[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ga":3,"grammar-pages-ga":4,"grammar-page-ga-suas-thuas-agus-anuas-gluaiseacht-agus-suiomh":862,"grammar-lesson-path-ga-suas-thuas-agus-anuas-gluaiseacht-agus-suiomh-treo-suiomh-agus-bunus-b2":1012,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-833c-704c-836b-f3bdc60bff20":1045,"grammar-quick-check-01a1aafe-833c-704c-836b-f3bdc60bff20":1056,"grammar-lesson-body-01a1aafe-833c-704c-836b-f3bdc60bff20-4ft6wcqgk":1075},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,374,379,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,545,550,555,560,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,696,701,706,711,716,721,726,731,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,807,812,817,822,827,832,837,842,847,852,857],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1aafe-801c-7377-b0ca-925821532f8c","An aibítir agus an síneadh fada","an-aibitir-agus-an-sineadh-fada","ga","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1aafe-81a1-76a3-b4f4-0017aeca1580","Consain leathana agus chaola","consain-leathana-agus-chaola",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1aafe-8150-7d79-bfb7-b8680a9300d3","Caol le caol agus leathan le leathan","caol-le-caol-agus-leathan-le-leathan",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1aafe-80c3-7227-931d-6781116b30ae","An séimhiú: fuaim agus litriú","an-seimhiu-fuaim-agus-litriu",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1aafe-80e5-72eb-b099-cf09a5505797","An t-urú: fuaim agus litriú","an-t-uru-fuaim-agus-litriu",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1aafe-82ac-7c76-b2ac-c555aa62751c","Mé, tú, sé agus sí: forainmnigh phearsanta","me-tu-se-agus-si-forainmnigh-phearsanta",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1aafe-8340-7ea2-9a30-e11e95a6d12b","Tá agus níl: cur síos agus suíomh","ta-agus-nil-cur-sios-agus-suiomh",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1aafe-804b-72da-94f6-92a7fd62b16b","An bhfuil agus nach bhfuil: ceisteanna agus freagraí","an-bhfuil-agus-nach-bhfuil-ceisteanna-agus-freagrai",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1aafe-825f-70ad-a561-1477a04ba170","Inscne an ainmfhocail","inscne-an-ainmfhocail",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1aafe-80d6-7e80-8e6d-4859e649b8bf","An t-alt uatha: an fear agus an bhean","an-t-alt-uatha-an-fear-agus-an-bhean",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1aafe-80d2-76b4-a0e4-bade7e68347b","An t-alt roimh ghuta agus s","an-t-alt-roimh-ghuta-agus-s",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1aafe-80df-7e48-ba99-3ff811987774","An t-iolra agus an t-alt na","an-t-iolra-agus-an-t-alt-na",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1aafe-8027-7baf-a4b9-669a7a80162d","An aidiacht i ndiaidh an ainmfhocail","an-aidiacht-i-ndiaidh-an-ainmfhocail",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1aafe-828c-7a41-b872-c9c2a4332fe2","Is múinteoir mé: an chopail agus aicmiú","is-muinteoir-me-an-chopail-agus-aicmiu",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1aafe-8287-73e0-a789-dab935c8781e","Is mise: ainm agus aithne","is-mise-ainm-agus-aithne",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1aafe-8281-79b2-b37f-c0f17f001179","Is maith liom: rogha agus taitneamh","is-maith-liom-rogha-agus-taitneamh",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1aafe-826f-7d62-b01f-6990c52e3be2","Is agus tá: an difríocht bhunúsach","is-agus-ta-an-difriocht-bhunusach",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1aafe-7fd0-77ed-9baf-d44eecbaf96d","Ag agus na forainmnigh agam, agat, aige","ag-agus-na-forainmnigh-agam-agat-aige",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1aafe-8104-7f18-840f-f46e6cf47584","Ar agus le: mothúcháin agus caidreamh","ar-agus-le-mothuchain-agus-caidreamh",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1aafe-8258-7b5c-bc91-1d3eb3620a3b","I, ar agus ag: áit agus suíomh","i-ar-agus-ag-ait-agus-suiomh",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1aafe-82b7-795e-b75c-5e2691c5fc89","Mo agus do: sealbh phearsanta","mo-agus-do-sealbh-phearsanta",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1aafe-8328-7b34-95bb-058bd26c0672","Seo, sin agus siúd: taispeáint","seo-sin-agus-siud-taispeaint",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1aafe-815c-722c-81f3-c7542682ede8","Cé, cad agus cá: ceisteanna bunúsacha","ce-cad-agus-ca-ceisteanna-bunusacha",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1aafe-8156-7c00-9ef1-1a21c79cacfc","Cathain, conas