[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ga":3,"grammar-pages-ga":4,"grammar-page-ga-foirmeacha-gramadai-i-seanfhocail-agus-i-nathanna-liteartha":862,"grammar-lesson-path-ga-foirmeacha-gramadai-i-seanfhocail-agus-i-nathanna-liteartha-litriu-agus-gramadach-sa-leamh-liteartha-c2":1037,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-820b-7614-8c4b-f24e34d0072d":1084,"grammar-quick-check-01a1aafe-820b-7614-8c4b-f24e34d0072d":1099,"grammar-lesson-body-01a1aafe-820b-7614-8c4b-f24e34d0072d-5j41ocxrem":1121},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,807,812,817,822,827,832,837,842,847,852,857],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1aafe-801c-7377-b0ca-925821532f8c","An aibítir agus an síneadh fada","an-aibitir-agus-an-sineadh-fada","ga","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1aafe-81a1-76a3-b4f4-0017aeca1580","Consain leathana agus chaola","consain-leathana-agus-chaola",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1aafe-8150-7d79-bfb7-b8680a9300d3","Caol le caol agus leathan le leathan","caol-le-caol-agus-leathan-le-leathan",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1aafe-80c3-7227-931d-6781116b30ae","An séimhiú: fuaim agus litriú","an-seimhiu-fuaim-agus-litriu",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1aafe-80e5-72eb-b099-cf09a5505797","An t-urú: fuaim agus litriú","an-t-uru-fuaim-agus-litriu",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1aafe-82ac-7c76-b2ac-c555aa62751c","Mé, tú, sé agus sí: forainmnigh phearsanta","me-tu-se-agus-si-forainmnigh-phearsanta",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1aafe-8340-7ea2-9a30-e11e95a6d12b","Tá agus níl: cur síos agus suíomh","ta-agus-nil-cur-sios-agus-suiomh",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1aafe-804b-72da-94f6-92a7fd62b16b","An bhfuil agus nach bhfuil: ceisteanna agus freagraí","an-bhfuil-agus-nach-bhfuil-ceisteanna-agus-freagrai",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1aafe-825f-70ad-a561-1477a04ba170","Inscne an ainmfhocail","inscne-an-ainmfhocail",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1aafe-80d6-7e80-8e6d-4859e649b8bf","An t-alt uatha: an fear agus an bhean","an-t-alt-uatha-an-fear-agus-an-bhean",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1aafe-80d2-76b4-a0e4-bade7e68347b","An t-alt roimh ghuta agus s","an-t-alt-roimh-ghuta-agus-s",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1aafe-80df-7e48-ba99-3ff811987774","An t-iolra agus an t-alt na","an-t-iolra-agus-an-t-alt-na",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1aafe-8027-7baf-a4b9-669a7a80162d","An aidiacht i ndiaidh an ainmfhocail","an-aidiacht-i-ndiaidh-an-ainmfhocail",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1aafe-828c-7a41-b872-c9c2a4332fe2","Is múinteoir mé: an chopail agus aicmiú","is-muinteoir-me-an-chopail-agus-aicmiu",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1aafe-8287-73e0-a789-dab935c8781e","Is mise: ainm agus aithne","is-mise-ainm-agus-aithne",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1aafe-8281-79b2-b37f-c0f17f001179","Is maith liom: rogha agus taitneamh","is-maith-liom-rogha-agus-taitneamh",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1aafe-826f-7d62-b01f-6990c52e3be2","Is agus tá: an difríocht bhunúsach","is-agus-ta-an-difriocht-bhunusach",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1aafe-7fd0-77ed-9baf-d44eecbaf96d","Ag agus na forainmnigh agam, agat, aige","ag-agus-na-forainmnigh-agam-agat-aige",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1aafe-8104-7f18-840f-f46e6cf47584","Ar agus le: mothúcháin agus caidreamh","ar-agus-le-mothuchain-agus-caidreamh",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1aafe-8258-7b5c-bc91-1d3eb3620a3b","I, ar agus ag: áit agus suíomh","i-ar-agus-ag-ait-agus-suiomh",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1aafe-82b7-795e-b75c-5e2691c5fc89","Mo agus do: sealbh phearsanta","mo-agus-do-sealbh-phearsanta",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1aafe-8328-7b34-95bb-058bd26c0672","Seo, sin agus siúd: taispeáint","seo-sin-agus-siud-taispeaint",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1aafe-815c-722c-81f3-c7542682ede8","Cé, cad agus cá: ceisteanna bunúsacha","ce-cad-agus-ca-ceisteanna-bunusacha",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1aafe-8156-7c00-9ef1-1a21c79cacfc","Cathain, conas agus cén fáth","cathain-conas-agus-cen-fath",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1aafe-7fca-7784-a15d-792fbe3e49ea","Ag agus an t-ainm briathartha: gníomh ar siúl","ag-agus-an-t-ainm-briathartha-gniomh-ar-siul",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1aafe-803d-788d-84da-4d65f7c4fd03","An aimsir láithreach: an chéad réimniú","an-aimsir-laithreach-an-chead-reimniu",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1aafe-8046-71ed-8882-76515b5bf1eb","An aimsir láithreach: an dara réimniú","an-aimsir-laithreach-an-dara-reimniu",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1aafe-8016-7d05-938e-fad3c9aeb77a","An agus ní leis an aimsir láithreach","an-agus-ni-leis-an-aimsir-laithreach",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1aafe-81de-7596-aecb-9b653fc54614","Dobhriathra ama agus minicíochta","dobhriathra-ama-agus-miniciochta",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1aafe-82c2-797c-8175-8167d08577f9","Na maoluimhreacha agus aois","na-maoluimhreacha-agus-aois",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1aafe-8100-7170-bfa0-2752d771f049","Aon, dhá agus trí le hainmfhocail","aon-dha-agus-tri-le-hainmfhocail",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1aafe-80db-72f1-8938-cdb6e4c2795e","An t-am ar an gclog","an-t-am-ar-an-gclog",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1aafe-82fb-7807-bd2f-0a7cbc8ecc15","Orduithe simplí agus ná","orduithe-simpli-agus-na",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1aafe-7fd6-7da5-87c5-7df460a35f81","Agus, ach agus nó","agus-ach-agus-no",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a1aafe-8133-7251-8fe3-ce4c1df7a02d","Bhí agus beidh: tagairt bhunúsach don am","bhi-agus-beidh-tagairt-bhunusach-don-am",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a1aafe-82f0-7d8d-8abe-d9139d573c70","Ord na habairte: briathar, ainmní agus cuspóir","ord-na-habairte-briathar-ainmni-agus-cuspoir",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":191,"displayOrder":192},"01a1aafe-7fa5-7a04-949e-a76e00c1b807","A, ár agus bhur: sealbh agus athruithe tosaigh","a-ar-agus-bhur-sealbh-agus-athruithe-tosaigh","A2",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":191,"displayOrder":197},"01a1aafe-82b2-769b-abd9-0e46bce793c3","Mise, tusa agus féin: béim ar an bhforainm","mise-tusa-agus-fein-beim-ar-an-bhforainm",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":191,"displayOrder":202},"01a1aafe-81d8-7638-8889-c41dfda244ae","Do agus de: tabhairt agus bunús","do-agus-de-tabhairt-agus-bunus",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":191,"displayOrder":207},"01a1aafe-82db-76f5-ad0e-8f722c3bd594","Ó, chuig agus as: gluaiseacht agus foinse","o-chuig-agus-as-gluaiseacht-agus-foinse",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":191,"displayOrder":212},"01a1aafe-81ef-724f-ae3f-f9569d1dfc69","Faoi, roimh agus tar éis","faoi-roimh-agus-tar-eis",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":191,"displayOrder":217},"01a1aafe-8309-7c8d-8825-14e1b8f965e2","Réamhfhocal agus alt: sa, san agus den","reamhfhocal-agus-alt-sa-san-agus-den",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":191,"displayOrder":222},"01a1aafe-835d-75da-8f23-457d20efed7e","Urú nó séimhiú i ndiaidh réamhfhocail agus an ailt","uru-no-seimhiu-i-ndiaidh-reamhfhocail-agus-an-ailt",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":191,"displayOrder":227},"01a1aafe-8092-7af4-9ff8-069c41b1fd74","An ginideach: seilbh agus gaol","an-ginideach-seilbh-agus-gaol",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":191,"displayOrder":232},"01a1aafe-8097-74e9-90c5-9db662aa72e1","An ginideach uatha agus an t-alt","an-ginideach-uatha-agus-an-t-alt",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":191,"displayOrder":237},"01a1aafe-80f5-7d7e-aa7b-cc6d3efcafef","An tuiseal gairmeach: a Sheáin agus a Mháire","an-tuiseal-gairmeach-a-sheain-agus-a-mhaire",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":191,"displayOrder":242},"01a1aafe-8264-7b23-80f0-ee21def1b95b","Iolraí coitianta: patrúin agus eisceachtaí","iolrai-coitianta-patruin-agus-eisceachtai",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":191,"displayOrder":247},"01a1aafe-7ff8-7662-b0a3-9fd6a48fd275","Aidiachtaí san iolra","aidiachtai-san-iolra",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":191,"displayOrder":252},"01a1aafe-82d1-7a63-9f61-d9d3ee1e25fa","Níos agus is: comparáid agus sárchéim","nios-agus-is-comparaid-agus-sarcheim",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":191,"displayOrder":257},"01a1aafe-817a-7749-bcc3-f9e22a69cad8","Chomh agus le: comparáid chomhionann","chomh-agus-le-comparaid-chomhionann",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":191,"displayOrder":262},"01a1aafe-802d-712e-a842-4d9f1f181c32","An aimsir chaite: briathra rialta","an-aimsir-chaite-briathra-rialta",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":191,"displayOrder":267},"01a1aafe-8109-737e-b1dd-e2bfc5bd7c33","Ar, níor