[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ga":3,"grammar-pages-ga":4,"grammar-page-ga-reamhfhocail-sa-choibhneas-indireach":862,"grammar-lesson-path-ga-reamhfhocail-sa-choibhneas-indireach-foirmeacha-agus-tagairt-sa-choibhneas-b2":877,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-8304-7d78-900a-7d6f85cdd37f":939,"grammar-quick-check-01a1aafe-8304-7d78-900a-7d6f85cdd37f":957,"grammar-lesson-body-01a1aafe-8304-7d78-900a-7d6f85cdd37f-64k9hanlo":980},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,807,812,817,822,827,832,837,842,847,852,857],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1aafe-801c-7377-b0ca-925821532f8c","An aibítir agus an síneadh fada","an-aibitir-agus-an-sineadh-fada","ga","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1aafe-81a1-76a3-b4f4-0017aeca1580","Consain leathana agus chaola","consain-leathana-agus-chaola",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1aafe-8150-7d79-bfb7-b8680a9300d3","Caol le caol agus leathan le leathan","caol-le-caol-agus-leathan-le-leathan",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1aafe-80c3-7227-931d-6781116b30ae","An séimhiú: fuaim agus litriú","an-seimhiu-fuaim-agus-litriu",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1aafe-80e5-72eb-b099-cf09a5505797","An t-urú: fuaim agus litriú","an-t-uru-fuaim-agus-litriu",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1aafe-82ac-7c76-b2ac-c555aa62751c","Mé, tú, sé agus sí: forainmnigh phearsanta","me-tu-se-agus-si-forainmnigh-phearsanta",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1aafe-8340-7ea2-9a30-e11e95a6d12b","Tá agus níl: cur síos agus suíomh","ta-agus-nil-cur-sios-agus-suiomh",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1aafe-804b-72da-94f6-92a7fd62b16b","An bhfuil agus nach bhfuil: ceisteanna agus freagraí","an-bhfuil-agus-nach-bhfuil-ceisteanna-agus-freagrai",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1aafe-825f-70ad-a561-1477a04ba170","Inscne an ainmfhocail","inscne-an-ainmfhocail",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1aafe-80d6-7e80-8e6d-4859e649b8bf","An t-alt uatha: an fear agus an bhean","an-t-alt-uatha-an-fear-agus-an-bhean",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1aafe-80d2-76b4-a0e4-bade7e68347b","An t-alt roimh ghuta agus s","an-t-alt-roimh-ghuta-agus-s",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1aafe-80df-7e48-ba99-3ff811987774","An t-iolra agus an t-alt na","an-t-iolra-agus-an-t-alt-na",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1aafe-8027-7baf-a4b9-669a7a80162d","An aidiacht i ndiaidh an ainmfhocail","an-aidiacht-i-ndiaidh-an-ainmfhocail",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1aafe-828c-7a41-b872-c9c2a4332fe2","Is múinteoir mé: an chopail agus aicmiú","is-muinteoir-me-an-chopail-agus-aicmiu",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1aafe-8287-73e0-a789-dab935c8781e","Is mise: ainm agus aithne","is-mise-ainm-agus-aithne",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1aafe-8281-79b2-b37f-c0f17f001179","Is maith liom: rogha agus taitneamh","is-maith-liom-rogha-agus-taitneamh",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1aafe-826f-7d62-b01f-6990c52e3be2","Is agus tá: an difríocht bhunúsach","is-agus-ta-an-difriocht-bhunusach",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1aafe-7fd0-77ed-9baf-d44eecbaf96d","Ag agus na forainmnigh agam, agat, aige","ag-agus-na-forainmnigh-agam-agat-aige",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1aafe-8104-7f18-840f-f46e6cf47584","Ar agus le: mothúcháin agus caidreamh","ar-agus-le-mothuchain-agus-caidreamh",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1aafe-8258-7b5c-bc91-1d3eb3620a3b","I, ar agus ag: áit agus suíomh","i-ar-agus-ag-ait-agus-suiomh",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1aafe-82b7-795e-b75c-5e2691c5fc89","Mo agus do: sealbh phearsanta","mo-agus-do-sealbh-phearsanta",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1aafe-8328-7b34-95bb-058bd26c0672","Seo, sin agus siúd: taispeáint","seo-sin-agus-siud-taispeaint",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1aafe-815c-722c-81f3-c7542682ede8","Cé, cad agus cá: ceisteanna bunúsacha","ce-cad-agus-ca-ceisteanna-bunusacha",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1aafe-8156-7c00-9ef1-1a21c79cacfc","Cathain, conas agus cén fáth","cathain-conas-agus-cen-fath",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1aafe-7fca-7784-a15d-792fbe3e49ea","Ag agus an t-ainm briathartha: gníomh ar siúl","ag-agus-an-t-ainm-briathartha-gniomh-ar-siul",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1aafe-803d-788d-84da-4d65f7c4fd03","An aimsir láithreach: an chéad réimniú","an-aimsir-laithreach-an-chead-reimniu",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1aafe-8046-71ed-8882-76515b5bf1eb","An aimsir láithreach: an dara réimniú","an-aimsir-laithreach-an-dara-reimniu",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1aafe-8016-7d05-938e-fad3c9aeb77a","An agus ní leis an aimsir láithreach","an-agus-ni-leis-an-aimsir-laithreach",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1aafe-81de-7596-aecb-9b653fc54614","Dobhriathra ama agus minicíochta","dobhriathra-ama-agus-miniciochta",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1aafe-82c2-797c-8175-8167d08577f9","Na maoluimhreacha agus aois","na-maoluimhreacha-agus-aois",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1aafe-8100-7170-bfa0-2752d771f049","Aon, dhá agus trí le hainmfhocail","aon-dha-agus-tri-le-hainmfhocail",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1aafe-80db-72f1-8938-cdb6e4c2795e","An t-am ar an gclog","an-t-am-ar-an-gclog",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1aafe-82fb-7807-bd2f-0a7cbc8ecc15","Orduithe simplí agus ná","orduithe-simpli-agus-na",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1aafe-7fd6-7da5-87c5-7df460a35f81","Agus, ach agus nó","agus-ach-agus-no",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a1aafe-8133-7251-8fe3-ce4c1df7a02d","Bhí agus beidh: tagairt bhunúsach don am","bhi-agus-beidh-tagairt-bhunusach-don-am",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a1aafe-82f0-7d8d-8abe-d9139d573c70","Ord na habairte: briathar, ainmní agus cuspóir","ord-na-habairte-briathar-ainmni-agus-cuspoir",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":191,"displayOrder":192},"01a1aafe-7fa5-7a04-949e-a76e00c1b807","A, ár agus bhur: sealbh agus athruithe tosaigh","a-ar-agus-bhur-sealbh-agus-athruithe-tosaigh","A2",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":191,"displayOrder":197},"01a1aafe-82b2-769b-abd9-0e46bce793c3","Mise, tusa agus féin: béim ar an bhforainm","mise-tusa-agus-fein-beim-ar-an-bhforainm",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":191,"displayOrder":202},"01a1aafe-81d8-7638-8889-c41dfda244ae","Do agus de: tabhairt agus bunús","do-agus-de-tabhairt-agus-bunus",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":191,"displayOrder":207},"01a1aafe-82db-76f5-ad0e-8f722c3bd594","Ó, chuig agus as: gluaiseacht agus foinse","o-chuig-agus-as-gluaiseacht-agus-foinse",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":191,"displayOrder":212},"01a1aafe-81ef-724f-ae3f-f9569d1dfc69","Faoi, roimh agus tar éis","faoi-roimh-agus-tar-eis",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":191,"displayOrder":217},"01a1aafe-8309-7c8d-8825-14e1b8f965e2","Réamhfhocal agus alt: sa, san agus den","reamhfhocal-agus-alt-sa-san-agus-den",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":191,"displayOrder":222},"01a1aafe-835d-75da-8f23-457d20efed7e","Urú nó séimhiú i ndiaidh réamhfhocail agus an ailt","uru-no-seimhiu-i-ndiaidh-reamhfhocail-agus-an-ailt",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":191,"displayOrder":227},"01a1aafe-8092-7af4-9ff8-069c41b1fd74","An ginideach: seilbh agus gaol","an-ginideach-seilbh-agus-gaol",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":191,"displayOrder":232},"01a1aafe-8097-74e9-90c5-9db662aa72e1","An ginideach uatha agus an t-alt","an-ginideach-uatha-agus-an-t-alt",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":191,"displayOrder":237},"01a1aafe-80f5-7d7e-aa7b-cc6d3efcafef","An tuiseal gairmeach: a Sheáin agus a Mháire","an-tuiseal-gairmeach-a-sheain-agus-a-mhaire",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":191,"displayOrder":242},"01a1aafe-8264-7b23-80f0-ee21def1b95b","Iolraí