agus cén fáth","cathain-conas-agus-cen-fath",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1aafe-7fca-7784-a15d-792fbe3e49ea","Ag agus an t-ainm briathartha: gníomh ar siúl","ag-agus-an-t-ainm-briathartha-gniomh-ar-siul",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1aafe-803d-788d-84da-4d65f7c4fd03","An aimsir láithreach: an chéad réimniú","an-aimsir-laithreach-an-chead-reimniu",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1aafe-8046-71ed-8882-76515b5bf1eb","An aimsir láithreach: an dara réimniú","an-aimsir-laithreach-an-dara-reimniu",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1aafe-8016-7d05-938e-fad3c9aeb77a","An agus ní leis an aimsir láithreach","an-agus-ni-leis-an-aimsir-laithreach",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1aafe-81de-7596-aecb-9b653fc54614","Dobhriathra ama agus minicíochta","dobhriathra-ama-agus-miniciochta",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1aafe-82c2-797c-8175-8167d08577f9","Na maoluimhreacha agus aois","na-maoluimhreacha-agus-aois",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1aafe-8100-7170-bfa0-2752d771f049","Aon, dhá agus trí le hainmfhocail","aon-dha-agus-tri-le-hainmfhocail",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1aafe-80db-72f1-8938-cdb6e4c2795e","An t-am ar an gclog","an-t-am-ar-an-gclog",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1aafe-82fb-7807-bd2f-0a7cbc8ecc15","Orduithe simplí agus ná","orduithe-simpli-agus-na",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1aafe-7fd6-7da5-87c5-7df460a35f81","Agus, ach agus nó","agus-ach-agus-no",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a1aafe-8133-7251-8fe3-ce4c1df7a02d","Bhí agus beidh: tagairt bhunúsach don am","bhi-agus-beidh-tagairt-bhunusach-don-am",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a1aafe-82f0-7d8d-8abe-d9139d573c70","Ord na habairte: briathar, ainmní agus cuspóir","ord-na-habairte-briathar-ainmni-agus-cuspoir",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":191,"displayOrder":192},"01a1aafe-7fa5-7a04-949e-a76e00c1b807","A, ár agus bhur: sealbh agus athruithe tosaigh","a-ar-agus-bhur-sealbh-agus-athruithe-tosaigh","A2",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":191,"displayOrder":197},"01a1aafe-82b2-769b-abd9-0e46bce793c3","Mise, tusa agus féin: béim ar an bhforainm","mise-tusa-agus-fein-beim-ar-an-bhforainm",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":191,"displayOrder":202},"01a1aafe-81d8-7638-8889-c41dfda244ae","Do agus de: tabhairt agus bunús","do-agus-de-tabhairt-agus-bunus",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":191,"displayOrder":207},"01a1aafe-82db-76f5-ad0e-8f722c3bd594","Ó, chuig agus as: gluaiseacht agus foinse","o-chuig-agus-as-gluaiseacht-agus-foinse",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":191,"displayOrder":212},"01a1aafe-81ef-724f-ae3f-f9569d1dfc69","Faoi, roimh agus tar éis","faoi-roimh-agus-tar-eis",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":191,"displayOrder":217},"01a1aafe-8309-7c8d-8825-14e1b8f965e2","Réamhfhocal agus alt: sa, san agus den","reamhfhocal-agus-alt-sa-san-agus-den",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":191,"displayOrder":222},"01a1aafe-835d-75da-8f23-457d20efed7e","Urú nó séimhiú i ndiaidh réamhfhocail agus an ailt","uru-no-seimhiu-i-ndiaidh-reamhfhocail-agus-an-ailt",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":191,"displayOrder":227},"01a1aafe-8092-7af4-9ff8-069c41b1fd74","An ginideach: seilbh agus gaol","an-ginideach-seilbh-agus-gaol",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":191,"displayOrder":232},"01a1aafe-8097-74e9-90c5-9db662aa72e1","An ginideach uatha agus an t-alt","an-ginideach-uatha-agus-an-t-alt",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":191,"displayOrder":237},"01a1aafe-80f5-7d7e-aa7b-cc6d3efcafef","An tuiseal gairmeach: a Sheáin agus a Mháire","an-tuiseal-gairmeach-a-sheain-agus-a-mhaire",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":191,"displayOrder":242},"01a1aafe-8264-7b23-80f0-ee21def1b95b","Iolraí coitianta: patrúin agus eisceachtaí","iolrai-coitianta-patruin-agus-eisceachtai",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":191,"displayOrder":247},"01a1aafe-7ff8-7662-b0a3-9fd6a48fd275","Aidiachtaí san iolra","aidiachtai-san-iolra",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":191,"displayOrder":252},"01a1aafe-82d1-7a63-9f61-d9d3ee1e25fa","Níos agus is: comparáid agus