agus nár san aimsir chaite","ar-nior-agus-nar-san-aimsir-chaite",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":191,"displayOrder":272},"01a1aafe-8032-747f-958f-deee7be9f280","An aimsir fháistineach: briathra rialta","an-aimsir-fhaistineach-briathra-rialta",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":191,"displayOrder":277},"01a1aafe-8137-76b7-b5c0-a497bc1140ac","Bí: foirmeacha neamhspleácha agus spleácha","bi-foirmeacha-neamhspleacha-agus-spleacha",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":191,"displayOrder":282},"01a1aafe-81b7-70a7-9243-be6d0aa11b38","Déan, téigh agus tar sna príomhaimsirí","dean-teigh-agus-tar-sna-priomhaimsiri",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":191,"displayOrder":287},"01a1aafe-7fbd-71ec-98b2-ce70f9e66af0","Abair, faigh agus feic sna príomhaimsirí","abair-faigh-agus-feic-sna-priomhaimsiri",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":191,"displayOrder":292},"01a1aafe-8118-7ddc-955a-4bf639da53a4","Ba agus níorbh: an chopail san am atá thart","ba-agus-niorbh-an-chopail-san-am-ata-thart",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":191,"displayOrder":297},"01a1aafe-827b-787b-a317-25b2e7eb7d2a","Is liom é: úinéireacht leis an gcopail","is-liom-e-uineireacht-leis-an-gcopail",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":191,"displayOrder":302},"01a1aafe-811d-7f9c-b4b8-af06677926aa","Ba mhaith liom rud a dhéanamh","ba-mhaith-liom-rud-a-dheanamh",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":191,"displayOrder":307},"01a1aafe-8319-70e2-a0f4-9faef75ba75a","Rud a cheannach: cuspóir roimh an ainm briathartha","rud-a-cheannach-cuspoir-roimh-an-ainm-briathartha",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":191,"displayOrder":312},"01a1aafe-8275-7b90-9095-aae91eb8445b","Is féidir agus ní féidir: cumas agus cead","is-feidir-agus-ni-feidir-cumas-agus-cead",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":191,"displayOrder":317},"01a1aafe-8149-7d98-a3cc-731eebf9f877","Caithfidh agus tá orm: dualgas","caithfidh-agus-ta-orm-dualgas",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":191,"displayOrder":322},"01a1aafe-8353-7f7e-8110-df5722456115","Uimhreacha le hainmfhocail: trí go deich","uimhreacha-le-hainmfhocail-tri-go-deich",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":191,"displayOrder":327},"01a1aafe-81b1-7daf-aabc-d1af4fef804a","Daoine a chomhaireamh: beirt go deichniúr","daoine-a-chomhaireamh-beirt-go-deichniur",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":191,"displayOrder":332},"01a1aafe-82f5-7c0c-ac4e-b6e80504e776","Orduimhreacha agus dátaí","orduimhreacha-agus-datai",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":191,"displayOrder":337},"01a1aafe-8243-7d80-8f57-f9fb7b92daa1","Go leor, mórán agus beagán","go-leor-moran-agus-beagan",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":191,"displayOrder":342},"01a1aafe-80fb-76f8-8cf5-c6346aa06fd2","Anseo, ansin agus ansiúd","anseo-ansin-agus-ansiud",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":191,"displayOrder":347},"01a1aafe-8291-7baa-ac84-4f54b775f109","Isteach agus istigh, amach agus amuigh","isteach-agus-istigh-amach-agus-amuigh",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":191,"displayOrder":352},"01a1aafe-82a7-7513-bdd8-262c29910dea","Mar agus toisc go: cúis shimplí","mar-agus-toisc-go-cuis-shimpli",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":191,"displayOrder":357},"01a1aafe-823c-7f8d-aafd-59d78e74bec1","Go agus nach tar éis sílim agus deir","go-agus-nach-tar-eis-silim-agus-deir",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":191,"displayOrder":362},"01a1aafe-8077-7952-9664-10d180268e0f","An duine atá anseo: tús leis an gclásal coibhneasta","an-duine-ata-anseo-tus-leis-an-gclasal-coibhneasta",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":191,"displayOrder":367},"01a1aafe-80a8-718c-a893-aa073406adce","An modh coinníollach i n-iarratais bhéasacha","an-modh-coinniollach-i-n-iarratais-bheasacha",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":372,"displayOrder":373},"01a1aafe-8054-77f9-b0af-58f9733513cc","An chéad díochlaonadh","an-chead-diochlaonadh","B1",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":372,"displayOrder":378},"01a1aafe-8072-73f7-8086-4db19363dcbf","An dara díochlaonadh","an-dara-diochlaonadh",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":372,"displayOrder":383},"01a1aafe-80f0-7c53-9927-b712cdc0ecca","An tríú díochlaonadh","an-triu-diochlaonadh",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":372,"displayOrder":388},"01a1aafe-804f-7ba8-a2ef-1d5b033ae379","An ceathrú agus an cúigiú díochlaonadh","an-ceathru-agus-an-cuigiu-diochlaonadh",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":372,"displayOrder":393},"01a1aafe-808d-7b46-93b7-23361890c6a8","An ginideach iolra: lagiolraí agus tréaniolraí","an-ginideach-iolra-lagiolrai-agus-treaniolrai",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":372,"displayOrder":398},"01a1aafe-7ff1-77a9-8ea2-8525681085f9","Aidiachtaí sa ghinideach","aidiachtai-sa-ghinideach",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":372,"displayOrder":403},"01a1aafe-7ffe-776e-9cb8-bce2fb0cfd64","Ainmfhocail chinnte agus éiginnte","ainmfhocail-chinnte-agus-eiginnte",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":372,"displayOrder":408},"01a1aafe-82ff-7f69-b8c3-5cc873f9a539","Réamhfhocail chomhshuite agus an ginideach","reamhfhocail-chomhshuite-agus-an-ginideach",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":372,"displayOrder":413},"01a1aafe-834f-74f5-95df-bc4756b4d821","Trí, thar, idir agus um","tri-thar-idir-agus-um",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":372,"displayOrder":418},"01a1aafe-812d-72d8-b270-221651bd3758","Beir, clois, ith, tabhair agus fan","beir-clois-ith-tabhair-agus-fan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":372,"displayOrder":423},"01a1aafe-8038-7016-85da-df77a3ca7660","An aimsir ghnáthchaite: gnáthaimh san am atá thart","an-aimsir-ghnathchaite-gnathaimh-san-am-ata-thart",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":372,"displayOrder":428},"01a1aafe-813d-7994-9f76-f684d7792436","Bíonn agus tá: nós agus staid reatha","bionn-agus-ta-nos-agus-staid-reatha",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":372,"displayOrder":433},"01a1aafe-80a2-77c6-9f8f-037a9c79fe06","An modh coinníollach: foirmeacha rialta agus neamhrialta","an-modh-coinniollach-foirmeacha-rialta-agus-neamhrialta",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":372,"displayOrder":438},"01a1aafe-82a1-76bb-9dc9-901ce3a5678e","Má agus dá: coinníoll oscailte agus hipitéis","ma-agus-da-coinnioll-oscailte-agus-hipiteis",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":372,"displayOrder":443},"01a1aafe-80be-74f7-96ba-5a3fa855c7ab","An saorbhriathar sna príomhaimsirí","an-saorbhriathar-sna-priomhaimsiri",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":372,"displayOrder":448},"01a1aafe-8022-7346-8336-7ae1058085d0","An aidiacht bhriathartha: toradh agus staid","an-aidiacht-bhriathartha-toradh-agus-staid",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":372,"displayOrder":453},"01a1aafe-8345-788c-a180-1d3f97f91712","Tar éis agus i ndiaidh: gníomh atá críochnaithe","tar-eis-agus-i-ndiaidh-gniomh-ata-criochnaithe",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":372,"displayOrder":458},"01a1aafe-80cd-794e-8e61-e3ad0b13d37e","An t-ainm briathartha le forainm cuspóireach","an-t-ainm-briathartha-le-forainm-cuspoireach",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":372,"displayOrder":463},"01a1aafe-8180-73a8-83ea-80407d6baff4","Chun agus le: cuspóir agus rún","chun-agus-le-cuspoir-agus-run",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":372,"displayOrder":468},"01a1aafe-805e-7704-9185-616b8118f933","An coibhneas díreach: ainmní agus cuspóir","an-coibhneas-direach-ainmni-agus-cuspoir",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":372,"displayOrder":473},"01a1aafe-8063-7412-bad6-8ba95ac763b7","An coibhneas indíreach: réamhfhocal agus sealbh","an-coibhneas-indireach-reamhfhocal-agus-sealbh",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":372,"displayOrder":478},"01a1aafe-81cd-7516-b32e-f55937e00ee4","Diúltú i gclásail choibhneasta","diultu-i-gclasail-choibhneasta",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":372,"displayOrder":483},"01a1aafe-8174-756c-8f62-fa6b7f70ddeb","Ceisteanna indíreacha le an agus ar","ceisteanna-indireacha-le-an-agus-ar",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":372,"displayOrder":488},"01a1aafe-82d6-7773-8f2f-18e2a6d0143e","Nuair, sula agus go dtí go","nuair-sula-agus-go-dti-go",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":372,"displayOrder":493},"01a1aafe-8162-713a-80f7-2fb70d5ee244","Cé go agus in ainneoin: codarsnacht","ce-go-agus-in-ainneoin-codarsnacht",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":372,"displayOrder":498},"01a1aafe-82e6-771b-a624-b67addbdd8aa","Caint indíreach: ráitis agus tagairt ama","oraid-indireach-raitis-agus-tagairt-ama",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":372,"displayOrder":503},"01a1aafe-7fe4-79e9-8a21-8ee3766d8cb1","Aicmiú agus ionannú leis an