[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ga":3,"grammar-pages-ga":4,"grammar-page-ga-do-agus-de-tabhairt-agus-bunus":862,"grammar-lesson-path-ga-do-agus-de-tabhairt-agus-bunus-none":1040,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-81d8-7638-8889-c41dfda244ae":1041,"grammar-quick-check-01a1aafe-81d8-7638-8889-c41dfda244ae":1082,"grammar-lesson-body-01a1aafe-81d8-7638-8889-c41dfda244ae-27adzbulh":1104},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,807,812,817,822,827,832,837,842,847,852,857],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1aafe-801c-7377-b0ca-925821532f8c","An aibítir agus an síneadh fada","an-aibitir-agus-an-sineadh-fada","ga","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1aafe-81a1-76a3-b4f4-0017aeca1580","Consain leathana agus chaola","consain-leathana-agus-chaola",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1aafe-8150-7d79-bfb7-b8680a9300d3","Caol le caol agus leathan le leathan","caol-le-caol-agus-leathan-le-leathan",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1aafe-80c3-7227-931d-6781116b30ae","An séimhiú: fuaim agus litriú","an-seimhiu-fuaim-agus-litriu",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1aafe-80e5-72eb-b099-cf09a5505797","An t-urú: fuaim agus litriú","an-t-uru-fuaim-agus-litriu",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1aafe-82ac-7c76-b2ac-c555aa62751c","Mé, tú, sé agus sí: forainmnigh phearsanta","me-tu-se-agus-si-forainmnigh-phearsanta",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1aafe-8340-7ea2-9a30-e11e95a6d12b","Tá agus níl: cur síos agus suíomh","ta-agus-nil-cur-sios-agus-suiomh",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1aafe-804b-72da-94f6-92a7fd62b16b","An bhfuil agus nach bhfuil: ceisteanna agus freagraí","an-bhfuil-agus-nach-bhfuil-ceisteanna-agus-freagrai",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1aafe-825f-70ad-a561-1477a04ba170","Inscne an ainmfhocail","inscne-an-ainmfhocail",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1aafe-80d6-7e80-8e6d-4859e649b8bf","An t-alt uatha: an fear agus an bhean","an-t-alt-uatha-an-fear-agus-an-bhean",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1aafe-80d2-76b4-a0e4-bade7e68347b","An t-alt roimh ghuta agus s","an-t-alt-roimh-ghuta-agus-s",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1aafe-80df-7e48-ba99-3ff811987774","An t-iolra agus an t-alt na","an-t-iolra-agus-an-t-alt-na",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1aafe-8027-7baf-a4b9-669a7a80162d","An aidiacht i ndiaidh an ainmfhocail","an-aidiacht-i-ndiaidh-an-ainmfhocail",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1aafe-828c-7a41-b872-c9c2a4332fe2","Is múinteoir mé: an chopail agus aicmiú","is-muinteoir-me-an-chopail-agus-aicmiu",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1aafe-8287-73e0-a789-dab935c8781e","Is mise: ainm agus aithne","is-mise-ainm-agus-aithne",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1aafe-8281-79b2-b37f-c0f17f001179","Is maith liom: rogha agus taitneamh","is-maith-liom-rogha-agus-taitneamh",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1aafe-826f-7d62-b01f-6990c52e3be2","Is agus tá: an difríocht bhunúsach","is-agus-ta-an-difriocht-bhunusach",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1aafe-7fd0-77ed-9baf-d44eecbaf96d","Ag agus na forainmnigh agam, agat, aige","ag-agus-na-forainmnigh-agam-agat-aige",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1aafe-8104-7f18-840f-f46e6cf47584","Ar agus le: mothúcháin agus caidreamh","ar-agus-le-mothuchain-agus-caidreamh",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1aafe-8258-7b5c-bc91-1d3eb3620a3b","I, ar agus ag: áit agus suíomh","i-ar-agus-ag-ait-agus-suiomh",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1aafe-82b7-795e-b75c-5e2691c5fc89","Mo agus do: sealbh phearsanta","mo-agus-do-sealbh-phearsanta",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1aafe-8328-7b34-95bb-058bd26c0672","Seo, sin agus siúd: taispeáint","seo-sin-agus-siud-taispeaint",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1aafe-815c-722c-81f3-c7542682ede8","Cé, cad agus cá: ceisteanna bunúsacha","ce-cad-agus-ca-ceisteanna-bunusacha",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1aafe-8156-7c00-9ef1-1a21c79cacfc","Cathain, conas agus cén fáth","cathain-conas-agus-cen-fath",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1aafe-7fca-7784-a15d-792fbe3e49ea","Ag agus an t-ainm briathartha: gníomh ar siúl","ag-agus-an-t-ainm-briathartha-gniomh-ar-siul",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1aafe-803d-788d-84da-4d65f7c4fd03","An aimsir láithreach: an chéad réimniú","an-aimsir-laithreach-an-chead-reimniu",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1aafe-8046-71ed-8882-76515b5bf1eb","An aimsir láithreach: an dara réimniú","an-aimsir-laithreach-an-dara-reimniu",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1aafe-8016-7d05-938e-fad3c9aeb77a","An agus ní leis an aimsir láithreach","an-agus-ni-leis-an-aimsir-laithreach",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1aafe-81de-7596-aecb-9b653fc54614","Dobhriathra ama agus minicíochta","dobhriathra-ama-agus-miniciochta",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1aafe-82c2-797c-8175-8167d08577f9","Na maoluimhreacha agus aois","na-maoluimhreacha-agus-aois",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1aafe-8100-7170-bfa0-2752d771f049","Aon, dhá agus trí le hainmfhocail","aon-dha-agus-tri-le-hainmfhocail",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1aafe-80db-72f1-8938-cdb6e4c2795e","An t-am ar an gclog","an-t-am-ar-an-gclog",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1aafe-82fb-7807-bd2f-0a7cbc8ecc15","Orduithe simplí agus ná","orduithe-simpli-agus-na",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1aafe-7fd6-7da5-87c5-7df460a35f81","Agus, ach agus nó","agus-ach-agus-no",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a1aafe-8133-7251-8fe3-ce4c1df7a02d","Bhí agus beidh: tagairt bhunúsach don am","bhi-agus-beidh-tagairt-bhunusach-don-am",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a1aafe-82f0-7d8d-8abe-d9139d573c70","Ord na habairte: briathar, ainmní agus cuspóir","ord-na-habairte-briathar-ainmni-agus-cuspoir",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":191,"displayOrder":192},"01a1aafe-7fa5-7a04-949e-a76e00c1b807","A, ár agus bhur: sealbh agus athruithe tosaigh","a-ar-agus-bhur-sealbh-agus-athruithe-tosaigh","A2",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":191,"displayOrder":197},"01a1aafe-82b2-769b-abd9-0e46bce793c3","Mise, tusa agus féin: béim ar an bhforainm","mise-tusa-agus-fein-beim-ar-an-bhforainm",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":191,"displayOrder":202},"01a1aafe-81d8-7638-8889-c41dfda244ae","Do agus de: tabhairt agus bunús","do-agus-de-tabhairt-agus-bunus",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":191,"displayOrder":207},"01a1aafe-82db-76f5-ad0e-8f722c3bd594","Ó, chuig agus as: gluaiseacht agus foinse","o-chuig-agus-as-gluaiseacht-agus-foinse",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":191,"displayOrder":212},"01a1aafe-81ef-724f-ae3f-f9569d1dfc69","Faoi, roimh agus tar éis","faoi-roimh-agus-tar-eis",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":191,"displayOrder":217},"01a1aafe-8309-7c8d-8825-14e1b8f965e2","Réamhfhocal agus alt: sa, san agus den","reamhfhocal-agus-alt-sa-san-agus-den",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":191,"displayOrder":222},"01a1aafe-835d-75da-8f23-457d20efed7e","Urú nó séimhiú i ndiaidh réamhfhocail agus an ailt","uru-no-seimhiu-i-ndiaidh-reamhfhocail-agus-an-ailt",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":191,"displayOrder":227},"01a1aafe-8092-7af4-9ff8-069c41b1fd74","An ginideach: seilbh agus gaol","an-ginideach-seilbh-agus-gaol",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":191,"displayOrder":232},"01a1aafe-8097-74e9-90c5-9db662aa72e1","An