sárchéim","nios-agus-is-comparaid-agus-sarcheim",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":191,"displayOrder":257},"01a1aafe-817a-7749-bcc3-f9e22a69cad8","Chomh agus le: comparáid chomhionann","chomh-agus-le-comparaid-chomhionann",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":191,"displayOrder":262},"01a1aafe-802d-712e-a842-4d9f1f181c32","An aimsir chaite: briathra rialta","an-aimsir-chaite-briathra-rialta",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":191,"displayOrder":267},"01a1aafe-8109-737e-b1dd-e2bfc5bd7c33","Ar, níor agus nár san aimsir chaite","ar-nior-agus-nar-san-aimsir-chaite",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":191,"displayOrder":272},"01a1aafe-8032-747f-958f-deee7be9f280","An aimsir fháistineach: briathra rialta","an-aimsir-fhaistineach-briathra-rialta",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":191,"displayOrder":277},"01a1aafe-8137-76b7-b5c0-a497bc1140ac","Bí: foirmeacha neamhspleácha agus spleácha","bi-foirmeacha-neamhspleacha-agus-spleacha",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":191,"displayOrder":282},"01a1aafe-81b7-70a7-9243-be6d0aa11b38","Déan, téigh agus tar sna príomhaimsirí","dean-teigh-agus-tar-sna-priomhaimsiri",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":191,"displayOrder":287},"01a1aafe-7fbd-71ec-98b2-ce70f9e66af0","Abair, faigh agus feic sna príomhaimsirí","abair-faigh-agus-feic-sna-priomhaimsiri",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":191,"displayOrder":292},"01a1aafe-8118-7ddc-955a-4bf639da53a4","Ba agus níorbh: an chopail san am atá thart","ba-agus-niorbh-an-chopail-san-am-ata-thart",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":191,"displayOrder":297},"01a1aafe-827b-787b-a317-25b2e7eb7d2a","Is liom é: úinéireacht leis an gcopail","is-liom-e-uineireacht-leis-an-gcopail",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":191,"displayOrder":302},"01a1aafe-811d-7f9c-b4b8-af06677926aa","Ba mhaith liom rud a dhéanamh","ba-mhaith-liom-rud-a-dheanamh",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":191,"displayOrder":307},"01a1aafe-8319-70e2-a0f4-9faef75ba75a","Rud a cheannach: cuspóir roimh an ainm briathartha","rud-a-cheannach-cuspoir-roimh-an-ainm-briathartha",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":191,"displayOrder":312},"01a1aafe-8275-7b90-9095-aae91eb8445b","Is féidir agus ní féidir: cumas agus cead","is-feidir-agus-ni-feidir-cumas-agus-cead",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":191,"displayOrder":317},"01a1aafe-8149-7d98-a3cc-731eebf9f877","Caithfidh agus tá orm: dualgas","caithfidh-agus-ta-orm-dualgas",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":191,"displayOrder":322},"01a1aafe-8353-7f7e-8110-df5722456115","Uimhreacha le hainmfhocail: trí go deich","uimhreacha-le-hainmfhocail-tri-go-deich",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":191,"displayOrder":327},"01a1aafe-81b1-7daf-aabc-d1af4fef804a","Daoine a chomhaireamh: beirt go deichniúr","daoine-a-chomhaireamh-beirt-go-deichniur",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":191,"displayOrder":332},"01a1aafe-82f5-7c0c-ac4e-b6e80504e776","Orduimhreacha agus dátaí","orduimhreacha-agus-datai",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":191,"displayOrder":337},"01a1aafe-8243-7d80-8f57-f9fb7b92daa1","Go leor, mórán agus beagán","go-leor-moran-agus-beagan",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":191,"displayOrder":342},"01a1aafe-80fb-76f8-8cf5-c6346aa06fd2","Anseo, ansin agus ansiúd","anseo-ansin-agus-ansiud",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":191,"displayOrder":347},"01a1aafe-8291-7baa-ac84-4f54b775f109","Isteach agus istigh, amach agus amuigh","isteach-agus-istigh-amach-agus-amuigh",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":191,"displayOrder":352},"01a1aafe-82a7-7513-bdd8-262c29910dea","Mar agus toisc go: cúis shimplí","mar-agus-toisc-go-cuis-shimpli",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":191,"displayOrder":357},"01a1aafe-823c-7f8d-aafd-59d78e74bec1","Go agus nach tar éis sílim agus deir","go-agus-nach-tar-eis-silim-agus-deir",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":191,"displayOrder":362},"01a1aafe-8077-7952-9664-10d180268e0f","An duine atá anseo: tús leis an gclásal coibhneasta","an-duine-ata-anseo-tus-leis-an-gclasal-coibhneasta",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":191,"displayOrder":367},"01a1aafe-80a8-718c-a893-aa073406adce","An modh coinníollach i n-iarratais bhéasacha","an-modh-coinniollach-i-n-iarratais-bheasacha",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":372,"displayOrder":373},"01a1aafe-8054-77f9-b0af-58f9733513cc","An