gcopail","aicmiu-agus-ionannu-leis-an-gcopail",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":372,"displayOrder":508},"01a1aafe-816e-764e-a554-cd0db0794541","Ceisteanna agus freagraí leis an gcopail","ceisteanna-agus-freagrai-leis-an-gcopail",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":372,"displayOrder":513},"01a1aafe-8211-7242-8d75-346c64c78ad0","Foirmeacha neamhrialta na comparáide","foirmeacha-neamhrialta-na-comparaide",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":372,"displayOrder":518},"01a1aafe-824a-78a5-910a-3ed9c496e9b5","Go maith agus go tapa: dobhriathra modha","go-maith-agus-go-tapa-dobhriathra-modha",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":372,"displayOrder":523},"01a1aafe-818b-78c9-972e-08d5d01b6358","Codáin, céatadáin agus deachúlacha","codain-ceatadain-agus-deachulacha",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":372,"displayOrder":528},"01a1aafe-8358-7c8e-ac2d-d7516bd2bcd4","Uimhreacha os cionn deich le hainmfhocail","uimhreacha-os-cionn-deich-le-hainmfhocail",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":372,"displayOrder":533},"01a1aafe-7fc4-7252-89d6-526a442d07ca","Abairtí scoilte le is chun béim a chur ar rud","abairti-scoilte-le-is-chun-beim-a-chur-ar-rud",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":372,"displayOrder":538},"01a1aafe-8142-7927-8989-397e459d4b20","Cách, gach duine agus a chéile","cach-gach-duine-agus-a-cheile",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":543,"displayOrder":544},"01a1aafe-81fa-7476-bdb7-b45745c521f7","Foirm an ainmnigh in ionad an ghinidigh","foirm-an-ainmnigh-in-ionad-an-ghinidigh","B2",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":543,"displayOrder":549},"01a1aafe-8332-72a0-bf21-612bcc955730","Sraitheanna ginideacha agus tagairt chinnte","sraitheanna-ginideacha-agus-tagairt-chinnte",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":543,"displayOrder":554},"01a1aafe-8004-74c1-884d-46ed88b9a31c","Ainmfhocail neamhrialta agus a ndíochlaonadh","ainmfhocail-neamhrialta-agus-a-ndiochlaonadh",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":543,"displayOrder":559},"01a1aafe-8323-7574-8dbd-a1b3051c0cc8","Séimhiú i ndiaidh ainmfhocail","seimhiu-i-ndiaidh-ainmfhocail",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":543,"displayOrder":564},"01a1aafe-830e-7e84-9b62-8d45eea70031","Réamhlitreacha h, n agus t: coinníollacha úsáide","reamhlitreacha-h-n-agus-t-coinniollacha-usaide",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":543,"displayOrder":569},"01a1aafe-8113-7cfd-b91b-47eedaf4473a","Athruithe tosaigh i bhfocail chomhshuite","athruithe-tosaigh-i-bhfocail-chomhshuite",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":543,"displayOrder":574},"01a1aafe-8205-7b97-b1c9-2104558eb46e","Foirmeacha cumaisc na copaile: gur, gurb agus nach","foirmeacha-cumaisc-na-copaile-gur-gurb-agus-nach",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":543,"displayOrder":579},"01a1aafe-8059-74f9-83f1-3acbc16b8eaf","An chopail sa choinníollach agus comparáid san am atá thart","an-chopail-sa-choinniollach-agus-comparaid-san-am-ata-thart",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":543,"displayOrder":584},"01a1aafe-80b9-7315-9ea8-877491841d5b","An saorbhriathar sa ghnáthchaite agus sa choinníollach","an-saorbhriathar-sa-ghnathchaite-agus-sa-choinniollach",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":543,"displayOrder":589},"01a1aafe-80b3-7670-be67-1e9712b5a97f","An saorbhriathar agus tá déanta: gníomh nó toradh","an-saorbhriathar-agus-ta-deanta-gniomh-no-toradh",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":543,"displayOrder":594},"01a1aafe-81c2-7398-8961-086fec4b3fc6","Díochlaonadh an ainm bhriathartha","diochlaonadh-an-ainm-bhriathartha",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":543,"displayOrder":599},"01a1aafe-81a6-7de8-84ef-228c8f1529a4","Cuspóirí cáilithe leis an ainm briathartha","cuspoiri-cailithe-leis-an-ainm-briathartha",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":543,"displayOrder":604},"01a1aafe-7fb6-74ee-b19e-a5bc13a54b42","Á dhéanamh agus á déanamh: sealbh agus tagairt","a-dheanamh-agus-a-deanamh-sealbh-agus-tagairt",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":543,"displayOrder":609},"01a1aafe-829b-7bb3-88c8-c6b1a9d773dc","Le déanamh agus le feiceáil: brí agus úsáid","le-deanamh-agus-le-feiceail-bri-agus-usaid",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":543,"displayOrder":614},"01a1aafe-80ad-7667-bc89-67fa5019b117","An modh foshuiteach i mbeannachtaí agus i mianta","an-modh-foshuiteach-i-mbeannachtai-agus-i-mianta",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":543,"displayOrder":619},"01a1aafe-8195-7be0-8274-a20fb86ed2dc","Coinníollacha frithfhíorasacha san am atá thart","coinniollacha-frithfhiorasacha-san-am-ata-thart",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":543,"displayOrder":624},"01a1aafe-82bc-7bdd-bed9-49b372ff8556","Mura, murar agus murach","mura-murar-agus-murach",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":543,"displayOrder":629},"01a1aafe-8304-7d78-900a-7d6f85cdd37f","Réamhfhocail sa choibhneas indíreach","reamhfhocail-sa-choibhneas-indireach",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":543,"displayOrder":634},"01a1aafe-809c-7cc3-9d14-78a95e2b2c77","An méid a agus a bhfuil: coibhneas gan réamhtheachtaí sainráite","an-meid-a-agus-a-bhfuil-coibhneas-gan-reamhtheachtai-sainraite",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":543,"displayOrder":639},"01a1aafe-8200-711e-aa86-8f274d6985f8","Foirmeacha coibhneasta san aimsir láithreach agus fháistineach","foirmeacha-coibhneasta-san-aimsir-laithreach-agus-fhaistineach",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":543,"displayOrder":644},"01a1aafe-81ac-76ed-aa15-f7a00dc43948","Dá mhéad agus is ea: comhghaol","da-mhead-agus-is-ea-comhghaol",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":543,"displayOrder":649},"01a1aafe-826a-7394-9ee4-bfbd7fdae0d9","Ionas go, ar eagla go agus sula: cuspóir agus réamhchúram","ion-go-ar-eagla-go-agus-sula-cuspoir-agus-reamhchuram",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":543,"displayOrder":654},"01a1aafe-7fdd-76e9-9ed8-ae4da6ad4515","Agus le clásal gan briathar: cúlra agus comhuaineacht","agus-le-clasal-gan-briathar-culra-agus-comhuaineacht",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":543,"displayOrder":659},"01a1aafe-82e0-7f98-a202-bb6a3f5bf0bc","Caint indíreach: orduithe agus iarratais","oraid-indireach-orduithe-agus-iarratais",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":543,"displayOrder":664},"01a1aafe-833c-704c-836b-f3bdc60bff20","Suas, thuas agus anuas: gluaiseacht agus suíomh","suas-thuas-agus-anuas-gluaiseacht-agus-suiomh",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":543,"displayOrder":669},"01a1aafe-832d-7729-aee4-4be13c1c6e75","Soir, thoir agus anoir: treonna agus bunús","soir-thoir-agus-anoir-treonna-agus-bunus",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":543,"displayOrder":674},"01a1aafe-834a-7587-8e9b-34a9bfbffc3b","Topaic agus fócas: ord focal marcáilte","topaic-agus-focas-ord-focal-marcailte",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":543,"displayOrder":679},"01a1aafe-81e3-7bce-bc73-db7b397795cc","Éilips agus freagraí gairide i gcomhthéacs","eilips-agus-freagrai-gairide-i-gcomhtheacs",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":543,"displayOrder":684},"01a1aafe-821d-75e9-9fc6-912ab8082c14","Foirmeacha táite agus scartha: caighdeán agus canúint","foirmeacha-taite-agus-scartha-caighdean-agus-canuint",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":543,"displayOrder":689},"01a1aafe-806d-72bc-a17d-a9ddf12eb9b9","An córas lárnach agus córas an tséimhithe","an-coras-larnach-agus-coras-an-tseimhithe",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":694,"displayOrder":695},"01a1aafe-8088-7c67-b41b-e62b5110d923","An ginideach i bhfrásaí fada cáilithe","an-ginideach-i-bhfrasai-fada-cailithe","C1",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":694,"displayOrder":700},"01a1aafe-800a-7309-bc46-79c0a697d1ce","Ainmneacha dílse, teidil agus an t-alt","ainmneacha-dilse-teidil-agus-an-t-alt",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":694,"displayOrder":705},"01a1aafe-7fea-7b68-99f6-44d9800062b4","Aidiachtaí i bhfrásaí ainmfhoclacha casta","aidiachtai-i-bhfrasai-ainmfhoclacha-casta",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":694,"displayOrder":710},"01a1aafe-8337-70cb-a28e-d53c520a8e84","Struchtúir mheasúnaithe agus mhothúchánacha leis an gcopail","struchtuir-mheasunaithe-agus-mhothuchanacha-leis-an-gcopail",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":694,"displayOrder":715},"01a1aafe-8167-7f69-8441-a276d172abfb","Ceangal agus tagairt i struchtúir chasta ionannaithe","ceangal-agus-tagairt-i-struchtuir-chasta-ionannaithe",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":694,"displayOrder":720},"01a1aafe-8010-793e-a796-493a019a055e","Ainmniú briathartha i dtéacsanna foirmiúla","ainmniu-briathartha-i-dteacsanna-foirmiula",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":694,"displayOrder":725},"01a1aafe-80c8-7714-a5c2-201f959f6145","An t-ainm briathartha: ainmní intuigthe agus