[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-ga-le-deanamh-agus-le-feiceail-bri-agus-usaid":3,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-829b-7bb3-88c8-c6b1a9d773dc":404,"exercise-list-path-ga-none":427},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":401,"readyImages":403},"01a1aafe-829b-7bb3-88c8-c6b1a9d773dc","Le déanamh agus le feiceáil: brí agus úsáid","le-deanamh-agus-le-feiceail-bri-agus-usaid","An difríocht idir obair le déanamh agus rud le feiceáil: dualgas, plean agus infheictheacht, le samplaí soiléire agus codarsnachtaí úsáideacha.","## 1. Gníomh atá romhainn nó rud atá le feiceáil\n\nÚsáideann tú **le déanamh** chun labhairt faoi obair atá fós romhat, faoi dhualgas nó faoi rud atá beartaithe. Le **le feiceáil**, is minic a deir tú go bhfuil rud infheicthe: is féidir é a fheiceáil. Is é an comhthéacs a shoiléiríonn an bhrí.\n\n:::example\nTá dhá rud **le déanamh agam** roimh am lóin: glaoch ar an dochtúir agus an litir a sheoladh.\n\nTá an fharraige **le feiceáil** ón bhfuinneog seo.\n:::\n\nSa chéad sampla, níl na gníomhartha críochnaithe fós. Sa dara sampla, ní dualgas atá i gceist: tá radharc ar an bhfarraige.\n\n## 2. An patrún bunúsach\n\nIs é **le + ainm briathartha** croílár an phatrúin. Ní chuireann **le** séimhiú ar na hainmneacha briathartha sna samplaí seo: **le déanamh**, **le feiceáil**, **le ceannach**.\n\n| Patrún | Sampla | Brí sa chomhthéacs |\n| --- | --- | --- |\n| Tá + rud + le déanamh | Tá obair le déanamh. | Tá obair fós romhainn. |\n| Tá + rud + le déanamh + ag duine | Tá obair le déanamh agam. | Is ormsa atá an obair sin. |\n| Tá + rud + le feiceáil | Tá an túr le feiceáil ón mbóthar. | Is féidir an túr a fheiceáil ón mbóthar. |\n| Ainmfhocal + le + ainm briathartha | Seo na leabhair le ceannach don chúrsa. | Seo na leabhair atá ar an liosta don chúrsa. |\n\nNí gá **tá** a bheith díreach roimh an bhfrása. Is féidir **le déanamh** a chur i ndiaidh ainmfhocail chun é a cháiliú: **obair le déanamh**, **rudaí le déanamh**.\n\n:::note\nNí ainmní an ghnímh é an rud atá luaite i gcónaí. In **Tá an litir le seoladh**, seolfaidh duine éigin an litir. Ní deir an abairt cé a dhéanfaidh é.\n:::\n\n## 3. Obair, dualgas agus plean\n\nBíonn **le déanamh** úsáideach nuair a chuireann tú síos ar chúram atá fós gan chríochnú. Is féidir leat an duine atá freagrach as a lua le **ag**:\n\n- Tá an tuairisc **le críochnú agam** inniu.\n- Tá na ticéid **le ceannach againn** roimh an Aoine.\n- Tá an seomra **le glanadh acu** roimh theacht na n-aíonna.\n\nFéadann an patrún plean nó socrú a chur in iúl freisin.\n\n:::example\n**Dualgas:** Tá an fhoirm le líonadh agat sula bhfaighidh tú an deontas.\n\n**Plean:** Tá an cruinniú le tosú ar a deich amárach.\n:::\n\nSa sampla leis an bhfoirm, tá coinníoll le comhlíonadh. Sa sampla leis an gcruinniú, tá am socraithe ann. Ní hionann **le + ainm briathartha** agus ordú i ngach abairt.\n\nMás mian leat riachtanas a chur in iúl go follasach, is féidir **caithfidh** a úsáid: **Caithfidh tú an fhoirm a líonadh.**\n\n## 4. Le feiceáil: infheictheacht agus comhthéacs\n\nLe radharc, áit nó íomhá, léiríonn **le feiceáil** de ghnáth gur féidir rud a fheiceáil.\n\n:::example\nTá sneachta **le feiceáil** ar bharr an tsléibhe.\n\nTá Máire **le feiceáil** sa ghrianghraf, in aice leis an doras.\n\nNíl an t-oileán **le feiceáil** inniu mar tá ceo ann.\n:::\n\nNí deir na habairtí seo go bhfuil duine ag féachaint ar an rud faoi láthair. Cuireann siad síos ar an méid atá infheicthe sa suíomh sin.\n\nIs féidir le **le feiceáil** rud atá fós ar chlár duine a chur in iúl freisin:\n\n**Tá dhá theach eile le feiceáil againn amárach sula roghnóimid ceann.**\n\nAnseo, tá cuairteanna beartaithe againn. Cuidíonn **againn**, **amárach** agus an chuid eile den abairt leis an mbrí sin a shoiléiriú.\n\n:::tip\nFéach ar an gcomhthéacs iomlán. Is minic a léiríonn **ón bhfuinneog**, **sa ghrianghraf** agus **i bhfad uainn** infheictheacht. Is féidir le ham socraithe agus duine luaite plean a léiriú.