coitianta: patrúin agus eisceachtaí","iolrai-coitianta-patruin-agus-eisceachtai",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":191,"displayOrder":247},"01a1aafe-7ff8-7662-b0a3-9fd6a48fd275","Aidiachtaí san iolra","aidiachtai-san-iolra",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":191,"displayOrder":252},"01a1aafe-82d1-7a63-9f61-d9d3ee1e25fa","Níos agus is: comparáid agus sárchéim","nios-agus-is-comparaid-agus-sarcheim",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":191,"displayOrder":257},"01a1aafe-817a-7749-bcc3-f9e22a69cad8","Chomh agus le: comparáid chomhionann","chomh-agus-le-comparaid-chomhionann",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":191,"displayOrder":262},"01a1aafe-802d-712e-a842-4d9f1f181c32","An aimsir chaite: briathra rialta","an-aimsir-chaite-briathra-rialta",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":191,"displayOrder":267},"01a1aafe-8109-737e-b1dd-e2bfc5bd7c33","Ar, níor agus nár san aimsir chaite","ar-nior-agus-nar-san-aimsir-chaite",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":191,"displayOrder":272},"01a1aafe-8032-747f-958f-deee7be9f280","An aimsir fháistineach: briathra rialta","an-aimsir-fhaistineach-briathra-rialta",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":191,"displayOrder":277},"01a1aafe-8137-76b7-b5c0-a497bc1140ac","Bí: foirmeacha neamhspleácha agus spleácha","bi-foirmeacha-neamhspleacha-agus-spleacha",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":191,"displayOrder":282},"01a1aafe-81b7-70a7-9243-be6d0aa11b38","Déan, téigh agus tar sna príomhaimsirí","dean-teigh-agus-tar-sna-priomhaimsiri",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":191,"displayOrder":287},"01a1aafe-7fbd-71ec-98b2-ce70f9e66af0","Abair, faigh agus feic sna príomhaimsirí","abair-faigh-agus-feic-sna-priomhaimsiri",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":191,"displayOrder":292},"01a1aafe-8118-7ddc-955a-4bf639da53a4","Ba agus níorbh: an chopail san am atá thart","ba-agus-niorbh-an-chopail-san-am-ata-thart",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":191,"displayOrder":297},"01a1aafe-827b-787b-a317-25b2e7eb7d2a","Is liom é: úinéireacht leis an gcopail","is-liom-e-uineireacht-leis-an-gcopail",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":191,"displayOrder":302},"01a1aafe-811d-7f9c-b4b8-af06677926aa","Ba mhaith liom rud a dhéanamh","ba-mhaith-liom-rud-a-dheanamh",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":191,"displayOrder":307},"01a1aafe-8319-70e2-a0f4-9faef75ba75a","Rud a cheannach: cuspóir roimh an ainm briathartha","rud-a-cheannach-cuspoir-roimh-an-ainm-briathartha",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":191,"displayOrder":312},"01a1aafe-8275-7b90-9095-aae91eb8445b","Is féidir agus ní féidir: cumas agus cead","is-feidir-agus-ni-feidir-cumas-agus-cead",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":191,"displayOrder":317},"01a1aafe-8149-7d98-a3cc-731eebf9f877","Caithfidh agus tá orm: dualgas","caithfidh-agus-ta-orm-dualgas",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":191,"displayOrder":322},"01a1aafe-8353-7f7e-8110-df5722456115","Uimhreacha le hainmfhocail: trí go deich","uimhreacha-le-hainmfhocail-tri-go-deich",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":191,"displayOrder":327},"01a1aafe-81b1-7daf-aabc-d1af4fef804a","Daoine a chomhaireamh: beirt go deichniúr","daoine-a-chomhaireamh-beirt-go-deichniur",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":191,"displayOrder":332},"01a1aafe-82f5-7c0c-ac4e-b6e80504e776","Orduimhreacha agus dátaí","orduimhreacha-agus-datai",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":191,"displayOrder":337},"01a1aafe-8243-7d80-8f57-f9fb7b92daa1","Go leor, mórán agus beagán","go-leor-moran-agus-beagan",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":191,"displayOrder":342},"01a1aafe-80fb-76f8-8cf5-c6346aa06fd2","Anseo, ansin agus ansiúd","anseo-ansin-agus-ansiud",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":191,"displayOrder":347},"01a1aafe-8291-7baa-ac84-4f54b775f109","Isteach agus istigh, amach agus amuigh","isteach-agus-istigh-amach-agus-amuigh",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":191,"displayOrder":352},"01a1aafe-82a7-7513-bdd8-262c29910dea","Mar agus toisc go: cúis shimplí","mar-agus-toisc-go-cuis-shimpli",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":191,"displayOrder":357},"01a1aafe-823c-7f8d-aafd-59d78e74bec1","Go agus nach tar éis sílim agus deir","go-agus-nach-tar-eis-silim-agus-deir",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":191,"displayOrder":362},"01a1aafe-8077-7952-9664-10d180268e0f","An duine atá anseo: tús leis an gclásal coibhneasta","an-duine-ata-anseo-tus-leis-an-gclasal-coibhneasta",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":191,"displayOrder":367},"01a1aafe-80a8-718c-a893-aa073406adce","An modh coinníollach i n-iarratais bhéasacha","an-modh-coinniollach-i-n-iarratais-bheasacha",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":372,"displayOrder":373},"01a1aafe-8054-77f9-b0af-58f9733513cc","An chéad díochlaonadh","an-chead-diochlaonadh","B1",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":372,"displayOrder":378},"01a1aafe-8072-73f7-8086-4db19363dcbf","An dara díochlaonadh","an-dara-diochlaonadh",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":372,"displayOrder":383},"01a1aafe-80f0-7c53-9927-b712cdc0ecca","An tríú díochlaonadh","an-triu-diochlaonadh",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":372,"displayOrder":388},"01a1aafe-804f-7ba8-a2ef-1d5b033ae379","An ceathrú agus an cúigiú díochlaonadh","an-ceathru-agus-an-cuigiu-diochlaonadh",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":372,"displayOrder":393},"01a1aafe-808d-7b46-93b7-23361890c6a8","An ginideach iolra: lagiolraí agus tréaniolraí","an-ginideach-iolra-lagiolrai-agus-treaniolrai",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":372,"displayOrder":398},"01a1aafe-7ff1-77a9-8ea2-8525681085f9","Aidiachtaí sa ghinideach","aidiachtai-sa-ghinideach",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":372,"displayOrder":403},"01a1aafe-7ffe-776e-9cb8-bce2fb0cfd64","Ainmfhocail chinnte agus éiginnte","ainmfhocail-chinnte-agus-eiginnte",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":372,"displayOrder":408},"01a1aafe-82ff-7f69-b8c3-5cc873f9a539","Réamhfhocail chomhshuite agus an ginideach","reamhfhocail-chomhshuite-agus-an-ginideach",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":372,"displayOrder":413},"01a1aafe-834f-74f5-95df-bc4756b4d821","Trí, thar, idir agus um","tri-thar-idir-agus-um",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":372,"displayOrder":418},"01a1aafe-812d-72d8-b270-221651bd3758","Beir, clois, ith, tabhair agus fan","beir-clois-ith-tabhair-agus-fan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":372,"displayOrder":423},"01a1aafe-8038-7016-85da-df77a3ca7660","An aimsir ghnáthchaite: gnáthaimh san am atá thart","an-aimsir-ghnathchaite-gnathaimh-san-am-ata-thart",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":372,"displayOrder":428},"01a1aafe-813d-7994-9f76-f684d7792436","Bíonn agus tá: nós agus staid reatha","bionn-agus-ta-nos-agus-staid-reatha",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":372,"displayOrder":433},"01a1aafe-80a2-77c6-9f8f-037a9c79fe06","An modh coinníollach: foirmeacha rialta agus neamhrialta","an-modh-coinniollach-foirmeacha-rialta-agus-neamhrialta",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":372,"displayOrder":438},"01a1aafe-82a1-76bb-9dc9-901ce3a5678e","Má agus dá: coinníoll oscailte agus hipitéis","ma-agus-da-coinnioll-oscailte-agus-hipiteis",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":372,"displayOrder":443},"01a1aafe-80be-74f7-96ba-5a3fa855c7ab","An saorbhriathar sna príomhaimsirí","an-saorbhriathar-sna-priomhaimsiri",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":372,"displayOrder":448},"01a1aafe-8022-7346-8336-7ae1058085d0","An aidiacht bhriathartha: toradh agus staid","an-aidiacht-bhriathartha-toradh-agus-staid",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":372,"displayOrder":453},"01a1aafe-8345-788c-a180-1d3f97f91712","Tar éis agus i ndiaidh: gníomh atá críochnaithe","tar-eis-agus-i-ndiaidh-gniomh-ata-criochnaithe",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":372,"displayOrder":458},"01a1aafe-80cd-794e-8e61-e3ad0b13d37e","An