[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-ga-orduimhreacha-agus-datai":3,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-82f5-7c0c-ac4e-b6e80504e776":450,"exercise-list-path-ga-none":492},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"totalExercises":17,"vocabularyLists":20,"readyImages":449},"01a1aafe-82f5-7c0c-ac4e-b6e80504e776","Orduimhreacha agus dátaí","orduimhreacha-agus-datai","Úsáid orduimhreacha chun ord agus dátaí a chur in iúl: an chéad lá, an dara lá, dátaí scríofa agus ainmneacha míonna i bhfrásaí simplí cruinne.","Úsáideann tú **orduimhreacha** chun áit sa tsraith a léiriú: an chéad duine, an dara duine. Úsáideann tú iad freisin chun dátaí a rá. Anseo, foghlaimeoidh tú conas ord agus dátaí simplí a chur in iúl.\n\n## 1. Áit sa tsraith\n\nInsíonn orduimhir duit cén áit atá ag duine nó ag rud sa tsraith.\n\n:::example\nTá triúr ag fanacht sa scuaine. Is í Aoife **an chéad duine**, is é Seán **an dara duine**, agus is í Nóra **an tríú duine**.\n:::\n\nTagann an orduimhir roimh an ainmfhocal:\n\n- **an chéad leathanach**;\n- **an dara ceacht**;\n- **an tríú lá**.\n\n## 2. Na horduimhreacha ó 1 go 10\n\nFoghlaim na foirmeacha seo leis an alt **an** agus leis an ainmfhocal **lá**.\n\n| Uimhir | Orduimhir le hainmfhocal |\n| --- | --- |\n| 1 | an chéad lá |\n| 2 | an dara lá |\n| 3 | an tríú lá |\n| 4 | an ceathrú lá |\n| 5 | an cúigiú lá |\n| 6 | an séú lá |\n| 7 | an seachtú lá |\n| 8 | an t-ochtú lá |\n| 9 | an naoú lá |\n| 10 | an deichiú lá |\n\nFanann an t-ainmfhocal san uimhir uatha: **an tríú lá**, ní *an tríú laethanta*.\n\n## 3. An chéad agus an t-ochtú\n\nCuireann **céad** séimhiú ar an ainmfhocal ina dhiaidh: **an chéad bhus**, **an chéad cheacht**. Ní chuirtear séimhiú ar **d** ná **t** i ndiaidh **céad**: **an chéad duine**, **an chéad teach**. Ní chuireann na horduimhreacha eile sa tábla séimhiú air: **an dara bus**, **an tríú ceacht**. Cuir **h** roimh ainmfhocal a thosaíonn le guta i ndiaidh na n-orduimhreacha eile: **an dara háit**, **an tríú huair**.\n\n:::example\nSeo **an chéad cheist**. Tá sí éasca.\n\nSeo **an dara ceist**. Tá sí níos deacra.\n:::\n\nCuir **t-** roimh orduimhir a thosaíonn le guta i ndiaidh **an**: **an t-ochtú lá**. Feicfidh tú an patrún céanna san fhrása **an t-aonú lá déag**.\n\n:::warning\nTá difríocht idir **an chéad lá** agus **céad lá**. Léiríonn an chéad cheann áit sa tsraith; ciallaíonn an dara ceann 100 lá.\n:::\n\n## 4. Dáta a scríobh agus a rá\n\nI ndáta scríofa, is féidir uimhir an lae agus ainm na míosa a úsáid: **5 Márta**. Nuair a deir tú an dáta, is féidir an patrún seo a úsáid:\n\n**an + orduimhir + lá + de mhí…**\n\n| Dáta scríofa | Dáta le rá |\n| --- | --- |\n| 1 Eanáir | an chéad lá de mhí Eanáir |\n| 2 Feabhra | an dara lá de mhí Feabhra |\n| 5 Márta | an cúigiú lá de mhí an Mhárta |\n| 8 Nollaig | an t-ochtú lá de mhí na Nollag |\n\n:::note\nNí bhíonn an fhoirm chéanna ar ainm na míosa i gcónaí. Foghlaim na frásaí iomlána: **de mhí Eanáir**, **de mhí Feabhra**, **de mhí an Mhárta**, **de mhí na Nollag**.\n:::\n\n| Mí | Frása sa dáta |\n| --- | --- |\n| Eanáir | de mhí Eanáir |\n| Feabhra | de mhí Feabhra |\n| Márta | de mhí an Mhárta |\n| Aibreán | de mhí Aibreáin |\n| Bealtaine | de mhí na Bealtaine |\n| Meitheamh | de mhí an Mheithimh |\n| Iúil | de mhí Iúil |\n| Lúnasa | de mhí Lúnasa |\n| Meán Fómhair | de mhí Mheán Fómhair |\n| Deireadh Fómhair | de mhí Dheireadh Fómhair |\n| Samhain | de mhí na Samhna |\n| Nollaig | de mhí na Nollag |\n\nChun a rá cathain a tharlaíonn rud, cuir **ar** roimh an dáta. Tar éis **ar an**, cuir urú ar **c** agus **f** sna horduimhreacha seo: **ar an gcéad lá**, **ar an gceathrú lá**, **ar an gcúigiú lá**, **ar an bhfichiú lá**. Ní chuirtear urú ar **d** ná **t** anseo: **ar an dara lá**, **ar an tríú lá**.\n\n:::note\nI nGaeilge Uladh, úsáidtear séimhiú sna frásaí seo: **ar an chéad lá**, **ar an cheathrú lá**. Is iad **ar an gcéad lá** agus **ar an gceathrú lá** na foirmeacha a úsáidimid anseo.\n:::\n\n:::example\n**Cén dáta atá ann inniu?**\n\nInniu an cúigiú lá de mhí an Mhárta.\n\n**Cathain a bheidh an cruinniú ann?**\n\nBeidh sé ann **ar an ochtú lá de mhí an Mhárta**.\n:::\n\nTabhair faoi deara: **an t-ochtú lá**, ach **ar an ochtú lá**, gan **t-** i ndiaidh **ar an**.\n\n## 5. Dátaí ó 11 go 31\n\nSna dátaí seo, tagann **lá** idir codanna na huimhreach: **an dara lá déag**, **an dara lá is fiche**.