ginideach uatha agus an t-alt","an-ginideach-uatha-agus-an-t-alt",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":191,"displayOrder":237},"01a1aafe-80f5-7d7e-aa7b-cc6d3efcafef","An tuiseal gairmeach: a Sheáin agus a Mháire","an-tuiseal-gairmeach-a-sheain-agus-a-mhaire",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":191,"displayOrder":242},"01a1aafe-8264-7b23-80f0-ee21def1b95b","Iolraí coitianta: patrúin agus eisceachtaí","iolrai-coitianta-patruin-agus-eisceachtai",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":191,"displayOrder":247},"01a1aafe-7ff8-7662-b0a3-9fd6a48fd275","Aidiachtaí san iolra","aidiachtai-san-iolra",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":191,"displayOrder":252},"01a1aafe-82d1-7a63-9f61-d9d3ee1e25fa","Níos agus is: comparáid agus sárchéim","nios-agus-is-comparaid-agus-sarcheim",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":191,"displayOrder":257},"01a1aafe-817a-7749-bcc3-f9e22a69cad8","Chomh agus le: comparáid chomhionann","chomh-agus-le-comparaid-chomhionann",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":191,"displayOrder":262},"01a1aafe-802d-712e-a842-4d9f1f181c32","An aimsir chaite: briathra rialta","an-aimsir-chaite-briathra-rialta",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":191,"displayOrder":267},"01a1aafe-8109-737e-b1dd-e2bfc5bd7c33","Ar, níor agus nár san aimsir chaite","ar-nior-agus-nar-san-aimsir-chaite",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":191,"displayOrder":272},"01a1aafe-8032-747f-958f-deee7be9f280","An aimsir fháistineach: briathra rialta","an-aimsir-fhaistineach-briathra-rialta",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":191,"displayOrder":277},"01a1aafe-8137-76b7-b5c0-a497bc1140ac","Bí: foirmeacha neamhspleácha agus spleácha","bi-foirmeacha-neamhspleacha-agus-spleacha",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":191,"displayOrder":282},"01a1aafe-81b7-70a7-9243-be6d0aa11b38","Déan, téigh agus tar sna príomhaimsirí","dean-teigh-agus-tar-sna-priomhaimsiri",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":191,"displayOrder":287},"01a1aafe-7fbd-71ec-98b2-ce70f9e66af0","Abair, faigh agus feic sna príomhaimsirí","abair-faigh-agus-feic-sna-priomhaimsiri",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":191,"displayOrder":292},"01a1aafe-8118-7ddc-955a-4bf639da53a4","Ba agus níorbh: an chopail san am atá thart","ba-agus-niorbh-an-chopail-san-am-ata-thart",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":191,"displayOrder":297},"01a1aafe-827b-787b-a317-25b2e7eb7d2a","Is liom é: úinéireacht leis an gcopail","is-liom-e-uineireacht-leis-an-gcopail",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":191,"displayOrder":302},"01a1aafe-811d-7f9c-b4b8-af06677926aa","Ba mhaith liom rud a dhéanamh","ba-mhaith-liom-rud-a-dheanamh",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":191,"displayOrder":307},"01a1aafe-8319-70e2-a0f4-9faef75ba75a","Rud a cheannach: cuspóir roimh an ainm briathartha","rud-a-cheannach-cuspoir-roimh-an-ainm-briathartha",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":191,"displayOrder":312},"01a1aafe-8275-7b90-9095-aae91eb8445b","Is féidir agus ní féidir: cumas agus cead","is-feidir-agus-ni-feidir-cumas-agus-cead",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":191,"displayOrder":317},"01a1aafe-8149-7d98-a3cc-731eebf9f877","Caithfidh agus tá orm: dualgas","caithfidh-agus-ta-orm-dualgas",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":191,"displayOrder":322},"01a1aafe-8353-7f7e-8110-df5722456115","Uimhreacha le hainmfhocail: trí go deich","uimhreacha-le-hainmfhocail-tri-go-deich",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":191,"displayOrder":327},"01a1aafe-81b1-7daf-aabc-d1af4fef804a","Daoine a chomhaireamh: beirt go deichniúr","daoine-a-chomhaireamh-beirt-go-deichniur",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":191,"displayOrder":332},"01a1aafe-82f5-7c0c-ac4e-b6e80504e776","Orduimhreacha agus dátaí","orduimhreacha-agus-datai",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":191,"displayOrder":337},"01a1aafe-8243-7d80-8f57-f9fb7b92daa1","Go leor, mórán agus beagán","go-leor-moran-agus-beagan",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":191,"displayOrder":342},"01a1aafe-80fb-76f8-8cf5-c6346aa06fd2","Anseo, ansin agus ansiúd","anseo-ansin-agus-ansiud",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":191,"displayOrder":347},"01a1aafe-8291-7baa-ac84-4f54b775f109","Isteach agus istigh, amach agus amuigh","isteach-agus-istigh-amach-agus-amuigh",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":191,"displayOrder":352},"01a1aafe-82a7-7513-bdd8-262c29910dea","Mar agus toisc go: cúis shimplí","mar-agus-toisc-go-cuis-shimpli",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":191,"displayOrder":357},"01a1aafe-823c-7f8d-aafd-59d78e74bec1","Go agus nach tar éis sílim agus deir","go-agus-nach-tar-eis-silim-agus-deir",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":191,"displayOrder":362},"01a1aafe-8077-7952-9664-10d180268e0f","An duine atá anseo: tús leis an gclásal coibhneasta","an-duine-ata-anseo-tus-leis-an-gclasal-coibhneasta",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":191,"displayOrder":367},"01a1aafe-80a8-718c-a893-aa073406adce","An modh coinníollach i n-iarratais bhéasacha","an-modh-coinniollach-i-n-iarratais-bheasacha",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":372,"displayOrder":373},"01a1aafe-8054-77f9-b0af-58f9733513cc","An chéad díochlaonadh","an-chead-diochlaonadh","B1",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":372,"displayOrder":378},"01a1aafe-8072-73f7-8086-4db19363dcbf","An dara díochlaonadh","an-dara-diochlaonadh",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":372,"displayOrder":383},"01a1aafe-80f0-7c53-9927-b712cdc0ecca","An tríú díochlaonadh","an-triu-diochlaonadh",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":372,"displayOrder":388},"01a1aafe-804f-7ba8-a2ef-1d5b033ae379","An ceathrú agus an cúigiú díochlaonadh","an-ceathru-agus-an-cuigiu-diochlaonadh",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":372,"displayOrder":393},"01a1aafe-808d-7b46-93b7-23361890c6a8","An ginideach iolra: lagiolraí agus tréaniolraí","an-ginideach-iolra-lagiolrai-agus-treaniolrai",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":372,"displayOrder":398},"01a1aafe-7ff1-77a9-8ea2-8525681085f9","Aidiachtaí sa ghinideach","aidiachtai-sa-ghinideach",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":372,"displayOrder":403},"01a1aafe-7ffe-776e-9cb8-bce2fb0cfd64","Ainmfhocail chinnte agus éiginnte","ainmfhocail-chinnte-agus-eiginnte",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":372,"displayOrder":408},"01a1aafe-82ff-7f69-b8c3-5cc873f9a539","Réamhfhocail chomhshuite agus an ginideach","reamhfhocail-chomhshuite-agus-an-ginideach",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":372,"displayOrder":413},"01a1aafe-834f-74f5-95df-bc4756b4d821","Trí, thar, idir agus um","tri-thar-idir-agus-um",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":372,"displayOrder":418},"01a1aafe-812d-72d8-b270-221651bd3758","Beir, clois, ith, tabhair agus fan","beir-clois-ith-tabhair-agus-fan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":372,"displayOrder":423},"01a1aafe-8038-7016-85da-df77a3ca7660","An aimsir ghnáthchaite: gnáthaimh san am atá thart","an-aimsir-ghnathchaite-gnathaimh-san-am-ata-thart",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":372,"displayOrder":428},"01a1aafe-813d-7994-9f76-f684d7792436","Bíonn agus tá: nós agus staid reatha","bionn-agus-ta-nos-agus-staid-reatha",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":372,"displayOrder":433},"01a1aafe-80a2-77c6-9f8f-037a9c79fe06","An modh coinníollach: foirmeacha rialta agus