chéad díochlaonadh","an-chead-diochlaonadh","B1",73,{"id":375,"title":376,"slug":377,"language":9,"level":372,"displayOrder":378},"01a1aafe-8072-73f7-8086-4db19363dcbf","An dara díochlaonadh","an-dara-diochlaonadh",74,{"id":380,"title":381,"slug":382,"language":9,"level":372,"displayOrder":383},"01a1aafe-80f0-7c53-9927-b712cdc0ecca","An tríú díochlaonadh","an-triu-diochlaonadh",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":372,"displayOrder":388},"01a1aafe-804f-7ba8-a2ef-1d5b033ae379","An ceathrú agus an cúigiú díochlaonadh","an-ceathru-agus-an-cuigiu-diochlaonadh",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":372,"displayOrder":393},"01a1aafe-808d-7b46-93b7-23361890c6a8","An ginideach iolra: lagiolraí agus tréaniolraí","an-ginideach-iolra-lagiolrai-agus-treaniolrai",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":372,"displayOrder":398},"01a1aafe-7ff1-77a9-8ea2-8525681085f9","Aidiachtaí sa ghinideach","aidiachtai-sa-ghinideach",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":372,"displayOrder":403},"01a1aafe-7ffe-776e-9cb8-bce2fb0cfd64","Ainmfhocail chinnte agus éiginnte","ainmfhocail-chinnte-agus-eiginnte",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":372,"displayOrder":408},"01a1aafe-82ff-7f69-b8c3-5cc873f9a539","Réamhfhocail chomhshuite agus an ginideach","reamhfhocail-chomhshuite-agus-an-ginideach",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":372,"displayOrder":413},"01a1aafe-834f-74f5-95df-bc4756b4d821","Trí, thar, idir agus um","tri-thar-idir-agus-um",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":372,"displayOrder":418},"01a1aafe-812d-72d8-b270-221651bd3758","Beir, clois, ith, tabhair agus fan","beir-clois-ith-tabhair-agus-fan",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":372,"displayOrder":423},"01a1aafe-8038-7016-85da-df77a3ca7660","An aimsir ghnáthchaite: gnáthaimh san am atá thart","an-aimsir-ghnathchaite-gnathaimh-san-am-ata-thart",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":372,"displayOrder":428},"01a1aafe-813d-7994-9f76-f684d7792436","Bíonn agus tá: nós agus staid reatha","bionn-agus-ta-nos-agus-staid-reatha",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":372,"displayOrder":433},"01a1aafe-80a2-77c6-9f8f-037a9c79fe06","An modh coinníollach: foirmeacha rialta agus neamhrialta","an-modh-coinniollach-foirmeacha-rialta-agus-neamhrialta",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":372,"displayOrder":438},"01a1aafe-82a1-76bb-9dc9-901ce3a5678e","Má agus dá: coinníoll oscailte agus hipitéis","ma-agus-da-coinnioll-oscailte-agus-hipiteis",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":372,"displayOrder":443},"01a1aafe-80be-74f7-96ba-5a3fa855c7ab","An saorbhriathar sna príomhaimsirí","an-saorbhriathar-sna-priomhaimsiri",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":372,"displayOrder":448},"01a1aafe-8022-7346-8336-7ae1058085d0","An aidiacht bhriathartha: toradh agus staid","an-aidiacht-bhriathartha-toradh-agus-staid",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":372,"displayOrder":453},"01a1aafe-8345-788c-a180-1d3f97f91712","Tar éis agus i ndiaidh: gníomh atá críochnaithe","tar-eis-agus-i-ndiaidh-gniomh-ata-criochnaithe",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":372,"displayOrder":458},"01a1aafe-80cd-794e-8e61-e3ad0b13d37e","An t-ainm briathartha le forainm cuspóireach","an-t-ainm-briathartha-le-forainm-cuspoireach",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":372,"displayOrder":463},"01a1aafe-8180-73a8-83ea-80407d6baff4","Chun agus le: cuspóir agus rún","chun-agus-le-cuspoir-agus-run",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":372,"displayOrder":468},"01a1aafe-805e-7704-9185-616b8118f933","An coibhneas díreach: ainmní agus cuspóir","an-coibhneas-direach-ainmni-agus-cuspoir",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":372,"displayOrder":473},"01a1aafe-8063-7412-bad6-8ba95ac763b7","An coibhneas indíreach: réamhfhocal agus sealbh","an-coibhneas-indireach-reamhfhocal-agus-sealbh",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":372,"displayOrder":478},"01a1aafe-81cd-7516-b32e-f55937e00ee4","Diúltú i gclásail choibhneasta","diultu-i-gclasail-choibhneasta",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":372,"displayOrder":483},"01a1aafe-8174-756c-8f62-fa6b7f70ddeb","Ceisteanna indíreacha le an agus ar","ceisteanna-indireacha-le-an-agus-ar",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":372,"displayOrder":488},"01a1aafe-82d6-7773-8f2f-18e2a6d0143e","Nuair, sula