[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-ga-reamhtharraingt-agus-forainm-tagartha":3,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-8314-70f0-9c35-e33eab1a4634":22,"exercise-list-path-ga-none":57},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"totalExercises":17,"vocabularyLists":20,"readyImages":21},"01a1aafe-8314-70f0-9c35-e33eab1a4634","Réamhtharraingt agus forainm tagartha","reamhtharraingt-agus-forainm-tagartha","Foghlaim conas réamhtharraingt agus forainm tagartha a úsáid chun topaic a chur chun tosaigh, le tagairt shoiléir agus comhréir chruinn sa Ghaeilge.","Le réamhtharraingt, cuireann tú duine nó rud chun tosaigh mar thopaic, agus déanann tú tagairt dó arís le forainm sa chlásal a leanann. Ag an leibhéal seo, is é an dúshlán ná an topaic a nascadh go cruinn leis an gclásal, gan an gaol gramadaí ná an bhrí a chur as riocht.\n\n## 1. An topaic ar dtús, an ráiteas ina diaidh\n\nSa réamhtharraingt, seasann ainmfhocal nó frása ainmfhoclach roimh an bpríomhchlásal. Cuireann sé in iúl cé hé nó cad é atá faoi chaibidil. Ansin tugann an clásal eolas faoin topaic sin.\n\n:::example\nTáimid ag caint faoi na leabhair a fuair mé ar iasacht.\n\n**An leabhar sin,** léigh mé **é** cheana.\n\nIs é **an leabhar sin** an topaic réamhtharraingthe. Tagraíonn **é** don leabhar céanna agus feidhmíonn sé mar chuspóir ag **léigh**.\n:::\n\nNí athrú simplí ar ord na bhfocal amháin atá anseo. Sa ghnáthabairt **Léigh mé an leabhar sin cheana**, tá an frása ainmfhoclach ina chuspóir laistigh den chlásal. Sa leagan réamhtharraingthe, tá **é** sa ról sin, agus tá an frása iomlán chun tosaigh mar thopaic.\n\n## 2. Roghnaigh an forainm de réir a róil\n\nBraitheann foirm an fhorainm tagartha ar an ról atá aige sa chlásal. Ní leor **sé** nó **sí** a chur isteach i ngach cás.\n\n| Ról na tagartha sa chlásal | Sampla | An nasc |\n| --- | --- | --- |\n| Ainmní | **Seán,** tháinig **sé** abhaile go luath. | Is é Seán a tháinig. |\n| Cuspóir | **An litir sin,** chuir mé **í** sa phost inné. | Cuireadh an litir sa phost. |\n| Forainm réamhfhoclach | **Máire,** tá aithne agam **uirthi** le blianta. | Tá aithne agam ar Mháire. |\n| Aidiacht shealbhach | **An teach sin,** tá **a dhíon** ag titim as a chéile. | Is díon an tí atá i gceist. |\n\nSa sampla deireanach, is í an aidiacht shealbhach **a** a dhéanann an tagairt siar. Ní forainm neamhspleách atá inti, ach comhlíonann sí feidhm na tagartha sa struchtúr seo.\n\n:::tip\nTosaigh leis an ngnáthchlásal chun an fhoirm cheart a aimsiú: **Tá aithne agam ar Mháire → Tá aithne agam uirthi → Máire, tá aithne agam uirthi.**\n:::\n\n## 3. Tagairt shoiléir agus comhréir chruinn\n\nCaithfidh sé a bheith soiléir don léitheoir cén duine nó rud dá dtagraíonn an forainm. Sna samplaí seo, leanann an forainm inscne agus uimhir na topaice.\n\n:::example\n**An leabhar sin,** tá **sé** ar an mbord.\n\n**An litir sin,** tá **sí** ar an mbord.\n\n**Na leabhair sin,** chuir mé **iad** ar an tseilf.\n\n**Na comharsana nua,** labhair mé **leo** inné.\n:::\n\nSa chlásal, is é an briathar nó an nath a shocraíonn an réamhfhocal: **labhairt le duine → labhairt leis nó léi**; **aithne a bheith agat ar dhuine → aithne a bheith agat air nó uirthi**.\n\nTá sé úsáideach tagairt dhébhríoch a sheachaint, go háirithe nuair atá beirt den inscne chéanna sa chomhthéacs.\n\n:::warning\n**Máire, dúirt Nóra go raibh sí tuirseach.**\n\nD’fhéadfadh **sí** tagairt do Mháire nó do Nóra. Ní ráthaíonn suíomh Mháire ag tús na habairte gur di a thagraíonn an forainm. Mura réitíonn an comhthéacs an débhríocht, athscríobh: **Maidir le Máire, dúirt Nóra go raibh Máire tuirseach.**\n:::\n\n## 4. Cathain a oireann an réamhtharraingt?\n\nOireann an struchtúr nuair is mian leat an topaic a shocrú sula dtugann tú an t-eolas nua. Is féidir leis cabhrú leat:\n\n- filleadh ar dhuine nó ar rud a luadh cheana;\n- topaic amháin a chur i gcodarsnacht le topaic eile;\n- frása fada a chur chun tosaigh agus tagairt ghearr a dhéanamh dó ina dhiaidh.\n\n:::example\n**An chéad iarratas,** ghlac an coiste **leis**; **an dara ceann,** dhiúltaigh siad **dó**.\n\n**An bhean a bhí ag caint leat ag an doras,** tá aithne agam **uirthi** le blianta.\n:::\n\nSa dara sampla, leagann an frása fada amach cé hí an bhean. Ansin coinníonn **uirthi** an príomhchlásal gearr agus soiléir.\n\n:::note\nTá an réamhtharraingt nádúrtha sa chaint agus i scríbhneoireacht a leanann rith na cainte. I bprós foirmiúil, roghnaigh í nuair a chuidíonn sí le heagrú na faisnéise. D’fhéadfadh abairt neamh-mharcáilte nó nath le **maidir le** a bheith níos oiriúnaí mura bhfuil cúis ar leith leis an topaic a scaradh amach.