\n\n| Uimhir an lae | Foirm le rá |\n| --- | --- |\n| 11 | an t-aonú lá déag |\n| 12 | an dara lá déag |\n| 13 | an tríú lá déag |\n| 19 | an naoú lá déag |\n| 20 | an fichiú lá |\n| 21 | an t-aonú lá is fiche |\n| 22 | an dara lá is fiche |\n| 29 | an naoú lá is fiche |\n| 30 | an tríochadú lá |\n| 31 | an t-aonú lá is tríocha |\n\nLeanann 14–18 patrún 13: mar shampla, **an ceathrú lá déag**, **an t-ochtú lá déag**. Leanann 23–28 patrún 22: **an tríú lá is fiche**, **an t-ochtú lá is fiche**.\n\n:::example\n**Cén dáta atá ann inniu?**\n\nInniu **an t-aonú lá is fiche de mhí Eanáir**.\n\n**Cathain a bheidh an chóisir ann?**\n\nBeidh sí ann **ar an dara lá déag de mhí Feabhra**.\n:::\n\n:::tip\nÚsáid **an chéad lá** don chéad lá den mhí, ach **an t-aonú lá déag** do 11 agus **an t-aonú lá is fiche** do 21. Tar éis **ar an**, scríobh **ar an aonú lá déag** gan **t-**.\n:::\n\n## 6. Seiceáil thapa\n\n1. Roghnaigh an orduimhir: **an dara**, **an tríú**, **an ceathrú**.\n2. Cuir ainmfhocal uatha léi: **an dara lá**.\n3. Más dáta é, cuir an mhí leis: **an dara lá de mhí Eanáir**.\n4. Chun am imeachta a thabhairt, úsáid **ar**: **ar an dara lá de mhí Eanáir**. Cuimhnigh ar an urú: **ar an gcúigiú lá de mhí Eanáir**.\n\nCuimhnigh ar na foirmeacha speisialta: **an chéad lá**, **an t-aonú lá déag**, **an fichiú lá** agus **an tríochadú lá**.","ga","A2",65,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a1aafe-7f17-76b3-9564-3e54b12f0ec8",false,0,6,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[21],{"id":22,"title":23,"vocabularyListWords":24,"isPublished":37},"01a1aafe-eb73-781c-9025-2551b50ea7ef","Orduimhreacha agus míonna na bliana",[25,50,60,71,90,101,111,121,135,146,157,168,180,191,206,217,228,247,258,273,284,295,311,322,337,348,359,374,385,396,411,426,438],{"id":26,"vocabularyWord":27,"displayOrder":38},"01a1aafe-eb73-7894-9025-2551b5929142",{"id":28,"word":29,"frequency":30,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":31,"audio":15},"01a1aafe-bddd-742e-adc6-ceda8c68e17f","céad",8,[32,39,44],{"id":33,"partOfSpeech":34,"definition":35,"exampleSentences":36,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d785-7ce8-aa36-59249509da5a","NUMERAL","An uimhir 100, is é sin deich n-uaire a deich; úsáidtear í le hainmfhocal in uimhir uatha (céad bliain, céad euro).","Tá céad euro agam i mo phóca.\nTá an scoil seo céad bliain d'aois.\nTá céad dalta i mbliain a haon den scoil.",true,1,{"id":40,"partOfSpeech":34,"definition":41,"exampleSentences":42,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1ab92-d785-7d2c-aa36-5924952a0a4b","Uimhir ordúil (le an roimhe): ar tús i sraith nó in ord; an duine nó an rud a thagann roimh gach duine nó rud eile (an chéad lá, an chéad uair).","Is é seo an chéad uair dom i mBaile Átha Cliath.\nBhuaigh Máire an chéad duais sa chomórtas.\nCén chéad rud a dhéanann tú ar maidin?",2,{"id":45,"partOfSpeech":46,"definition":47,"exampleSentences":48,"isPrimary":15,"meaningOrder":49},"01a1ab92-d785-7d70-aa36-5924958d9eb5","NOUN","Grúpa de chéad duine nó rud, nó an uimhir 100 mar ainmfhocal; sa iolra, úsáidtear é chun líon mór a chur in iúl (na céadta).","Tháinig na céadta duine chuig an gceolchoirm.\nTá céad amháin ag teastáil uainn le haghaidh an chlár.\nChaith siad céadta uaireanta ag obair ar an tionscadal.",3,{"id":51,"vocabularyWord":52,"displayOrder":43},"01a1aafe-eb73-78cc-9025-2551b59507e8",{"id":53,"word":54,"frequency":30,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":55,"audio":15},"01a1aafe-be48-7afd-9334-0248d5c96b6b","dara",[56],{"id":57,"partOfSpeech":34,"definition":58,"exampleSentences":59,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d932-7205-b8be-889cccd2ec94","An uimhir ord a thagann i ndiaidh an chéad cheann agus roimh an tríú ceann; an rud atá in áit uimhir a dó in ord nó i sraith.","Is é seo an dara uair dom teacht go Gaillimh.\nTá mo chara ina cónaí ar an dara hurlár, ach tá mise ar an gcéad urlár.\nRugadh m'iníon an dara lá de Mheitheamh.",{"id":61,"vocabularyWord":62,"displayOrder":49},"01a1aafe-eb73-78f0-9025-2551b5ea6b11",{"id":63,"word":64,"frequency":65,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":66,"audio":15},"01a1aafe-bf0c-7429-9511-97a16463996a","tríú",7,[67],{"id":68,"partOfSpeech":34,"definition":69,"exampleSentences":70,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-db01-7563-ab83-e4a1ede7a6f1","An uimhir ordail a thagann i ndiaidh an dara ceann agus roimh an gceathrú ceann; an ceann atá in aice leis an uimhir a trí in ord.","Is é an tríú lá den mhí é inniu.\nTá mo dheirfiúr sa tríú rang.