t-ainm briathartha le forainm cuspóireach","an-t-ainm-briathartha-le-forainm-cuspoireach",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":372,"displayOrder":463},"01a1aafe-8180-73a8-83ea-80407d6baff4","Chun agus le: cuspóir agus rún","chun-agus-le-cuspoir-agus-run",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":372,"displayOrder":468},"01a1aafe-805e-7704-9185-616b8118f933","An coibhneas díreach: ainmní agus cuspóir","an-coibhneas-direach-ainmni-agus-cuspoir",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":372,"displayOrder":473},"01a1aafe-8063-7412-bad6-8ba95ac763b7","An coibhneas indíreach: réamhfhocal agus sealbh","an-coibhneas-indireach-reamhfhocal-agus-sealbh",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":372,"displayOrder":478},"01a1aafe-81cd-7516-b32e-f55937e00ee4","Diúltú i gclásail choibhneasta","diultu-i-gclasail-choibhneasta",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":372,"displayOrder":483},"01a1aafe-8174-756c-8f62-fa6b7f70ddeb","Ceisteanna indíreacha le an agus ar","ceisteanna-indireacha-le-an-agus-ar",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":372,"displayOrder":488},"01a1aafe-82d6-7773-8f2f-18e2a6d0143e","Nuair, sula agus go dtí go","nuair-sula-agus-go-dti-go",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":372,"displayOrder":493},"01a1aafe-8162-713a-80f7-2fb70d5ee244","Cé go agus in ainneoin: codarsnacht","ce-go-agus-in-ainneoin-codarsnacht",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":372,"displayOrder":498},"01a1aafe-82e6-771b-a624-b67addbdd8aa","Caint indíreach: ráitis agus tagairt ama","oraid-indireach-raitis-agus-tagairt-ama",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":372,"displayOrder":503},"01a1aafe-7fe4-79e9-8a21-8ee3766d8cb1","Aicmiú agus ionannú leis an gcopail","aicmiu-agus-ionannu-leis-an-gcopail",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":372,"displayOrder":508},"01a1aafe-816e-764e-a554-cd0db0794541","Ceisteanna agus freagraí leis an gcopail","ceisteanna-agus-freagrai-leis-an-gcopail",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":372,"displayOrder":513},"01a1aafe-8211-7242-8d75-346c64c78ad0","Foirmeacha neamhrialta na comparáide","foirmeacha-neamhrialta-na-comparaide",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":372,"displayOrder":518},"01a1aafe-824a-78a5-910a-3ed9c496e9b5","Go maith agus go tapa: dobhriathra modha","go-maith-agus-go-tapa-dobhriathra-modha",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":372,"displayOrder":523},"01a1aafe-818b-78c9-972e-08d5d01b6358","Codáin, céatadáin agus deachúlacha","codain-ceatadain-agus-deachulacha",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":372,"displayOrder":528},"01a1aafe-8358-7c8e-ac2d-d7516bd2bcd4","Uimhreacha os cionn deich le hainmfhocail","uimhreacha-os-cionn-deich-le-hainmfhocail",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":372,"displayOrder":533},"01a1aafe-7fc4-7252-89d6-526a442d07ca","Abairtí scoilte le is chun béim a chur ar rud","abairti-scoilte-le-is-chun-beim-a-chur-ar-rud",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":372,"displayOrder":538},"01a1aafe-8142-7927-8989-397e459d4b20","Cách, gach duine agus a chéile","cach-gach-duine-agus-a-cheile",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":543,"displayOrder":544},"01a1aafe-81fa-7476-bdb7-b45745c521f7","Foirm an ainmnigh in ionad an ghinidigh","foirm-an-ainmnigh-in-ionad-an-ghinidigh","B2",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":543,"displayOrder":549},"01a1aafe-8332-72a0-bf21-612bcc955730","Sraitheanna ginideacha agus tagairt chinnte","sraitheanna-ginideacha-agus-tagairt-chinnte",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":543,"displayOrder":554},"01a1aafe-8004-74c1-884d-46ed88b9a31c","Ainmfhocail neamhrialta agus a ndíochlaonadh","ainmfhocail-neamhrialta-agus-a-ndiochlaonadh",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":543,"displayOrder":559},"01a1aafe-8323-7574-8dbd-a1b3051c0cc8","Séimhiú i ndiaidh ainmfhocail","seimhiu-i-ndiaidh-ainmfhocail",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":543,"displayOrder":564},"01a1aafe-830e-7e84-9b62-8d45eea70031","Réamhlitreacha h, n agus t: coinníollacha úsáide","reamhlitreacha-h-n-agus-t-coinniollacha-usaide",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":543,"displayOrder":569},"01a1aafe-8113-7cfd-b91b-47eedaf4473a","Athruithe tosaigh i bhfocail chomhshuite","athruithe-tosaigh-i-bhfocail-chomhshuite",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":543,"displayOrder":574},"01a1aafe-8205-7b97-b1c9-2104558eb46e","Foirmeacha cumaisc na copaile: gur, gurb agus nach","foirmeacha-cumaisc-na-copaile-gur-gurb-agus-nach",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":543,"displayOrder":579},"01a1aafe-8059-74f9-83f1-3acbc16b8eaf","An chopail sa choinníollach agus comparáid san am atá thart","an-chopail-sa-choinniollach-agus-comparaid-san-am-ata-thart",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":543,"displayOrder":584},"01a1aafe-80b9-7315-9ea8-877491841d5b","An saorbhriathar sa ghnáthchaite agus sa choinníollach","an-saorbhriathar-sa-ghnathchaite-agus-sa-choinniollach",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":543,"displayOrder":589},"01a1aafe-80b3-7670-be67-1e9712b5a97f","An saorbhriathar agus tá déanta: gníomh nó toradh","an-saorbhriathar-agus-ta-deanta-gniomh-no-toradh",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":543,"displayOrder":594},"01a1aafe-81c2-7398-8961-086fec4b3fc6","Díochlaonadh an ainm bhriathartha","diochlaonadh-an-ainm-bhriathartha",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":543,"displayOrder":599},"01a1aafe-81a6-7de8-84ef-228c8f1529a4","Cuspóirí cáilithe leis an ainm briathartha","cuspoiri-cailithe-leis-an-ainm-briathartha",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":543,"displayOrder":604},"01a1aafe-7fb6-74ee-b19e-a5bc13a54b42","Á dhéanamh agus á déanamh: sealbh agus tagairt","a-dheanamh-agus-a-deanamh-sealbh-agus-tagairt",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":543,"displayOrder":609},"01a1aafe-829b-7bb3-88c8-c6b1a9d773dc","Le déanamh agus le feiceáil: brí agus úsáid","le-deanamh-agus-le-feiceail-bri-agus-usaid",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":543,"displayOrder":614},"01a1aafe-80ad-7667-bc89-67fa5019b117","An modh foshuiteach i mbeannachtaí agus i mianta","an-modh-foshuiteach-i-mbeannachtai-agus-i-mianta",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":543,"displayOrder":619},"01a1aafe-8195-7be0-8274-a20fb86ed2dc","Coinníollacha frithfhíorasacha san am atá thart","coinniollacha-frithfhiorasacha-san-am-ata-thart",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":543,"displayOrder":624},"01a1aafe-82bc-7bdd-bed9-49b372ff8556","Mura, murar agus murach","mura-murar-agus-murach",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":543,"displayOrder":629},"01a1aafe-8304-7d78-900a-7d6f85cdd37f","Réamhfhocail sa choibhneas indíreach","reamhfhocail-sa-choibhneas-indireach",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":543,"displayOrder":634},"01a1aafe-809c-7cc3-9d14-78a95e2b2c77","An méid a agus a bhfuil: coibhneas gan réamhtheachtaí sainráite","an-meid-a-agus-a-bhfuil-coibhneas-gan-reamhtheachtai-sainraite",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":543,"displayOrder":639},"01a1aafe-8200-711e-aa86-8f274d6985f8","Foirmeacha coibhneasta san aimsir láithreach agus fháistineach","foirmeacha-coibhneasta-san-aimsir-laithreach-agus-fhaistineach",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":543,"displayOrder":644},"01a1aafe-81ac-76ed-aa15-f7a00dc43948","Dá mhéad agus is ea: comhghaol","da-mhead-agus-is-ea-comhghaol",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":543,"displayOrder":649},"01a1aafe-826a-7394-9ee4-bfbd7fdae0d9","Ionas go, ar eagla go agus sula: cuspóir agus réamhchúram","ion-go-ar-eagla-go-agus-sula-cuspoir-agus-reamhchuram",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":543,"displayOrder":654},"01a1aafe-7fdd-76e9-9ed8-ae4da6ad4515","Agus le clásal gan briathar: cúlra agus comhuaineacht","agus-le-clasal-gan-briathar-culra-agus-comhuaineacht",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":543,"displayOrder":659},"01a1aafe-82e0-7f98-a202-bb6a3f5bf0bc","Caint indíreach: orduithe agus