\n:::\n\n## 5. Codarsnachtaí le cuimhneamh orthu\n\nNí hionann gníomh atá le déanamh, gníomh atá ar siúl agus gníomh atá críochnaithe.\n\n| Abairt | An rud a insíonn sí duit |\n| --- | --- |\n| Tá an obair **le déanamh agam**. | Tá an obair fós romham. |\n| Táim **ag déanamh na hoibre**. | Táim i mbun na hoibre anois. |\n| Tá an obair **déanta agam**. | Tá an obair críochnaithe. |\n\n:::warning\nNí hionann **Níl aon obair le déanamh agam** agus **Ní féidir liom obair a dhéanamh**. Sa chéad abairt, níl aon chúram oibre romhat. Sa dara habairt, deir tú nach féidir leat an gníomh a dhéanamh.\n:::\n\nAgus tú ag roghnú an phatrúin:\n\n1. Úsáid **le déanamh** le haghaidh cúraim atá fós romhat; luaigh **agam**, **agat** nó foirm eile más gá an duine freagrach a ainmniú.\n2. Úsáid **le feiceáil** nuair is féidir rud a fheiceáil sa suíomh atá i gceist.\n3. Seiceáil an léiríonn an comhthéacs dualgas, plean nó infheictheacht: ní bhíonn an bhrí chéanna ag **le + ainm briathartha** i gcónaí.","ga","B2",120,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a1aafe-7f3f-7120-9432-43a1a8419536","Obair le déanamh, ar siúl agus críochnaithe",false,0,14,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",3,[23],{"id":24,"title":25,"vocabularyListWords":26,"isPublished":40},"01a1aafe-e73b-7bb8-a35f-f9747fb7e788","Focail: Le déanamh agus le feiceáil: brí agus úsáid",[27,42,58,79,94,106,117,128,142,161,175,190,205,221,235,254,269,284,295,310,325,344,371,386],{"id":28,"vocabularyWord":29,"displayOrder":41},"01a1aafe-e73b-7c40-a35f-f97480aebf92",{"id":30,"word":31,"frequency":32,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":34,"audio":16},"01a1aafe-c0a3-7836-8a50-02d9ede3984d","le déanamh",7,"B1",[35],{"id":36,"partOfSpeech":37,"definition":38,"exampleSentences":39,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-c0bb-74ff-80ca-a263f8cea824","PHRASE","Frása a chuirtear i ndiaidh ainmfhocail chun a rá go bhfuil rud éigin fós ag fanacht le déanamh nó gur cheart é a dhéanamh (mar a deirtear 'to be done' i mBéarla).","Tá an iomarca oibre le déanamh agam inniu.\nNíl aon rud eile le déanamh againn anseo.\nCad atá le déanamh anois?",true,1,{"id":43,"vocabularyWord":44,"displayOrder":57},"01a1aafe-e73b-7c94-a35f-f97480e87a16",{"id":45,"word":46,"frequency":47,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":48,"audio":16},"01a1aafe-c0a4-78f0-bf89-a197839574cf","le feiceáil",8,[49,53],{"id":50,"partOfSpeech":37,"definition":51,"exampleSentences":52,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-c0bb-761f-80ca-a263f9c130a0","Ar fáil don tsúil; atá infheicthe nó soiléir don duine a bhreathnaíonn. Úsáidtear é go minic le ‘tá’ nó ‘bhí’ chun a rá go bhfuil rud éigin nó duine éigin infheicthe in áit áirithe.","Ní raibh duine ar bith le feiceáil ar an tsráid.\nBhí na sléibhte le feiceáil go soiléir ón bhfuinneog.\nTá solas beag le feiceáil sa chian.",{"id":54,"partOfSpeech":37,"definition":55,"exampleSentences":56,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-dea3-75fd-9983-f8cb983d8084","Ar fáil le breathnú air nó le taitneamh a bhaint as; úsáidtear é chun cur síos a dhéanamh ar na radharcanna nó na rudaí suimiúla atá in áit éigin.","Tá go leor le feiceáil i gCiarraí.\nAn bhfuil mórán le feiceáil sa mhúsaem seo?\nBhí an-chuid le feiceáil againn le linn na turasóireachta.",2,{"id":59,"vocabularyWord":60,"displayOrder":21},"01a1aafe-e73b-7cd8-a35f-f974816ce0ba",{"id":61,"word":62,"frequency":63,"level":64,"language":9,"partsOfSpeech":65,"audio":16},"01a1aafe-bbee-73d9-a91f-43bb14575b1f","déan",10,"A1",[66,71,75],{"id":67,"partOfSpeech":68,"definition":69,"exampleSentences":70,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d210-7a5e-ba82-006daa805fa1","VERB","Rud a chur i gcrích nó gníomh a dhéanamh; rud a chruthú nó a tháirgeadh (mar shampla bia a dhéanamh nó obair a dhéanamh).","Déanaim m'obair bhaile gach tráthnóna.\nRinne sí císte blasta inné.