\nTháinig sí sa tríú áit sa rás.",{"id":72,"vocabularyWord":73,"displayOrder":89},"01a1aafe-eb73-7914-9025-2551b62dbaff",{"id":74,"word":75,"frequency":65,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":76,"audio":15},"01a1aafe-bde0-7d79-a5ac-d18396f3d7b7","ceathrú",[77,81,85],{"id":78,"partOfSpeech":46,"definition":79,"exampleSentences":80,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d786-70f1-9417-84b1d689e4bd","Ceann de cheithre chuid chothroma de rud; an ceathrú cuid d'iomlán, nó cúig nóiméad déag d'uair an chloig.","D'ith mé ceathrú den chíste.\nTá sé ceathrú tar éis a trí.\nFanfaimid ceathrú uaire leis an mbus.",{"id":82,"partOfSpeech":46,"definition":83,"exampleSentences":84,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1ab92-d786-714d-9417-84b1d7793a15","Cuid de choirp ainmhí a mharaítear le haghaidh feola, go háirithe géag agus an ghlúin nó an t-ioscaid: cuid thosaigh nó chúil den ainmhí.","Cheannaigh an búistéir ceathrú caoireola.\nChuir sí ceathrú uaineola san oigheann.\nBhí ceathrú mairteola ar crochadh sa siopa.",{"id":86,"partOfSpeech":34,"definition":87,"exampleSentences":88,"isPrimary":15,"meaningOrder":49},"01a1ab92-d786-718d-9417-84b1d81fab88","An uimhir ordúil a thagann i ndiaidh an tríú ceann agus roimh an gcúigiú ceann; uimhir 4 in ord.","Is í seo an ceathrú bliain agam ar an ollscoil.\nIs é an ceathrú lá den tseachtain é.\nTá mo chara ina chónaí ar an gceathrú urlár.",4,{"id":91,"vocabularyWord":92,"displayOrder":95},"01a1aafe-eb73-7958-9025-2551b720ba78",{"id":93,"word":94,"frequency":95,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":96,"audio":15},"01a1aafe-be43-748f-bbea-b2933d54b53c","cúigiú",5,[97],{"id":98,"partOfSpeech":34,"definition":99,"exampleSentences":100,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d931-7a3c-9b8f-37324f2d86e1","Uimhir ordúil a thaispeánann an cúigiú háit i sraith, i ndiaidh an cheathrú ceann agus roimh an séú ceann.","Is é an cúigiú lá de Bhealtaine inniu.\nTá mo dheirfiúr sa chúigiú bliain ar scoil.\nIs í Bealtaine an chúigiú mí den bhliain.",{"id":102,"vocabularyWord":103,"displayOrder":17},"01a1aafe-eb73-797c-9025-2551b72db6af",{"id":104,"word":105,"frequency":17,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":106,"audio":15},"01a1aafe-bef6-72af-8ab1-cefa4ba59922","séú",[107],{"id":108,"partOfSpeech":34,"definition":109,"exampleSentences":110,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-daff-7c07-a704-fa2a5798fcaa","An uimhir ordúil a thagann tar éis an chúigiú ceann agus roimh an seachtú ceann; ainmníonn sí an rud atá i seisiú háit i sraith.","Is é an séú lá den mhí é inniu.\nTá Máire sa séú rang ar scoil.\nIs é Seán an séú duine sa scuaine.",{"id":112,"vocabularyWord":113,"displayOrder":65},"01a1aafe-eb73-7998-9025-2551b823d1c9",{"id":114,"word":115,"frequency":95,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":116,"audio":15},"01a1aafe-beef-7213-9397-cb489bf67aec","seachtú",[117],{"id":118,"partOfSpeech":34,"definition":119,"exampleSentences":120,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-daff-7427-a704-fa2a520f7fcf","An uimhir ordúil a thagann tar éis an séú agus roimh an ochtú; é nó í i seithe seacht in ord nó i sraith.","Is é seo an seachtú leabhar atá léite agam i mbliana.\nTá cónaí orm ar an seachtú hurlár.\nBhí Ciara sa seachtú háit sa rás.",{"id":122,"vocabularyWord":123,"displayOrder":30},"01a1aafe-eb73-79b8-9025-2551b8861b47",{"id":124,"word":125,"frequency":38,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":126,"audio":15},"01a1aafe-be9d-7bcd-98b1-d4592fee38fd","ochtú",[127,131],{"id":128,"partOfSpeech":34,"definition":129,"exampleSentences":130,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d939-7967-82b3-ad1101fc1e96","An uimhir ordúil a thagann i ndiaidh an seachtú agus roimh an naoú; é sin le rá, an rud a bhfuil seacht gcinn eile roimhe i sraith.","Is é an t-ochtú lá den mhí inniu.\nChríochnaigh mé san ochtú háit sa rás.\nRugadh m'aintín an t-ochtú lá de Lúnasa.",{"id":132,"partOfSpeech":46,"definition":133,"exampleSentences":134,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1ab92-d939-79af-82b3-ad110232720c","Ceann de hocht gcuid chothroma de rud iomlán.","D'ith mé ochtú den chíste.\nTá ochtú den airgead caite agam cheana.