iarratais","oraid-indireach-orduithe-agus-iarratais",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":543,"displayOrder":664},"01a1aafe-833c-704c-836b-f3bdc60bff20","Suas, thuas agus anuas: gluaiseacht agus suíomh","suas-thuas-agus-anuas-gluaiseacht-agus-suiomh",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":543,"displayOrder":669},"01a1aafe-832d-7729-aee4-4be13c1c6e75","Soir, thoir agus anoir: treonna agus bunús","soir-thoir-agus-anoir-treonna-agus-bunus",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":543,"displayOrder":674},"01a1aafe-834a-7587-8e9b-34a9bfbffc3b","Topaic agus fócas: ord focal marcáilte","topaic-agus-focas-ord-focal-marcailte",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":543,"displayOrder":679},"01a1aafe-81e3-7bce-bc73-db7b397795cc","Éilips agus freagraí gairide i gcomhthéacs","eilips-agus-freagrai-gairide-i-gcomhtheacs",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":543,"displayOrder":684},"01a1aafe-821d-75e9-9fc6-912ab8082c14","Foirmeacha táite agus scartha: caighdeán agus canúint","foirmeacha-taite-agus-scartha-caighdean-agus-canuint",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":543,"displayOrder":689},"01a1aafe-806d-72bc-a17d-a9ddf12eb9b9","An córas lárnach agus córas an tséimhithe","an-coras-larnach-agus-coras-an-tseimhithe",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":694,"displayOrder":695},"01a1aafe-8088-7c67-b41b-e62b5110d923","An ginideach i bhfrásaí fada cáilithe","an-ginideach-i-bhfrasai-fada-cailithe","C1",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":694,"displayOrder":700},"01a1aafe-800a-7309-bc46-79c0a697d1ce","Ainmneacha dílse, teidil agus an t-alt","ainmneacha-dilse-teidil-agus-an-t-alt",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":694,"displayOrder":705},"01a1aafe-7fea-7b68-99f6-44d9800062b4","Aidiachtaí i bhfrásaí ainmfhoclacha casta","aidiachtai-i-bhfrasai-ainmfhoclacha-casta",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":694,"displayOrder":710},"01a1aafe-8337-70cb-a28e-d53c520a8e84","Struchtúir mheasúnaithe agus mhothúchánacha leis an gcopail","struchtuir-mheasunaithe-agus-mhothuchanacha-leis-an-gcopail",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":694,"displayOrder":715},"01a1aafe-8167-7f69-8441-a276d172abfb","Ceangal agus tagairt i struchtúir chasta ionannaithe","ceangal-agus-tagairt-i-struchtuir-chasta-ionannaithe",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":694,"displayOrder":720},"01a1aafe-8010-793e-a796-493a019a055e","Ainmniú briathartha i dtéacsanna foirmiúla","ainmniu-briathartha-i-dteacsanna-foirmiula",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":694,"displayOrder":725},"01a1aafe-80c8-7714-a5c2-201f959f6145","An t-ainm briathartha: ainmní intuigthe agus débhríocht","an-t-ainm-briathartha-ainmni-intuigthe-agus-debhriocht",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":694,"displayOrder":730},"01a1aafe-81f4-7401-94fa-d64abce88e50","Féidearthacht, dóchúlacht agus cinnteacht","feidearthacht-dochulacht-agus-cinnteacht",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":694,"displayOrder":735},"01a1aafe-8083-75ac-83e6-f7984e368987","An foshuiteach i bhfo-chlásail fhoirmiúla","an-foshuiteach-i-bhfo-chlasail-fhoirmiula",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":694,"displayOrder":740},"01a1aafe-8186-750f-8048-28661a91ecab","Clásail choibhneasta neadaithe agus soiléireacht tagartha","clasail-choibhneasta-neadaithe-agus-soileireacht-tagartha",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":694,"displayOrder":745},"01a1aafe-8067-7a77-b7b0-fa1dd1f433db","An coibhneas sa chaint agus sa scríbhneoireacht","an-coibhneas-sa-chaint-agus-sa-scribhneoireacht",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":694,"displayOrder":750},"01a1aafe-8296-7836-951f-a5a5f9b9d6f1","Lamháltas agus argóint: bíodh go agus siúd is go","lamhaltas-agus-argoint-biodh-go-agus-siud-is-go",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":694,"displayOrder":755},"01a1aafe-82c7-7598-a4be-167395d31c8c","Nascairí foirmiúla: dá bhrí sin agus os a choinne sin","nascairi-foirmiula-da-bhri-sin-agus-os-a-choinne-sin",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":694,"displayOrder":760},"01a1aafe-8314-70f0-9c35-e33eab1a4634","Réamhtharraingt agus forainm tagartha","reamhtharraingt-agus-forainm-tagartha",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":694,"displayOrder":765},"01a1aafe-81c7-7beb-8770-dd4d96e4bc53","Diúltú codarsnach agus raon an diúltaithe","diultu-codarsnach-agus-raon-an-diultaithe",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":694,"displayOrder":770},"01a1aafe-8125-742e-a54c-91030151771b","Béim, teorannú agus amháin","beim-teorannu-agus-amhain",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":694,"displayOrder":775},"01a1aafe-8223-7232-add5-6a2882a57cbf","Foirmiúlacht agus nádúrthacht sa scríbhneoireacht","foirmiulacht-agus-nadurthacht-sa-scribhneoireacht",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":694,"displayOrder":780},"01a1aafe-8230-71d9-baf4-9369b91ff0cd","Gaeilge na Mumhan: foirmeacha briathartha i gcomhthéacs","gaeilge-na-mumhan-foirmeacha-briathartha-i-gcomhtheacs",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":694,"displayOrder":785},"01a1aafe-8229-7a44-b6eb-7deb1005e33a","Gaeilge Chonnacht: patrúin ghramadaí sa chaint","gaeilge-chonnacht-patruin-ghramadai-sa-chaint",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":694,"displayOrder":790},"01a1aafe-8236-76a8-8e49-2cc9fc17ed13","Gaeilge Uladh: foirmeacha agus struchtúir shainiúla","gaeilge-uladh-foirmeacha-agus-struchtuir-shainiula",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":694,"displayOrder":795},"01a1aafe-82cc-7740-b519-b1089ef34187","Nathanna réamhfhoclacha agus brí mheafarach","nathanna-reamhfhoclacha-agus-bri-mheafarach",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":694,"displayOrder":800},"01a1aafe-819b-7351-aa2c-be56a055fe77","Comhtháthú téacs: tagairt agus athrá rialaithe","comhthathu-teacs-tagairt-agus-athra-rialaithe",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":805,"displayOrder":806},"01a1aafe-8216-7f0d-835c-6c54709b1d52","Foirmeacha stairiúla sa nua-litríocht: léamh treoraithe","foirmeacha-stairiula-sa-nua-litriocht-leamh-treoraithe","C2",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":805,"displayOrder":811},"01a1aafe-80ea-7f6d-be56-071532f3e0cb","An tabharthach caomhnaithe i nathanna agus i gcanúintí","an-tabharthach-caomhnaithe-i-nathanna-agus-i-gcanuinti",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":805,"displayOrder":816},"01a1aafe-807c-7c67-8b0b-2e9670e8e6e7","An foshuiteach caite i dtéacsanna liteartha","an-foshuiteach-caite-i-dteacsanna-liteartha",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":805,"displayOrder":821},"01a1aafe-81e9-77fb-a57b-93a578ce4b46","Éilips na copaile i stíl liteartha","eilips-na-copaile-i-stil-liteartha",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":805,"displayOrder":826},"01a1aafe-8190-79a7-9866-ccbf2c9dd94f","Coibhneas casta i dtéacsanna dlí agus riaracháin","coibhneas-casta-i-dteacsanna-dli-agus-riarachain",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":805,"displayOrder":831},"01a1aafe-82eb-7bcf-8f81-e307a9e7a5e4","Ord focal agus comhthreomhaireacht sa reitric","ord-focal-agus-comhthreomhaireacht-sa-reitric",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":805,"displayOrder":836},"01a1aafe-8251-7b12-a8bb-018ccb90735a","Gramadach agus débhríocht d'aon ghnó","gramadach-agus-debhriocht-d-aon-ghno",165,{"id":838,"title":839,"slug":840,"language":9,"level":805,"displayOrder":841},"01a1aafe-810d-7a31-90d3-0ebbe5009432","Athrú réime idir insint agus comhrá","athru-reime-idir-insint-agus-comhra",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":805,"displayOrder":846},"01a1aafe-831d-7f1c-9b9b-497e92611a29","Seanlitriú agus foirmeacha nua-aimseartha: léamh comparáideach","seanlitriu-agus-foirmeacha-nua-aimseartha-leamh-comparaideach",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":805,"displayOrder":851},"01a1aafe-81bc-7b33-914c-3a3ea072202e","Dílseacht chanúna agus comhsheasmhacht eagarthóireachta","dilseacht-chanuna-agus-comhsheasmhacht-eagarthoireachta",168,{"id":853,"title":854,"slug":855,"language":9,"level":805,"displayOrder":856},"01a1aafe-81d2-796c-92d8-f2df41279bc0","Dlús ainmfhoclach agus soiléireacht i bprós gairmiúil","dlus-ainmfhoclach-agus-soileireacht-i-bpros-gairmiuil",169,{"id":858,"title":859,"slug":860,"language":9,"level":805,"displayOrder":861},"01a1aafe-820b-7614-8c4b-f24e34d0072d","Foirmeacha gramadaí i seanfhocail agus i nathanna liteartha","foirmeacha-gramadai-i-seanfhocail-agus-i-nathanna-liteartha",170,{"id":626,"title":627,"slug":628,"seoDescription":863,"content":864,"language":9,"level":543,"displayOrder":629,"grammarTopics":865,"createdAt":871,"updatedAt":872,"totalExercises":26,"vocabularyLists":873,"primaryTopicHub":874,"readyImages":876},"Réamhfhocail sa choibhneas indíreach: roghnú an fhorainm réamhfhoclaigh agus úsáid na bhfoirmeacha cearta san aimsir láithreach agus chaite araon.","Nuair a cheanglaíonn réamhfhocal duine nó rud leis an mbriathar, is minic a bhíonn coibhneas indíreach de dhíth: **an bhean a labhraím léi**. Foghlaimeoidh tú conas an réamhfhocal cuí a choinneáil, an forainm réamhfhoclach ceart a roghnú agus foirm an bhriathair a chur in oiriúint don chlásal.