[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-ga-foirmeacha-cumaisc-na-copaile-gur-gurb-agus-nach":3,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-8205-7b97-b1c9-2104558eb46e":22,"exercise-list-path-ga-none":65},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"totalExercises":17,"vocabularyLists":20,"readyImages":21},"01a1aafe-8205-7b97-b1c9-2104558eb46e","Foirmeacha cumaisc na copaile: gur, gurb agus nach","foirmeacha-cumaisc-na-copaile-gur-gurb-agus-nach","Úsáid gur, gurb agus nach i bhfochlásail leis an gcopail: roghnaigh an fhoirm cheart, coinnigh ord na bhfocal agus déan idirdhealú idir is agus tá.","## 1. Ráiteas a chur i bhfochlásal\n\nÚsáideann tú **gur**, **gurb** agus **nach** chun ráiteas leis an gcopail a chur i bhfochlásal, mar shampla tar éis *Sílim*, *Tá a fhios agam* nó *Deir sí*. Foghlaimeoidh tú conas an fhoirm cheart a roghnú agus ord na bhfocal a choinneáil.\n\n:::example\n- Is múinteoir í Aoife. → Sílim **gur múinteoir í Aoife**.\n- Is í Aoife an múinteoir. → Tá a fhios agam **gurb í Aoife an múinteoir**.\n- Ní múinteoir é Seán. → Deir sé **nach múinteoir é**.\n- Is maith liom caife. → Deir sé **gur maith leis caife**.\n:::\n\nTá an chopail féin sna foirmeacha cumaisc seo. Ní chuireann tú **is** ná **ní** ina ndiaidh.\n\n:::note\nBaineann na príomhshamplaí ar an leathanach seo leis an aimsir láithreach. San aimsir chaite, bíonn foirmeacha agus séimhiú eile i gceist:\n\n- Ba mhúinteoir í. → Tá a fhios agam **gur mhúinteoir í**.\n- Ba é Seán an bainisteoir. → Tá a fhios agam **gurbh é Seán an bainisteoir**.\n- Níor mhúinteoir í. → Tá a fhios agam **nár mhúinteoir í**.\n\nLéiríonn **gur múinteoir í** an aimsir láithreach; léiríonn **gur mhúinteoir í** an aimsir chaite.\n:::\n\n## 2. Gur nó gurb sa ráiteas dearfach\n\nBraitheann an rogha ar an bhfocal a thagann díreach i ndiaidh na copaile.\n\n| An focal ina diaidh | An fhoirm | Sampla |\n| --- | --- | --- |\n| Focal dar tús consan | **gur** | Sílim **gur dochtúir í**. |\n| Na forainmnigh é, í, iad, ea | **gurb** | Tá a fhios agam **gurb é seo do chóta**. |\n| Focal eile dar tús guta | Braitheann an ghnáthrogha ar an nath; féach thíos. | **gurb amhlaidh**, **gurb ionann**, **gur as Gaillimh í** |\n\nRoimh **é**, **í**, **iad** agus **ea**, úsáid **gurb**, ní **gur**.\n\n:::example\n- Ceapaim **gurb é Seán an bainisteoir**.\n- Tá a fhios agam **gurb í Nóra an dochtúir**.\n- Sílim **gurb iad sin do chuid leabhar**.\n- An múinteoir í? — Sílim **gurb ea**.\n:::\n\n:::note\nRoimh fhocail eile dar tús guta, foghlaim an patrún a úsáidtear go coitianta leis an bhfocal:\n\n- **gurb amhlaidh** an gnáthphatrún: Sílim **gurb amhlaidh atá**.\n- **gurb ionann** an gnáthphatrún: Ní dóigh liom **gurb ionann an dá rud**.\n- **gur as** an gnáthphatrún chun bunús a chur in iúl: Deir sí **gur as Gaillimh í**.\n\nLe **iontach**, úsáidtear an dá leagan: **Sílim gurb iontach an scéal é** agus **Sílim gur iontach an scéal é**. Ná ceartaigh ceann acu amhail is nach bhfuil ach foirm amháin ceart; ní hionann sin agus a rá go bhfuil an dá rogha chomh coitianta céanna i ngach nath dar tús guta.