\nCad atá tú ag déanamh anois?",{"id":72,"partOfSpeech":68,"definition":73,"exampleSentences":74,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-d210-7ab6-ba82-006dab0ecae0","Cuid de nathanna ina gcuirtear gníomh in iúl, nuair a úsáidtear le hainmfhocal (mar shampla déan iarracht, déan botún, déan cinneadh).","Déan iarracht arís, led thoil.\nRinne mé botún sa scrúdú.\nRinne siad cinneadh an teach a dhíol.",{"id":76,"partOfSpeech":68,"definition":77,"exampleSentences":78,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d210-7b02-ba82-006dab578a70","Duine nó rud a chur in iúl a bheith ina rud éigin, nó a athrú go rud éigin eile (mar shampla déan cairde, déan réidh).","Rinne siad cairde den bhuachaill nua.\nDéan réidh don turas, tá an bus ag teacht.\nRinne an teas fuacht den uisce.",{"id":80,"vocabularyWord":81,"displayOrder":93},"01a1aafe-e73b-7d18-a35f-f97481bbe93c",{"id":82,"word":83,"frequency":63,"level":64,"language":9,"partsOfSpeech":84,"audio":16},"01a1aafe-bd33-7f23-9b93-67e532fc24ad","déanamh",[85,89],{"id":86,"partOfSpeech":68,"definition":87,"exampleSentences":88,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d5b3-7db3-8490-ab5387cbb642","Gníomh a dhéanamh nó rud a chur i gcrích; obair, tasc nó gníomhaíocht a chomhlíonadh.","Cad atá tú ag déanamh anois?\nRinne mé m'obair bhaile aréir.\nDéan do dhícheall i gcónaí.",{"id":90,"partOfSpeech":68,"definition":91,"exampleSentences":92,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-d5b3-7dfb-8490-ab538888da13","Rud a chruthú, a ullmhú nó a tháirgeadh; rud nua a thabhairt chun solais as ábhar éigin.","Déanann mo mháthair arán gach Domhnach.\nRinne sí císte do mo bhreithlá.\nTá siad ag déanamh tae sa chistin.",4,{"id":95,"vocabularyWord":96,"displayOrder":105},"01a1aafe-e73b-7d54-a35f-f974825b392f",{"id":97,"word":98,"frequency":47,"level":64,"language":9,"partsOfSpeech":99,"audio":16},"01a1aafe-bc4b-7195-9cae-aae9eb250774","feic",[100],{"id":101,"partOfSpeech":102,"definition":103,"exampleSentences":104,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d3e6-74d4-8ab2-a1276e466b8c","NOUN","Gléas taistil a bhfuil dhá rotha air agus a ghluaiseann nuair a phedálann duine é.","Tá feic nua agam.\nTéim ar scoil ar mo fheic gach lá.\nTá an fheic sin dearg agus glas.",5,{"id":107,"vocabularyWord":108,"displayOrder":116},"01a1aafe-e73b-7d94-a35f-f97482b15e08",{"id":109,"word":110,"frequency":47,"level":64,"language":9,"partsOfSpeech":111,"audio":16},"01a1aafe-bd3f-7c37-b41c-5cd82d696297","feiceáil",[112],{"id":113,"partOfSpeech":68,"definition":114,"exampleSentences":115,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d5b4-7c27-825c-4fa42a9774c7","Rud nó duine a thabhairt faoi deara le do shúile; radharc a fháil ar rud. Is é «feiceáil» an t-ainmfhocal briathartha.","Feicim an cat sa ghairdín.\nAr fhéach tú ar an scannán? Chonaic mé inné é.\nIs maith liom na héin a fheiceáil ar maidin.",6,{"id":118,"vocabularyWord":119,"displayOrder":32},"01a1aafe-e73b-7dd4-a35f-f97483428048",{"id":120,"word":121,"frequency":47,"level":122,"language":9,"partsOfSpeech":123,"audio":16},"01a1aafe-bdde-7760-a1c3-79065df48d3c","ceannaigh","A2",[124],{"id":125,"partOfSpeech":68,"definition":126,"exampleSentences":127,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d785-7e74-aa36-5924967b643c","Rud a fháil trí airgead a íoc as; ceannach a dhéanamh.","Ceannaigh bainne agus arán ón siopa, led thoil.\nCheannaigh mé carr nua an tseachtain seo caite.\nCeannóidh sí féin agus a deirfiúr bronntanais do na páistí.",{"id":129,"vocabularyWord":130,"displayOrder":47},"01a1aafe-e73b-7e10-a35f-f97483a0f81c",{"id":131,"word":132,"frequency":32,"level":122,"language":9,"partsOfSpeech":133,"audio":16},"01a1aafe-bf29-73e0-a668-f96017ab12c7","ceannach",[134,138],{"id":135,"partOfSpeech":102,"definition":136,"exampleSentences":137,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-bf5f-71f6-b7e2-3f498ef82047","An gníomh a bhíonn ann nuair a íocann duine as rud chun é a fháil; an rud a dhéanann custaiméir i siopa.","Is fearr liom ceannach éadaigh a dhéanamh ar líne.\nBhí an ceannach an-simplí sa siopa nua.