\n\n## 1. An ceangal leis an réamhtheachtaí\n\nIs é an *réamhtheachtaí* an t-ainmfhocal a bhfuil an clásal coibhneasta ag tabhairt eolais faoi. Sa sampla **an bhean a labhraím léi**, is é **an bhean** an réamhtheachtaí. Tagraíonn **léi** don bhean sin.\n\nTosaigh le habairt neamhspleách chun an ceangal a fheiceáil:\n\n:::example\nLabhraím **leis an mbean** gach maidin.\n\nSin **an bhean a labhraím léi** gach maidin.\n\nTá cónaí orm **sa teach sin**.\n\nSin **an teach a bhfuil cónaí orm ann**.\n:::\n\nNí imíonn an gaol a chuireann an réamhfhocal in iúl. Sa phatrún seo, cuirtear forainm réamhfhoclach in áit an réamhfhocail agus an ainmfhocail: **leis an mbean → léi**, **sa teach → ann**.\n\n## 2. Roghnaigh an réamhfhocal de réir na brí\n\nNí roghnaíonn tú an réamhfhocal de réir an réamhtheachtaí amháin. Braitheann sé ar an mbriathar nó ar an nath: **labhairt le**, **brath ar**, **muinín a bheith agat as**.\n\n| Abairt neamhspleách | Ainmfhocal agus clásal coibhneasta |\n| --- | --- |\n| Labhraím leis an bhfear. | an fear **a labhraím leis** |\n| Braithim ar an gcara sin. | an cara **a mbraithim air** |\n| Tá muinín agam as an dochtúir. | an dochtúir **a bhfuil muinín agam as** |\n| Cuirim litir chuig an mbean. | an bhean **a gcuirim litir chuici** |\n| Faighim cabhair ón múinteoir. | an múinteoir **a bhfaighim cabhair uaidh** |\n| Bím ag obair sa seomra. | an seomra **a mbím ag obair ann** |\n\n:::tip\nMá bhíonn amhras ort faoin réamhfhocal, déan abairt neamhspleách ar dtús. Coinnigh an gaol céanna nuair a dhéanann tú clásal coibhneasta di.\n:::\n\n### An réamhfhocal roimh an mír choibhneasta\n\nIs féidir an réamhfhocal a chur roimh an mír choibhneasta freisin. Tagann **le + a → lena**, **i + a → ina** agus **ó + a → óna** le chéile; scríobhtar **ar a** ina dhá fhocal. Sa phatrún seo, ní chuirtear forainm réamhfhoclach eile sa chlásal chun an gaol céanna leis an réamhtheachtaí a léiriú.\n\n| Forainm réamhfhoclach sa chlásal | Réamhfhocal roimh an mír |\n| --- | --- |\n| an bhean a labhraím léi | an bhean **lena labhraím** |\n| an teach a bhfuil cónaí orm ann | an teach **ina bhfuil cónaí orm** |\n| an cara a mbraithim air | an cara **ar a mbraithim** |\n| an múinteoir a bhfaighim cabhair uaidh | an múinteoir **óna bhfaighim cabhair** |\n\nLe briathra rialta san aimsir chaite, tagann **le + ar → lenar** agus **i + ar → inar** le chéile: **an bhean lenar labhair mé**, **an teach inar chónaigh mé**. Leanann an briathar na rialacha céanna maidir leis an aimsir agus an fhoirm spleách atá i gcuid 4.\n\n:::note\n**Réim:** Tá an dá phatrún inghlactha. Tá **an bhean a labhraím léi** coitianta sa ghnáthchaint agus sa scríobh. Is minic a úsáidtear **an bhean lena labhraím** i scríbhneoireacht fhoirmiúil; ní leis an réim fhoirmiúil amháin a bhaineann sé, áfach. Tá foirmeacha ar nós **an teach ina bhfuil cónaí orm** coitianta sa ghnáthúsáid freisin.\n:::\n\n## 3. Inscne, uimhir agus tagairt\n\nCaithfidh an forainm réamhfhoclach tagairt go soiléir don réamhtheachtaí. Roghnaigh an fhoirm de réir inscne agus uimhir an duine nó an ruda atá i gceist.\n\n| Réamhtheachtaí | Sampla le **le** | Sampla le **ar** |\n| --- | --- | --- |\n| An fear | an fear a labhraím **leis** | an fear a mbraithim **air** |\n| An bhean | an bhean a labhraím **léi** | an bhean a mbraithim **uirthi** |\n| Na daoine | na daoine a labhraím **leo** | na daoine a mbraithim **orthu** |\n\nD'fhéadfadh níos mó ná forainm réamhfhoclach amháin a bheith sa chlásal. Ní gá go dtagródh siad uile don réamhtheachtaí.\n\n:::example\nSin an dochtúir **a bhfuil muinín agam as**.\n\n- Tagraíonn **agam** domsa: tá muinín agamsa.\n- Tagraíonn **as** don dochtúir: tá muinín agam as an dochtúir sin.\n:::\n\nLe rudaí, tabhair aird ar inscne an ainmfhocail freisin: **an bord a bhfuil an leabhar air**, ach **an chathaoir a bhfuil an mála uirthi**.\n\n## 4. An mhír choibhneasta agus an briathar\n\nSa choibhneas indíreach dearfach, is é **a** an mhír is gnách san aimsir láithreach, san aimsir fháistineach, sa ghnáthchaite agus sa mhodh coinníollach. Cuireann sí urú ar an mbriathar nuair is féidir é. Úsáidtear foirm spleách má tá ceann ar leith ann: **tá → a bhfuil**.\n\nSan aimsir chaite, úsáidtear **ar** agus séimhiú le briathra rialta sna foirmeacha pearsanta. Ní chuirtear **d’** roimh ghuta ná roimh **fh** sa phatrún seo: **d’ól mé → ar ól mé**, **d’fhág mé → ar fhág mé**. Ní leanann gach briathar neamhrialta an patrún sin.\n\n| Aimsir nó cás | Sampla | An fhoirm le tabhairt faoi deara |\n| --- | --- | --- |\n| Láithreach | an cara **a mbím** ag caint leis | **a + urú** |\n| Fáistineach | an bhean **a gcuirfidh** mé litir chuici | **a + urú** |\n| Gnáthchaite | an cara **a mbínn** ag caint leis | **a + urú** |\n| Modh coinníollach | an bhean **a gcuirfinn** litir chuici | **a + urú** |\n| Caite, briathar rialta | an fear **ar labhair** mé leis | **ar + séimhiú**, nuair is féidir |\n| Caite, briathar rialta le guta | an cupán **ar ól** mé as | **ar ól**, gan **d’** |\n| Caite, briathar rialta le **f** | an seomra **ar fhág** mé mo mhála ann | **ar fhág**, gan **d’** |\n| Caite, **bí** | an teach **a raibh** cónaí orm ann | **a raibh**, ní *ar raibh* |\n| Caite, **téigh** | an dochtúir **a ndeachaigh** mé chuige | **a ndeachaigh**, ní *ar chuaigh* |\n| Caite, **faigh** | an múinteoir **a bhfuair** mé cabhair uaidh | **a bhfuair** |\n| Caite, **déan** | an cara **a ndearna** mé an obair leis | **a ndearna** |\n| Caite, **feic** | an seomra **a bhfaca** mé an mála ann | **a bhfaca** |\n| Caite, **abair** | an bhean **a ndúirt** mé an méid sin léi | **a ndúirt** |\n\nNí bhíonn athrú infheicthe ar gach consan. Mar shampla, ní athraítear **l** in **a labhraím** ná in **ar labhair mé**.\n\n:::note\n**An diúltú:** Úsáid **nach** agus urú, nuair is féidir é, san aimsir láithreach, san aimsir fháistineach, sa ghnáthchaite agus sa mhodh coinníollach: **an bhean nach labhraím léi**, **an cara nach mbím ag caint leis**, **an bhean nach gcuirfinn litir chuici**. Úsáid an fhoirm spleách nuair atá ceann ar leith ann: **an teach nach bhfuil cónaí orm ann**.\n\nSan aimsir chaite, úsáid **nár** agus séimhiú le foirmeacha pearsanta na mbriathra rialta: **an fear nár labhair mé leis**, **an cupán nár ól mé as**. Leis na briathra neamhrialta sa tábla thuas, úsáid **nach** agus an fhoirm spleách: **nach raibh**, **nach ndeachaigh**, **nach bhfuair**, **nach ndearna**, **nach bhfaca**, **nach ndúirt**. Mar shampla: **an múinteoir nach bhfuair mé cabhair uaidh**.\n\nNí leor **ní** a chur os comhair na bhfoirmeacha sa tábla. Chun na samplaí le réamhfhocal chun tosaigh a dhiúltú, is féidir filleadh ar an bpatrún leis an bhforainm réamhfhoclach: **an bhean lena labhraím → an bhean nach labhraím léi**.\n:::\n\n## 5. Ná measc an dá ghaol\n\nDéan idirdhealú idir duine mar chuspóir díreach agus duine atá ceangailte leis an mbriathar trí réamhfhocal.\n\n:::example\n**An bhean a fheicim** gach lá: feicim an bhean. Is cuspóir díreach í.\n\n**An bhean a mbím ag caint léi** gach lá: bím ag caint leis an mbean. Tá **le** de dhíth chun an gaol sin a léiriú.\n:::\n\n:::warning\n✓ Sin an bhean **a mbím ag caint léi**.\n\n✗ Sin an bhean *a mbím ag caint*.\n\nMá tá tú ag tagairt don bhean a mbíonn tú ag caint léi, ná fág **léi** ar lár sa phatrún seo.\n\n✗ Sin an bhean *a mbím ag caint leis an mbean*.\n:::\n\n## 6. Seicliosta don scríobh\n\n1. Déan abairt neamhspleách: **Cuirim litir chuig an mbean.