débhríocht","an-t-ainm-briathartha-ainmni-intuigthe-agus-debhriocht",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":694,"displayOrder":730},"01a1aafe-81f4-7401-94fa-d64abce88e50","Féidearthacht, dóchúlacht agus cinnteacht","feidearthacht-dochulacht-agus-cinnteacht",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":694,"displayOrder":735},"01a1aafe-8083-75ac-83e6-f7984e368987","An foshuiteach i bhfo-chlásail fhoirmiúla","an-foshuiteach-i-bhfo-chlasail-fhoirmiula",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":694,"displayOrder":740},"01a1aafe-8186-750f-8048-28661a91ecab","Clásail choibhneasta neadaithe agus soiléireacht tagartha","clasail-choibhneasta-neadaithe-agus-soileireacht-tagartha",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":694,"displayOrder":745},"01a1aafe-8067-7a77-b7b0-fa1dd1f433db","An coibhneas sa chaint agus sa scríbhneoireacht","an-coibhneas-sa-chaint-agus-sa-scribhneoireacht",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":694,"displayOrder":750},"01a1aafe-8296-7836-951f-a5a5f9b9d6f1","Lamháltas agus argóint: bíodh go agus siúd is go","lamhaltas-agus-argoint-biodh-go-agus-siud-is-go",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":694,"displayOrder":755},"01a1aafe-82c7-7598-a4be-167395d31c8c","Nascairí foirmiúla: dá bhrí sin agus os a choinne sin","nascairi-foirmiula-da-bhri-sin-agus-os-a-choinne-sin",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":694,"displayOrder":760},"01a1aafe-8314-70f0-9c35-e33eab1a4634","Réamhtharraingt agus forainm tagartha","reamhtharraingt-agus-forainm-tagartha",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":694,"displayOrder":765},"01a1aafe-81c7-7beb-8770-dd4d96e4bc53","Diúltú codarsnach agus raon an diúltaithe","diultu-codarsnach-agus-raon-an-diultaithe",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":694,"displayOrder":770},"01a1aafe-8125-742e-a54c-91030151771b","Béim, teorannú agus amháin","beim-teorannu-agus-amhain",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":694,"displayOrder":775},"01a1aafe-8223-7232-add5-6a2882a57cbf","Foirmiúlacht agus nádúrthacht sa scríbhneoireacht","foirmiulacht-agus-nadurthacht-sa-scribhneoireacht",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":694,"displayOrder":780},"01a1aafe-8230-71d9-baf4-9369b91ff0cd","Gaeilge na Mumhan: foirmeacha briathartha i gcomhthéacs","gaeilge-na-mumhan-foirmeacha-briathartha-i-gcomhtheacs",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":694,"displayOrder":785},"01a1aafe-8229-7a44-b6eb-7deb1005e33a","Gaeilge Chonnacht: patrúin ghramadaí sa chaint","gaeilge-chonnacht-patruin-ghramadai-sa-chaint",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":694,"displayOrder":790},"01a1aafe-8236-76a8-8e49-2cc9fc17ed13","Gaeilge Uladh: foirmeacha agus struchtúir shainiúla","gaeilge-uladh-foirmeacha-agus-struchtuir-shainiula",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":694,"displayOrder":795},"01a1aafe-82cc-7740-b519-b1089ef34187","Nathanna réamhfhoclacha agus brí mheafarach","nathanna-reamhfhoclacha-agus-bri-mheafarach",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":694,"displayOrder":800},"01a1aafe-819b-7351-aa2c-be56a055fe77","Comhtháthú téacs: tagairt agus athrá rialaithe","comhthathu-teacs-tagairt-agus-athra-rialaithe",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":805,"displayOrder":806},"01a1aafe-8216-7f0d-835c-6c54709b1d52","Foirmeacha stairiúla sa nua-litríocht: léamh treoraithe","foirmeacha-stairiula-sa-nua-litriocht-leamh-treoraithe","C2",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":805,"displayOrder":811},"01a1aafe-80ea-7f6d-be56-071532f3e0cb","An tabharthach caomhnaithe i nathanna agus i gcanúintí","an-tabharthach-caomhnaithe-i-nathanna-agus-i-gcanuinti",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":805,"displayOrder":816},"01a1aafe-807c-7c67-8b0b-2e9670e8e6e7","An foshuiteach caite i dtéacsanna liteartha","an-foshuiteach-caite-i-dteacsanna-liteartha",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":805,"displayOrder":821},"01a1aafe-81e9-77fb-a57b-93a578ce4b46","Éilips na copaile i stíl liteartha","eilips-na-copaile-i-stil-liteartha",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":805,"displayOrder":826},"01a1aafe-8190-79a7-9866-ccbf2c9dd94f","Coibhneas casta i dtéacsanna dlí agus riaracháin","coibhneas-casta-i-dteacsanna-dli-agus-riarachain",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":805,"displayOrder":831},"01a1aafe-82eb-7bcf-8f81-e307a9e7a5e4","Ord focal agus comhthreomhaireacht sa reitric","ord-focal-agus-comhthreomhaireacht-sa-reitric",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":805,"displayOrder":836},"01a1aafe-8251-7b12-a8bb-018ccb90735a","Gramadach agus débhríocht d'aon ghnó","gramadach-agus-debhriocht-d-aon-ghno",165,{"id":838,"title":839,"slug":840,"language":9,"level":805,"displayOrder":841},"01a1aafe-810d-7a31-90d3-0ebbe5009432","Athrú réime idir insint agus comhrá","athru-reime-idir-insint-agus-comhra",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":805,"displayOrder":846},"01a1aafe-831d-7f1c-9b9b-497e92611a29","Seanlitriú agus foirmeacha nua-aimseartha: léamh comparáideach","seanlitriu-agus-foirmeacha-nua-aimseartha-leamh-comparaideach",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":805,"displayOrder":851},"01a1aafe-81bc-7b33-914c-3a3ea072202e","Dílseacht chanúna agus comhsheasmhacht eagarthóireachta","dilseacht-chanuna-agus-comhsheasmhacht-eagarthoireachta",168,{"id":853,"title":854,"slug":855,"language":9,"level":805,"displayOrder":856},"01a1aafe-81d2-796c-92d8-f2df41279bc0","Dlús ainmfhoclach agus soiléireacht i bprós gairmiúil","dlus-ainmfhoclach-agus-soileireacht-i-bpros-gairmiuil",169,{"id":858,"title":859,"slug":860,"language":9,"level":805,"displayOrder":861},"01a1aafe-820b-7614-8c4b-f24e34d0072d","Foirmeacha gramadaí i seanfhocail agus i nathanna liteartha","foirmeacha-gramadai-i-seanfhocail-agus-i-nathanna-liteartha",170,{"id":858,"title":859,"slug":860,"seoDescription":863,"content":864,"language":9,"level":805,"displayOrder":861,"grammarTopics":865,"createdAt":871,"updatedAt":872,"totalExercises":21,"vocabularyLists":873,"primaryTopicHub":1034,"readyImages":1036},"Mínigh foirmeacha copaile, coibhneasta agus foshuiteacha i seanfhocail agus i nathanna liteartha, agus léigh a mbrí gan a struchtúr a nuachóiriú.","## 1. Foirm bhuan, brí níos leithne\n\nI seanfhocail agus i nathanna liteartha, féadann struchtúr gearr brí ghinearálta, mian nó breithiúnas a chur in iúl. Ní seanfhoirm í gach foirm a bhfuil blas liteartha uirthi: is minic a bhíonn gnáthghramadach na Gaeilge comhchruinnithe i nath atá buanaithe sa teanga.\n\nIs é an sprioc atá agat ná an struchtúr a aithint, an bhrí intuigthe a thabhairt leat agus idirdhealú a dhéanamh idir **nath seasta** agus **patrún is féidir a úsáid go táirgiúil**. Ní gá an nath a athscríobh chun é a thuiscint.\n\n## 2. An chopail agus an breithiúnas gonta\n\nIs minic a chuireann an chopail breithiúnas i láthair amhail is gur fírinne ghinearálta é. Féadann meafar a bheith sa bhreithiúnas sin gan aon athrú neamhghnách a bheith sa ghramadach.\n\n| Seanfhocal | An struchtúr | An bhrí sa chomhthéacs |\n| --- | --- | --- |\n| **Is maith an scéalaí an aimsir.** | Aidiacht thosaigh i struchtúr copaile: **is maith an…** | Tagann an fhírinne chun solais de réir a chéile. |\n| **Ní hé lá na gaoithe lá na scolb.** | Abairt dhiúltach chopaile; **hé** roimh an gcéad fhrása ainmfhoclach cinnte | Ba cheart ullmhú roimh an ngéarchéim, ní lena linn. |\n\nSa chéad sampla, baineann **maith** le *scéalaí*. Is é **am** atá i gceist le **aimsir** anseo: de réir mar a théann an t-am thart, tagann eolas chun solais. Breithiúnas meafarach ar an am mar scéalaí atá ann, seachas cur síos ar an aimsir sa spéir.\n\nSa dara sampla, is é **na scolb** ginideach iolra *scolb*. Tagraíonn an íomhá do na scoilb a úsáidtear sa tuíodóireacht: ní tráth oiriúnach chun an díon a réiteach é lá na gaoithe.\n\n:::warning\nNá cuir **bí** in áit na copaile ar mhaithe le cuma níos comhaimseartha a chur ar an nath. D’athrófá an struchtúr agus, go minic, an bhrí. Ní fianaise ar sheanghramadach í an chopail inti féin.\n:::\n\n## 3. An té agus an coibhneas ginearálta\n\nCuireann **an té** duine neamhshonraithe in iúl: duine ar bith a chomhlíonann an coinníoll a leanann é. Dá bhrí sin, oireann sé go maith do chomhairle agus do bhreithiúnais ghinearálta.\n\n:::example\n**An té nach gcuireann san earrach, ní bhaineann sé san fhómhar.**\n\n- **An té nach gcuireann san earrach**: an duine a bhfuil an tréith nó an nós sin aige.\n- **Nach gcuireann**: clásal coibhneasta diúltach; cuireann **nach** urú ar **cuireann**.\n- **Ní bhaineann sé san fhómhar**: an toradh; tagraíonn **sé** don té a luadh ar dtús.\n:::\n\nTá **an té** ina ainmní intuigthe ag *cuireann*. Ní dhéanann an t-urú tar éis **nach** coibhneas indíreach den chlásal: is é feidhm an réamhtheachtaí sa chlásal, seachas an t-athrú tosaigh amháin, a threoraíonn an anailís.\n\nTá gnáthbhrí leis an aimsir láithreach sa leagan seo. Ní cur síos ar dhuine atá ag cur síolta anois atá ann. Dá n-úsáidfí **ní bhainfidh sé**, bheadh an toradh san aimsir fháistineach; ní athródh sin an anailís ar **nach gcuireann**. Is féidir an chomhairle a chur i bhfeidhm ar obair, ar staidéar nó ar ullmhúchán ar bith.