\nRinne sí ceannach mór ag an margadh Dé Sathairn.",{"id":139,"partOfSpeech":102,"definition":140,"exampleSentences":141,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-db03-70b8-a89b-4dcd8ef41843","Rud a ceannaíodh, go háirithe nuair a bhíonn sé go maith nó go holc ó thaobh luach airgid de.","Is ceannach maith é an carr sin.\nCén ceannach is fearr a rinne tú i mbliana?\nNí raibh an chóta nua ina cheannach ar bith, mar bhí sé róchostasach.",{"id":143,"vocabularyWord":144,"displayOrder":160},"01a1aafe-e73b-7e5c-a35f-f97483a212c6",{"id":145,"word":146,"frequency":47,"level":122,"language":9,"partsOfSpeech":147,"audio":16},"01a1aafe-bef4-7f76-b227-5bf7529b0faf","seol",[148,152,156],{"id":149,"partOfSpeech":102,"definition":150,"exampleSentences":151,"isPrimary":16,"meaningOrder":41},"01a1ab92-daff-7a67-a704-fa2a55da0ccb","Píosa mór éadaigh ar chrann loinge a ghabhann an ghaoth agus a bhogann an bád ar aghaidh.","Tá seol mór bán ar an mbád.\nRéab an ghaoth an seol sa stoirm.\nTá na seolta dearga go hálainn faoin ngrian.",{"id":153,"partOfSpeech":68,"definition":154,"exampleSentences":155,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-daff-7ab3-a704-fa2a56883974","Rud a chur chuig duine nó chuig áit, go háirithe teachtaireacht, litir nó beart.","Seol téacs chugam anocht.\nSheol mé ríomhphost chuig an múinteoir ar maidin.\nSeolfaidh siad an beart chugat amárach.",{"id":157,"partOfSpeech":68,"definition":158,"exampleSentences":159,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-daff-7afb-a704-fa2a56dc9bba","Dul ar farraige nó ar abhainn i long nó i mbád; bád a threorú ar an uisce.","Sheol an bád amach ón gcuan ar maidin.\nSheolamar go dtí an t-oileán i mbád beag.\nSeolann na hiascairí ar an bhfarraige gach lá.",9,{"id":162,"vocabularyWord":163,"displayOrder":63},"01a1aafe-e73b-7e9c-a35f-f974840f60f9",{"id":164,"word":165,"frequency":32,"level":122,"language":9,"partsOfSpeech":166,"audio":16},"01a1aafe-bfb3-76d7-9ccd-c14053a2a55d","seoladh",[167,171],{"id":168,"partOfSpeech":102,"definition":169,"exampleSentences":170,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-c00b-7eb4-89a9-f292ae81898f","An t-ainm agus an t-eolas faoin áit a bhfuil duine ina chónaí nó a seoltar litir nó ríomhphost chuige; mar shampla, seoladh baile nó seoladh ríomhphoist.","Cén seoladh atá agat i nGaillimh?\nScríobh mé do sheoladh ar an gclúdach.\nTá seoladh nua againn ó d'aistrigh muid go Corcaigh.",{"id":172,"partOfSpeech":102,"definition":173,"exampleSentences":174,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-dcd5-77b1-bc9e-44c715a724c8","An gníomh a bhaineann le rud a sheoladh, a chur ar aghaidh nó a thosú go hoifigiúil; mar shampla, seoladh leabhair, seoladh loinge nó seoladh teachtaireachta.","Beidh seoladh an leabhair nua i Halla na Cathrach anocht.\nBhí seoladh na loinge le feiceáil ón gcalafort.\nTá seoladh an ríomhphoist ag brath ar an idirlíon.",{"id":176,"vocabularyWord":177,"displayOrder":189},"01a1aafe-e73b-7edc-a35f-f97484c9437c",{"id":178,"word":179,"frequency":47,"level":122,"language":9,"partsOfSpeech":180,"audio":16},"01a1aafe-bdef-7c87-961f-439957274f80","críochnaigh",[181,185],{"id":182,"partOfSpeech":68,"definition":183,"exampleSentences":184,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d787-71d4-8b9c-bd1ae18e8eaf","Rud a chur i gcrích go hiomlán; deireadh a chur le rud nó le tasc a bhí ar siúl, nó teacht chun deiridh.","Chríochnaigh mé mo chuid obair bhaile aréir.\nCathain a chríochnóidh tú an leabhar sin?\nCríochnaigh d'arán agus ól do bhainne!",{"id":186,"partOfSpeech":68,"definition":187,"exampleSentences":188,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-d787-7218-8b9c-bd1ae1e6f650","Teacht chun deiridh; stopadh nuair a bhíonn rud ar fad déanta nó caite.","Chríochnaigh an scannán ar a deich a chlog.\nCríochnaíonn an scoil ag a trí a chlog gach lá.