**\n2. Aimsigh an réamhfhocal: **chuig**.\n3. Roghnaigh an forainm a thagraíonn don réamhtheachtaí: **chuici**.\n4. Cuir an mhír agus an briathar san fhoirm chuí: **a gcuirim**.\n5. Ceangail na codanna: **an bhean a gcuirim litir chuici**.\n\nCoinnigh na trí rud seo le chéile: **an réamhfhocal ceart, tagairt shoiléir agus foirm cheart an bhriathair**.",[866],{"id":867,"name":868,"level":543,"language":9,"isCompleted":869,"completionPercentage":870,"totalExercises":71,"completedExercises":870},"01a1aafe-7f3b-727e-9a9c-44e583966778","Foirmeacha agus tagairt sa choibhneas",false,0,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[],{"name":868,"slug":875,"language":9},"foirmeacha-agus-tagairt-sa-choibhneas-b2",[],{"id":867,"name":868,"slug":875,"language":9,"level":543,"introduction":878,"lessonCount":21,"totalExercises":71,"objectives":879,"prerequisites":882,"lessons":884},"Déanann tú athbhreithniú ar fhoirmeacha díreacha agus indíreacha sa láithreach agus san fháistineach. Ansin leathnaíonn tú an tagairt le réamhfhocail agus críochnaíonn tú le an méid a agus a bhfuil, áit nach n-ainmnítear rud ar leith.",[880,881],"Foirm an bhriathair a roghnú de réir an choibhnis.","Tagairt réamhfhoclach nó ghinearálta a léiriú go soiléir.",[883],"Coibhneas díreach, coibhneas indíreach agus a ndiúltú ag B1.",[885,907,923],{"id":636,"contentId":886,"slug":638,"title":637,"level":543,"summary":887,"order":11,"exercises":888},"pg_6030351c-9f66-449c-bb48-d898c4614a7e","Roghnaíonn tú foirmeacha díreacha agus indíreacha sa láithreach agus san fháistineach, lena n-áirítear briathra neamhrialta.",[889,893,896,900,903],{"id":890,"title":891,"order":870,"type":892},"01a1aafe-a632-7541-8a52-db990315026c","An coibhneas díreach: obair agus imeachtaí","word_select",{"id":894,"title":895,"order":11,"type":892},"01a1aafe-a64e-775c-9b64-dcefbedc9f3c","Díreach nó indíreach: daoine agus áiteanna",{"id":897,"title":898,"order":16,"type":899},"01a1aafe-a66d-7e39-b2da-f4cad95b5ee4","An coibhneas díreach: róil sa phobal","sentence_builder",{"id":901,"title":902,"order":21,"type":899},"01a1aafe-a67e-7bd4-b11a-f71ca9b68ef6","Coibhneas agus tagairt: daoine a aithint",{"id":904,"title":905,"order":31,"type":906},"01a1aafe-a68c-74a2-98f1-e7eb1e8c7b67","Briathra neamhrialta: aimsigh an earráid","find_and_fix",{"id":626,"contentId":908,"slug":628,"title":627,"level":543,"summary":909,"order":16,"exercises":910},"pg_b6367be2-60ff-4955-acda-cdbaf2a191f1","Coinníonn tú an gaol réamhfhoclach sa choibhneas indíreach le forainm nó le foirm ar nós lena agus ina.",[911,914,917,920],{"id":912,"title":913,"order":870,"type":892},"01a1aafe-b47d-761f-96c3-c744d24875f5","An réamhfhocal agus an tagairt",{"id":915,"title":916,"order":11,"type":892},"01a1aafe-b49a-7dcd-9eb1-7ee99bfe106e","An mhír, an aimsir agus an diúltú",{"id":918,"title":919,"order":16,"type":899},"01a1aafe-b4c7-7c1b-8fa8-6ce985e73a2b","An réamhfhocal agus ord an chlásail",{"id":921,"title":922,"order":21,"type":899},"01a1aafe-b4d7-733a-8ab9-2d488d99bc1e","Aimsir agus diúltú san ord ceart",{"id":631,"contentId":924,"slug":633,"title":632,"level":543,"summary":925,"order":21,"exercises":926},"pg_d74239d0-4061-40f1-98a5-5f5b99e61a53","Déanann tú idirdhealú idir an méid atá agam agus a bhfuil agam agus aithníonn tú tagairt ghinearálta.",[927,930,933,936],{"id":928,"title":929,"order":870,"type":892},"01a1aafe-9248-77eb-8a80-9e6b23a1a196","An méid a agus a bhfuil: focail agus airgead",{"id":931,"title":932,"order":11,"type":892},"01a1aafe-925b-79c5-ad3d-527d989b4207","A bhfuil agus a raibh: an t-iomlán",{"id":934,"title":935,"order":16,"type":899},"01a1aafe-9270-71ce-aad4-c1a59a007cb7","An méid: abairtí a chur in ord",{"id":937,"title":938,"order":21,"type":899},"01a1aafe-927d-7abf-929b-3d5d44ef325a","A bhfuil agus a raibh: iomlán agus tagairt",[940,946,950,954],{"@id":941,"@type":942,"id":912,"grammarPage":943,"title":913,"instructions":944,"displayOrder":870,"type":892,"questionCount":81,"blankCount":91,"isCompleted":869,"ogImageUrl":945},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-b47d-761f-96c3-c744d24875f5","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-8304-7d78-900a-7d6f85cdd37f","Líon na bearnaí. Coinnigh brí na habairte tosaigh agus an tagairt chéanna. Ná cuir duine ná rud eile leis an scéal.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c9c64d89-0c42-4355-b881-13dfef679a3e_hero.webp?v=1793870181",{"@id":947,"@type":942,"id":915,"grammarPage":943,"title":916,"instructions":948,"displayOrder":11,"type":892,"questionCount":81,"blankCount":141,"isCompleted":869,"ogImageUrl":949},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-b49a-7dcd-9eb1-7ee99bfe106e","Líon na bearnaí sna clásail choibhneasta. Coinnigh aimsir, pearsa agus brí dhearfach nó dhiúltach na n-abairtí tosaigh.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0c047d29-4f23-4aea-ac42-96076f6fdb17_hero.webp?v=1793870181",{"@id":951,"@type":942,"id":918,"grammarPage":943,"title":919,"instructions":952,"displayOrder":16,"type":899,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":869,"ogImageUrl":953},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-b4c7-7c1b-8fa8-6ce985e73a2b","Cuir na píosaí in ord chun abairt a dhéanamh. Tá píosa breise i ngach ceist nach n-úsáidfidh tú.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2fd31817-e297-42b2-9b4e-d80b4cdaed10_hero.webp?v=1793870181",{"@id":955,"@type":942,"id":921,"grammarPage":943,"title":922,"instructions":952,"displayOrder":21,"type":899,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":869,"ogImageUrl":956},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-b4d7-733a-8ab9-2d488d99bc1e","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_3f517596-ee65-4985-b239-f8c6c266a68b_hero.webp?v=1793870181",{"id":912,"grammarPage":943,"title":913,"instructions":944,"seoTitle":958,"seoDescription":959,"displayOrder":870,"type":892,"questions":960,"ogImageUrl":945},"Réamhfhocail sa choibhneas: roghnú na tagartha","Cleachtadh roghnúcháin ar réamhfhocail sa choibhneas indíreach: abairtí faoi dhaoine, obair agus áiteanna, le béim ar inscne, uimhir agus tagairt shoiléir.",[961],{"id":962,"sentenceTemplate":963,"displayOrder":870,"explanation":964,"exampleSentence":965,"blanks":966},"01a1aafe-b47d-784b-96c3-c744d455347e","Labhraím leis na tuismitheoirí tar éis an chruinnithe. Sin iad na tuismitheoirí a labhraím __1__ tar éis an chruinnithe.","Tagraíonn an bhearna do na tuismitheoirí, atá san iolra. Coinnítear le san fhoirm leo; tagraíonn léi agus leis do dhuine amháin.","Seo iad na ceoltóirí a mbeidh mé ag obair leo amárach.",[967],{"id":968,"blankNumber":11,"options":969},"01a1aafe-b47d-77fb-96c3-c744d42bff02",[970,973,977],{"id":971,"optionText":972,"isCorrect":869,"displayOrder":870},"01a1aafe-b47d-7757-96c3-c744d291a52a","léi",{"id":974,"optionText":975,"isCorrect":976,"displayOrder":11},"01a1aafe-b47d-779b-96c3-c744d2c33ef4","leo",true,{"id":978,"optionText":979,"isCorrect":869,"displayOrder":16},"01a1aafe-b47d-77c7-96c3-c744d3727579","leis",{"html":981,"toc":982},"\u003Cp>Nuair a cheanglaíonn réamhfhocal duine nó rud leis an mbriathar, is minic a bhíonn coibhneas indíreach de dhíth: \u003Cstrong>an bhean a labhraím léi\u003C\u002Fstrong>. Foghlaimeoidh tú conas an réamhfhocal cuí a choinneáil, an forainm réamhfhoclach ceart a roghnú agus foirm an bhriathair a chur in oiriúint don chlásal.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"an-ceangal-leis-an-ramhtheachta\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>An ceangal leis an réamhtheachtaí\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Is é an \u003Cem>réamhtheachtaí\u003C\u002Fem> an t-ainmfhocal a bhfuil an clásal coibhneasta ag tabhairt eolais faoi. Sa sampla \u003Cstrong>an bhean a labhraím léi\u003C\u002Fstrong>, is é \u003Cstrong>an bhean\u003C\u002Fstrong> an réamhtheachtaí. Tagraíonn \u003Cstrong>léi\u003C\u002Fstrong> don bhean sin.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tosaigh le habairt neamhspleách chun an ceangal a fheiceáil:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Labhraím \u003Cstrong>leis an mbean\u003C\u002Fstrong> gach maidin.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sin \u003Cstrong>an bhean a labhraím léi\u003C\u002Fstrong> gach maidin.