\n:::\n\n## 5. Idirdhealú idir topaic agus fócas\n\nNí hionann réamhtharraingt agus abairt scoilte leis an gcopail. Is féidir leis an dá struchtúr béim a thabhairt, ach ní eagraíonn siad an fhaisnéis ar an dóigh chéanna.\n\n| Struchtúr | Sampla | An phríomhfheidhm sa chomhthéacs seo |\n| --- | --- | --- |\n| Réamhtharraingt | **An leabhar sin,** léigh mé **é** cheana. | An leabhar a shocrú mar thopaic agus eolas a thabhairt faoi. |\n| Abairt scoilte | **Is é an leabhar sin a léigh mé**, ní an ceann eile. | An leabhar áirithe a aithint i gcodarsnacht le ceann eile. |\n\nSa chéad sampla, tá an clásal **léigh mé é cheana** iomlán ann féin. Sa dara sampla, tá struchtúr copaileach agus clásal coibhneasta ann. Ná measc an dá phatrún trí fhorainm cuspóireach a chur isteach go huathoibríoch san abairt scoilte.\n\nMaidir le poncaíocht, is gnách camóg a úsáid chun an topaic réamhtharraingthe a scaradh ón gclásal. Sa chaint, is minic a bhíonn sos beag ann. Is é an gaol tagartha, áfach, seachas an chamóg amháin, a léiríonn an struchtúr.\n\n## 6. Seicliosta don úsáid\n\nSula n-úsáideann tú réamhtharraingt, seiceáil na pointí seo:\n\n1. **An topaic:** an bhfuil cúis lena cur chun tosaigh?\n2. **An tagairt:** an dtagraíonn an forainm don topaic chéanna go soiléir?\n3. **An ról:** an bhfuil an fhoirm cheart agat mar ainmní, cuspóir, forainm réamhfhoclach nó aidiacht shealbhach?\n4. **An bhrí:** an bhfuil tú ag tabhairt eolais faoin topaic, seachas ag iarraidh duine nó rud a aithint le habairt scoilte?\n\nIs é an patrún lárnach: **topaic ar leith + clásal ina bhfuil tagairt di**. Mar shampla: **An cheist sin, pléifimid í amárach.**","ga","C1",150,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a1aafe-7f4c-77b2-a1aa-f46014b237fc",false,0,4,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[],[],[23,33,41,50],{"@id":24,"@type":25,"id":26,"grammarPage":27,"title":28,"instructions":29,"displayOrder":16,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":31,"isCompleted":15,"ogImageUrl":32},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-b5a0-7b6c-a3ee-83d3dabf5de8","GrammarExercise","01a1aafe-b5a0-7b6c-a3ee-83d3dabf5de8","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-8314-70f0-9c35-e33eab1a4634","An topaic agus ról na tagartha","Roghnaigh an fhoirm cheart. I ngach abairt, caithfidh an tagairt sa bhearna filleadh ar an topaic roimh an gcamóg.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_51f0fe35-1505-43f9-90db-3472cfc05da7_hero.webp?v=1793870181",{"@id":34,"@type":25,"id":35,"grammarPage":27,"title":36,"instructions":37,"displayOrder":38,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":39,"isCompleted":15,"ogImageUrl":40},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-b5b9-74a4-a36d-39830855a6ef","01a1aafe-b5b9-74a4-a36d-39830855a6ef","Topaic, fócas agus tagairt shoiléir","Líon gach bearna de réir an chomhthéacs. Nuair a iarrtar réamhtharraingt, caithfidh an tagairt filleadh ar an topaic ainmnithe.",1,13,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_afc93b91-e2f2-41cb-9fed-628bd2d147c2_hero.webp?v=1793870181",{"@id":42,"@type":25,"id":43,"grammarPage":27,"title":44,"instructions":45,"displayOrder":46,"type":47,"questionCount":48,"blankCount":48,"isCompleted":15,"ogImageUrl":49},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-b5d1-7636-af3a-6dfcfc74fd41","01a1aafe-b5d1-7636-af3a-6dfcfc74fd41","Topaicí sa bhaile: ainmní agus cuspóir","Cuir na píosaí in ord chun abairt le réamhtharraingt a dhéanamh. Caithfidh an forainm tagairt don topaic roimh an gcamóg. Tá píosa breise ann nach n-úsáidfidh tú.",2,"sentence_builder",10,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_65be9d0c-5c14-456c-926c-4f74fd6c1b43_hero.webp?v=1793870181",{"@id":51,"@type":25,"id":52,"grammarPage":27,"title":53,"instructions":54,"displayOrder":55,"type":47,"questionCount":48,"blankCount":48,"isCompleted":15,"ogImageUrl":56},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-b5e2-797e-8db3-d5a57e3bed50","01a1aafe-b5e2-797e-8db3-d5a57e3bed50","Sa phobal: réamhfhocail agus sealbh","Cuir na píosaí in ord chun abairt le réamhtharraingt a dhéanamh. Caithfidh an tagairt sa chlásal filleadh ar an topaic roimh an gcamóg. Tá píosa breise ann nach n-úsáidfidh tú.",3,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2c5e61b9-e48b-45e3-ad7f-a0dc71404510_hero.webp?v=1793870181",null]