\nCén uair a chríochnaíonn an cluiche?",11,{"id":191,"vocabularyWord":192,"displayOrder":204},"01a1aafe-e73b-7f1c-a35f-f97485c7a08c",{"id":193,"word":194,"frequency":32,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":195,"audio":16},"01a1aafe-c07f-7900-bd97-ac7f28f57555","críochnú",[196,200],{"id":197,"partOfSpeech":68,"definition":198,"exampleSentences":199,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-dea0-7115-8f8d-0191d07529ba","Rud a thabhairt chun críche; deireadh a chur le tasc nó le gníomh a bhí ar siúl. (Is é críochnú ainmfhocal briathartha an bhriathair seo.)","Chríochnaigh mé m'obair bhaile roimh an dinnéar.\nCríochnaigh do bhricfeasta sula bhfágfaidh tú an teach.\nAn gcríochnóidh tú an leabhar sin go luath?",{"id":201,"partOfSpeech":102,"definition":202,"exampleSentences":203,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-dea0-7199-8f8d-0191d08bd83f","An gníomh a bhaineann le rud a chríochnú; an t-am nó an pointe ag a dtugtar tasc chun críche.","Tá críochnú an tionscadail ag brath ar gach duine sa chlár.\nBhí áthas orm tar éis críochnú na scrúduithe.\nTá cabhair de dhíth orm le críochnú an tí.",12,{"id":206,"vocabularyWord":207,"displayOrder":220},"01a1aafe-e73b-7f58-a35f-f974864cb48c",{"id":208,"word":209,"frequency":41,"level":122,"language":9,"partsOfSpeech":210,"audio":16},"01a1aafe-be6b-7eed-8a8d-e819b187c4e0","glan",[211,216],{"id":212,"partOfSpeech":213,"definition":214,"exampleSentences":215,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d934-7997-ab2e-b988744848b1","ADJECTIVE","Gan salachar ná smál; néata agus úr.","Tá an seomra glan anois.\nCaith léine ghlan chun na scoile.\nTá an t-uisce san abhainn an-ghlan.",{"id":217,"partOfSpeech":68,"definition":218,"exampleSentences":219,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-d934-79df-ab2e-b988745373a6","Salachar a bhaint de rud le huisce, le ceirt nó le scuab; rud a dhéanamh glan.","Glan do sheomra, led thoil.\nGhlan mé an chistin aréir.\nGlanaim na fuinneoga gach Satharn.",13,{"id":222,"vocabularyWord":223,"displayOrder":18},"01a1aafe-e73b-7f98-a35f-f9748742fd2c",{"id":224,"word":225,"frequency":105,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":226,"audio":16},"01a1aafe-c091-740e-b92e-f4225cfc022a","glanadh",[227,231],{"id":228,"partOfSpeech":68,"definition":229,"exampleSentences":230,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-dea2-71a5-8b70-108c2fafeeea","Rud a dhéanamh glan trí smál, salachar nó dramhaíl a bhaint de; rud a ní nó a scuabadh.","Glan an bord, led thoil.\nGhlan sí an teach ar fad inné.\nGlanfaidh mé na fuinneoga amárach.",{"id":232,"partOfSpeech":102,"definition":233,"exampleSentences":234,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-dea2-7221-8b70-108c305be9c0","Glanadh: an gníomh nó an obair lena ndéantar rud glan, is é sin an t-ainmfhocal briathartha de 'glan'.","Tá glanadh mór ag teastáil sa chistin.\nBíonn glanadh an tí ar siúl againn gach Satharn.\nTar éis an ghlanta, bhí an seomra geal néata.",{"id":236,"vocabularyWord":237,"displayOrder":253},"01a1aafe-e73c-7034-9258-db2af422b967",{"id":238,"word":239,"frequency":47,"level":64,"language":9,"partsOfSpeech":240,"audio":16},"01a1aafe-bc7f-71f9-b445-b64be89f72e6","líon",[241,245,249],{"id":242,"partOfSpeech":68,"definition":243,"exampleSentences":244,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d3ea-71f6-9450-7201de6b411d","Rud a chur isteach i soitheach nó in áit go mbíonn sé lán; nó bearna nó foirm a chomhlánú le focail nó eolas.","Líon an ghloine le huisce, le do thoil.\nLíonann sí an buidéal ag an sconna.\nLíon isteach an fhoirm anseo.",{"id":246,"partOfSpeech":102,"definition":247,"exampleSentences":248,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-d3ea-723e-9450-7201deec8a5d","An méid nó an uimhir de dhaoine nó de rudaí i ngrúpa.","Tá líon mór daoine sa halla.\nTá líon na mac léinn ag méadú gach bliain.\nCén líon leabhar atá agat sa mhála?",{"id":250,"partOfSpeech":102,"definition":251,"exampleSentences":252,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d3ea-7282-9450-7201df1e37a1","Uirlis déanta as cordaí fite a úsáidtear chun iasc a ghabháil.","Tá líon nua ag an iascaire.\nRug an t-iascaire ar iasc ina líon.