\n\n## 4. Dá agus foirmeacha céime: géilleadh, ní coinníoll simplí\n\nSna struchtúir ghéillteacha seo le **dá**, admhaítear méid nó céim tréithe ach dearbhaítear go seasann an príomhráiteas ina ainneoin. Ní aidiacht sa bhreischéim a leanann **dá** i ngach ceann acu.\n\n:::example\n**Dá fhada an lá, tagann an oíche.**\n\nFiú má bhíonn an lá an-fhada, tagann deireadh leis. Sa léamh meafarach, tagann deireadh le tréimhse dheacair chomh maith.\n:::\n\nIs é **faide** breischéim **fada**, mar atá in **níos faide**. Sa seanfhocal, áfach, is í **fada**, agus séimhiú uirthi, atá sa struchtúr géillteach **dá fhada an lá**. Níl briathar follasach sa chuid sin den abairt.\n\nTá foirmeacha gaolmhara ann ina leanann ainmfhocal céime **dá**. Ainmníonn sé céim na tréithe atá faoi chaibidil:\n\n| Struchtúr | An fhoirm tar éis dá | An bhrí ghéillteach |\n| --- | --- | --- |\n| **dá fheabhas é** | **feabhas**, ainmfhocal céime a bhaineann le **maith**, agus séimhiú air | is cuma cé chomh maith is atá sé |\n| **dá mhéad é** | **méad**, ainmfhocal céime a bhaineann le **mór**, agus séimhiú air | is cuma cé chomh mór is atá sé |\n| **dá fhad é** | **fad**, ainmfhocal céime a bhaineann le **fada**, agus séimhiú air | is cuma cé chomh fada is atá sé |\n| **dá fhada an lá** | **fada**, aidiacht sa bhunchéim agus séimhiú uirthi sa nath seo | is cuma cé chomh fada is atá an lá |\n\nNí hí **mhéad** breischéim **mór**: is é **mó** an bhreischéim. Ní bhaineann na struchtúir le hainmfhocail chéime le seanfhocail amháin: **Dá fheabhas é, tá locht air fós.**\n\n:::note\nNá léigh **dá fhada an lá** mar ghnáthchlásal coinníollach den chineál **dá mbeadh an lá fada**. Sa seanfhocal, ní hé fad an lae an coinníoll faoina dtagann an oíche: tagann sí beag beann ar an bhfad sin.\n:::\n\n## 5. An t-ordú agus an ghuí\n\nNí hionann an modh ordaitheach agus an modh foshuiteach, fiú nuair a úsáidtear an dá cheann i nathanna gearra a dhírítear ar dhuine.\n\n| Nath | Foirm ghramadaí | Feidhm |\n| --- | --- | --- |\n| **Mol an óige agus tiocfaidh sí.** | **Mol** san ordaitheach; **tiocfaidh** san fháistineach | Comhairle agus toradh a bhfuiltear ag súil leis |\n| **Go maire tú!** | **Go maire** san fhoshuiteach láithreach | Guí nó dea-mhian |\n| **Go raibh maith agat.** | **Go raibh**, foirm fhoshuiteach de *bí* | Buíochas i ngnáthúsáid chomhaimseartha |\n\nSa chéad sampla, cuireann **agus** an chomhairle agus an toradh le chéile. Tuigtear nasc eatarthu: má mholann tú an óige, éireoidh léi. Ní gá, áfach, *agus* a athainmniú mar chónasc coinníollach; eascraíonn an gaol sin as an abairt iomlán.\n\nIn **go maire tú**, ní réamhinsint atá ann ach mian. In **go raibh maith agat**, tá an fhoirm ghramadaí fós inaitheanta, ach feidhmíonn an nath iomlán mar ghnáthfhoirm bhuíochais.\n\n:::tip\nNí hionann **foirm a mhaireann i nath seasta** agus **foirm atá as úsáid**. Tá *go raibh maith agat* coitianta sa chaint laethúil; is é an nath agus a chomhthéacs a shocraíonn an réim, ní ainm an mhodha amháin.\n:::\n\n### Nath liteartha le hiarsma tabharthach\n\n:::example\n**Réim liteartha nó reitriciúil: i gcéin is i gcóngar.**\n\nSampla cumtha: **Bhí a chlú le cloisteáil i gcéin is i gcóngar.**\n\nCiallaíonn an nath go raibh clú air in áiteanna i bhfad uaidh agus in áiteanna gar dó. Is sean-tabharthach de **cian** í **céin**, agus tá urú uirthi tar éis **i**. Maireann an fhoirm sa nath **i gcéin**; ní patrún í lena n-athraítear gach ainmfhocal tar éis **i**. Cuireann an péire **i gcéin is i gcóngar** rithim agus fairsinge leis an ráiteas, rud a oireann do phrós liteartha nó d’óráid.\n:::\n\n## 6. Seicliosta don léamh agus don úsáid\n\nAgus tú ag léamh nó ag lua nath, lean an t-ord seo:\n\n1. **Aithin an fhoirm:** copail, coibhneas, géilleadh, ordú nó guí.\n2. **Scar an bhrí litriúil ón mbrí mheafarach:** ní gá go mbeadh aimsir, curadóireacht ná tuíodóireacht á bplé sa téacs.\n3. **Seiceáil an fheidhm:** an breithiúnas, comhairle, sólás nó buíochas atá i gceist?\n4. **Coinnigh an nath slán má tá tú á lua:** má thugann tú athinsint, cuir in iúl gur míniú ar an mbrí atá inti.\n\nIs í an phríomhscil ná **an ghramadach a aithint gan an nath a lomadh dá bhrí ná dá éifeacht**. Ní gá stair iomlán na foirme a bheith ar eolas agat chun idirdhealú cruinn a dhéanamh idir ráiteas, comhairle agus mian.",[866],{"id":867,"name":868,"level":805,"language":9,"isCompleted":869,"completionPercentage":870,"totalExercises":46,"completedExercises":870},"01a1aafe-7f53-7b0b-a5d3-987fcf6db166","Litriú agus gramadach sa léamh liteartha",false,0,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[874],{"id":875,"title":876,"vocabularyListWords":877,"isPublished":889},"01a1aafe-e699-74ae-9e38-4c7ce705d9be","Focail: Foirmeacha gramadaí i seanfhocail agus i nathanna liteartha",[878,890,900,910,920,930,941,951,961,971,986,1000,1015],{"id":879,"vocabularyWord":880,"displayOrder":11},"01a1aafe-e699-7542-9e38-4c7ce77431dd",{"id":881,"word":882,"frequency":11,"level":805,"language":9,"partsOfSpeech":883,"audio":869},"01a1aafe-c13d-7f0a-a3df-952d145d1396","is maith an scéalaí an aimsir",[884],{"id":885,"partOfSpeech":886,"definition":887,"exampleSentences":888,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-e01a-725c-b9a8-aeff2ebb71fa","IDIOM","Seanfhocal a chiallaíonn go gcuirfidh an t-am an fhírinne i bhfios le himeacht na mblianta, agus nach mbíonn a fhios ag duine fós céard a tharlóidh nó cé acu ceart nó contráilte a bhí a bhreith. Úsáidtear é nuair is fearr fanacht agus feiceáil seachas breithiúnas a thabhairt róluath.","Níl a fhios againn fós an raibh an cinneadh ceart, ach is maith an scéalaí an aimsir.\n\"An éireoidh leis an gclár nua?\" \"Is maith an scéalaí an aimsir, a chara; fanaimis go bhfeicfimid.\"\nDúirt mo sheanmháthair liom gan bheith ag brostú le breithiúnas, mar is maith an scéalaí an aimsir.",true,{"id":891,"vocabularyWord":892,"displayOrder":16},"01a1aafe-e699-7592-9e38-4c7ce7b78595",{"id":893,"word":894,"frequency":11,"level":805,"language":9,"partsOfSpeech":895,"audio":869},"01a1aafe-c142-7c85-8c49-78532b8bd9bc","ní hé lá na gaoithe lá na scolb",[896],{"id":897,"partOfSpeech":886,"definition":898,"exampleSentences":899,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-e01a-76dc-b9a8-aeff32d90d37","Seanfhocal a chiallaíonn nach bhfuil sé ciallmhar fanacht go dtí go bhfuil práinn ann sula ndéantar obair a bhfuil gá léi; ba cheart an obair a ullmhú in am maith, nuair a bhíonn an aimsir réidh, in áit a fhágáil go dtí go mbíonn stoirm nó géarchéim ann.","Caithfimid an díon a dheisiú anois sula dtiocfaidh an geimhreadh, mar ní hé lá na gaoithe lá na scolb.\nBhí an t-airgead á shábháil aici le blianta mar bhí a fhios aici nach é lá na gaoithe lá na scolb.\nNá fág an staidéar go dtí an oíche roimh an scrúdú; ní hé lá na gaoithe lá na scolb, a chara.",{"id":901,"vocabularyWord":902,"displayOrder":21},"01a1aafe-e699-75d6-9e38-4c7ce81e2d58",{"id":903,"word":904,"frequency":11,"level":805,"language":9,"partsOfSpeech":905,"audio":869},"01a1aafe-c136-7b74-b897-791e624c4baf","an té nach gcuireann san earrach, ní bhaineann sé san fhómhar",[906],{"id":907,"partOfSpeech":886,"definition":908,"exampleSentences":909,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-e019-7ab4-acbc-88713928f2a2","Seanfhocal a chiallaíonn nach bhfaighidh duine toradh ná luach saothair ar bith mura ndéanann sé an obair riachtanach in am agus i dtráth; mura gcuireann tú iarracht isteach roimh ré, ní bheidh aon bhuntáiste agat ag an deireadh.","Dúirt mo sheanathair liom i gcónaí staidéar a dhéanamh i rith na bliana, mar an té nach gcuireann san earrach, ní bhaineann sé san fhómhar.\nNíor chuir sé aon iarracht isteach sa tionscadal ón tús, agus anois níl aon toradh air: an té nach gcuireann san earrach, ní bhaineann sé san fhómhar.\nIs fearr duit tosú ar an obair anois, a chara, óir an té nach gcuireann san earrach, ní bhaineann sé san fhómhar.",{"id":911,"vocabularyWord":912,"displayOrder":26},"01a1aafe-e699-75fe-9e38-4c7ce8fbd9da",{"id":913,"word":914,"frequency":11,"level":805,"language":9,"partsOfSpeech":915,"audio":869},"01a1aafe-c13a-74ee-b848-f6cef72e9387","dá fhada an lá, tagann an oíche",[916],{"id":917,"partOfSpeech":886,"definition":918,"exampleSentences":919,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-e019-7e98-acbc-88713a54e175","Seanfhocal a deir linn go dtagann deireadh le gach rud, pé fada a mhaireann sé, agus go gcaithfear glacadh leis sin; go mbíonn críoch le gach tréimhse, le gach deis agus le gach sólás.","Bhí an samhradh iontach ann, ach d'fhill an scoil orainn san fhómhar, mar a deir an seanfhocal: dá fhada an lá, tagann an oíche.\nNá bí ag brath ar an rath atá ort anois go brách; dá fhada an lá, tagann an oíche.\nNuair a chaill an fear saibhir a chuid airgid go léir, dúirt a sheanmháthair leis go ciúin, \"Dá fhada an lá, tagann an oíche, a mhic.\"",{"id":921,"vocabularyWord":922,"displayOrder":31},"01a1aafe-e699-761e-9e38-4c7ce92986ea",{"id":923,"word":924,"frequency":11,"level":805,"language":9,"partsOfSpeech":925,"audio":869},"01a1aafe-c140-767e-bd3f-e7093116e961","mol an óige agus tiocfaidh sí",[926],{"id":927,"partOfSpeech":886,"definition":928,"exampleSentences":929,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-e01a-74d0-b9a8-aeff31274500","Seanfhocal a chiallaíonn go bhfuil sé níos fearr gnáthmholadh agus spreagadh a thabhairt do dhaoine óga ná iad a cháineadh i gcónaí, mar go bhfásann siad agus go n-éiríonn go maith leo nuair a mholtar iad.","Ná bí i gcónaí ag cur locht ar na páistí; mol an óige agus tiocfaidh sí.