agus go dtí go","nuair-sula-agus-go-dti-go",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":372,"displayOrder":493},"01a1aafe-8162-713a-80f7-2fb70d5ee244","Cé go agus in ainneoin: codarsnacht","ce-go-agus-in-ainneoin-codarsnacht",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":372,"displayOrder":498},"01a1aafe-82e6-771b-a624-b67addbdd8aa","Caint indíreach: ráitis agus tagairt ama","oraid-indireach-raitis-agus-tagairt-ama",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":372,"displayOrder":503},"01a1aafe-7fe4-79e9-8a21-8ee3766d8cb1","Aicmiú agus ionannú leis an gcopail","aicmiu-agus-ionannu-leis-an-gcopail",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":372,"displayOrder":508},"01a1aafe-816e-764e-a554-cd0db0794541","Ceisteanna agus freagraí leis an gcopail","ceisteanna-agus-freagrai-leis-an-gcopail",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":372,"displayOrder":513},"01a1aafe-8211-7242-8d75-346c64c78ad0","Foirmeacha neamhrialta na comparáide","foirmeacha-neamhrialta-na-comparaide",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":372,"displayOrder":518},"01a1aafe-824a-78a5-910a-3ed9c496e9b5","Go maith agus go tapa: dobhriathra modha","go-maith-agus-go-tapa-dobhriathra-modha",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":372,"displayOrder":523},"01a1aafe-818b-78c9-972e-08d5d01b6358","Codáin, céatadáin agus deachúlacha","codain-ceatadain-agus-deachulacha",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":372,"displayOrder":528},"01a1aafe-8358-7c8e-ac2d-d7516bd2bcd4","Uimhreacha os cionn deich le hainmfhocail","uimhreacha-os-cionn-deich-le-hainmfhocail",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":372,"displayOrder":533},"01a1aafe-7fc4-7252-89d6-526a442d07ca","Abairtí scoilte le is chun béim a chur ar rud","abairti-scoilte-le-is-chun-beim-a-chur-ar-rud",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":372,"displayOrder":538},"01a1aafe-8142-7927-8989-397e459d4b20","Cách, gach duine agus a chéile","cach-gach-duine-agus-a-cheile",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":543,"displayOrder":544},"01a1aafe-81fa-7476-bdb7-b45745c521f7","Foirm an ainmnigh in ionad an ghinidigh","foirm-an-ainmnigh-in-ionad-an-ghinidigh","B2",107,{"id":546,"title":547,"slug":548,"language":9,"level":543,"displayOrder":549},"01a1aafe-8332-72a0-bf21-612bcc955730","Sraitheanna ginideacha agus tagairt chinnte","sraitheanna-ginideacha-agus-tagairt-chinnte",108,{"id":551,"title":552,"slug":553,"language":9,"level":543,"displayOrder":554},"01a1aafe-8004-74c1-884d-46ed88b9a31c","Ainmfhocail neamhrialta agus a ndíochlaonadh","ainmfhocail-neamhrialta-agus-a-ndiochlaonadh",109,{"id":556,"title":557,"slug":558,"language":9,"level":543,"displayOrder":559},"01a1aafe-8323-7574-8dbd-a1b3051c0cc8","Séimhiú i ndiaidh ainmfhocail","seimhiu-i-ndiaidh-ainmfhocail",110,{"id":561,"title":562,"slug":563,"language":9,"level":543,"displayOrder":564},"01a1aafe-830e-7e84-9b62-8d45eea70031","Réamhlitreacha h, n agus t: coinníollacha úsáide","reamhlitreacha-h-n-agus-t-coinniollacha-usaide",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":543,"displayOrder":569},"01a1aafe-8113-7cfd-b91b-47eedaf4473a","Athruithe tosaigh i bhfocail chomhshuite","athruithe-tosaigh-i-bhfocail-chomhshuite",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":543,"displayOrder":574},"01a1aafe-8205-7b97-b1c9-2104558eb46e","Foirmeacha cumaisc na copaile: gur, gurb agus nach","foirmeacha-cumaisc-na-copaile-gur-gurb-agus-nach",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":543,"displayOrder":579},"01a1aafe-8059-74f9-83f1-3acbc16b8eaf","An chopail sa choinníollach agus comparáid san am atá thart","an-chopail-sa-choinniollach-agus-comparaid-san-am-ata-thart",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":543,"displayOrder":584},"01a1aafe-80b9-7315-9ea8-877491841d5b","An saorbhriathar sa ghnáthchaite agus sa choinníollach","an-saorbhriathar-sa-ghnathchaite-agus-sa-choinniollach",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":543,"displayOrder":589},"01a1aafe-80b3-7670-be67-1e9712b5a97f","An saorbhriathar agus tá déanta: gníomh nó toradh","an-saorbhriathar-agus-ta-deanta-gniomh-no-toradh",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":543,"displayOrder":594},"01a1aafe-81c2-7398-8961-086fec4b3fc6","Díochlaonadh an ainm bhriathartha","diochlaonadh-an-ainm-bhriathartha",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":543,"displayOrder":599},"01a1aafe-81a6-7de8-84ef-228c8f1529a4","Cuspóirí cáilithe leis