\nTá poll mór sa líon seo.",15,{"id":255,"vocabularyWord":256,"displayOrder":268},"01a1aafe-e73c-7078-9258-db2af46504f9",{"id":257,"word":258,"frequency":32,"level":122,"language":9,"partsOfSpeech":259,"audio":16},"01a1aafe-bf4d-77f4-91d7-5ef01121b7e3","líonadh",[260,264],{"id":261,"partOfSpeech":68,"definition":262,"exampleSentences":263,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-db05-7015-b383-8abacd58fff0","Rud a chur isteach i soitheach nó i spás go mbíonn sé lán. Is é 'líonadh' ainmfhocal briathartha an bhriathair seo, mar shampla 'ag líonadh' an bhuicéid.","Líon an buicéad le huisce glan.\nTá an buachaill ag líonadh an bhuicéid ag an tobar.\nIs maith liom líonadh na gloine le bainne fuar.",{"id":265,"partOfSpeech":68,"definition":266,"exampleSentences":267,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-db05-7061-b383-8abacd9d8b62","Eolas a scríobh isteach i bhfoirm nó i bhfoirmlí go mbíonn siad comhlánaithe.","Caithfidh tú an fhoirm seo a líonadh roimh an gcruinniú.\nLíon isteach d'ainm agus do sheoladh, le do thoil.\nTá an múinteoir ag líonadh na bhfoirmeacha don scoil.",16,{"id":270,"vocabularyWord":271,"displayOrder":283},"01a1aafe-e73c-70b8-9258-db2af498ff77",{"id":272,"word":273,"frequency":32,"level":122,"language":9,"partsOfSpeech":274,"audio":16},"01a1aafe-bf06-7954-aeec-b7b574a619e2","tosaigh",[275,279],{"id":276,"partOfSpeech":68,"definition":277,"exampleSentences":278,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-db00-7f3d-af2b-07425eb94808","Rud a chur ar siúl nó i ngníomh, mar shampla inneall, cluiche nó cruinniú.","Thosaigh an feirmeoir an tarracóir ar maidin.\nTosóimid an cruinniú nuair a thiocfaidh Seán.\nTosaigh an cluiche, a Mháire!",{"id":280,"partOfSpeech":68,"definition":281,"exampleSentences":282,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-db00-7ef1-af2b-07425e83f5be","Tús a chur le rud nó tús a ghlacadh; dul i mbun gnímh nó imeachta den chéad uair.","Tosaigh ag obair anois, led thoil.\nTosaíonn an scoil ar a naoi a chlog gach maidin.\nThosaigh sé ag cur báistí aréir.",17,{"id":285,"vocabularyWord":286,"displayOrder":294},"01a1aafe-e73c-70f4-9258-db2af5442de0",{"id":287,"word":288,"frequency":41,"level":64,"language":9,"partsOfSpeech":289,"audio":16},"01a1aafe-bdb8-762e-8886-1987eb99c2d5","tosú",[290],{"id":291,"partOfSpeech":68,"definition":292,"exampleSentences":293,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d783-72dc-bee3-fdfe273ea675","Is é \"tosú\" ainmfhocal briathartha an bhriathair \"tosaigh\". Ciallaíonn sé an gníomh a bheith ag cur tús le rud, nó rud a thosú den chéad uair.","Tá an scoil ag tosú ar a naoi a chlog.\nIs maith liom tosú ag obair go luath ar maidin.\nTá sé in am tosú ar an gceacht.",18,{"id":296,"vocabularyWord":297,"displayOrder":309},"01a1aafe-e73c-7134-9258-db2af54f475b",{"id":298,"word":299,"frequency":41,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":300,"audio":16},"01a1aafe-bfde-70bf-bcb7-0e7d9adf1512","dualgas",[301,305],{"id":302,"partOfSpeech":102,"definition":303,"exampleSentences":304,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-dcd8-7ece-9e8b-0bc28eeec62b","Rud atá le déanamh ag duine de bharr oibleagáide morálta, dlíthiúla nó oibre; freagracht a bhaineann le post nó le cúram.","Is é an dualgas atá orm aire a thabhairt do mo thuismitheoirí atá aosta.\nTá sé de dhualgas ar an múinteoir cabhrú leis na daltaí go léir.\nRinne an garda a dhualgas agus chuir sé stop leis an tráchta.",{"id":306,"partOfSpeech":102,"definition":307,"exampleSentences":308,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-dcd8-7f16-9e8b-0bc28efd00d8","Cáin a ghearrtar ar earraí, go háirithe ar earraí a thugtar isteach sa tír nó ar earraí áirithe ar nós tobac agus alcóil.","Caithfidh tú dualgas a íoc ar an earra seo ag an gcustam.\nTá dualgas ard ar thobac agus ar alcól sa tír seo.