\nDúirt an múinteoir lena chomhghleacaithe, \"Mol an óige agus tiocfaidh sí,\" tar éis di feabhas a fheiceáil ar obair na ndaltaí.\nBhí an traenálaí ag moladh na n-imreoirí óga ar feadh an tséasúir, agus d'fhan sé dílis don seanfhocal, mol an óige agus tiocfaidh sí.",{"id":931,"vocabularyWord":932,"displayOrder":36},"01a1aafe-e699-763e-9e38-4c7ce99976da",{"id":933,"word":934,"frequency":11,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":935,"audio":869},"01a1aafe-be72-779e-9ab5-ecd17497d452","go maire tú",[936],{"id":937,"partOfSpeech":938,"definition":939,"exampleSentences":940,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d935-7270-8f92-e32e902da883","PHRASE","Beannacht a deirtear le buíochas a ghabháil le duine as rud maith a rinne sé nó sí, nó mar fhreagra ar dhea-ghuí. Ciallaíonn sé \"go mbeidh saol fada agat\".","Thug tú cabhair dom inniu, go maire tú!\n\"Tá císte úr agam duit.\" \"Go maire tú, a Shiobhán!\"\nGo maire tú, a chara, as an mbronntanas álainn seo.",{"id":942,"vocabularyWord":943,"displayOrder":41},"01a1aafe-e699-765a-9e38-4c7cea831bb4",{"id":944,"word":945,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":946,"audio":869},"01a1aafe-bc64-7d1e-b059-21253fdefd49","go raibh maith agat",[947],{"id":948,"partOfSpeech":938,"definition":949,"exampleSentences":950,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d3e8-7489-b5b0-fd2547558288","Slán nó focal a deirtear le buíochas a ghabháil le duine amháin as rud a rinne sé nó sí nó a thug sé nó sí duit.","Go raibh maith agat as do chabhair.\nGo raibh maith agat, a Mháire, as an bronntanas deas.\n\"An bhfuil tae uait?\" \"Tá, go raibh maith agat.\"",{"id":952,"vocabularyWord":953,"displayOrder":46},"01a1aafe-e699-7676-9e38-4c7ceab47b03",{"id":954,"word":955,"frequency":11,"level":805,"language":9,"partsOfSpeech":956,"audio":869},"01a1aafe-c13c-7a8c-9ce8-b149b21dede7","i gcéin is i gcóngar",[957],{"id":958,"partOfSpeech":886,"definition":959,"exampleSentences":960,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-e01a-715c-b9a8-aeff2e3a25f0","Nathanna a chiallaíonn 'i ngach áit, i bhfad i gcéin agus gar do láimh'; idir na háiteanna i bhfad ar shiúl agus na háiteanna in aice láimhe; i ngach cearn den domhan nó den cheantar.","Bhí cáil an cheoltóra air i gcéin is i gcóngar.\nTháinig daoine i gcéin is i gcóngar chun an tsochraid a fhreastal.\nScaip an scéal i gcéin is i gcóngar laistigh de lá amháin.",{"id":962,"vocabularyWord":963,"displayOrder":51},"01a1aafe-e699-7696-9e38-4c7ceba5d917",{"id":964,"word":965,"frequency":11,"level":805,"language":9,"partsOfSpeech":966,"audio":869},"01a1aafe-c135-7912-8846-96b2ba0fbddc","an té",[967],{"id":968,"partOfSpeech":938,"definition":969,"exampleSentences":970,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-e019-79b0-acbc-887138a4a1b7","Slonn a chiallaíonn 'an duine a' nó 'cibé duine a': úsáidtear é chun tagairt a dhéanamh do dhuine nach bhfuil ainmnithe, go minic i ngnáthfhocail agus i stíl liteartha, agus leanann cláoir choibhneasta (a, nach) é.","An té a bhíonn siúlach, bíonn scéalach.\nAn té a d'oscail an doras, ba chóir dó é a dhúnadh arís.\nAn té nach bhfuil láidir, ní mór dó a bheith glic.",{"id":972,"vocabularyWord":973,"displayOrder":56},"01a1aafe-e699-76c2-9e38-4c7cebc84bb4",{"id":974,"word":975,"frequency":11,"level":805,"language":9,"partsOfSpeech":976,"audio":869},"01a1aafe-c144-7cc9-a86c-41d062cb53dd","scolb",[977,982],{"id":978,"partOfSpeech":979,"definition":980,"exampleSentences":981,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-e01a-7934-b9a8-aeff33e662fa","NOUN","Píosa beag tanaí géar de chrann nó d'adhmad a bhriseann ón mbloc, mar shampla smiotán a théann isteach faoin gcraiceann; scealpóg adhmaid.","Chuaigh scolb adhmaid isteach i mo mhéar agus mé ag obair sa gharáiste.\nBhain an dochtúir an scolb as lámh an linbh le steallaire beag.\nBhí an seandoras lán de scolbanna géara nach raibh sábháilte le teagmháil.",{"id":983,"partOfSpeech":979,"definition":984,"exampleSentences":985,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-e01a-7988-b9a8-aeff3425c521","Slat tanaí chuasach a úsáidtear chun tuí a choinneáil i bhfeidhm ar dhíon tuí; bior tuíodóireachta.","Chuir an tuíodóir scolb isteach sa díon chun an tuí a choinneáil ina áit.\nGhearr siad scolbanna úra den chuileann roimh thosú ar obair an dín.\nChoinnigh gach scolb an tuí daingean in aghaidh na gaoithe.",{"id":987,"vocabularyWord":988,"displayOrder":61},"01a1aafe-e699-7706-9e38-4c7cec8501cd",{"id":989,"word":990,"frequency":11,"level":805,"language":9,"partsOfSpeech":991,"audio":869},"01a1aafe-c13b-770b-9e37-fcc11457674c","feabhas",[992,996],{"id":993,"partOfSpeech":979,"definition":994,"exampleSentences":995,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-e01a-7004-b9a8-aeff2d7144ea","Athrú chun maitheasa; méadú ar chaighdeán nó ar staid rud éigin nuair a éiríonn sé níos fearr ná mar a bhí.","Tá feabhas mór tagtha ar a cuid Gaeilge le bliain anuas.\nChuir an chóireáil feabhas ar a sláinte.\nTá feabhas ag teacht ar an aimsir ón Satharn seo caite.",{"id":997,"partOfSpeech":979,"definition":998,"exampleSentences":999,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-e01a-7054-b9a8-aeff2d7ffeb8","Ardchaighdeán nó sármhaitheas; an mhaith nó an mhéid is fearr a bhaineann le rud nó le duine.","Bhí ionadh orainn ar fheabhas a cuid oibre.\nIs iontach an feabhas atá ar an mbia sa teach tábhairne sin.\nTá feabhas ar an gceol a sheinn siad aréir.",{"id":1001,"vocabularyWord":1002,"displayOrder":66},"01a1aafe-e699-7742-9e38-4c7ced71c7db",{"id":1003,"word":1004,"frequency":11,"level":805,"language":9,"partsOfSpeech":1005,"audio":869},"01a1aafe-c13f-7245-bee9-8a6022323d4b","méad",[1006,1011],{"id":1007,"partOfSpeech":1008,"definition":1009,"exampleSentences":1010,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-e01a-7378-b9a8-aeff2fb926eb","VERB","Éirigh níos mó nó níos líonmhaire; fás nó borradh a dhéanamh i méid, in uimhir nó i gcéim.","Mhéadaigh ar dhaonra na cathrach go mór le scór bliain anuas.\nTá súil againn go méadóidh an t-éileamh ar leabhair Ghaeilge i mbliana.\nMéadaíonn ar an ngleo nuair a thagann na daoine óga isteach.",{"id":1012,"partOfSpeech":1008,"definition":1013,"exampleSentences":1014,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-e01a-73c8-b9a8-aeff30a1ffd7","Rud a dhéanamh níos mó nó níos fairsinge; a mhéid nó a líon a mhéadú d'aon turas.","Méadaigh an grianghraf ionas go bhfeicfidh gach duine é.\nMhéadaigh an comhlacht an táirgeadh chun freastal ar an margadh nua.\nIs mian leis an rialtas an buiséad a mhéadú don chéad bhliain eile.",{"id":1016,"vocabularyWord":1017,"displayOrder":71},"01a1aafe-e699-778a-9e38-4c7cedd04861",{"id":1018,"word":1019,"frequency":36,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":1020,"audio":869},"01a1aafe-be59-7f0b-a4fc-ad5ec9874cea","fad",[1021,1025,1029],{"id":1022,"partOfSpeech":979,"definition":1023,"exampleSentences":1024,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d933-74d3-aae9-f01be75f6844","An tomhas ó cheann amháin de rud go dtí an ceann eile; cé chomh fada is atá rud.","Cén fad atá an bord seo?\nTá fad an tseomra deich méadar.\nTomhais fad an phíosa rópa.",{"id":1026,"partOfSpeech":979,"definition":1027,"exampleSentences":1028,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d933-7523-aae9-f01be82932e9","An t-achar idir dhá áit, nó an t-am a thógann rud.","Cén fad atá ón mbaile go dtí an scoil?\nTá fad mór idir an dá bhaile.\nTá fad den lá caite agam ag obair.",{"id":1030,"partOfSpeech":1031,"definition":1032,"exampleSentences":1033,"isPrimary":869,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d933-7567-aae9-f01be845d1bb","CONJUNCTION","Sa chuid ama go bhfuil rud eile ag tarlú; chomh fada agus (mar a úsáidtear in 'fad a' agus 'fad is a').","Fan anseo fad a bheidh mé ag obair.\nBeidh mé sásta fad is a bheidh tú anseo.