neamhrialta","an-modh-coinniollach-foirmeacha-rialta-agus-neamhrialta",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":372,"displayOrder":438},"01a1aafe-82a1-76bb-9dc9-901ce3a5678e","Má agus dá: coinníoll oscailte agus hipitéis","ma-agus-da-coinnioll-oscailte-agus-hipiteis",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":372,"displayOrder":443},"01a1aafe-80be-74f7-96ba-5a3fa855c7ab","An saorbhriathar sna príomhaimsirí","an-saorbhriathar-sna-priomhaimsiri",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":372,"displayOrder":448},"01a1aafe-8022-7346-8336-7ae1058085d0","An aidiacht bhriathartha: toradh agus staid","an-aidiacht-bhriathartha-toradh-agus-staid",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":372,"displayOrder":453},"01a1aafe-8345-788c-a180-1d3f97f91712","Tar éis agus i ndiaidh: gníomh atá críochnaithe","tar-eis-agus-i-ndiaidh-gniomh-ata-criochnaithe",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":372,"displayOrder":458},"01a1aafe-80cd-794e-8e61-e3ad0b13d37e","An t-ainm briathartha le forainm cuspóireach","an-t-ainm-briathartha-le-forainm-cuspoireach",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":372,"displayOrder":463},"01a1aafe-8180-73a8-83ea-80407d6baff4","Chun agus le: cuspóir agus rún","chun-agus-le-cuspoir-agus-run",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":372,"displayOrder":468},"01a1aafe-805e-7704-9185-616b8118f933","An coibhneas díreach: ainmní agus cuspóir","an-coibhneas-direach-ainmni-agus-cuspoir",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":372,"displayOrder":473},"01a1aafe-8063-7412-bad6-8ba95ac763b7","An coibhneas indíreach: réamhfhocal agus sealbh","an-coibhneas-indireach-reamhfhocal-agus-sealbh",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":372,"displayOrder":478},"01a1aafe-81cd-7516-b32e-f55937e00ee4","Diúltú i gclásail choibhneasta","diultu-i-gclasail-choibhneasta",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":372,"displayOrder":483},"01a1aafe-8174-756c-8f62-fa6b7f70ddeb","Ceisteanna indíreacha le an agus ar","ceisteanna-indireacha-le-an-agus-ar",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":372,"displayOrder":488},"01a1aafe-82d6-7773-8f2f-18e2a6d0143e","Nuair, sula agus go dtí go","nuair-sula-agus-go-dti-go",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":372,"displayOrder":493},"01a1aafe-8162-713a-80f7-2fb70d5ee244","Cé go agus in ainneoin: codarsnacht","ce-go-agus-in-ainneoin-codarsnacht",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":372,"displayOrder":498},"01a1aafe-82e6-771b-a624-b67addbdd8aa","Caint indíreach: ráitis agus tagairt ama","oraid-indireach-raitis-agus-tagairt-ama",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":372,"displayOrder":503},"01a1aafe-7fe4-79e9-8a21-8ee3766d8cb1","Aicmiú agus ionannú leis an gcopail","aicmiu-agus-ionannu-leis-an-gcopail",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":372,"displayOrder":508},"01a1aafe-816e-764e-a554-cd0db0794541","Ceisteanna agus freagraí leis an gcopail","ceisteanna-agus-freagrai-leis-an-gcopail",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":372,"displayOrder":513},"01a1aafe-8211-7242-8d75-346c64c78ad0","Foirmeacha neamhrialta na comparáide","foirmeacha-neamhrialta-na-comparaide",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":372,"displayOrder":518},"01a1aafe-824a-78a5-910a-3ed9c496e9b5","Go maith agus go tapa: dobhriathra modha","go-maith-agus-go-tapa-dobhriathra-modha",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":372,"displayOrder":523},"01a1aafe-818b-78c9-972e-08d5d01b6358","Codáin, céatadáin agus deachúlacha","codain-ceatadain-agus-deachulacha",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":372,"displayOrder":528},"01a1aafe-8358-7c8e-ac2d-d7516bd2bcd4","Uimhreacha os cionn deich le hainmfhocail","uimhreacha-os-cionn-deich-le-hainmfhocail",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":372,"displayOrder":533},"01a1aafe-7fc4-7252-89d6-526a442d07ca","Abairtí scoilte le is chun béim a chur ar rud","abairti-scoilte-le-is-chun-beim-a-chur-ar-rud",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":372,"displayOrder":538},"01a1aafe-8142-7927-8989-397e459d4b20","Cách, gach duine agus a chéile","cach-gach-duine-agus-a-cheile",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":543,"displayOrder":544},"01a1aafe-81fa-7476-bdb7-b45745c521f7","Foirm an ainmnigh in ionad an ghinidigh","foirm-an-ainmnigh-in-ionad-an-ghinidigh","B2",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":543,"displayOrder":549},"01a1aafe-8332-72a0-bf21-612bcc955730","Sraitheanna ginideacha agus tagairt chinnte","sraitheanna-ginideacha-agus-tagairt-chinnte",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":543,"displayOrder":554},"01a1aafe-8004-74c1-884d-46ed88b9a31c","Ainmfhocail neamhrialta agus a ndíochlaonadh","ainmfhocail-neamhrialta-agus-a-ndiochlaonadh",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":543,"displayOrder":559},"01a1aafe-8323-7574-8dbd-a1b3051c0cc8","Séimhiú i ndiaidh ainmfhocail","seimhiu-i-ndiaidh-ainmfhocail",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":543,"displayOrder":564},"01a1aafe-830e-7e84-9b62-8d45eea70031","Réamhlitreacha h, n agus t: coinníollacha úsáide","reamhlitreacha-h-n-agus-t-coinniollacha-usaide",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":543,"displayOrder":569},"01a1aafe-8113-7cfd-b91b-47eedaf4473a","Athruithe tosaigh i bhfocail chomhshuite","athruithe-tosaigh-i-bhfocail-chomhshuite",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":543,"displayOrder":574},"01a1aafe-8205-7b97-b1c9-2104558eb46e","Foirmeacha cumaisc na copaile: gur, gurb agus nach","foirmeacha-cumaisc-na-copaile-gur-gurb-agus-nach",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":543,"displayOrder":579},"01a1aafe-8059-74f9-83f1-3acbc16b8eaf","An chopail sa choinníollach agus comparáid san am atá thart","an-chopail-sa-choinniollach-agus-comparaid-san-am-ata-thart",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":543,"displayOrder":584},"01a1aafe-80b9-7315-9ea8-877491841d5b","An saorbhriathar sa ghnáthchaite agus sa choinníollach","an-saorbhriathar-sa-ghnathchaite-agus-sa-choinniollach",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":543,"displayOrder":589},"01a1aafe-80b3-7670-be67-1e9712b5a97f","An saorbhriathar agus tá déanta: gníomh nó toradh","an-saorbhriathar-agus-ta-deanta-gniomh-no-toradh",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":543,"displayOrder":594},"01a1aafe-81c2-7398-8961-086fec4b3fc6","Díochlaonadh an ainm bhriathartha","diochlaonadh-an-ainm-bhriathartha",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":543,"displayOrder":599},"01a1aafe-81a6-7de8-84ef-228c8f1529a4","Cuspóirí cáilithe leis an ainm briathartha","cuspoiri-cailithe-leis-an-ainm-briathartha",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":543,"displayOrder":604},"01a1aafe-7fb6-74ee-b19e-a5bc13a54b42","Á dhéanamh agus á déanamh: sealbh agus tagairt","a-dheanamh-agus-a-deanamh-sealbh-agus-tagairt",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":543,"displayOrder":609},"01a1aafe-829b-7bb3-88c8-c6b1a9d773dc","Le déanamh agus le feiceáil: brí agus úsáid","le-deanamh-agus-le-feiceail-bri-agus-usaid",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":543,"displayOrder":614},"01a1aafe-80ad-7667-bc89-67fa5019b117","An modh foshuiteach i mbeannachtaí agus i mianta","an-modh-foshuiteach-i-mbeannachtai-agus-i-mianta",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":543,"displayOrder":619},"01a1aafe-8195-7be0-8274-a20fb86ed2dc","Coinníollacha frithfhíorasacha san am atá thart","coinniollacha-frithfhiorasacha-san-am-ata-thart",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":543,"displayOrder":624},"01a1aafe-82bc-7bdd-bed9-49b372ff8556","Mura, murar agus murach","mura-murar-agus-murach",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":543,"displayOrder":629},"01a1aafe-8304-7d78-900a-7d6f85cdd37f","Réamhfhocail