\nRoinn an múinteoir an pizza ina ochtúnna.",{"id":136,"vocabularyWord":137,"displayOrder":145},"01a1aafe-eb73-7a34-9025-2551b91f99c0",{"id":138,"word":139,"frequency":38,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":140,"audio":15},"01a1aafe-be92-7097-85b1-8db912053189","naoú",[141],{"id":142,"partOfSpeech":34,"definition":143,"exampleSentences":144,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d938-7d69-a76f-c2139d785aa3","An uimhir ord a thagann i ndiaidh an ochtú agus roimh an deichiú; an rud nó an duine atá i bhfeighil an naoi n-uimhir in ord.","Is é an naoú lá de Mheán Fómhair é inniu.\nTá mo dheirfiúr sa naoú rang ar scoil.\nIs é seo an naoú leabhar sa tsraith.",9,{"id":147,"vocabularyWord":148,"displayOrder":156},"01a1aafe-eb73-7a54-9025-2551b9dc0fed",{"id":149,"word":150,"frequency":43,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":151,"audio":15},"01a1aafe-be4d-74cd-8edd-9d827c40a064","deichiú",[152],{"id":153,"partOfSpeech":34,"definition":154,"exampleSentences":155,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d932-76c1-b8be-889ccf59eee8","Uimhir ordúil a thaispeánann an áit nó an pointe ag deich in ord, i ndiaidh an naoú ceann agus roimh an aonú ceann déag.","Is é an deichiú lá de Mhárta é inniu.\nSeo í an deichiú bliain dom ag obair anseo.\nBhuaigh Seán an deichiú duais sa chomórtas.",10,{"id":158,"vocabularyWord":159,"displayOrder":167},"01a1aafe-eb73-7a70-9025-2551ba4dce1d",{"id":160,"word":161,"frequency":38,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":162,"audio":15},"01a1aafe-bdc9-7a87-b671-fc775e7c78de","aonú",[163],{"id":164,"partOfSpeech":34,"definition":165,"exampleSentences":166,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d784-76a0-8bb1-b2e72d959191","An uimhir ord a thagann ó 'aon'. Úsáidtear í le huimhreacha eile chun áit in ord a chur in iúl, mar shampla 'an t-aonú lá déag' (11ú) nó 'an t-aonú lá is fiche' (21ú).","Is é an t-aonú lá déag de Bhealtaine é inniu.\nRugadh í an t-aonú lá is fiche de Mhárta.\nIs í seo an aonú bliain is fiche den chlub.",11,{"id":169,"vocabularyWord":170,"displayOrder":179},"01a1aafe-eb73-7a8c-9025-2551baf7b15b",{"id":171,"word":172,"frequency":65,"level":173,"language":9,"partsOfSpeech":174,"audio":15},"01a1aafe-bbed-73e3-a570-4e31bf18e009","déag","A1",[175],{"id":176,"partOfSpeech":34,"definition":177,"exampleSentences":178,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d210-78fa-ba82-006da995a0c3","Focal a chuirtear i ndiaidh an ainmfhocail, tar éis uimhreacha ó “a haon” go “a naoi”, chun na huimhreacha ó aon déag (11) go naoi déag (19) a dhéanamh. Léiríonn sé “deich n-a bhreis” (-teen).","Tá trí bliana déag d'aois ag mo dheartháir.\nTá dhá mhí dhéag sa bhliain.\nTá cúig leabhar déag ar an mbord.",12,{"id":181,"vocabularyWord":182,"displayOrder":190},"01a1aafe-eb73-7aa8-9025-2551bbb7162f",{"id":183,"word":184,"frequency":38,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":185,"audio":15},"01a1aafe-be60-79c4-81fe-7b6431f2fa46","fichiú",[186],{"id":187,"partOfSpeech":34,"definition":188,"exampleSentences":189,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d933-7ca7-aae9-f01bedd64f08","An uimhir ord a thagann i ndiaidh an naoú ceann déag agus roimh an gcéad cheann is fiche; an 20ú ceann i sraith.","Is é seo an fichiú lá den mhí.\nBhuaigh an fichiú rathaí an rás.\nIs í seo an fichiú bliain dá hobair san oifig.",13,{"id":192,"vocabularyWord":193,"displayOrder":205},"01a1aafe-eb73-7ad8-9025-2551bbd43f41",{"id":194,"word":195,"frequency":38,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":196,"audio":15},"01a1aafe-be5f-7961-a635-b296a8d81336","fiche",[197,201],{"id":198,"partOfSpeech":34,"definition":199,"exampleSentences":200,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d933-7b5f-aae9-f01bec30423d","An uimhir 20, a thagann i ndiaidh a naoi déag agus roimh fiche a haon; úsáidtear í le hainmfhocal uatha (fiche bliain, fiche euro).","Tá fiche dalta sa rang s'againne.\nTá mo dheirfiúr fiche bliain d'aois.\nCheannaigh mé fiche stampa ag an oifig phoist.",{"id":202,"partOfSpeech":46,"definition":203,"exampleSentences":204,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1ab92-d933-7ba7-aae9-f01becdc792b","An uimhir 20 nuair a labhraítear uirthi mar ainmfhocal, nó grúpa de fiche duine nó rud.","Is é fiche an uimhir a thagann i ndiaidh a naoi déag.\nTháinig fiche acu chuig an gcruinniú aréir.\nScríobh sé an fiche ar an gclár dubh.",14,{"id":207,"vocabularyWord":208,"displayOrder":216},"01a1aafe-eb73-7b10-9025-2551bc978369",{"id":209,"word":210,"frequency":38,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":211,"audio":15},"01a1aafe-bf0b-72a1-a3c6-05812850d708","tríochadú",[212],{"id":213,"partOfSpeech":34,"definition":214,"exampleSentences":215,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-db01-745b-ab83-e4a1ed429543","Uimhir ord a thaispeánann an áit nó an pointe sa tsraith tar éis an naoú duine nó rud is fiche; an uimhir 30 in ord: an rud a thagann i ndiaidh an naoú ceann is fiche.","Is é an tríochadú lá den mhí é inniu.