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tá cónaí orm \u003Cstrong>sa teach sin\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sin \u003Cstrong>an teach a bhfuil cónaí orm ann\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Ní imíonn an gaol a chuireann an réamhfhocal in iúl. Sa phatrún seo, cuirtear forainm réamhfhoclach in áit an réamhfhocail agus an ainmfhocail: \u003Cstrong>leis an mbean → léi\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>sa teach → ann\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"roghnaigh-an-ramhfhocal-de-rir-na-br\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Roghnaigh an réamhfhocal de réir na brí\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ní roghnaíonn tú an réamhfhocal de réir an réamhtheachtaí amháin. Braitheann sé ar an mbriathar nó ar an nath: \u003Cstrong>labhairt le\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>brath ar\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>muinín a bheith agat as\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Abairt neamhspleách\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Ainmfhocal agus clásal coibhneasta\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Labhraím leis an bhfear.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an fear \u003Cstrong>a labhraím leis\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Braithim ar an gcara sin.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an cara \u003Cstrong>a mbraithim air\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Tá muinín agam as an dochtúir.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an dochtúir \u003Cstrong>a bhfuil muinín agam as\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Cuirim litir chuig an mbean.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an bhean \u003Cstrong>a gcuirim litir chuici\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Faighim cabhair ón múinteoir.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an múinteoir \u003Cstrong>a bhfaighim cabhair uaidh\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Bím ag obair sa seomra.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an seomra \u003Cstrong>a mbím ag obair ann\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Má bhíonn amhras ort faoin réamhfhocal, déan abairt neamhspleách ar dtús. Coinnigh an gaol céanna nuair a dhéanann tú clásal coibhneasta di.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch3 id=\"an-ramhfhocal-roimh-an-mr-choibhneasta\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.1\u003C\u002Fspan>An réamhfhocal roimh an mír choibhneasta\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Is féidir an réamhfhocal a chur roimh an mír choibhneasta freisin. Tagann \u003Cstrong>le + a → lena\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>i + a → ina\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>ó + a → óna\u003C\u002Fstrong> le chéile; scríobhtar \u003Cstrong>ar a\u003C\u002Fstrong> ina dhá fhocal. Sa phatrún seo, ní chuirtear forainm réamhfhoclach eile sa chlásal chun an gaol céanna leis an réamhtheachtaí a léiriú.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Forainm réamhfhoclach sa chlásal\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Réamhfhocal roimh an mír\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>an bhean a labhraím léi\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an bhean \u003Cstrong>lena labhraím\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>an teach a bhfuil cónaí orm ann\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an teach \u003Cstrong>ina bhfuil cónaí orm\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>an cara a mbraithim air\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an cara \u003Cstrong>ar a mbraithim\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>an múinteoir a bhfaighim cabhair uaidh\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an múinteoir \u003Cstrong>óna bhfaighim cabhair\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Le briathra rialta san aimsir chaite, tagann \u003Cstrong>le + ar → lenar\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>i + ar → inar\u003C\u002Fstrong> le chéile: \u003Cstrong>an bhean lenar labhair mé\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>an teach inar chónaigh mé\u003C\u002Fstrong>. Leanann an briathar na rialacha céanna maidir leis an aimsir agus an fhoirm spleách atá i gcuid 4.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>\u003Cstrong>Réim:\u003C\u002Fstrong> Tá an dá phatrún inghlactha. Tá \u003Cstrong>an bhean a labhraím léi\u003C\u002Fstrong> coitianta sa ghnáthchaint agus sa scríobh. Is minic a úsáidtear \u003Cstrong>an bhean lena labhraím\u003C\u002Fstrong> i scríbhneoireacht fhoirmiúil; ní leis an réim fhoirmiúil amháin a bhaineann sé, áfach. Tá foirmeacha ar nós \u003Cstrong>an teach ina bhfuil cónaí orm\u003C\u002Fstrong> coitianta sa ghnáthúsáid freisin.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"inscne-uimhir-agus-tagairt\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Inscne, uimhir agus tagairt\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Caithfidh an forainm réamhfhoclach tagairt go soiléir don réamhtheachtaí. Roghnaigh an fhoirm de réir inscne agus uimhir an duine nó an ruda atá i gceist.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Réamhtheachtaí\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Sampla le \u003Cstrong>le\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Sampla le \u003Cstrong>ar\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>An fear\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an fear a labhraím \u003Cstrong>leis\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an fear a mbraithim \u003Cstrong>air\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>An bhean\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an bhean a labhraím \u003Cstrong>léi\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an bhean a mbraithim \u003Cstrong>uirthi\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Na daoine\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>na daoine a labhraím \u003Cstrong>leo\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>na daoine a mbraithim \u003Cstrong>orthu\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>D&#39;fhéadfadh níos mó ná forainm réamhfhoclach amháin a bheith sa chlásal. Ní gá go dtagródh siad uile don réamhtheachtaí.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Sin an dochtúir \u003Cstrong>a bhfuil muinín agam as\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Tagraíonn \u003Cstrong>agam\u003C\u002Fstrong> domsa: tá muinín agamsa.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Tagraíonn \u003Cstrong>as\u003C\u002Fstrong> don dochtúir: tá muinín agam as an dochtúir sin.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Le rudaí, tabhair aird ar inscne an ainmfhocail freisin: \u003Cstrong>an bord a bhfuil an leabhar air\u003C\u002Fstrong>, ach \u003Cstrong>an chathaoir a bhfuil an mála uirthi\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"an-mhr-choibhneasta-agus-an-briathar\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>An mhír choibhneasta agus an briathar\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sa choibhneas indíreach dearfach, is é \u003Cstrong>a\u003C\u002Fstrong> an mhír is gnách san aimsir láithreach, san aimsir fháistineach, sa ghnáthchaite agus sa mhodh coinníollach. Cuireann sí urú ar an mbriathar nuair is féidir é. Úsáidtear foirm spleách má tá ceann ar leith ann: \u003Cstrong>tá → a bhfuil\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>San aimsir chaite, úsáidtear \u003Cstrong>ar\u003C\u002Fstrong> agus séimhiú le briathra rialta sna foirmeacha pearsanta. Ní chuirtear \u003Cstrong>d’\u003C\u002Fstrong> roimh ghuta ná roimh \u003Cstrong>fh\u003C\u002Fstrong> sa phatrún seo: \u003Cstrong>d’ól mé → ar ól mé\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>d’fhág mé → ar fhág mé\u003C\u002Fstrong>. Ní leanann gach briathar neamhrialta an patrún sin.