sa choibhneas indíreach","reamhfhocail-sa-choibhneas-indireach",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":543,"displayOrder":634},"01a1aafe-809c-7cc3-9d14-78a95e2b2c77","An méid a agus a bhfuil: coibhneas gan réamhtheachtaí sainráite","an-meid-a-agus-a-bhfuil-coibhneas-gan-reamhtheachtai-sainraite",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":543,"displayOrder":639},"01a1aafe-8200-711e-aa86-8f274d6985f8","Foirmeacha coibhneasta san aimsir láithreach agus fháistineach","foirmeacha-coibhneasta-san-aimsir-laithreach-agus-fhaistineach",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":543,"displayOrder":644},"01a1aafe-81ac-76ed-aa15-f7a00dc43948","Dá mhéad agus is ea: comhghaol","da-mhead-agus-is-ea-comhghaol",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":543,"displayOrder":649},"01a1aafe-826a-7394-9ee4-bfbd7fdae0d9","Ionas go, ar eagla go agus sula: cuspóir agus réamhchúram","ion-go-ar-eagla-go-agus-sula-cuspoir-agus-reamhchuram",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":543,"displayOrder":654},"01a1aafe-7fdd-76e9-9ed8-ae4da6ad4515","Agus le clásal gan briathar: cúlra agus comhuaineacht","agus-le-clasal-gan-briathar-culra-agus-comhuaineacht",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":543,"displayOrder":659},"01a1aafe-82e0-7f98-a202-bb6a3f5bf0bc","Caint indíreach: orduithe agus iarratais","oraid-indireach-orduithe-agus-iarratais",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":543,"displayOrder":664},"01a1aafe-833c-704c-836b-f3bdc60bff20","Suas, thuas agus anuas: gluaiseacht agus suíomh","suas-thuas-agus-anuas-gluaiseacht-agus-suiomh",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":543,"displayOrder":669},"01a1aafe-832d-7729-aee4-4be13c1c6e75","Soir, thoir agus anoir: treonna agus bunús","soir-thoir-agus-anoir-treonna-agus-bunus",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":543,"displayOrder":674},"01a1aafe-834a-7587-8e9b-34a9bfbffc3b","Topaic agus fócas: ord focal marcáilte","topaic-agus-focas-ord-focal-marcailte",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":543,"displayOrder":679},"01a1aafe-81e3-7bce-bc73-db7b397795cc","Éilips agus freagraí gairide i gcomhthéacs","eilips-agus-freagrai-gairide-i-gcomhtheacs",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":543,"displayOrder":684},"01a1aafe-821d-75e9-9fc6-912ab8082c14","Foirmeacha táite agus scartha: caighdeán agus canúint","foirmeacha-taite-agus-scartha-caighdean-agus-canuint",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":543,"displayOrder":689},"01a1aafe-806d-72bc-a17d-a9ddf12eb9b9","An córas lárnach agus córas an tséimhithe","an-coras-larnach-agus-coras-an-tseimhithe",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":694,"displayOrder":695},"01a1aafe-8088-7c67-b41b-e62b5110d923","An ginideach i bhfrásaí fada cáilithe","an-ginideach-i-bhfrasai-fada-cailithe","C1",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":694,"displayOrder":700},"01a1aafe-800a-7309-bc46-79c0a697d1ce","Ainmneacha dílse, teidil agus an t-alt","ainmneacha-dilse-teidil-agus-an-t-alt",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":694,"displayOrder":705},"01a1aafe-7fea-7b68-99f6-44d9800062b4","Aidiachtaí i bhfrásaí ainmfhoclacha casta","aidiachtai-i-bhfrasai-ainmfhoclacha-casta",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":694,"displayOrder":710},"01a1aafe-8337-70cb-a28e-d53c520a8e84","Struchtúir mheasúnaithe agus mhothúchánacha leis an gcopail","struchtuir-mheasunaithe-agus-mhothuchanacha-leis-an-gcopail",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":694,"displayOrder":715},"01a1aafe-8167-7f69-8441-a276d172abfb","Ceangal agus tagairt i struchtúir chasta ionannaithe","ceangal-agus-tagairt-i-struchtuir-chasta-ionannaithe",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":694,"displayOrder":720},"01a1aafe-8010-793e-a796-493a019a055e","Ainmniú briathartha i dtéacsanna foirmiúla","ainmniu-briathartha-i-dteacsanna-foirmiula",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":694,"displayOrder":725},"01a1aafe-80c8-7714-a5c2-201f959f6145","An t-ainm briathartha: ainmní intuigthe agus débhríocht","an-t-ainm-briathartha-ainmni-intuigthe-agus-debhriocht",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":694,"displayOrder":730},"01a1aafe-81f4-7401-94fa-d64abce88e50","Féidearthacht, dóchúlacht agus cinnteacht","feidearthacht-dochulacht-agus-cinnteacht",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":694,"displayOrder":735},"01a1aafe-8083-75ac-83e6-f7984e368987","An foshuiteach i bhfo-chlásail fhoirmiúla","an-foshuiteach-i-bhfo-chlasail-fhoirmiula",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":694,"displayOrder":740},"01a1aafe-8186-750f-8048-28661a91ecab","Clásail choibhneasta neadaithe agus soiléireacht tagartha","clasail-choibhneasta-neadaithe-agus-soileireacht-tagartha",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":694,"displayOrder":745},"01a1aafe-8067-7a77-b7b0-fa1dd1f433db","An coibhneas sa chaint agus sa scríbhneoireacht","an-coibhneas-sa-chaint-agus-sa-scribhneoireacht",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":694,"displayOrder":750},"01a1aafe-8296-7836-951f-a5a5f9b9d6f1","Lamháltas agus argóint: bíodh go agus siúd is go","lamhaltas-agus-argoint-biodh-go-agus-siud-is-go",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":694,"displayOrder":755},"01a1aafe-82c7-7598-a4be-167395d31c8c","Nascairí foirmiúla: dá bhrí sin agus os a choinne sin","nascairi-foirmiula-da-bhri-sin-agus-os-a-choinne-sin",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":694,"displayOrder":760},"01a1aafe-8314-70f0-9c35-e33eab1a4634","Réamhtharraingt agus forainm tagartha","reamhtharraingt-agus-forainm-tagartha",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":694,"displayOrder":765},"01a1aafe-81c7-7beb-8770-dd4d96e4bc53","Diúltú codarsnach agus raon an diúltaithe","diultu-codarsnach-agus-raon-an-diultaithe",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":694,"displayOrder":770},"01a1aafe-8125-742e-a54c-91030151771b","Béim, teorannú agus amháin","beim-teorannu-agus-amhain",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":694,"displayOrder":775},"01a1aafe-8223-7232-add5-6a2882a57cbf","Foirmiúlacht agus nádúrthacht sa scríbhneoireacht","foirmiulacht-agus-nadurthacht-sa-scribhneoireacht",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":694,"displayOrder":780},"01a1aafe-8230-71d9-baf4-9369b91ff0cd","Gaeilge na Mumhan: foirmeacha briathartha i gcomhthéacs","gaeilge-na-mumhan-foirmeacha-briathartha-i-gcomhtheacs",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":694,"displayOrder":785},"01a1aafe-8229-7a44-b6eb-7deb1005e33a","Gaeilge Chonnacht: patrúin ghramadaí sa chaint","gaeilge-chonnacht-patruin-ghramadai-sa-chaint",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":694,"displayOrder":790},"01a1aafe-8236-76a8-8e49-2cc9fc17ed13","Gaeilge Uladh: foirmeacha agus struchtúir shainiúla","gaeilge-uladh-foirmeacha-agus-struchtuir-shainiula",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":694,"displayOrder":795},"01a1aafe-82cc-7740-b519-b1089ef34187","Nathanna réamhfhoclacha agus brí mheafarach","nathanna-reamhfhoclacha-agus-bri-mheafarach",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":694,"displayOrder":800},"01a1aafe-819b-7351-aa2c-be56a055fe77","Comhtháthú téacs: tagairt agus athrá rialaithe","comhthathu-teacs-tagairt-agus-athra-rialaithe",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":805,"displayOrder":806},"01a1aafe-8216-7f0d-835c-6c54709b1d52","Foirmeacha stairiúla sa nua-litríocht: léamh treoraithe","foirmeacha-stairiula-sa-nua-litriocht-leamh-treoraithe","C2",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":805,"displayOrder":811},"01a1aafe-80ea-7f6d-be56-071532f3e0cb","An tabharthach caomhnaithe i nathanna agus i