\nBeidh a tríochadú breithlá ag mo dheirfiúr an tseachtain seo chugainn.\nLéigh an tríochadú leathanach den leabhar.",15,{"id":218,"vocabularyWord":219,"displayOrder":227},"01a1aafe-eb73-7b54-9025-2551bcb49ec4",{"id":220,"word":221,"frequency":65,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":222,"audio":15},"01a1aafe-bf0a-7107-92bb-586508ccfb71","tríocha",[223],{"id":224,"partOfSpeech":34,"definition":225,"exampleSentences":226,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-db01-733f-ab83-e4a1ed242c7f","An uimhir 30, an uimhir idir a naoi is fiche agus a haon is tríocha. Úsáidtear í le hainmfhocal uatha: tríocha bliain, tríocha euro.","Tá tríocha dalta sa rang seo.\nTá mo dheartháir tríocha bliain d'aois.\nChosain an leabhar tríocha euro.",16,{"id":229,"vocabularyWord":230,"displayOrder":246},"01a1aafe-eb73-7b94-9025-2551bd39a757",{"id":231,"word":232,"frequency":30,"level":173,"language":9,"partsOfSpeech":233,"audio":15},"01a1aafe-bc76-785b-9bc2-0c05d53af5bb","lá",[234,238,242],{"id":235,"partOfSpeech":46,"definition":236,"exampleSentences":237,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d3e9-76be-a80d-ddf21dfc4b61","Tréimhse 24 uair an chloig; an t-am ó mhaidin go hoíche nó ó mheán oíche go meán oíche.","Is lá breá é inniu.\nTá seacht lá i seachtain.\nCén lá atá ann inniu?",{"id":239,"partOfSpeech":46,"definition":240,"exampleSentences":241,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1ab92-d3e9-7702-a80d-ddf21e17e434","An t-am nuair a bhíonn solas na gréine ann, i gcodarsnacht leis an oíche.","Oibríonn sé i rith an lae agus codlaíonn sé san oíche.\nBíonn an lá níos faide sa samhradh.\nTá an lá ag éirí geal.",{"id":243,"partOfSpeech":46,"definition":244,"exampleSentences":245,"isPrimary":15,"meaningOrder":49},"01a1ab92-d3e9-7746-a80d-ddf21e49903a","Dáta ar leith nó ócáid speisialta, mar shampla lá breithe nó lá saoire.","Is é an Satharn lá mo bhreithe.\nTá lá saoire againn amárach.\nCén lá a bheidh an cruinniú ann?",17,{"id":248,"vocabularyWord":249,"displayOrder":257},"01a1aafe-eb73-7be0-9025-2551bd94b9db",{"id":250,"word":251,"frequency":30,"level":173,"language":9,"partsOfSpeech":252,"audio":15},"01a1aafe-bc84-775c-9031-97aa25e37ff2","mí",[253],{"id":254,"partOfSpeech":46,"definition":255,"exampleSentences":256,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d3ea-78c6-9450-7201e3964d8a","Tréimhse thart ar tríocha lá, ceann de dhá mhí dhéag na bliana.","Is é Eanáir an chéad mhí den bhliain.\nBeidh mé ar saoire ar feadh míosa.\nTá dhá mhí caite ó chonaic mé í.",18,{"id":259,"vocabularyWord":260,"displayOrder":272},"01a1aafe-eb73-7c20-9025-2551be0602f7",{"id":261,"word":262,"frequency":65,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":263,"audio":15},"01a1aafe-bf2f-7e1f-b502-2da778a16e09","dáta",[264,268],{"id":265,"partOfSpeech":46,"definition":266,"exampleSentences":267,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1aafe-bf5f-7896-b7e2-3f4990b897fd","Lá áirithe den mhí agus den bhliain, mar shampla an cúigiú lá de Shamhain 2026.","Cén dáta atá ann inniu?\nScríobh an dáta ag barr an leathanaigh.\nIs é an dáta breithe atá agam ná an dóú lá déag de Bhealtaine.",{"id":269,"partOfSpeech":46,"definition":270,"exampleSentences":271,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1ab92-db03-7674-a89b-4dcd90ef31d9","Toradh milis donn a fhásann ar chrann pailme agus a bhfuil cloch bheag istigh ann.","D'ith mé dáta milis tar éis an dinnéir.\nFásann dátaí ar chrainn pailme i dtíortha te.\nCheannaigh mé bosca dátaí ag an siopa.",19,{"id":274,"vocabularyWord":275,"displayOrder":283},"01a1aafe-eb73-7c68-9025-2551be41a9ec",{"id":276,"word":277,"frequency":65,"level":173,"language":9,"partsOfSpeech":278,"audio":15},"01a1aafe-bc42-7773-9fab-6f57dcacfeb2","Eanáir",[279],{"id":280,"partOfSpeech":46,"definition":281,"exampleSentences":282,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d3e5-78c6-ada5-19c23bf5c818","An chéad mhí den bhliain, idir mí na Nollag agus mí Feabhra. Tá 31 lá ann.","Is é Eanáir an chéad mhí den bhliain.\nBíonn sé an-fhuar in Eanáir in Éirinn.