\n:::\n\n## 3. Nach sa ráiteas diúltach\n\nÚsáid **nach** nuair atá an ráiteas san fhochlásal diúltach. Fanann **nach** mar atá roimh chonsan agus roimh ghuta, agus roimh na forainmnigh **é**, **í**, **iad** agus **ea**.\n\n| Ráiteas neamhspleách | Ráiteas i bhfochlásal |\n| --- | --- |\n| Ní múinteoir í. | Tá a fhios agam **nach múinteoir í**. |\n| Ní hé Seán an bainisteoir. | Sílim **nach é Seán an bainisteoir**. |\n| Ní hí Nóra an dochtúir. | Deir sé **nach í Nóra an dochtúir**. |\n| Ní hiad sin mo chuid leabhar. | Tá a fhios agam **nach iad sin mo chuid leabhar**. |\n| Ní hea. | Sílim **nach ea**. |\n\nTabhair faoi deara nach mbíonn an **h** in **ní hé**, **ní hí**, **ní hiad** ná **ní hea** tar éis **nach**.\n\nNí chuireann **nach** séimhiú ná urú ar an ainmfhocal sna patrúin seo: **nach múinteoir í**, **nach dochtúir é**.\n\n:::warning\n✓ Tá a fhios agam **nach é seo do mhála**.\n\n✗ Tá a fhios agam **nach hé seo do mhála**.\n\nIs é **nach é** an patrún anseo; ná coinnigh an **h** ón bhfoirm **ní hé**.\n:::\n\n## 4. Coinnigh an struchtúr agus an bhrí\n\nNí athraíonn **gur**, **gurb** ná **nach** an difríocht idir aicmiú agus ionannú. Coinnigh an struchtúr atá ag teastáil don bhrí.\n\n:::example\n**Aicmiú:** Is dochtúir í Máire. → Tá a fhios agam **gur dochtúir í Máire**.\n\n**Ionannú:** Is í Máire an dochtúir. → Tá a fhios agam **gurb í Máire an dochtúir**.\n:::\n\nSa chéad sampla, deir tú cén post atá ag Máire. Sa dara sampla, deir tú cé hí an dochtúir atá i gceist.\n\nTá suíomh an diúltaithe tábhachtach freisin:\n\n- **Ní dóigh liom gur múinteoir é**: ní hé sin mo thuairim.\n- **Is dóigh liom nach múinteoir é**: is é mo thuairim nach múinteoir é.\n\nIs minic a bhíonn an dá abairt gar dá chéile sa chomhrá. Ó thaobh na gramadaí de, áfach, tá an diúltú sa phríomhchlásal sa chéad cheann agus san fhochlásal sa dara ceann.\n\n## 5. Ná measc an chopail agus bí\n\nBaineann **gur**, **gurb** agus **nach** anseo leis an gcopail. Má tá **tá** sa ráiteas bunúsach, teastaíonn **go bhfuil** nó **nach bhfuil** sa phatrún seo.\n\n| Ráiteas bunúsach | Foirm tar éis Sílim |\n| --- | --- |\n| Is múinteoir í. | Sílim **gur múinteoir í**. |\n| Is í an múinteoir í. | Sílim **gurb í an múinteoir í**. |\n| Tá sí sa seomra. | Sílim **go bhfuil sí sa seomra**. |\n| Níl sí sa seomra. | Sílim **nach bhfuil sí sa seomra**. |\n\n:::tip\nFéach ar an ráiteas bunúsach ar dtús. Ná roghnaigh **gurb** díreach toisc go dtosaíonn focal le guta: caithfidh struchtúr na copaile a bheith ag teastáil freisin.\n:::\n\n## 6. Seiceáil thapa\n\n1. **An chopail nó bí?** Má tá suíomh nó staid á chur in iúl le **tá**, bain úsáid as an bhfoirm chuí de **bí**.\n2. **Ráiteas dearfach leis an gcopail?** Úsáid **gur** roimh chonsan agus **gurb** roimh **é**, **í**, **iad** agus **ea**.\n3. **Focal eile dar tús guta?** Lean an gnáthphatrún sa nath: **gurb amhlaidh**, **gurb ionann**, ach **gur as Gaillimh í**. Le **iontach**, úsáidtear **gur** agus **gurb**.\n4. **Ráiteas diúltach leis an gcopail?