gcanúintí","an-tabharthach-caomhnaithe-i-nathanna-agus-i-gcanuinti",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":805,"displayOrder":816},"01a1aafe-807c-7c67-8b0b-2e9670e8e6e7","An foshuiteach caite i dtéacsanna liteartha","an-foshuiteach-caite-i-dteacsanna-liteartha",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":805,"displayOrder":821},"01a1aafe-81e9-77fb-a57b-93a578ce4b46","Éilips na copaile i stíl liteartha","eilips-na-copaile-i-stil-liteartha",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":805,"displayOrder":826},"01a1aafe-8190-79a7-9866-ccbf2c9dd94f","Coibhneas casta i dtéacsanna dlí agus riaracháin","coibhneas-casta-i-dteacsanna-dli-agus-riarachain",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":805,"displayOrder":831},"01a1aafe-82eb-7bcf-8f81-e307a9e7a5e4","Ord focal agus comhthreomhaireacht sa reitric","ord-focal-agus-comhthreomhaireacht-sa-reitric",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":805,"displayOrder":836},"01a1aafe-8251-7b12-a8bb-018ccb90735a","Gramadach agus débhríocht d'aon ghnó","gramadach-agus-debhriocht-d-aon-ghno",165,{"id":838,"title":839,"slug":840,"language":9,"level":805,"displayOrder":841},"01a1aafe-810d-7a31-90d3-0ebbe5009432","Athrú réime idir insint agus comhrá","athru-reime-idir-insint-agus-comhra",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":805,"displayOrder":846},"01a1aafe-831d-7f1c-9b9b-497e92611a29","Seanlitriú agus foirmeacha nua-aimseartha: léamh comparáideach","seanlitriu-agus-foirmeacha-nua-aimseartha-leamh-comparaideach",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":805,"displayOrder":851},"01a1aafe-81bc-7b33-914c-3a3ea072202e","Dílseacht chanúna agus comhsheasmhacht eagarthóireachta","dilseacht-chanuna-agus-comhsheasmhacht-eagarthoireachta",168,{"id":853,"title":854,"slug":855,"language":9,"level":805,"displayOrder":856},"01a1aafe-81d2-796c-92d8-f2df41279bc0","Dlús ainmfhoclach agus soiléireacht i bprós gairmiúil","dlus-ainmfhoclach-agus-soileireacht-i-bpros-gairmiuil",169,{"id":858,"title":859,"slug":860,"language":9,"level":805,"displayOrder":861},"01a1aafe-820b-7614-8c4b-f24e34d0072d","Foirmeacha gramadaí i seanfhocail agus i nathanna liteartha","foirmeacha-gramadai-i-seanfhocail-agus-i-nathanna-liteartha",170,{"id":199,"title":200,"slug":201,"seoDescription":863,"content":864,"language":9,"level":191,"displayOrder":202,"grammarTopics":865,"createdAt":870,"updatedAt":871,"totalExercises":36,"vocabularyLists":872,"readyImages":1039},"Foghlaim do le tabhairt agus de le hábhar, cuid agus baint: séimhiú, na foirmeacha don agus den, agus forainmneacha mar dom agus díom i samplaí simplí.","## 1. Tabhairt agus bunús\n\nÚsáid **do** nuair a thugann tú rud do dhuine. Úsáid **de** chun ábhar ruda a lua, nó chun cuid de rud a ainmniú.\n\n- Thug mé leabhar **do Mháire**.\n- Tá an bord déanta **d’adhmad**.\n- D’ith mé píosa **den chíste**.\n\n## 2. Do: cé a fhaigheann an rud?\n\nLe **do**, deir tú cé a fhaigheann rud. Úsáideann tú é freisin nuair a dhéanann tú rud do dhuine.\n\n:::example\nThug Seán bláthanna **do Nóra**.\n\nSheol mé teachtaireacht **do Phól**.\n\nRinne mé cupán tae **do Mháire**.\n:::\n\nSa chéad sampla, fuair Nóra na bláthanna. Sa tríú sampla, is do Mháire an tae.\n\n## 3. De: ábhar, cuid agus baint\n\nÚsáid **de** sna patrúin seo:\n\n| Úsáid | Patrún | Sampla |\n| --- | --- | --- |\n| Ábhar ruda | déanta de | Tá an geansaí déanta **d’olann**. |\n| Cuid de rud | píosa de | Ba mhaith liom píosa **den arán**. |\n| Rud a bhaint | bain de | Bhain mé an clúdach **den phota**. |\n\n:::note\nNí úsáidtear **de** le gach cineál bunúis. Chun a rá cén áit arb as duit, úsáid **as**: Tá mé **as Gaillimh**. Le **déanta de**, is é ábhar an ruda atá i gceist.\n:::\n\n## 4. Athruithe ar an ainmfhocal\n\nCuireann **do** agus **de** séimhiú ar chonsan nuair is féidir: **Pól → do Phól**, **cloch → de chloch**.\n\nRoimh ghuta, déantar **d’** den dá réamhfhocal. Tarlaíonn sé seo freisin roimh **fh** agus guta ina dhiaidh.\n\n| Réamhfhocal | Bunfhocal | Sampla |\n| --- | --- | --- |\n| do | Áine | Thug mé peann **d’Áine**. |\n| do | fear | Thug mé cabhair **d’fhear** ag an stáisiún. |\n| de | adhmad | Tá an chathaoir déanta **d’adhmad**. |\n| de | feoil | D’ith mé píosa **d’fheoil**. |\n\nLeis an alt **an**, úsáid **don** agus **den**:\n\n- **do + an → don**: Thug mé bainne **don chat**.\n- **de + an → den**: D’ith mé píosa **den chíste**.\n\n:::tip\nIs féidir le **d’** teacht ó **do** nó **de**. Féach ar an mbrí: duine a fhaigheann rud, nó ábhar nó cuid de rud?\n:::\n\n## 5. Dom agus díom\n\nNuair nach n-ainmníonn tú an duine arís, úsáid foirm mar **dom** nó **díom**. Tugtar *forainm réamhfhoclach* ar an bhfoirm seo.\n\n| Duine | Do | De |\n| --- | --- | --- |\n| mé | dom | díom |\n| tú | duit | díot |\n| sé | dó | de |\n| sí | di | di |\n| muid | dúinn | dínn |\n| sibh | daoibh | díbh |\n| siad | dóibh | díobh |\n\n:::example\nThug Máire leabhar **dom**. Fuair mé an leabhar.\n\nBhain mé mo chóta **díom**. Níl an cóta orm anois.\n\nThug mé bronntanas **di**. Fuair sí an bronntanas.\n\nBhain sí a cóta **di**. Níl an cóta uirthi anois.\n:::\n\n:::warning\nNí hionann **dom** agus **díom**, ná **dó** agus **de**. Ach is í **di** an fhoirm chéanna sa dá cholún: léiríonn an abairt an bhrí.\n:::\n\n## 6. Seiceáil an bhrí\n\n1. Cé a fhaigheann an rud? Úsáid **do**: Thug mé leabhar **duit**.\n2. Cén t-ábhar atá ann? Úsáid **de**: Tá sé déanta **d’adhmad**.\n3. An cuid de rud atá i gceist? Úsáid **de**: píosa **den chíste**.\n4. An bhfuil tú ag baint rud díot? Úsáid **de**: Bain do chóta **díot**.",[866],{"id":867,"name":200,"level":191,"language":9,"isCompleted":868,"completionPercentage":869,"totalExercises":36,"completedExercises":869},"01a1aafe-7f11-7c17-bcc8-68f5bb1942a4",false,0,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[873],{"id":874,"title":875,"vocabularyListWords":876,"isPublished":893},"01a1aafe-e674-7cae-a332-e00165d57065","Focail: Do agus de: tabhairt agus bunús",[877,899,913,928,947,965,987,997,1007,1021],{"id":878,"vocabularyWord":879,"displayOrder":11},"01a1aafe-e674-7d26-a332-e001663ba961",{"id":880,"word":881,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":882,"audio":868},"01a1aafe-bbf5-738a-9efe-749cf460bff0","do",[883,888,894],{"id":884,"partOfSpeech":885,"definition":886,"exampleSentences":887,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d211-7427-82bc-7e8de9df334c","DETERMINER","Aidiacht shealbhach den dara pearsa uatha; taispeánann sí go bhfuil rud éigin ag an duine a bhfuil tú ag labhairt leis nó go mbaineann sé leis.","Cá bhfuil do chóta?\nIs breá liom do theach.\nCá bhfuil d'athair inniu?",{"id":889,"partOfSpeech":890,"definition":891,"exampleSentences":892,"isPrimary":893,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d211-73db-82bc-7e8de9d37d1c","PREPOSITION","Réamhfhocal a thaispeánann cé dó a bhfuil rud éigin ar fáil, nó cé a bhfuil gníomh dírithe air; ciallaíonn sé \"chun\" nó \"ar son\" duine nó ruda.","Scríobh mé litir do mo mháthair.\nTabhair an bainne do na páistí.\nCheannaigh sí bronntanas do Sheán.",true,{"id":895,"partOfSpeech":896,"definition":897,"exampleSentences":898,"isPrimary":868,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d211-746b-82bc-7e8dea55f6ee","PARTICLE","Mír bhriathartha a chuirtear roimh bhriathar san aimsir chaite, go háirithe sa Ghaeilge scríofa nó fhoirmiúil; séimhíonn sí tús an bhriathair.","Do chuaigh sé abhaile go luath.\nDo ghlan sí an teach ar maidin.\nDo bhuail mé le Máire inné.",{"id":900,"vocabularyWord":901,"displayOrder":16},"01a1aafe-e674-7d5e-a332-e00166b3cb38",{"id":902,"word":903,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":904,"audio":868},"01a1aafe-bbec-743d-82dd-9ff308821840","de",[905,909],{"id":906,"partOfSpeech":890,"definition":907,"exampleSentences":908,"isPrimary":893,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d210-76ce-ba82-006da856140d","Réamhfhocal a thaispeánann go bhfuil rud ag scaradh le rud eile, ag titim as nó ag teacht anuas de, nó go bhfuil sé bainte de.","Léim an cat de bhalla.