\nRugadh mo dheirfiúr i mí Eanáir.",20,{"id":285,"vocabularyWord":286,"displayOrder":294},"01a1aafe-eb73-7cac-9025-2551be854e7f",{"id":287,"word":288,"frequency":65,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":289,"audio":15},"01a1aafe-be5d-76f6-a091-bd6637817e47","Feabhra",[290],{"id":291,"partOfSpeech":46,"definition":292,"exampleSentences":293,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d933-790b-aae9-f01beb537fb9","An dara mí den bhliain, idir Eanáir agus Márta; mí ghearr a mbíonn 28 lá nó 29 lá inti.","Is é Feabhra an dara mí den bhliain.\nTá mo bhreithlá i bhFeabhra.\nBíonn an aimsir fuar agus fliuch i mí Feabhra.",21,{"id":296,"vocabularyWord":297,"displayOrder":310},"01a1aafe-eb73-7cec-9025-2551bf4d0e3b",{"id":298,"word":299,"frequency":65,"level":173,"language":9,"partsOfSpeech":300,"audio":15},"01a1aafe-bc82-78be-ae56-079a5ab216b8","Márta",[301,305],{"id":302,"partOfSpeech":46,"definition":303,"exampleSentences":304,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d3ea-767e-9450-7201e2986bd2","An tríú mí den bhliain, idir Feabhra agus Aibreán.","Is é Márta an tríú mí den bhliain.\nBíonn Lá Fhéile Pádraig ann i mí Mhárta.\nRugadh mo dheartháir i mí Mhárta.",{"id":306,"partOfSpeech":307,"definition":308,"exampleSentences":309,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1ab92-d3ea-76c6-9450-7201e2f152b9","PROPER_NOUN","Ainm cailín nó mná is ea Márta.","Is í Márta mo chara is fearr.\nTá Márta ina cónaí i nGaillimh.\nSeo mo dheirfiúr, Márta.",22,{"id":312,"vocabularyWord":313,"displayOrder":321},"01a1aafe-eb73-7d2c-9025-2551bf5f5cde",{"id":314,"word":315,"frequency":65,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":316,"audio":15},"01a1aafe-bdc0-74b6-b54e-22941f0dee89","Aibreán",[317],{"id":318,"partOfSpeech":46,"definition":319,"exampleSentences":320,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d783-7b00-bee3-fdfe2acee5c5","An ceathrú mí den bhliain, idir mí an Mhárta agus mí na Bealtaine, a mbíonn tríocha lá inti.","Bíonn an aimsir níos fearr san Aibreán.\nRugadh mé i mí Aibreáin.\nTosóidh an cúrsa Gaeilge in Aibreán.",23,{"id":323,"vocabularyWord":324,"displayOrder":336},"01a1aafe-eb73-7d6c-9025-2551bffeaaad",{"id":325,"word":326,"frequency":38,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":327,"audio":15},"01a1aafe-bdd0-7af2-9d88-53ff3fca5259","Bealtaine",[328,332],{"id":329,"partOfSpeech":46,"definition":330,"exampleSentences":331,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d784-7d40-8bb1-b2e731bcf79d","An cúigiú mí den bhliain, idir Aibreán agus an Meitheamh. Tá an aimsir níos teo agus na laethanta níos faide.","Tá mo bhreithlá i mBealtaine.\nBíonn na bláthanna go hálainn i mBealtaine.\nTosaíonn an samhradh i dtús na Bealtaine.",{"id":333,"partOfSpeech":46,"definition":334,"exampleSentences":335,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1ab92-d784-7d88-8bb1-b2e731d36121","Seanfhéile Ceilteach a bhíonn ar an gcéad lá de mhí Bealtaine, nuair a thosaíonn an samhradh de réir an traidisiúin.","Chuir na daoine tinte cnámh ar siúl ar oíche Bhealtaine.\nIs seanfhéile í an Bhealtaine in Éirinn.\nChuir mo mhamó craobhacha beaga ar an doras do Lá Bealtaine.",24,{"id":338,"vocabularyWord":339,"displayOrder":347},"01a1aafe-eb73-7da8-9025-2551c0ec2267",{"id":340,"word":341,"frequency":65,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":342,"audio":15},"01a1aafe-be8a-7c49-bc4f-3d7e4c634a84","Meitheamh",[343],{"id":344,"partOfSpeech":46,"definition":345,"exampleSentences":346,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d938-75f5-a76f-c21397072b42","An séú mí den bhliain, idir Bealtaine agus Iúil; mí an tsamhraidh.","Is é Meitheamh an séú mí den bhliain.\nRugadh mé i mí Mheithimh.\nBíonn an aimsir te go minic i mí Mheithimh.",25,{"id":349,"vocabularyWord":350,"displayOrder":358},"01a1aafe-eb73-7de8-9025-2551c13ff6df",{"id":351,"word":352,"frequency":65,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":353,"audio":15},"01a1aafe-be81-7f2b-8199-4443cb010775","Iúil",[354],{"id":355,"partOfSpeech":46,"definition":356,"exampleSentences":357,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d937-7536-8eae-5cffbf11afc2","An seachtú mí den bhliain, idir an Meitheamh agus an Lúnasa. Úsáidtear go minic é i bhfrása mar \"mí Iúil\".","Tá laethanta saoire againn i mí Iúil.\nRugadh mo dheirfiúr in Iúil.\nIs é Iúil an seachtú mí den bhliain.",26,{"id":360,"vocabularyWord":361,"displayOrder":373},"01a1aafe-eb73-7e28-9025-2551c209d597",{"id":362,"word":363,"frequency":17,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":364,"audio":15},"01a1aafe-be86-7c82-9e7d-311d0eaa21c9","Lúnasa",[365,369],{"id":366,"partOfSpeech":46,"definition":367,"exampleSentences":368,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d937-7eee-8eae-5cffc2a45504","An t-ochtú mí den bhliain, idir mí Iúil agus mí Mheán Fómhair.","Tá mo bhreithlá i mí Lúnasa.