\nLéann sí leabhar fad a bhíonn na páistí ina gcodladh.",{"name":868,"slug":1035,"language":9},"litriu-agus-gramadach-sa-leamh-liteartha-c2",[],{"id":867,"name":868,"slug":1035,"language":9,"level":805,"introduction":1038,"lessonCount":21,"totalExercises":46,"objectives":1039,"prerequisites":1043,"lessons":1045},"Aithin an focal faoin seanlitriú sula dtugann tú breithiúnas ar a ghramadach. Léigh foirmeacha stairiúla ina gcomhthéacs agus meas a n-éifeacht ar ghuth an téacs; ansin scrúdaigh seanfhocail agus nathanna liteartha gan seanréim ná riail ghinearálta a shamhlú le gach foirm bhuanaithe.",[1040,1041,1042],"Litriú, cló agus athrú gramadaí a scaradh sa léamh comparáideach.","Pearsa, aimsir, tuiseal agus feidhm natha a chaomhnú san athleagan mínitheach.","Tátal faoi sheanréim a bhunú ar an gcomhthéacs seachas ar fhoirm aonair.",[1044],"Eolas ar fhoirmeacha táite, ar an gcopail, ar an gcoibhneas agus ar úsáidí bunúsacha an fhoshuithigh.",[1046,1057,1071],{"id":843,"contentId":1047,"slug":845,"title":844,"level":805,"summary":1048,"order":11,"exercises":1049},"pg_69eb1b41-9988-40bf-9f8c-29c848a53c3c","Scar seanlitriú ó chló agus ó ghramadach; tabhair leagan comhaimseartha a chaomhnaíonn tuiseal, míreanna agus brí.",[1050,1054],{"id":1051,"title":1052,"order":870,"type":1053},"01a1aafe-b64d-7340-a194-e4014612da3c","Focail agus foirmeacha a aithint","word_select",{"id":1055,"title":1056,"order":11,"type":1053},"01a1aafe-b663-75ff-aa6a-62d892293f69","Teorainneacha an nuachóirithe",{"id":802,"contentId":1058,"slug":804,"title":803,"level":805,"summary":1059,"order":16,"exercises":1060},"pg_2feea596-6235-4aea-ba7d-40943adb7dcf","Aithin do, dob, foirmeacha táite agus iarsmaí tuisil i sleachta, agus scar an anailís ghramadaí ó thátal faoin seanréim.",[1061,1064,1067],{"id":1062,"title":1063,"order":870,"type":1053},"01a1aafe-a794-7950-b0b9-2eeeb8677490","An fhoirm agus an bhunbhrí",{"id":1065,"title":1066,"order":11,"type":1053},"01a1aafe-a7aa-7d0d-aeb8-8fced1afde3b","Guth, tagairt agus teorainneacha na fianaise",{"id":1068,"title":1069,"order":16,"type":1070},"01a1aafe-a7c3-74cf-923b-1ee85820e4b3","Foirmeacha stairiúla a chur in ord","sentence_builder",{"id":858,"contentId":1072,"slug":860,"title":859,"level":805,"summary":1073,"order":21,"exercises":1074},"pg_203c4c87-7d07-43a3-aab0-f9620d9be9c8","Aithin copail, coibhneas, géilleadh, ordú agus guí i nathanna buanaithe gan foirmeacha seasta a leathnú mar rialacha ginearálta.",[1075,1078,1081],{"id":1076,"title":1077,"order":870,"type":1053},"01a1aafe-a6ed-72d7-bb6e-58524feb4277","Breithiúnas, coibhneas agus nath buan",{"id":1079,"title":1080,"order":11,"type":1053},"01a1aafe-a706-7a1c-a5ba-07ee2f015fbc","Géilleadh, comhairle agus dea-mhian",{"id":1082,"title":1083,"order":16,"type":1070},"01a1aafe-a71d-7f63-8208-23ccd340ab6f","Breithiúnais, comhairle agus mianta a chur le chéile",[1085,1091,1095],{"@id":1086,"@type":1087,"id":1076,"grammarPage":1088,"title":1077,"instructions":1089,"displayOrder":870,"type":1053,"questionCount":66,"blankCount":71,"isCompleted":869,"ogImageUrl":1090},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a6ed-72d7-bb6e-58524feb4277","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-820b-7614-8c4b-f24e34d0072d","Roghnaigh an fhoirm nó an anailís a oireann don chomhthéacs. Tabhair aird ar an difríocht idir nath buan agus patrún táirgiúil.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2ce8f150-de29-41d5-807a-9b32f7e50bf4_hero.webp?v=1793870178",{"@id":1092,"@type":1087,"id":1079,"grammarPage":1088,"title":1080,"instructions":1093,"displayOrder":11,"type":1053,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":869,"ogImageUrl":1094},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a706-7a1c-a5ba-07ee2f015fbc","Líon gach bearna leis an bhfoirm nó leis an anailís chuí. Déan idirdhealú idir géilleadh, coinníoll, ordú agus guí.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_5b7e3664-d693-42bc-8ce7-1bdef19cc8b1_hero.webp?v=1793870178",{"@id":1096,"@type":1087,"id":1082,"grammarPage":1088,"title":1083,"instructions":1097,"displayOrder":16,"type":1070,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":869,"ogImageUrl":1098},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-a71d-7f63-8208-23ccd340ab6f","Cuir na píosaí in ord chun abairt a dhéanamh. Tá píosa breise i ngach ceist nach n-úsáidfidh tú. Is abairtí cumtha iad seo, ní seanfhocail atá á lua.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1b75ce42-47af-4fa0-aed1-3935d9b8469f_hero.webp?v=1793870178",{"id":1076,"grammarPage":1088,"title":1077,"instructions":1089,"seoTitle":1100,"seoDescription":1101,"displayOrder":870,"type":1053,"questions":1102,"ogImageUrl":1090},"Gramadach na seanfhocal: foirm agus léamh","Cleachtadh bearnaí ar ghramadach na seanfhocal: an chopail, an coibhneas agus nathanna buana in abairtí faoi chomhairle, ullmhúchán agus réim liteartha.",[1103],{"id":1104,"sentenceTemplate":1105,"displayOrder":870,"explanation":1106,"exampleSentence":1107,"blanks":1108},"01a1aafe-a6ed-75f7-bb6e-585252caa14e","Cuirtear Tá in áit Is sa ráiteas «Is maith an múinteoir an taithí», gan aon fhocal eile a athrú. Tá an toradh lochtach toisc __1__.","Is é an struchtúr comhréire atá lochtach, ní an meafar ná an bhrí ghinearálta. Bheadh athrú ar an gcuid eile den abairt de dhíth chun bí a úsáid.","Is dian an scrúdaitheoir an saol; ní leor Tá a chur in áit Is chun an abairt a athscríobh.",[1109],{"id":1110,"blankNumber":11,"options":1111},"01a1aafe-a6ed-756f-bb6e-585252c2cddc",[1112,1115,1118],{"id":1113,"optionText":1114,"isCorrect":889,"displayOrder":870},"01a1aafe-a6ed-7477-bb6e-585250d5768b","nach nglacann bí leis an struchtúr copaile sin gan athrú",{"id":1116,"optionText":1117,"isCorrect":869,"displayOrder":11},"01a1aafe-a6ed-74d3-bb6e-5852511c34b9","nach féidir le bí aon bhrí mheafarach a chur in iúl",{"id":1119,"optionText":1120,"isCorrect":869,"displayOrder":16},"01a1aafe-a6ed-752b-bb6e-585251d6495c","nach féidir le bí fírinne ghinearálta a chur in iúl",{"html":1122,"toc":1123},"\u003Ch2 id=\"foirm-bhuan-br-nos-leithne\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Foirm bhuan, brí níos leithne\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>I seanfhocail agus i nathanna liteartha, féadann struchtúr gearr brí ghinearálta, mian nó breithiúnas a chur in iúl. Ní seanfhoirm í gach foirm a bhfuil blas liteartha uirthi: is minic a bhíonn gnáthghramadach na Gaeilge comhchruinnithe i nath atá buanaithe sa teanga.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Is é an sprioc atá agat ná an struchtúr a aithint, an bhrí intuigthe a thabhairt leat agus idirdhealú a dhéanamh idir \u003Cstrong>nath seasta\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>patrún is féidir a úsáid go táirgiúil\u003C\u002Fstrong>. Ní gá an nath a athscríobh chun é a thuiscint.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"an-chopail-agus-an-breithinas-gonta\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>An chopail agus an breithiúnas gonta\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Is minic a chuireann an chopail breithiúnas i láthair amhail is gur fírinne ghinearálta é. Féadann meafar a bheith sa bhreithiúnas sin gan aon athrú neamhghnách a bheith sa ghramadach.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Seanfhocal\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>An struchtúr\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>An bhrí sa chomhthéacs\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Is maith an scéalaí an aimsir.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Aidiacht thosaigh i struchtúr copaile: \u003Cstrong>is maith an…\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tagann an fhírinne chun solais de réir a chéile.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Ní hé lá na gaoithe lá na scolb.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Abairt dhiúltach chopaile; \u003Cstrong>hé\u003C\u002Fstrong> roimh an gcéad fhrása ainmfhoclach cinnte\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ba cheart ullmhú roimh an ngéarchéim, ní lena linn.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa chéad sampla, baineann \u003Cstrong>maith\u003C\u002Fstrong> le \u003Cem>scéalaí\u003C\u002Fem>. Is é \u003Cstrong>am\u003C\u002Fstrong> atá i gceist le \u003Cstrong>aimsir\u003C\u002Fstrong> anseo: de réir mar a théann an t-am thart, tagann eolas chun solais. Breithiúnas meafarach ar an am mar scéalaí atá ann, seachas cur síos ar an aimsir sa spéir.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa dara sampla, is é \u003Cstrong>na scolb\u003C\u002Fstrong> ginideach iolra \u003Cem>scolb\u003C\u002Fem>. Tagraíonn an íomhá do na scoilb a úsáidtear sa tuíodóireacht: ní tráth oiriúnach chun an díon a réiteach é lá na gaoithe.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Ná cuir \u003Cstrong>bí\u003C\u002Fstrong> in áit na copaile ar mhaithe le cuma níos comhaimseartha a chur ar an nath. D’athrófá an struchtúr agus, go minic, an bhrí. Ní fianaise ar sheanghramadach í an chopail inti féin.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"an-t-agus-an-coibhneas-ginearlta\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>An té agus an coibhneas ginearálta\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Cuireann \u003Cstrong>an té\u003C\u002Fstrong> duine neamhshonraithe in iúl: duine ar bith a chomhlíonann an coinníoll a leanann é. Dá bhrí sin, oireann sé go maith do chomhairle agus do bhreithiúnais ghinearálta.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>An té nach gcuireann san earrach, ní bhaineann sé san fhómhar.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>An té nach gcuireann san earrach\u003C\u002Fstrong>: an duine a bhfuil an tréith nó an nós sin aige.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Nach gcuireann\u003C\u002Fstrong>: clásal coibhneasta diúltach; cuireann \u003Cstrong>nach\u003C\u002Fstrong> urú ar \u003Cstrong>cuireann\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ní bhaineann sé san fhómhar\u003C\u002Fstrong>: an toradh; tagraíonn \u003Cstrong>sé\u003C\u002Fstrong> don té a luadh ar dtús.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Tá \u003Cstrong>an té\u003C\u002Fstrong> ina ainmní intuigthe ag \u003Cem>cuireann\u003C\u002Fem>. Ní dhéanann an t-urú tar éis \u003Cstrong>nach\u003C\u002Fstrong> coibhneas indíreach den chlásal: is é feidhm an réamhtheachtaí sa chlásal, seachas an t-athrú tosaigh amháin, a threoraíonn an anailís.