** Úsáid **nach**: **nach múinteoir í**, **nach í an múinteoir í**.\n5. **An bhfuil an bhrí slán?** Coinnigh an difríocht idir aicmiú agus ionannú, agus seiceáil cén clásal atá diúltach.","ga","B2",113,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a1aafe-7f3c-7114-855d-da22bad8ace7",false,0,5,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[],[],[23,33,41,50,56],{"@id":24,"@type":25,"id":26,"grammarPage":27,"title":28,"instructions":29,"displayOrder":16,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":32},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a694-752a-9cd1-569416bf6e95","GrammarExercise","01a1aafe-a694-752a-9cd1-569416bf6e95","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-8205-7b97-b1c9-2104558eb46e","Ráitis a chur i bhfochlásail","Roghnaigh an freagra a choinníonn brí agus aimsir an ráitis bhunaidh.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f5204b99-5e3b-4980-9a46-bca425c1dcfa_hero.webp?v=1793870177",{"@id":34,"@type":25,"id":35,"grammarPage":27,"title":36,"instructions":37,"displayOrder":38,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":39,"isCompleted":15,"ogImageUrl":40},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a6ab-70cf-b12e-c37a8d803481","01a1aafe-a6ab-70cf-b12e-c37a8d803481","Struchtúr, brí agus aimsir sa fhochlásal","Líon na bearnaí. Coinnigh brí, struchtúr agus aimsir aon ráitis bhunaidh a thugtar.",1,13,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_e01516f0-8a37-4ecf-9679-6ef11e4a3152_hero.webp?v=1793870177",{"@id":42,"@type":25,"id":43,"grammarPage":27,"title":44,"instructions":45,"displayOrder":46,"type":47,"questionCount":48,"blankCount":48,"isCompleted":15,"ogImageUrl":49},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a6c2-739f-a6ab-627a5c6343d7","01a1aafe-a6c2-739f-a6ab-627a5c6343d7","Ráitis dhearfacha a chur in ord","Cuir na píosaí in ord chun abairt a dhéanamh. Tá píosa breise i ngach ceist nach n-úsáidfidh tú.",2,"sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_eb623728-7d7f-46bf-8a0b-17be1b5cd8c9_hero.webp?v=1793870178",{"@id":51,"@type":25,"id":52,"grammarPage":27,"title":53,"instructions":45,"displayOrder":54,"type":47,"questionCount":48,"blankCount":48,"isCompleted":15,"ogImageUrl":55},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a6d4-7ce8-9a30-61286b34ff85","01a1aafe-a6d4-7ce8-9a30-61286b34ff85","Diúltú agus struchtúr an fhochlásail",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_4d542310-fa18-4208-b31a-8bc1e2f4cfdb_hero.webp?v=1793870178",{"@id":57,"@type":25,"id":58,"grammarPage":27,"title":59,"instructions":60,"displayOrder":61,"type":62,"questionCount":63,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":64},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a6e6-7179-bc81-b71456469396","01a1aafe-a6e6-7179-bc81-b71456469396","An chopail sa tuairisc: aimsigh an earráid","Tá focal mícheart amháin i ngach abairt. Roghnaigh é agus ansin roghnaigh an ceartúchán.",4,"find_and_fix",8,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_32e1e30f-3acb-4258-83ce-5a02faf34658_hero.webp?v=1793870178",null]