\nBíonn laethanta saoire againn i mí Lúnasa gach bliain.\nTosaíonn an scoil arís go luath i mí Mheán Fómhair, tar éis Lúnasa.",{"id":370,"partOfSpeech":46,"definition":371,"exampleSentences":372,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1ab92-d937-7f6e-8eae-5cffc330b8dc","Seanfhéile Cheilteach an fhómhair a cheiliúrtar ar an gcéad lá de mhí Lúnasa chun tús an fhómhair a chomóradh.","Ba fhéile an fhómhair é Lúnasa sa tseanaimsir.\nChruinníodh daoine ar bharr cnoic ag Lúnasa chun an fómhar a cheiliúradh.\nIs minic a bhíonn aontaí agus féilte i gceantair éagsúla ag Lúnasa.",27,{"id":375,"vocabularyWord":376,"displayOrder":384},"01a1aafe-eb73-7e64-9025-2551c231d039",{"id":377,"word":378,"frequency":65,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":379,"audio":15},"01a1aafe-be89-7ba2-9124-23049b059e84","Meán Fómhair",[380],{"id":381,"partOfSpeech":46,"definition":382,"exampleSentences":383,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d938-74f1-a76f-c2139618ef23","An naoú mí den bhliain, idir Lúnasa agus Deireadh Fómhair; an chéad mhí den fhómhar de réir an chalaenda.","Tosaíonn an scoil arís i Meán Fómhair.\nRugadh mo dheirfiúr i lár Mheán Fómhair.\nBíonn an aimsir go deas go minic i Meán Fómhair.",28,{"id":386,"vocabularyWord":387,"displayOrder":395},"01a1aafe-eb73-7ea4-9025-2551c30c82e4",{"id":388,"word":389,"frequency":65,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":390,"audio":15},"01a1aafe-be4f-7a86-9ed4-4feb1eec8bc4","Deireadh Fómhair",[391],{"id":392,"partOfSpeech":46,"definition":393,"exampleSentences":394,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d932-7935-b8be-889cd0e41dcb","An deichiú mí den bhliain, idir Meán Fómhair agus Samhain. Bíonn na laethanta ag éirí níos giorra agus na duilleoga ag titim sa mhí seo.","Is é Deireadh Fómhair an deichiú mí den bhliain.\nBíonn laethanta saoire scoile againn i nDeireadh Fómhair.\nBíonn Oíche Shamhna ann ar an aonú lá is tríocha de Dheireadh Fómhair.",29,{"id":397,"vocabularyWord":398,"displayOrder":410},"01a1aafe-eb73-7ee0-9025-2551c3afa035",{"id":399,"word":400,"frequency":38,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":401,"audio":15},"01a1aafe-bea8-7528-9956-56ff01887e88","Samhain",[402,406],{"id":403,"partOfSpeech":46,"definition":404,"exampleSentences":405,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d93a-77db-b6a2-f7a14ef65cc4","An t-aonú mí déag den bhliain, idir Deireadh Fómhair agus Nollaig.","Is í an Samhain an t-aonú mí déag den bhliain.\nBíonn an aimsir fuar i mí na Samhna.\nBeidh mo bhreithlá ann i dtús na Samhna.",{"id":407,"partOfSpeech":46,"definition":408,"exampleSentences":409,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1ab92-d93a-7823-b6a2-f7a14fed8f73","Seanfhéile Cheilteach a bhíonn ar an gcéad lá de Shamhain agus a mharcálann deireadh an tsamhraidh agus tús an gheimhridh.","Chuir na Ceiltigh tinte móra ar siúl ag Samhain.\nIs ón tseanfhéile Samhain a thagann Oíche Shamhna.\nTá an tSamhain ceangailte leis na mairbh agus leis na biotáillí sa traidisiún.",30,{"id":412,"vocabularyWord":413,"displayOrder":425},"01a1aafe-eb73-7f20-9025-2551c3c9b80e",{"id":414,"word":415,"frequency":17,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":416,"audio":15},"01a1aafe-be98-712d-84ea-cab4872547c2","Nollaig",[417,421],{"id":418,"partOfSpeech":46,"definition":419,"exampleSentences":420,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d939-73fb-82b3-ad10ff82c200","An fhéile Chríostaí a bhíonn ar siúl ar an 25 Nollaig chun breith Íosa a cheiliúradh.","Is breá liom an Nollaig mar bíonn an teaghlach go léir le chéile.\nNollaig shona duit!\nCuirimid crann Nollag suas sa seomra suí gach bliain.",{"id":422,"partOfSpeech":46,"definition":423,"exampleSentences":424,"isPrimary":15,"meaningOrder":43},"01a1ab92-d939-744b-82b3-ad1100358293","An tréimhse ama timpeall na féile sin, na laethanta saoire i mí na Nollag agus tús na bliana.","Chaith mé an Nollaig ag mo sheantuismitheoirí in Gaillimh.\nBíonn an Nollaig fuar agus dorcha in Éirinn.