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Aimsir nó cás\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Sampla\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>An fhoirm le tabhairt faoi deara\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Láithreach\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an cara \u003Cstrong>a mbím\u003C\u002Fstrong> ag caint leis\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>a + urú\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Fáistineach\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an bhean \u003Cstrong>a gcuirfidh\u003C\u002Fstrong> mé litir chuici\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>a + urú\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Gnáthchaite\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an cara \u003Cstrong>a mbínn\u003C\u002Fstrong> ag caint leis\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>a + urú\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Modh coinníollach\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an bhean \u003Cstrong>a gcuirfinn\u003C\u002Fstrong> litir chuici\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>a + urú\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Caite, briathar rialta\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an fear \u003Cstrong>ar labhair\u003C\u002Fstrong> mé leis\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ar + séimhiú\u003C\u002Fstrong>, nuair is féidir\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Caite, briathar rialta le guta\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an cupán \u003Cstrong>ar ól\u003C\u002Fstrong> mé as\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ar ól\u003C\u002Fstrong>, gan \u003Cstrong>d’\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Caite, briathar rialta le \u003Cstrong>f\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an seomra \u003Cstrong>ar fhág\u003C\u002Fstrong> mé mo mhála ann\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>ar fhág\u003C\u002Fstrong>, gan \u003Cstrong>d’\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Caite, \u003Cstrong>bí\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an teach \u003Cstrong>a raibh\u003C\u002Fstrong> cónaí orm ann\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>a raibh\u003C\u002Fstrong>, ní \u003Cem>ar raibh\u003C\u002Fem>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Caite, \u003Cstrong>téigh\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an dochtúir \u003Cstrong>a ndeachaigh\u003C\u002Fstrong> mé chuige\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>a ndeachaigh\u003C\u002Fstrong>, ní \u003Cem>ar chuaigh\u003C\u002Fem>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Caite, \u003Cstrong>faigh\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an múinteoir \u003Cstrong>a bhfuair\u003C\u002Fstrong> mé cabhair uaidh\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>a bhfuair\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Caite, \u003Cstrong>déan\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an cara \u003Cstrong>a ndearna\u003C\u002Fstrong> mé an obair leis\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>a ndearna\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Caite, \u003Cstrong>feic\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an seomra \u003Cstrong>a bhfaca\u003C\u002Fstrong> mé an mála ann\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>a bhfaca\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Caite, \u003Cstrong>abair\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>an bhean \u003Cstrong>a ndúirt\u003C\u002Fstrong> mé an méid sin léi\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>a ndúirt\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Ní bhíonn athrú infheicthe ar gach consan. Mar shampla, ní athraítear \u003Cstrong>l\u003C\u002Fstrong> in \u003Cstrong>a labhraím\u003C\u002Fstrong> ná in \u003Cstrong>ar labhair mé\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>\u003Cstrong>An diúltú:\u003C\u002Fstrong> Úsáid \u003Cstrong>nach\u003C\u002Fstrong> agus urú, nuair is féidir é, san aimsir láithreach, san aimsir fháistineach, sa ghnáthchaite agus sa mhodh coinníollach: \u003Cstrong>an bhean nach labhraím léi\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>an cara nach mbím ag caint leis\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>an bhean nach gcuirfinn litir chuici\u003C\u002Fstrong>. Úsáid an fhoirm spleách nuair atá ceann ar leith ann: \u003Cstrong>an teach nach bhfuil cónaí orm ann\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>San aimsir chaite, úsáid \u003Cstrong>nár\u003C\u002Fstrong> agus séimhiú le foirmeacha pearsanta na mbriathra rialta: \u003Cstrong>an fear nár labhair mé leis\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>an cupán nár ól mé as\u003C\u002Fstrong>. Leis na briathra neamhrialta sa tábla thuas, úsáid \u003Cstrong>nach\u003C\u002Fstrong> agus an fhoirm spleách: \u003Cstrong>nach raibh\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>nach ndeachaigh\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>nach bhfuair\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>nach ndearna\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>nach bhfaca\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>nach ndúirt\u003C\u002Fstrong>. Mar shampla: \u003Cstrong>an múinteoir nach bhfuair mé cabhair uaidh\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ní leor \u003Cstrong>ní\u003C\u002Fstrong> a chur os comhair na bhfoirmeacha sa tábla. Chun na samplaí le réamhfhocal chun tosaigh a dhiúltú, is féidir filleadh ar an bpatrún leis an bhforainm réamhfhoclach: \u003Cstrong>an bhean lena labhraím → an bhean nach labhraím léi\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"n-measc-an-d-ghaol\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Ná measc an dá ghaol\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Déan idirdhealú idir duine mar chuspóir díreach agus duine atá ceangailte leis an mbriathar trí réamhfhocal.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>An bhean a fheicim\u003C\u002Fstrong> gach lá: feicim an bhean. Is cuspóir díreach í.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>An bhean a mbím ag caint léi\u003C\u002Fstrong> gach lá: bím ag caint leis an mbean. Tá \u003Cstrong>le\u003C\u002Fstrong> de dhíth chun an gaol sin a léiriú.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>✓ Sin an bhean \u003Cstrong>a mbím ag caint léi\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✗ Sin an bhean \u003Cem>a mbím ag caint\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Má tá tú ag tagairt don bhean a mbíonn tú ag caint léi, ná fág \u003Cstrong>léi\u003C\u002Fstrong> ar lár sa phatrún seo.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>✗ Sin an bhean \u003Cem>a mbím ag caint leis an mbean\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"seicliosta-don-scrobh\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Seicliosta don scríobh\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>Déan abairt neamhspleách: \u003Cstrong>Cuirim litir chuig an mbean.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Aimsigh an réamhfhocal: \u003Cstrong>chuig\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Roghnaigh an forainm a thagraíonn don réamhtheachtaí: \u003Cstrong>chuici\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Cuir an mhír agus an briathar san fhoirm chuí: \u003Cstrong>a gcuirim\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Ceangail na codanna: \u003Cstrong>an bhean a gcuirim litir chuici\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Coinnigh na trí rud seo le chéile: \u003Cstrong>an réamhfhocal ceart, tagairt shoiléir agus foirm cheart an bhriathair\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n",[983,987,991,995,999,1003,1007],{"id":984,"text":985,"depth":16,"number":986},"an-ceangal-leis-an-ramhtheachta","An ceangal leis an réamhtheachtaí","1",{"id":988,"text":989,"depth":16,"number":990},"roghnaigh-an-ramhfhocal-de-rir-na-br","Roghnaigh an réamhfhocal de réir na brí","2",{"id":992,"text":993,"depth":21,"number":994},"an-ramhfhocal-roimh-an-mr-choibhneasta","An réamhfhocal roimh an mír choibhneasta","2.1",{"id":996,"text":997,"depth":16,"number":998},"inscne-uimhir-agus-tagairt","Inscne, uimhir agus tagairt","3",{"id":1000,"text":1001,"depth":16,"number":1002},"an-mhr-choibhneasta-agus-an-briathar","An mhír choibhneasta agus an briathar","4",{"id":1004,"text":1005,"depth":16,"number":1006},"n-measc-an-d-ghaol","Ná measc an dá ghaol","5",{"id":1008,"text":1009,"depth":16,"number":1010},"seicliosta-don-scrobh","Seicliosta don scríobh","6"]