\nBhain sí a hata de.\nThit an páiste de chathaoir.",{"id":910,"partOfSpeech":890,"definition":911,"exampleSentences":912,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d210-774a-ba82-006da900d604","Réamhfhocal a thaispeánann an t-ábhar óna ndéantar rud, nó go bhfuil rud ina chuid de ghrúpa nó d'iomlán níos mó.","Tá an teach déanta de chlocha.\nIs duine de mo chairde é Seán.\nÓl cuid de bhainne an chaipín.",{"id":914,"vocabularyWord":915,"displayOrder":21},"01a1aafe-e674-7d86-a332-e001679fd06e",{"id":916,"word":917,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":918,"audio":868},"01a1aafe-bcfa-7e91-9fae-b7a1fe041d4a","tabhair",[919,924],{"id":920,"partOfSpeech":921,"definition":922,"exampleSentences":923,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d5af-7dcc-8696-3da024beb9cc","VERB","Rud nó duine a iompar nó a thionlacan leat go háit éigin (de ghnáth in abairt mar \"tabhair leat\").","Tabhair leat do chóta, tá sé fuar amuigh.\nTabhair do chara leat chuig an gcóisir.\nTabhair leat an mála go dtí an scoil.",{"id":925,"partOfSpeech":921,"definition":926,"exampleSentences":927,"isPrimary":893,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d5af-7d84-8696-3da0243db5f3","Rud a chur i lámh duine eile nó a chur ar fáil dó; sin an briathar a úsáidtear nuair a thugann tú rud do dhuine.","Tabhair an leabhar dom, le do thoil.\nTabhair bronntanas do Mháire ar a lá breithe.\nTabhair uisce don mhadra, tá tart air.",{"id":929,"vocabularyWord":930,"displayOrder":26},"01a1aafe-e674-7daa-a332-e00167d74927",{"id":931,"word":932,"frequency":46,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":933,"audio":868},"01a1aafe-bef4-7f76-b227-5bf7529b0faf","seol",[934,939,943],{"id":935,"partOfSpeech":936,"definition":937,"exampleSentences":938,"isPrimary":868,"meaningOrder":11},"01a1ab92-daff-7a67-a704-fa2a55da0ccb","NOUN","Píosa mór éadaigh ar chrann loinge a ghabhann an ghaoth agus a bhogann an bád ar aghaidh.","Tá seol mór bán ar an mbád.\nRéab an ghaoth an seol sa stoirm.\nTá na seolta dearga go hálainn faoin ngrian.",{"id":940,"partOfSpeech":921,"definition":941,"exampleSentences":942,"isPrimary":893,"meaningOrder":11},"01a1ab92-daff-7ab3-a704-fa2a56883974","Rud a chur chuig duine nó chuig áit, go háirithe teachtaireacht, litir nó beart.","Seol téacs chugam anocht.\nSheol mé ríomhphost chuig an múinteoir ar maidin.\nSeolfaidh siad an beart chugat amárach.",{"id":944,"partOfSpeech":921,"definition":945,"exampleSentences":946,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-daff-7afb-a704-fa2a56dc9bba","Dul ar farraige nó ar abhainn i long nó i mbád; bád a threorú ar an uisce.","Sheol an bád amach ón gcuan ar maidin.\nSheolamar go dtí an t-oileán i mbád beag.\nSeolann na hiascairí ar an bhfarraige gach lá.",{"id":948,"vocabularyWord":949,"displayOrder":31},"01a1aafe-e674-7dca-a332-e001684524b6",{"id":950,"word":951,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":952,"audio":868},"01a1aafe-bbee-73d9-a91f-43bb14575b1f","déan",[953,957,961],{"id":954,"partOfSpeech":921,"definition":955,"exampleSentences":956,"isPrimary":893,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d210-7a5e-ba82-006daa805fa1","Rud a chur i gcrích nó gníomh a dhéanamh; rud a chruthú nó a tháirgeadh (mar shampla bia a dhéanamh nó obair a dhéanamh).","Déanaim m'obair bhaile gach tráthnóna.\nRinne sí císte blasta inné.\nCad atá tú ag déanamh anois?",{"id":958,"partOfSpeech":921,"definition":959,"exampleSentences":960,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d210-7ab6-ba82-006dab0ecae0","Cuid de nathanna ina gcuirtear gníomh in iúl, nuair a úsáidtear le hainmfhocal (mar shampla déan iarracht, déan botún, déan cinneadh).","Déan iarracht arís, led thoil.\nRinne mé botún sa scrúdú.\nRinne siad cinneadh an teach a dhíol.",{"id":962,"partOfSpeech":921,"definition":963,"exampleSentences":964,"isPrimary":868,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d210-7b02-ba82-006dab578a70","Duine nó rud a chur in iúl a bheith ina rud éigin, nó a athrú go rud éigin eile (mar shampla déan cairde, déan réidh).","Rinne siad cairde den bhuachaill nua.\nDéan réidh don turas, tá an bus ag teacht.\nRinne an teas fuacht den uisce.",{"id":966,"vocabularyWord":967,"displayOrder":36},"01a1aafe-e674-7dea-a332-e00168993d01",{"id":968,"word":969,"frequency":56,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":970,"audio":868},"01a1aafe-bbb9-7f53-a9f5-2085ca33a958","bain",[971,975,979,983],{"id":972,"partOfSpeech":921,"definition":973,"exampleSentences":974,"isPrimary":868,"meaningOrder":26},"01a1ab92-d209-7a7e-aef4-5b40213d90e2","Teagmháil a dhéanamh le rud, nó a bheith bainteach le rud (bain le).","Ná bain leis sin, tá sé te!\nNá bain le mo chuid leabhar, led thoil.\nBain leis an doras agus osclóidh sé.",{"id":976,"partOfSpeech":921,"definition":977,"exampleSentences":978,"isPrimary":893,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d209-78f2-aef4-5b401f77b440","Rud a thógáil nó a bhaint de nó as áit nó as rud eile; mar shampla, éadaí a bhaint díot nó rud a bhaint amach as áit.","Bain do chóta díot, tá sé an-the istigh anseo.\nBain na bróga díot sula dtiocfaidh tú isteach.\nBain an leabhar den tseilf, le do thoil.",{"id":980,"partOfSpeech":921,"definition":981,"exampleSentences":982,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d209-7982-aef4-5b40203a7dba","Sult, tairbhe nó pléisiúr a fháil as rud (in abairtí mar bain sult as, bain úsáid as, bain triail as).","Bain sult as an lá breá seo!\nBain triail as an mbainne seo, tá sé blasta.\nBain úsáid as an bhfocal nua sa chaint.",{"id":984,"partOfSpeech":921,"definition":985,"exampleSentences":986,"isPrimary":868,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d209-7a06-aef4-5b4020f4fa93","Barra a ghearradh nó a thógáil ón talamh, nó féar a ghearradh; mar shampla prátaí nó móin a bhaint.","Bain na prátaí sa gharraí inniu.\nBain an féar sula dtosóidh an bháisteach.\nBain an mhóin ón bportach i rith an tsamhraidh.",{"id":988,"vocabularyWord":989,"displayOrder":41},"01a1aafe-e674-7e0a-a332-e001692205b9",{"id":990,"word":991,"frequency":11,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":992,"audio":868},"01a1aafe-bb96-7787-8918-30280adf9ebd","adhmad",[993],{"id":994,"partOfSpeech":936,"definition":995,"exampleSentences":996,"isPrimary":893,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d205-707a-ba61-2da58df6de49","An t-ábhar crua a thagann ó chrann agus a úsáidtear chun troscán, tithe, bád agus rudaí eile a dhéanamh.","Tá an bord seo déanta d'adhmad.\nÚsáideann an siúinéir adhmad chun cathaoir a dhéanamh.\nDhóigh muid adhmad ar an tine aréir.",{"id":998,"vocabularyWord":999,"displayOrder":46},"01a1aafe-e674-7e2a-a332-e0016936d047",{"id":1000,"word":1001,"frequency":11,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1002,"audio":868},"01a1aafe-bc9a-75d2-b6af-230e261dd135","olann",[1003],{"id":1004,"partOfSpeech":936,"definition":1005,"exampleSentences":1006,"isPrimary":893,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d3ec-74a8-93e3-528c767a48a9","An ghruaig tiubh, bhog a fhásann ar chaoirigh agus ar ainmhithe áirithe eile, a úsáidtear chun éadaí agus snáth a dhéanamh.","Tá olann ar na caoirigh ar fad sa pháirc.\nTá an geansaí seo déanta d'olann.\nIs bog te an olann seo.",{"id":1008,"vocabularyWord":1009,"displayOrder":51},"01a1aafe-e674-7e4a-a332-e001695809c5",{"id":1010,"word":1011,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":1012,"audio":868},"01a1aafe-bbe6-777c-a977-675669425a1e","cloch",[1013,1017],{"id":1014,"partOfSpeech":936,"definition":1015,"exampleSentences":1016,"isPrimary":893,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d20f-7a33-bd8d-774727b28d4c","Píosa crua de charraig, beag nó mór, a fhaightear ar an talamh, ar an trá nó sa bhalla.","Tá cloch mhór sa ghairdín.