an ainm briathartha","cuspoiri-cailithe-leis-an-ainm-briathartha",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":543,"displayOrder":604},"01a1aafe-7fb6-74ee-b19e-a5bc13a54b42","Á dhéanamh agus á déanamh: sealbh agus tagairt","a-dheanamh-agus-a-deanamh-sealbh-agus-tagairt",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":543,"displayOrder":609},"01a1aafe-829b-7bb3-88c8-c6b1a9d773dc","Le déanamh agus le feiceáil: brí agus úsáid","le-deanamh-agus-le-feiceail-bri-agus-usaid",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":543,"displayOrder":614},"01a1aafe-80ad-7667-bc89-67fa5019b117","An modh foshuiteach i mbeannachtaí agus i mianta","an-modh-foshuiteach-i-mbeannachtai-agus-i-mianta",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":543,"displayOrder":619},"01a1aafe-8195-7be0-8274-a20fb86ed2dc","Coinníollacha frithfhíorasacha san am atá thart","coinniollacha-frithfhiorasacha-san-am-ata-thart",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":543,"displayOrder":624},"01a1aafe-82bc-7bdd-bed9-49b372ff8556","Mura, murar agus murach","mura-murar-agus-murach",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":543,"displayOrder":629},"01a1aafe-8304-7d78-900a-7d6f85cdd37f","Réamhfhocail sa choibhneas indíreach","reamhfhocail-sa-choibhneas-indireach",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":543,"displayOrder":634},"01a1aafe-809c-7cc3-9d14-78a95e2b2c77","An méid a agus a bhfuil: coibhneas gan réamhtheachtaí sainráite","an-meid-a-agus-a-bhfuil-coibhneas-gan-reamhtheachtai-sainraite",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":543,"displayOrder":639},"01a1aafe-8200-711e-aa86-8f274d6985f8","Foirmeacha coibhneasta san aimsir láithreach agus fháistineach","foirmeacha-coibhneasta-san-aimsir-laithreach-agus-fhaistineach",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":543,"displayOrder":644},"01a1aafe-81ac-76ed-aa15-f7a00dc43948","Dá mhéad agus is ea: comhghaol","da-mhead-agus-is-ea-comhghaol",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":543,"displayOrder":649},"01a1aafe-826a-7394-9ee4-bfbd7fdae0d9","Ionas go, ar eagla go agus sula: cuspóir agus réamhchúram","ion-go-ar-eagla-go-agus-sula-cuspoir-agus-reamhchuram",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":543,"displayOrder":654},"01a1aafe-7fdd-76e9-9ed8-ae4da6ad4515","Agus le clásal gan briathar: cúlra agus comhuaineacht","agus-le-clasal-gan-briathar-culra-agus-comhuaineacht",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":543,"displayOrder":659},"01a1aafe-82e0-7f98-a202-bb6a3f5bf0bc","Caint indíreach: orduithe agus iarratais","oraid-indireach-orduithe-agus-iarratais",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":543,"displayOrder":664},"01a1aafe-833c-704c-836b-f3bdc60bff20","Suas, thuas agus anuas: gluaiseacht agus suíomh","suas-thuas-agus-anuas-gluaiseacht-agus-suiomh",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":543,"displayOrder":669},"01a1aafe-832d-7729-aee4-4be13c1c6e75","Soir, thoir agus anoir: treonna agus bunús","soir-thoir-agus-anoir-treonna-agus-bunus",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":543,"displayOrder":674},"01a1aafe-834a-7587-8e9b-34a9bfbffc3b","Topaic agus fócas: ord focal marcáilte","topaic-agus-focas-ord-focal-marcailte",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":543,"displayOrder":679},"01a1aafe-81e3-7bce-bc73-db7b397795cc","Éilips agus freagraí gairide i gcomhthéacs","eilips-agus-freagrai-gairide-i-gcomhtheacs",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":543,"displayOrder":684},"01a1aafe-821d-75e9-9fc6-912ab8082c14","Foirmeacha táite agus scartha: caighdeán agus canúint","foirmeacha-taite-agus-scartha-caighdean-agus-canuint",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":543,"displayOrder":689},"01a1aafe-806d-72bc-a17d-a9ddf12eb9b9","An córas lárnach agus córas an tséimhithe","an-coras-larnach-agus-coras-an-tseimhithe",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":694,"displayOrder":695},"01a1aafe-8088-7c67-b41b-e62b5110d923","An ginideach i bhfrásaí fada cáilithe","an-ginideach-i-bhfrasai-fada-cailithe","C1",137,{"id":697,"title":698,"slug":699,"language":9,"level":694,"displayOrder":700},"01a1aafe-800a-7309-bc46-79c0a697d1ce","Ainmneacha dílse, teidil agus an t-alt","ainmneacha-dilse-teidil-agus-an-t-alt",138,{"id":702,"title":703,"slug":704,"language":9,"level":694,"displayOrder":705},"01a1aafe-7fea-7b68-99f6-44d9800062b4","Aidiachtaí i bhfrásaí ainmfhoclacha casta","aidiachtai-i-bhfrasai-ainmfhoclacha-casta",139,{"id":707,"title":708,"slug":709,"language":9,"level":694,"displayOrder":710},"01a1aafe-8337-70cb-a28e-d53c520a8e84","Struchtúir