C\u002Fstrong>, bhí tuirse orm.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ní úsáidtear \u003Cem>Tá sí tar éis imeachta\u003C\u002Fem> sa phatrún foirfe.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Úsáidtear an ginideach i ndiaidh \u003Cstrong>le linn\u003C\u002Fstrong> freisin. Tá an ginideach le fáil i nathanna seanbhunaithe le \u003Cstrong>chun\u003C\u002Fstrong>, ar nós \u003Cstrong>dul chun snámha\u003C\u002Fstrong>. Ní patrún ginearálta é sin do gach ainm briathartha i ndiaidh \u003Cem>chun\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Chuaigh siad \u003Cstrong>chun snámha\u003C\u002Fstrong> sa loch.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Gortaíodh í \u003Cstrong>le linn na himeartha\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Is iad \u003Cstrong>snámha\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>imeartha\u003C\u002Fstrong> foirmeacha ginideacha na n-ainmneacha briathartha féin anseo. In \u003Cem>le linn na himeartha\u003C\u002Fem>, léiríonn \u003Cstrong>na h-\u003C\u002Fstrong> an ginideach baininscneach uatha leis an alt.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Nuair a thugann \u003Cstrong>chun\u003C\u002Fstrong> cuspóir gnímh isteach i gclásal ainm bhriathartha, úsáidtear an bhunfhoirm: \u003Cstrong>chun imeacht\u003C\u002Fstrong>. Má tá cuspóir díreach ag an ainm briathartha, is féidir an patrún \u003Cstrong>cuspóir + a + ainm briathartha\u003C\u002Fstrong> a úsáid: \u003Cstrong>chun an obair a dhéanamh\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>D&#39;éirigh sí \u003Cstrong>chun imeacht\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tháinig sí \u003Cstrong>chun an obair a dhéanamh\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Ach ní hé an patrún sin atá i ngach frása a thosaíonn le \u003Cem>tar éis\u003C\u002Fem>. Má chuirtear cuspóir roimh an ainm briathartha sa phatrún \u003Cstrong>cuspóir + a + ainm briathartha\u003C\u002Fstrong>, fanann bunfhoirm an ainm bhriathartha ann, agus cuirtear séimhiú uirthi nuair is féidir.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Tar éis an obair a dhéanamh\u003C\u002Fstrong>, chuaigh sí abhaile.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Is é \u003Cstrong>a dhéanamh\u003C\u002Fstrong>, ní \u003Cem>a dhéanta\u003C\u002Fem>, atá sa phatrún seo.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch3 id=\"ginideach-an-ainm-bhriathartha-n-ginideach-an-chuspra\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.1\u003C\u002Fspan>Ginideach an ainm bhriathartha nó ginideach an chuspóra?\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Ní hionann an t-ainm briathartha a bheith sa ghinideach agus a chuspóir a bheith sa ghinideach. Sa phatrún \u003Cstrong>ag + ainm briathartha + cuspóir\u003C\u002Fstrong>, is minic a bhíonn an cuspóir sa ghinideach:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Tá sí \u003Cstrong>ag déanamh na hoibre\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Fanann \u003Cstrong>déanamh\u003C\u002Fstrong> san ainmneach; is é \u003Cstrong>na hoibre\u003C\u002Fstrong> ginideach an chuspóra \u003Cem>an obair\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Cuir é sin i gcomparáid le \u003Cstrong>modh déanta na hoibre\u003C\u002Fstrong>, áit a bhfuil \u003Cstrong>déanta\u003C\u002Fstrong>, an t-ainm briathartha féin, sa ghinideach freisin. Sa phatrún \u003Cstrong>an obair a dhéanamh\u003C\u002Fstrong>, áfach, tagann an cuspóir roimh an ainm briathartha agus fanann \u003Cstrong>an obair\u003C\u002Fstrong> san ainmneach.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"ginideach-n-aidiacht-bhriathartha\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Ginideach nó aidiacht bhriathartha?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Is ionann foirm an ghinidigh agus foirm na haidiachta briathartha i gcásanna áirithe. Ní hionann a bhfeidhm, áfach.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Sampla\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Feidhm na foirme\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Tá \u003Cstrong>modh déanta\u003C\u002Fstrong> an aráin simplí.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ginideach an ainm bhriathartha \u003Cem>déanamh\u003C\u002Fem>: conas a dhéantar an t-arán.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Tá an t-arán \u003Cstrong>déanta\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Aidiacht bhriathartha: tá an obair críochnaithe.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Ná húsáid foirm an ghinidigh in áit an ainm bhriathartha tar éis \u003Cstrong>ag\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✓ Tá sí \u003Cstrong>ag léamh\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✗ Tá sí \u003Cem>ag léite\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Is í \u003Cstrong>léite\u003C\u002Fstrong> foirm an ghinidigh, ach is í \u003Cstrong>léamh\u003C\u002Fstrong> an fhoirm a theastaíonn sa phatrún seo.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"seiceil-an-comhthacs\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Seiceáil an comhthéacs\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>Aithin an patrún: \u003Cstrong>ag snámh\u003C\u002Fstrong>, ach \u003Cstrong>lucht snámha\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Má tá ginideach ag teastáil, seiceáil foirm an ainm bhriathartha: \u003Cstrong>déanamh → déanta\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Má tá alt ann, seiceáil an inscne agus an t-athrú tosaigh: \u003Cstrong>an tsnámha\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>na himeartha\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Ná hathraigh \u003Cstrong>a dhéanamh\u003C\u002Fstrong> go \u003Cem>a dhéanta\u003C\u002Fem> sa phatrún \u003Cstrong>cuspóir + a + ainm briathartha\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Is í \u003Cstrong>feidhm an fhocail sa fhrása\u003C\u002Fstrong>, ní an gníomh féin, a chinneann an fhoirm atá ag teastáil.\u003C\u002Fp>\n",[1691,1695,1699,1703,1707,1711,1715],{"id":1692,"text":1693,"depth":16,"number":1694},"an-fhoirm-bhunsach-agus-an-ginideach","An fhoirm bhunúsach agus an ginideach","1",{"id":1696,"text":1697,"depth":16,"number":1698},"foirmeacha-coitianta","Foirmeacha coitianta","2",{"id":1700,"text":1701,"depth":16,"number":1702},"an-ginideach-i-bhfrsa-ainmfhoclach","An ginideach i bhfrása ainmfhoclach","3",{"id":1704,"text":1705,"depth":16,"number":1706},"i-ndiaidh-ramhfhocal","I ndiaidh réamhfhocal","4",{"id":1708,"text":1709,"depth":21,"number":1710},"ginideach-an-ainm-bhriathartha-n-ginideach-an-chuspra","Ginideach an ainm bhriathartha nó ginideach an chuspóra?","4.1",{"id":1712,"text":1713,"depth":16,"number":1714},"ginideach-n-aidiacht-bhriathartha","Ginideach nó aidiacht bhriathartha?","5",{"id":1716,"text":1717,"depth":16,"number":1718},"seiceil-an-comhthacs","Seiceáil an comhthéacs","6"]