\nNí íocann tú aon dualgas ar earraí atá faoi bhun na teorann.",19,{"id":311,"vocabularyWord":312,"displayOrder":324},"01a1aafe-e73c-7174-9258-db2af601882b",{"id":313,"word":314,"frequency":47,"level":122,"language":9,"partsOfSpeech":315,"audio":16},"01a1aafe-bfae-793c-b439-de91fd5e7434","plean",[316,320],{"id":317,"partOfSpeech":102,"definition":318,"exampleSentences":319,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-c00b-78a4-89a9-f292abc2c1b2","Socrú nó smaoineamh a dhéantar roimh ré faoin gcaoi a ndéanfar rud éigin nó faoin rud a dhéanfaidh duine amach anseo.","An bhfuil plean agat don deireadh seachtaine?\nTá plean maith againn don turas go Gaillimh.\nNíl aon phlean agam fós don samhradh.",{"id":321,"partOfSpeech":102,"definition":322,"exampleSentences":323,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-dcd5-71bd-bc9e-44c712dfb7ec","Líníocht nó léaráid a thaispeánann dearadh nó leagan amach áite nó foirgnimh.","Chuir an t-ailtire plean an tí ar an mbord.\nFéach ar phlean an bhaile mhóir chun an leabharlann a aimsiú.\nTá plean an árasáin an-soiléir.",20,{"id":326,"vocabularyWord":327,"displayOrder":343},"01a1aafe-e73c-71b0-9258-db2af6ec9611",{"id":328,"word":329,"frequency":32,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":330,"audio":16},"01a1aafe-c083-7499-ba70-8b62644800d0","cúram",[331,335,339],{"id":332,"partOfSpeech":102,"definition":333,"exampleSentences":334,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-c0b9-727a-bcc3-e10524ae294a","Freagracht as duine nó rud a chosaint, a chothú nó a bhainistiú; an obair a bhaineann le duine nó le rud a thabhairt faoi deara.","Tá cúram triúr páistí ar Shiobhán.\nGlacann sí cúram mór dá máthair agus í breoite.\nTá cúram na scoile ar an bpríomhoide nua.",{"id":336,"partOfSpeech":102,"definition":337,"exampleSentences":338,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-dea0-7761-8f8d-0191d1e07080","Imní nó buairt aigne faoi rud éigin; mothú míshuaimhneach faoi rud a d'fhéadfadh titim amach.","Ná bíodh cúram ort, beidh gach rud i gceart.\nBhí cúram mór air faoin scrúdú.\nNíl aon chúram orthu faoin airgead.",{"id":340,"partOfSpeech":102,"definition":341,"exampleSentences":342,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a1ab92-dea0-77dd-8f8d-0191d29cc318","Dualgas, post nó obair atá le déanamh; úsáidtear san iolra go minic le haghaidh na rudaí a bhíonn le déanamh gach lá.","Bíonn cúraimí an tí ar fad ar Mháire.\nTar éis cúraimí an lae, shuigh siad os comhair na tine.\nTá a lán cúraimí oibre orm an tseachtain seo.",21,{"id":345,"vocabularyWord":346,"displayOrder":370},"01a1aafe-e73c-720c-9258-db2af71054c3",{"id":347,"word":348,"frequency":63,"level":122,"language":9,"partsOfSpeech":349,"audio":16},"01a1aafe-bdd8-7b3f-972e-64896daba409","caith",[350,354,358,362,366],{"id":351,"partOfSpeech":68,"definition":352,"exampleSentences":353,"isPrimary":16,"meaningOrder":21},"01a1ab92-d785-780c-aa36-592492e6e082","Éadaí, bróga nó seodra a bheith ort; mar shampla, cóta a chaitheamh.","Caitheann sí cóta dearg sa gheimhreadh.\nChaith na páistí éadaí scoile inniu.\nNá caith na bróga nua sin sa bháisteach.",{"id":355,"partOfSpeech":68,"definition":356,"exampleSentences":357,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1ab92-d785-7780-aa36-592491fe7185","Am a chaitheamh: tréimhse ama a bheith agat nó a úsáid ar bhealach áirithe.","Caithim an samhradh ag an trá gach bliain.\nChaith siad an oíche ag canadh agus ag damhsa.\nCá gcaithfidh tú an Nollaig i mbliana?",{"id":359,"partOfSpeech":68,"definition":360,"exampleSentences":361,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-d785-77c8-aa36-5924929ae98c","Rud a chur isteach sa bhéal agus a shlogadh, nó bia nó deoch a ithe nó a ól; mar shampla, bia a chaitheamh.","Caithim bricfeasta gach maidin ar a hocht a chlog.\nCad a chaith tú don lón inniu?\nNíor chaith sé aon rud ó mhaidin.",{"id":363,"partOfSpeech":68,"definition":364,"exampleSentences":365,"isPrimary":16,"meaningOrder":93},"01a1ab92-d785-784c-aa36-592493c85236","Rud a chaitheamh: é a sheoladh tríd an aer lena lámh; nó airgead a chaitheamh, is é sin é a chur amú nó a úsáid ar rudaí.","Caith an liathróid chugam!\nChaith an buachaill cloch isteach san abhainn.