\nChaith an buachaill cloch san abhainn.\nTá balla an tseanteach déanta as clocha.",{"id":1018,"partOfSpeech":936,"definition":1019,"exampleSentences":1020,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d20f-7aab-bd8d-774727df63b2","Aonad meáchain is ionann agus ceithre phunt déag.","Tá an buachaill ocht gcloch ar meáchan.\nTá an mála seo cloch ar meáchan.\nChaill sí cloch le bliain.",{"id":1022,"vocabularyWord":1023,"displayOrder":56},"01a1aafe-e674-7e6a-a332-e0016a3bf3e2",{"id":1024,"word":1025,"frequency":41,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":1026,"audio":868},"01a1aafe-bea2-701e-99f8-33bf0fcfcfef","píosa",[1027,1031,1035],{"id":1028,"partOfSpeech":936,"definition":1029,"exampleSentences":1030,"isPrimary":893,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d939-7e3b-82b3-ad1105cc442b","Cuid bheag nó slisne de rud níos mó, mar shampla aráin, cáca nó páipéir.","Ith píosa aráin leis an anraith.\nThug mo mháthair píosa cáca dom tar éis an dinnéir.\nTá píosa páipéir agam le haghaidh an liosta siopadóireachta.",{"id":1032,"partOfSpeech":936,"definition":1033,"exampleSentences":1034,"isPrimary":868,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d939-7e83-82b3-ad1105e94af9","Saothar ceoil, scríbhneoireachta nó ealaíne, mar shampla amhrán, alt nó dán.","Sheinn an cheolfhoireann píosa álainn ceoil.\nLéigh mé píosa suimiúil sa nuachtán inniu.\nScríobh an dalta píosa gearr faoina laethanta saoire.",{"id":1036,"partOfSpeech":936,"definition":1037,"exampleSentences":1038,"isPrimary":868,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d939-7ec7-82b3-ad11065d5a27","Achar áirithe bealaigh nó ama, go háirithe nuair a deirtear píosa fada nó píosa maith.","Tá an siopa píosa beag síos an bóthar.\nD'fhan mé píosa fada ag an stop bus.\nTá an scoil píosa maith ónár dteach.",[],null,[1042,1051,1057,1064,1069,1076],{"@id":1043,"@type":1044,"id":1045,"grammarPage":1046,"title":1047,"instructions":1048,"displayOrder":869,"type":1049,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":868,"ogImageUrl":1050},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a3fe-71b1-acc7-201a2498f861","GrammarExercise","01a1aafe-a3fe-71b1-acc7-201a2498f861","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-81d8-7638-8889-c41dfda244ae","Do agus de le hainmfhocail","Roghnaigh an fhoirm cheart do gach bearna. Tabhair aird ar an mbrí agus ar thús an ainmfhocail.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_e460f408-ca0e-46fa-8740-58db69197ab5_hero.webp?v=1793870177",{"@id":1052,"@type":1044,"id":1053,"grammarPage":1046,"title":1054,"instructions":1055,"displayOrder":11,"type":1049,"questionCount":76,"blankCount":76,"isCompleted":868,"ogImageUrl":1056},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a415-7326-ae35-c05ace7906c9","01a1aafe-a415-7326-ae35-c05ace7906c9","Dom nó díom: daoine agus brí","Roghnaigh an forainm réamhfhoclach ceart. Féach cé a fhaigheann an rud nó cé de a bhaintear é.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d816ec65-8521-4f3a-a418-8d30aac96183_hero.webp?v=1793870177",{"@id":1058,"@type":1044,"id":1059,"grammarPage":1046,"title":1060,"instructions":1061,"displayOrder":16,"type":1062,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":868,"ogImageUrl":1063},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a433-7303-8d5e-2e22b590ec4e","01a1aafe-a433-7303-8d5e-2e22b590ec4e","Do agus de: abairtí le hainmfhocail","Cuir na píosaí in ord chun abairt a dhéanamh. Tá píosa breise i ngach ceist nach n-úsáidfidh tú.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_adf297bc-b285-450b-9803-204c090d9667_hero.webp?v=1793870177",{"@id":1065,"@type":1044,"id":1066,"grammarPage":1046,"title":1067,"instructions":1061,"displayOrder":21,"type":1062,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":868,"ogImageUrl":1068},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a44a-72c7-8f6d-d3c697afee6c","01a1aafe-a44a-72c7-8f6d-d3c697afee6c","Do agus de: abairtí le forainmneacha","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0cd5eb9b-6289-4630-91c2-817c694ca345_hero.webp?v=1793870177",{"@id":1070,"@type":1044,"id":1071,"grammarPage":1046,"title":1072,"instructions":1073,"displayOrder":26,"type":1074,"questionCount":26,"blankCount":869,"isCompleted":868,"ogImageUrl":1075},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a45a-7892-8028-f9d7976dd0e3","01a1aafe-a45a-7892-8028-f9d7976dd0e3","Do agus de: brí na bhfrásaí","Tapáil píosa, ansin tapáil an colún cuí. Cuir gach píosa i gcolún.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_e88e24fd-c766-42b0-86fe-2f2ea2d149d8_hero.webp?v=1793870177",{"@id":1077,"@type":1044,"id":1078,"grammarPage":1046,"title":1079,"instructions":1080,"displayOrder":31,"type":1074,"questionCount":26,"blankCount":869,"isCompleted":868,"ogImageUrl":1081},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a461-7bb5-9396-fc76c5465789","01a1aafe-a461-7bb5-9396-fc76c5465789","Do agus de: daoine agus comhthéacs","Tapáil gach píosa agus ansin an colún cuí. Úsáid an comhthéacs nuair atá abairt ann.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ccdb8b7d-666a-4f2e-a0eb-5ca27f7ff773_hero.webp?v=1793870177",{"id":1045,"grammarPage":1046,"title":1047,"instructions":1048,"seoTitle":1083,"seoDescription":1084,"displayOrder":869,"type":1049,"questions":1085,"ogImageUrl":1050},"Do agus de: roghnaigh foirmeacha le hainmfhocail","Cleachtadh ar do agus de le bearnaí faoi bhronntanais, ábhair agus codanna de rudaí; roghnaigh na foirmeacha cearta le hainmfhocail sna habairtí seo.",[1086],{"id":1087,"sentenceTemplate":1088,"displayOrder":869,"explanation":1089,"exampleSentence":1090,"blanks":1091},"01a1aafe-a3fe-74ad-acc7-201a25de8380","Fuair Bríd an ticéad uaim. Thug mé an ticéad __1__.","Is í Bríd a fhaigheann an ticéad, mar sin úsáidtear do. Cuireann do séimhiú ar B: do Bhríd. Ní léiríonn de an faighteoir.","Tabhair an léarscáil do Chathal.",[1092],{"id":1093,"blankNumber":11,"options":1094},"01a1aafe-a3fe-7425-acc7-201a25b2b7ff",[1095,1098,1101],{"id":1096,"optionText":1097,"isCorrect":893,"displayOrder":869},"01a1aafe-a3fe-7309-acc7-201a24f7b9d9","do Bhríd",{"id":1099,"optionText":1100,"isCorrect":868,"displayOrder":11},"01a1aafe-a3fe-7385-acc7-201a25335e25","de Bhríd",{"id":1102,"optionText":1103,"isCorrect":868,"displayOrder":16},"01a1aafe-a3fe-73e1-acc7-201a258a9ae0","do Bríd",{"html":1105,"toc":1106},"\u003Ch2 id=\"tabhairt-agus-buns\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Tabhairt agus bunús\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Úsáid \u003Cstrong>do\u003C\u002Fstrong> nuair a thugann tú rud do dhuine. Úsáid \u003Cstrong>de\u003C\u002Fstrong> chun ábhar ruda a lua, nó chun cuid de rud a ainmniú.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Thug mé leabhar \u003Cstrong>do Mháire\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Tá an bord déanta \u003Cstrong>d’adhmad\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>D’ith mé píosa \u003Cstrong>den chíste\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"do-c-a-fhaigheann-an-rud\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Do: cé a fhaigheann an rud?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Le \u003Cstrong>do\u003C\u002Fstrong>, deir tú cé a fhaigheann rud. Úsáideann tú é freisin nuair a dhéanann tú rud do dhuine.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Thug Seán bláthanna \u003Cstrong>do Nóra\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sheol mé teachtaireacht \u003Cstrong>do Phól\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Rinne mé cupán tae \u003Cstrong>do Mháire\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Sa chéad sampla, fuair Nóra na bláthanna. Sa tríú sampla, is do Mháire an tae.