\nTá an scoil dúnta don Nollaig.",31,{"id":427,"vocabularyWord":428,"displayOrder":437},"01a1aafe-eb73-7f60-9025-2551c45cc528",{"id":429,"word":430,"frequency":30,"level":173,"language":9,"partsOfSpeech":431,"audio":15},"01a1aafe-bbd7-7a8f-829e-fa3590ac2bcb","cathain",[432],{"id":433,"partOfSpeech":434,"definition":435,"exampleSentences":436,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d20d-7a14-8bb7-3c0819242ca9","ADVERB","Focal ceisteach a úsáidtear chun ceist a chur faoin am a tharlaíonn nó a tharla rud éigin: cén t-am? cén uair?","Cathain a thiocfaidh tú abhaile?\nCathain a bheidh an cluiche ann?\nNíl a fhios agam cathain a thosóidh an scoil.",32,{"id":439,"vocabularyWord":440,"displayOrder":448},"01a1aafe-eb74-700b-ac38-83db8c880c22",{"id":441,"word":442,"frequency":30,"level":173,"language":9,"partsOfSpeech":443,"audio":15},"01a1aafe-bc72-70cd-9d26-db15fc57d805","inniu",[444],{"id":445,"partOfSpeech":434,"definition":446,"exampleSentences":447,"isPrimary":37,"meaningOrder":38},"01a1ab92-d3e9-723a-a80d-ddf21c545477","Sa lá atá ann anois; ar an lá seo, an lá atá i láthair.","Tá an aimsir go maith inniu.\nCad atá á dhéanamh agat inniu?\nTá mé sa bhaile inniu mar tá an scoil dúnta.",33,[],[451,460,466,473,479,486],{"@id":452,"@type":453,"id":454,"grammarPage":455,"title":456,"instructions":457,"displayOrder":16,"type":458,"questionCount":216,"blankCount":216,"isCompleted":15,"ogImageUrl":459},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-b348-7a81-9b75-2937b31f878c","GrammarExercise","01a1aafe-b348-7a81-9b75-2937b31f878c","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-82f5-7c0c-ac4e-b6e80504e776","Áit sa tsraith","Roghnaigh an freagra a oireann don chomhthéacs i ngach abairt.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c3c80179-40ac-4b4f-b422-846d8a1f975a_hero.webp?v=1793870181",{"@id":461,"@type":453,"id":462,"grammarPage":455,"title":463,"instructions":464,"displayOrder":38,"type":458,"questionCount":216,"blankCount":373,"isCompleted":15,"ogImageUrl":465},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-b366-7b5d-b4da-e8e24911db39","01a1aafe-b366-7b5d-b4da-e8e24911db39","Ó dháta scríofa go dáta le rá","Roghnaigh na foirmeacha a oireann don dáta scríofa. Úsáid córas uraithe an cheachta tar éis ar an; tá córas séimhithe Uladh bailí freisin, ach ní hé atá á chleachtadh anseo.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_1d58f75f-64db-4f7f-a3be-836aced72f17_hero.webp?v=1793870181",{"@id":467,"@type":453,"id":468,"grammarPage":455,"title":469,"instructions":470,"displayOrder":43,"type":471,"questionCount":156,"blankCount":156,"isCompleted":15,"ogImageUrl":472},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-b38f-7622-ada9-40b1be8dcfb3","01a1aafe-b38f-7622-ada9-40b1be8dcfb3","Orduimhreacha i ngníomh","Cuir na píosaí in ord chun abairt a dhéanamh. Tá píosa breise ann nach n-úsáidfidh tú.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d9abee58-c080-41a7-bcdc-6fdac3e2befb_hero.webp?v=1793870181",{"@id":474,"@type":453,"id":475,"grammarPage":455,"title":476,"instructions":477,"displayOrder":49,"type":471,"questionCount":156,"blankCount":156,"isCompleted":15,"ogImageUrl":478},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-b3a0-7de3-92ff-d3861d57b5be","01a1aafe-b3a0-7de3-92ff-d3861d57b5be","Dátaí a chur le chéile","Cuir na píosaí in ord chun abairt a dhéanamh. Tá píosa breise ann nach n-úsáidfidh tú. Úsáid córas uraithe an cheachta tar éis ar an; tá córas séimhithe Uladh bailí freisin.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2ec092f4-b8e1-4ae5-9703-50218c1eedb1_hero.webp?v=1793870181",{"@id":480,"@type":453,"id":481,"grammarPage":455,"title":482,"instructions":483,"displayOrder":89,"type":484,"questionCount":89,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":485},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-b3af-793a-82d2-6eb22494ae1c","01a1aafe-b3af-793a-82d2-6eb22494ae1c","Ord, líon agus athruithe ar ainmfhocail","Tapáil píosa, ansin tapáil an colún cuí. Cuir gach píosa i gcolún.","word_sort","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_cf3d4ad1-a5c9-490c-affd-e8899be01626_hero.webp?v=1793870181",{"@id":487,"@type":453,"id":488,"grammarPage":455,"title":489,"instructions":490,"displayOrder":95,"type":484,"questionCount":89,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":491},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-b3b6-7484-8b44-84ed016c588e","01a1aafe-b3b6-7484-8b44-84ed016c588e","Laethanta, míonna agus am imeachta","Tapáil gach píosa agus ansin an colún cuí. Úsáid córas uraithe an cheachta; tá córas séimhithe Uladh bailí freisin.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_42e18ff5-9f4e-4ba1-94f4-5e512a4ac1a1_hero.webp?v=1793870181",null]