\nChaith sé an t-airgead ar fad ar chluichí físe.",{"id":367,"partOfSpeech":68,"definition":368,"exampleSentences":369,"isPrimary":16,"meaningOrder":105},"01a1ab92-d785-788c-aa36-592493fe1471","Toitín nó píopa a chaitheamh: deatach tobac a análú isteach agus amach.","Ní chaitheann m'athair toitíní a thuilleadh.\nNíor chaith sí riamh i rith a saoil.\nNá caith tobac sa teach seo, le do thoil.",22,{"id":372,"vocabularyWord":373,"displayOrder":385},"01a1aafe-e73c-724c-9258-db2af7b917f4",{"id":374,"word":375,"frequency":116,"level":33,"language":9,"partsOfSpeech":376,"audio":16},"01a1aafe-c099-7be8-9677-f42d0abe8483","infheicthe",[377,381],{"id":378,"partOfSpeech":213,"definition":379,"exampleSentences":380,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-c0ba-796c-a8c7-bd9531ef4202","Ar féidir a fheiceáil leis an tsúil; le feiceáil.","Tá an réalta sin infheicthe gan teileascóp.\nBhí an teach infheicthe ón mbóthar mór.\nNí raibh an cósta infheicthe tríd an gceo.",{"id":382,"partOfSpeech":213,"definition":383,"exampleSentences":384,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-dea2-7bf1-8b70-108c36c84518","Soiléir nó follasach, mar a thugann daoine faoi deara go héasca é.","Bhí an difríocht idir an dá phictiúr infheicthe láithreach.\nBhí an tuirse infheicthe ar a aghaidh.\nTá feabhas infheicthe ar a cuid Gaeilge ón mbliain seo caite.",23,{"id":387,"vocabularyWord":388,"displayOrder":400},"01a1aafe-e73c-7288-9258-db2af87a6b3c",{"id":389,"word":390,"frequency":32,"level":122,"language":9,"partsOfSpeech":391,"audio":16},"01a1aafe-bf31-7118-864d-a079b77b36c7","déanta",[392,396],{"id":393,"partOfSpeech":213,"definition":394,"exampleSentences":395,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a1aafe-bf5f-79c2-b7e2-3f4990d4f4c8","Críochnaithe; tar éis a dhéanamh nó a chur i gcrích (aidiacht bhriathartha de 'déan').","Tá an obair déanta agam.\nAn bhfuil an obair bhaile déanta agat?\nTá an dinnéar déanta agus is féidir linn ithe anois.",{"id":397,"partOfSpeech":213,"definition":398,"exampleSentences":399,"isPrimary":16,"meaningOrder":57},"01a1ab92-db03-777c-a89b-4dcd9199ab1c","Cruthaithe nó táirgthe as ábhar áirithe nó in áit áirithe; tógtha.","Tá an bord seo déanta d'adhmad.\nTá an mála seo déanta de leathar.\nIs earra déanta in Éirinn é.",24,{"name":15,"slug":402,"language":9},"obair-le-deanamh-ar-siul-criochnaithe-b2",[],[405,414,420],{"@id":406,"@type":407,"id":408,"grammarPage":409,"title":410,"instructions":411,"displayOrder":17,"type":412,"questionCount":204,"blankCount":204,"isCompleted":16,"ogImageUrl":413},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-add9-7f23-8c59-e53a891096be","GrammarExercise","01a1aafe-add9-7f23-8c59-e53a891096be","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-829b-7bb3-88c8-c6b1a9d773dc","Cúraimí agus socruithe: le + ainm briathartha","Roghnaigh an freagra a oireann don abairt agus don chomhthéacs.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_097c6341-6269-4f8a-945d-381f1534e23f_hero.webp?v=1793870179",{"@id":415,"@type":407,"id":416,"grammarPage":409,"title":417,"instructions":418,"displayOrder":41,"type":412,"questionCount":204,"blankCount":204,"isCompleted":16,"ogImageUrl":419},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-adec-7ded-8a2b-ad3916a57acf","01a1aafe-adec-7ded-8a2b-ad3916a57acf","Radharc, cuairteanna agus staid an ghnímh","Léigh an comhthéacs iomlán agus roghnaigh an freagra ceart.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_ba72d574-5439-4be8-84be-c3e2d998bd95_hero.webp?v=1793870179",{"@id":421,"@type":407,"id":422,"grammarPage":409,"title":423,"instructions":424,"displayOrder":57,"type":425,"questionCount":189,"blankCount":189,"isCompleted":16,"ogImageUrl":426},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-ae03-7e5f-8a16-68f4deab4e8a","01a1aafe-ae03-7e5f-8a16-68f4deab4e8a","Cúraimí tí agus radhairc: abairtí a thógáil","Cuir na píosaí san ord ceart chun abairt a dhéanamh. Tá píosaí breise ann nach n-úsáidfidh tú. Coinnigh an bantas ceangailte leis na focail.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_910c06bb-483e-4e99-806d-099f972e0f25_hero.webp?v=1793870179",null]