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tá gnáthbhrí leis an aimsir láithreach sa leagan seo. Ní cur síos ar dhuine atá ag cur síolta anois atá ann. Dá n-úsáidfí \u003Cstrong>ní bhainfidh sé\u003C\u002Fstrong>, bheadh an toradh san aimsir fháistineach; ní athródh sin an anailís ar \u003Cstrong>nach gcuireann\u003C\u002Fstrong>. Is féidir an chomhairle a chur i bhfeidhm ar obair, ar staidéar nó ar ullmhúchán ar bith.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"d-agus-foirmeacha-cime-gilleadh-n-coinnoll-simpl\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Dá agus foirmeacha céime: géilleadh, ní coinníoll simplí\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sna struchtúir ghéillteacha seo le \u003Cstrong>dá\u003C\u002Fstrong>, admhaítear méid nó céim tréithe ach dearbhaítear go seasann an príomhráiteas ina ainneoin. Ní aidiacht sa bhreischéim a leanann \u003Cstrong>dá\u003C\u002Fstrong> i ngach ceann acu.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Dá fhada an lá, tagann an oíche.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Fiú má bhíonn an lá an-fhada, tagann deireadh leis. Sa léamh meafarach, tagann deireadh le tréimhse dheacair chomh maith.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Is é \u003Cstrong>faide\u003C\u002Fstrong> breischéim \u003Cstrong>fada\u003C\u002Fstrong>, mar atá in \u003Cstrong>níos faide\u003C\u002Fstrong>. Sa seanfhocal, áfach, is í \u003Cstrong>fada\u003C\u002Fstrong>, agus séimhiú uirthi, atá sa struchtúr géillteach \u003Cstrong>dá fhada an lá\u003C\u002Fstrong>. Níl briathar follasach sa chuid sin den abairt.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tá foirmeacha gaolmhara ann ina leanann ainmfhocal céime \u003Cstrong>dá\u003C\u002Fstrong>. Ainmníonn sé céim na tréithe atá faoi chaibidil:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Struchtúr\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>An fhoirm tar éis dá\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>An bhrí ghéillteach\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>dá fheabhas é\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>feabhas\u003C\u002Fstrong>, ainmfhocal céime a bhaineann le \u003Cstrong>maith\u003C\u002Fstrong>, agus séimhiú air\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>is cuma cé chomh maith is atá sé\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>dá mhéad é\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>méad\u003C\u002Fstrong>, ainmfhocal céime a bhaineann le \u003Cstrong>mór\u003C\u002Fstrong>, agus séimhiú air\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>is cuma cé chomh mór is atá sé\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>dá fhad é\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>fad\u003C\u002Fstrong>, ainmfhocal céime a bhaineann le \u003Cstrong>fada\u003C\u002Fstrong>, agus séimhiú air\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>is cuma cé chomh fada is atá sé\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>dá fhada an lá\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>fada\u003C\u002Fstrong>, aidiacht sa bhunchéim agus séimhiú uirthi sa nath seo\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>is cuma cé chomh fada is atá an lá\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Ní hí \u003Cstrong>mhéad\u003C\u002Fstrong> breischéim \u003Cstrong>mór\u003C\u002Fstrong>: is é \u003Cstrong>mó\u003C\u002Fstrong> an bhreischéim. Ní bhaineann na struchtúir le hainmfhocail chéime le seanfhocail amháin: \u003Cstrong>Dá fheabhas é, tá locht air fós.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Ná léigh \u003Cstrong>dá fhada an lá\u003C\u002Fstrong> mar ghnáthchlásal coinníollach den chineál \u003Cstrong>dá mbeadh an lá fada\u003C\u002Fstrong>. Sa seanfhocal, ní hé fad an lae an coinníoll faoina dtagann an oíche: tagann sí beag beann ar an bhfad sin.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"an-t-ord-agus-an-ghu\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>An t-ordú agus an ghuí\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ní hionann an modh ordaitheach agus an modh foshuiteach, fiú nuair a úsáidtear an dá cheann i nathanna gearra a dhírítear ar dhuine.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Nath\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Foirm ghramadaí\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Feidhm\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Mol an óige agus tiocfaidh sí.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Mol\u003C\u002Fstrong> san ordaitheach; \u003Cstrong>tiocfaidh\u003C\u002Fstrong> san fháistineach\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Comhairle agus toradh a bhfuiltear ag súil leis\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Go maire tú!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Go maire\u003C\u002Fstrong> san fhoshuiteach láithreach\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Guí nó dea-mhian\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Go raibh maith agat.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Go raibh\u003C\u002Fstrong>, foirm fhoshuiteach de \u003Cem>bí\u003C\u002Fem>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Buíochas i ngnáthúsáid chomhaimseartha\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa chéad sampla, cuireann \u003Cstrong>agus\u003C\u002Fstrong> an chomhairle agus an toradh le chéile. Tuigtear nasc eatarthu: má mholann tú an óige, éireoidh léi. Ní gá, áfach, \u003Cem>agus\u003C\u002Fem> a athainmniú mar chónasc coinníollach; eascraíonn an gaol sin as an abairt iomlán.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>In \u003Cstrong>go maire tú\u003C\u002Fstrong>, ní réamhinsint atá ann ach mian. In \u003Cstrong>go raibh maith agat\u003C\u002Fstrong>, tá an fhoirm ghramadaí fós inaitheanta, ach feidhmíonn an nath iomlán mar ghnáthfhoirm bhuíochais.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Ní hionann \u003Cstrong>foirm a mhaireann i nath seasta\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>foirm atá as úsáid\u003C\u002Fstrong>. Tá \u003Cem>go raibh maith agat\u003C\u002Fem> coitianta sa chaint laethúil; is é an nath agus a chomhthéacs a shocraíonn an réim, ní ainm an mhodha amháin.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch3 id=\"nath-liteartha-le-hiarsma-tabharthach\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.1\u003C\u002Fspan>Nath liteartha le hiarsma tabharthach\u003C\u002Fh3>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Réim liteartha nó reitriciúil: i gcéin is i gcóngar.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sampla cumtha: \u003Cstrong>Bhí a chlú le cloisteáil i gcéin is i gcóngar.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ciallaíonn an nath go raibh clú air in áiteanna i bhfad uaidh agus in áiteanna gar dó. Is sean-tabharthach de \u003Cstrong>cian\u003C\u002Fstrong> í \u003Cstrong>céin\u003C\u002Fstrong>, agus tá urú uirthi tar éis \u003Cstrong>i\u003C\u002Fstrong>. Maireann an fhoirm sa nath \u003Cstrong>i gcéin\u003C\u002Fstrong>; ní patrún í lena n-athraítear gach ainmfhocal tar éis \u003Cstrong>i\u003C\u002Fstrong>. Cuireann an péire \u003Cstrong>i gcéin is i gcóngar\u003C\u002Fstrong> rithim agus fairsinge leis an ráiteas, rud a oireann do phrós liteartha nó d’óráid.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"seicliosta-don-lamh-agus-don-sid\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Seicliosta don léamh agus don úsáid\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Agus tú ag léamh nó ag lua nath, lean an t-ord seo:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Aithin an fhoirm:\u003C\u002Fstrong> copail, coibhneas, géilleadh, ordú nó guí.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Scar an bhrí litriúil ón mbrí mheafarach:\u003C\u002Fstrong> ní gá go mbeadh aimsir, curadóireacht ná tuíodóireacht á bplé sa téacs.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Seiceáil an fheidhm:\u003C\u002Fstrong> an breithiúnas, comhairle, sólás nó buíochas atá i gceist?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Coinnigh an nath slán má tá tú á lua:\u003C\u002Fstrong> má thugann tú athinsint, cuir in iúl gur míniú ar an mbrí atá inti.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Is í an phríomhscil ná \u003Cstrong>an ghramadach a aithint gan an nath a lomadh dá bhrí ná dá éifeacht\u003C\u002Fstrong>. Ní gá stair iomlán na foirme a bheith ar eolas agat chun idirdhealú cruinn a dhéanamh idir ráiteas, comhairle agus mian.\u003C\u002Fp>\n",[1124,1128,1132,1136,1140,1144,1148],{"id":1125,"text":1126,"depth":16,"number":1127},"foirm-bhuan-br-nos-leithne","Foirm bhuan, brí níos leithne","1",{"id":1129,"text":1130,"depth":16,"number":1131},"an-chopail-agus-an-breithinas-gonta","An chopail agus an breithiúnas gonta","2",{"id":1133,"text":1134,"depth":16,"number":1135},"an-t-agus-an-coibhneas-ginearlta","An té agus an coibhneas ginearálta","3",{"id":1137,"text":1138,"depth":16,"number":1139},"d-agus-foirmeacha-cime-gilleadh-n-coinnoll-simpl","Dá agus foirmeacha céime: géilleadh, ní coinníoll simplí","4",{"id":1141,"text":1142,"depth":16,"number":1143},"an-t-ord-agus-an-ghu","An t-ordú agus an ghuí","5",{"id":1145,"text":1146,"depth":21,"number":1147},"nath-liteartha-le-hiarsma-tabharthach","Nath liteartha le hiarsma tabharthach","5.1",{"id":1149,"text":1150,"depth":16,"number":1151},"seicliosta-don-lamh-agus-don-sid","Seicliosta don léamh agus don úsáid","6"]