mheasúnaithe agus mhothúchánacha leis an gcopail","struchtuir-mheasunaithe-agus-mhothuchanacha-leis-an-gcopail",140,{"id":712,"title":713,"slug":714,"language":9,"level":694,"displayOrder":715},"01a1aafe-8167-7f69-8441-a276d172abfb","Ceangal agus tagairt i struchtúir chasta ionannaithe","ceangal-agus-tagairt-i-struchtuir-chasta-ionannaithe",141,{"id":717,"title":718,"slug":719,"language":9,"level":694,"displayOrder":720},"01a1aafe-8010-793e-a796-493a019a055e","Ainmniú briathartha i dtéacsanna foirmiúla","ainmniu-briathartha-i-dteacsanna-foirmiula",142,{"id":722,"title":723,"slug":724,"language":9,"level":694,"displayOrder":725},"01a1aafe-80c8-7714-a5c2-201f959f6145","An t-ainm briathartha: ainmní intuigthe agus débhríocht","an-t-ainm-briathartha-ainmni-intuigthe-agus-debhriocht",143,{"id":727,"title":728,"slug":729,"language":9,"level":694,"displayOrder":730},"01a1aafe-81f4-7401-94fa-d64abce88e50","Féidearthacht, dóchúlacht agus cinnteacht","feidearthacht-dochulacht-agus-cinnteacht",144,{"id":732,"title":733,"slug":734,"language":9,"level":694,"displayOrder":735},"01a1aafe-8083-75ac-83e6-f7984e368987","An foshuiteach i bhfo-chlásail fhoirmiúla","an-foshuiteach-i-bhfo-chlasail-fhoirmiula",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":694,"displayOrder":740},"01a1aafe-8186-750f-8048-28661a91ecab","Clásail choibhneasta neadaithe agus soiléireacht tagartha","clasail-choibhneasta-neadaithe-agus-soileireacht-tagartha",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":694,"displayOrder":745},"01a1aafe-8067-7a77-b7b0-fa1dd1f433db","An coibhneas sa chaint agus sa scríbhneoireacht","an-coibhneas-sa-chaint-agus-sa-scribhneoireacht",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":694,"displayOrder":750},"01a1aafe-8296-7836-951f-a5a5f9b9d6f1","Lamháltas agus argóint: bíodh go agus siúd is go","lamhaltas-agus-argoint-biodh-go-agus-siud-is-go",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":694,"displayOrder":755},"01a1aafe-82c7-7598-a4be-167395d31c8c","Nascairí foirmiúla: dá bhrí sin agus os a choinne sin","nascairi-foirmiula-da-bhri-sin-agus-os-a-choinne-sin",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":694,"displayOrder":760},"01a1aafe-8314-70f0-9c35-e33eab1a4634","Réamhtharraingt agus forainm tagartha","reamhtharraingt-agus-forainm-tagartha",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":694,"displayOrder":765},"01a1aafe-81c7-7beb-8770-dd4d96e4bc53","Diúltú codarsnach agus raon an diúltaithe","diultu-codarsnach-agus-raon-an-diultaithe",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":694,"displayOrder":770},"01a1aafe-8125-742e-a54c-91030151771b","Béim, teorannú agus amháin","beim-teorannu-agus-amhain",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":694,"displayOrder":775},"01a1aafe-8223-7232-add5-6a2882a57cbf","Foirmiúlacht agus nádúrthacht sa scríbhneoireacht","foirmiulacht-agus-nadurthacht-sa-scribhneoireacht",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":694,"displayOrder":780},"01a1aafe-8230-71d9-baf4-9369b91ff0cd","Gaeilge na Mumhan: foirmeacha briathartha i gcomhthéacs","gaeilge-na-mumhan-foirmeacha-briathartha-i-gcomhtheacs",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":694,"displayOrder":785},"01a1aafe-8229-7a44-b6eb-7deb1005e33a","Gaeilge Chonnacht: patrúin ghramadaí sa chaint","gaeilge-chonnacht-patruin-ghramadai-sa-chaint",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":694,"displayOrder":790},"01a1aafe-8236-76a8-8e49-2cc9fc17ed13","Gaeilge Uladh: foirmeacha agus struchtúir shainiúla","gaeilge-uladh-foirmeacha-agus-struchtuir-shainiula",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":694,"displayOrder":795},"01a1aafe-82cc-7740-b519-b1089ef34187","Nathanna réamhfhoclacha agus brí mheafarach","nathanna-reamhfhoclacha-agus-bri-mheafarach",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":694,"displayOrder":800},"01a1aafe-819b-7351-aa2c-be56a055fe77","Comhtháthú téacs: tagairt agus athrá rialaithe","comhthathu-teacs-tagairt-agus-athra-rialaithe",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":805,"displayOrder":806},"01a1aafe-8216-7f0d-835c-6c54709b1d52","Foirmeacha stairiúla sa nua-litríocht: léamh treoraithe","foirmeacha-stairiula-sa-nua-litriocht-leamh-treoraithe","C2",159,{"id":808,"title":809,"slug":810,"language":9,"level":805,"displayOrder":811},"01a1aafe-80ea-7f6d-be56-071532f3e0cb","An tabharthach caomhnaithe i nathanna agus i