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"de-bhar-cuid-agus-baint\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>De: ábhar, cuid agus baint\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Úsáid \u003Cstrong>de\u003C\u002Fstrong> sna patrúin seo:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Úsáid\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Patrún\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Sampla\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ábhar ruda\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>déanta de\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tá an geansaí déanta \u003Cstrong>d’olann\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Cuid de rud\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>píosa de\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ba mhaith liom píosa \u003Cstrong>den arán\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Rud a bhaint\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>bain de\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Bhain mé an clúdach \u003Cstrong>den phota\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Ní úsáidtear \u003Cstrong>de\u003C\u002Fstrong> le gach cineál bunúis. Chun a rá cén áit arb as duit, úsáid \u003Cstrong>as\u003C\u002Fstrong>: Tá mé \u003Cstrong>as Gaillimh\u003C\u002Fstrong>. Le \u003Cstrong>déanta de\u003C\u002Fstrong>, is é ábhar an ruda atá i gceist.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"athruithe-ar-an-ainmfhocal\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Athruithe ar an ainmfhocal\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Cuireann \u003Cstrong>do\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>de\u003C\u002Fstrong> séimhiú ar chonsan nuair is féidir: \u003Cstrong>Pól → do Phól\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>cloch → de chloch\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Roimh ghuta, déantar \u003Cstrong>d’\u003C\u002Fstrong> den dá réamhfhocal. Tarlaíonn sé seo freisin roimh \u003Cstrong>fh\u003C\u002Fstrong> agus guta ina dhiaidh.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Réamhfhocal\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Bunfhocal\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Sampla\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>do\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Áine\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Thug mé peann \u003Cstrong>d’Áine\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>do\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>fear\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Thug mé cabhair \u003Cstrong>d’fhear\u003C\u002Fstrong> ag an stáisiún.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>de\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>adhmad\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tá an chathaoir déanta \u003Cstrong>d’adhmad\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>de\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>feoil\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>D’ith mé píosa \u003Cstrong>d’fheoil\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Leis an alt \u003Cstrong>an\u003C\u002Fstrong>, úsáid \u003Cstrong>don\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>den\u003C\u002Fstrong>:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>do + an → don\u003C\u002Fstrong>: Thug mé bainne \u003Cstrong>don chat\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>de + an → den\u003C\u002Fstrong>: D’ith mé píosa \u003Cstrong>den chíste\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Is féidir le \u003Cstrong>d’\u003C\u002Fstrong> teacht ó \u003Cstrong>do\u003C\u002Fstrong> nó \u003Cstrong>de\u003C\u002Fstrong>. Féach ar an mbrí: duine a fhaigheann rud, nó ábhar nó cuid de rud?\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"dom-agus-dom\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Dom agus díom\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Nuair nach n-ainmníonn tú an duine arís, úsáid foirm mar \u003Cstrong>dom\u003C\u002Fstrong> nó \u003Cstrong>díom\u003C\u002Fstrong>. Tugtar \u003Cem>forainm réamhfhoclach\u003C\u002Fem> ar an bhfoirm seo.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Duine\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Do\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>De\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>mé\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>dom\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>díom\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>tú\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>duit\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>díot\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>sé\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>dó\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>de\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>sí\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>di\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>di\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>muid\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>dúinn\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>dínn\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>sibh\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>daoibh\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>díbh\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>siad\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>dóibh\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>díobh\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Thug Máire leabhar \u003Cstrong>dom\u003C\u002Fstrong>. Fuair mé an leabhar.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bhain mé mo chóta \u003Cstrong>díom\u003C\u002Fstrong>. Níl an cóta orm anois.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Thug mé bronntanas \u003Cstrong>di\u003C\u002Fstrong>. Fuair sí an bronntanas.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bhain sí a cóta \u003Cstrong>di\u003C\u002Fstrong>. Níl an cóta uirthi anois.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Ní hionann \u003Cstrong>dom\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>díom\u003C\u002Fstrong>, ná \u003Cstrong>dó\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>de\u003C\u002Fstrong>. Ach is í \u003Cstrong>di\u003C\u002Fstrong> an fhoirm chéanna sa dá cholún: léiríonn an abairt an bhrí.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"seiceil-an-bhr\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Seiceáil an bhrí\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>Cé a fhaigheann an rud? Úsáid \u003Cstrong>do\u003C\u002Fstrong>: Thug mé leabhar \u003Cstrong>duit\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Cén t-ábhar atá ann? Úsáid \u003Cstrong>de\u003C\u002Fstrong>: Tá sé déanta \u003Cstrong>d’adhmad\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>An cuid de rud atá i gceist? Úsáid \u003Cstrong>de\u003C\u002Fstrong>: píosa \u003Cstrong>den chíste\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>An bhfuil tú ag baint rud díot? Úsáid \u003Cstrong>de\u003C\u002Fstrong>: Bain do chóta \u003Cstrong>díot\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n",[1107,1111,1115,1119,1123,1127],{"id":1108,"text":1109,"depth":16,"number":1110},"tabhairt-agus-buns","Tabhairt agus bunús","1",{"id":1112,"text":1113,"depth":16,"number":1114},"do-c-a-fhaigheann-an-rud","Do: cé a fhaigheann an rud?","2",{"id":1116,"text":1117,"depth":16,"number":1118},"de-bhar-cuid-agus-baint","De: ábhar, cuid agus baint","3",{"id":1120,"text":1121,"depth":16,"number":1122},"athruithe-ar-an-ainmfhocal","Athruithe ar an ainmfhocal","4",{"id":1124,"text":1125,"depth":16,"number":1126},"dom-agus-dom","Dom agus díom","5",{"id":1128,"text":1129,"depth":16,"number":1130},"seiceil-an-bhr","Seiceáil an bhrí","6"]