gcanúintí","an-tabharthach-caomhnaithe-i-nathanna-agus-i-gcanuinti",160,{"id":813,"title":814,"slug":815,"language":9,"level":805,"displayOrder":816},"01a1aafe-807c-7c67-8b0b-2e9670e8e6e7","An foshuiteach caite i dtéacsanna liteartha","an-foshuiteach-caite-i-dteacsanna-liteartha",161,{"id":818,"title":819,"slug":820,"language":9,"level":805,"displayOrder":821},"01a1aafe-81e9-77fb-a57b-93a578ce4b46","Éilips na copaile i stíl liteartha","eilips-na-copaile-i-stil-liteartha",162,{"id":823,"title":824,"slug":825,"language":9,"level":805,"displayOrder":826},"01a1aafe-8190-79a7-9866-ccbf2c9dd94f","Coibhneas casta i dtéacsanna dlí agus riaracháin","coibhneas-casta-i-dteacsanna-dli-agus-riarachain",163,{"id":828,"title":829,"slug":830,"language":9,"level":805,"displayOrder":831},"01a1aafe-82eb-7bcf-8f81-e307a9e7a5e4","Ord focal agus comhthreomhaireacht sa reitric","ord-focal-agus-comhthreomhaireacht-sa-reitric",164,{"id":833,"title":834,"slug":835,"language":9,"level":805,"displayOrder":836},"01a1aafe-8251-7b12-a8bb-018ccb90735a","Gramadach agus débhríocht d'aon ghnó","gramadach-agus-debhriocht-d-aon-ghno",165,{"id":838,"title":839,"slug":840,"language":9,"level":805,"displayOrder":841},"01a1aafe-810d-7a31-90d3-0ebbe5009432","Athrú réime idir insint agus comhrá","athru-reime-idir-insint-agus-comhra",166,{"id":843,"title":844,"slug":845,"language":9,"level":805,"displayOrder":846},"01a1aafe-831d-7f1c-9b9b-497e92611a29","Seanlitriú agus foirmeacha nua-aimseartha: léamh comparáideach","seanlitriu-agus-foirmeacha-nua-aimseartha-leamh-comparaideach",167,{"id":848,"title":849,"slug":850,"language":9,"level":805,"displayOrder":851},"01a1aafe-81bc-7b33-914c-3a3ea072202e","Dílseacht chanúna agus comhsheasmhacht eagarthóireachta","dilseacht-chanuna-agus-comhsheasmhacht-eagarthoireachta",168,{"id":853,"title":854,"slug":855,"language":9,"level":805,"displayOrder":856},"01a1aafe-81d2-796c-92d8-f2df41279bc0","Dlús ainmfhoclach agus soiléireacht i bprós gairmiúil","dlus-ainmfhoclach-agus-soileireacht-i-bpros-gairmiuil",169,{"id":858,"title":859,"slug":860,"language":9,"level":805,"displayOrder":861},"01a1aafe-820b-7614-8c4b-f24e34d0072d","Foirmeacha gramadaí i seanfhocail agus i nathanna liteartha","foirmeacha-gramadai-i-seanfhocail-agus-i-nathanna-liteartha",170,{"id":661,"title":662,"slug":663,"seoDescription":863,"content":864,"language":9,"level":543,"displayOrder":664,"grammarTopics":865,"createdAt":871,"updatedAt":872,"totalExercises":16,"vocabularyLists":873,"primaryTopicHub":1009,"readyImages":1011},"Déan idirdhealú idir suas, thuas agus anuas: gluaiseacht in airde, suíomh ard agus teacht ó áit níos airde, le samplaí soiléire agus codarsnacht le síos.","## 1. Trí dhearcadh ar airde\n\nLe **suas**, **thuas** agus **anuas**, léiríonn tú gluaiseacht nó suíomh i gcoibhneas le háit eile. Is í an difríocht lárnach ná gluaiseacht i dtreo áite níos airde, suíomh in áit níos airde, nó gluaiseacht ó áit níos airde.\n\nSa cheacht seo, foghlaimeoidh tú conas:\n\n- **suas** agus **thuas** a roghnú de réir na brí;\n- **anuas** a úsáid chun teacht ó áit níos airde a léiriú;\n- an bhéim éagsúil atá ar **anuas** agus **síos** a aithint.\n\n## 2. An patrún bunúsach\n\nIs dobhriathra iad na focail seo. Ní athraíonn a bhfoirm de réir inscne ná uimhreach.\n\n| Foirm | An bhrí spásúil | Sampla |\n| --- | --- | --- |\n| **suas** | Gluaiseacht i dtreo áite níos airde | Chuaigh Nóra **suas** an staighre. |\n| **thuas** | Suíomh in áit níos airde | Tá Nóra **thuas** staighre. |\n| **anuas** | Gluaiseacht ó áit níos airde | Tháinig Nóra **anuas** an staighre. |\n\nNí gá gur áit an-ard atá i gceist. Is leor go bhfuil sí níos airde ná an áit eile atá á samhlú agat.\n\n:::example\nTá tú sa chistin ar urlár na talún. Tá seomra Nóra ar an gcéad urlár.\n\n- Téann Nóra **suas** go dtí a seomra.\n- Fanann sí **thuas** ar feadh tamaill.\n- Tagann sí **anuas** chugat sa chistin.\n:::\n\n## 3. Suas: treo na gluaiseachta\n\nÚsáid **suas** nuair atá duine nó rud ag gluaiseacht i dtreo áite níos airde. Féadfaidh duine rud a bhogadh suas freisin.\n\n:::example\n- Chuaigh na páistí **suas** an cnoc.\n- Thóg sí an bosca **suas** go dtí an t-áiléar.\n- D'ardaigh sé a lámh **suas**.\n:::\n\nNí leis an mbriathar **téigh** amháin a úsáidtear **suas**. Braitheann rogha an bhriathair ar an gcomhthéacs agus ar dhearcadh an chainteora.\n\n:::example\nTá tú thuas staighre agus tá do chara thíos.\n\n**Tar suas chugam!**\n\nTá do chara ag teacht i do threo, ach tá an ghluaiseacht in airde fós: dá bhrí sin, úsáidtear **suas**.\n:::\n\n## 4. Thuas: an áit ina bhfuil rud\n\nÚsáid **thuas** chun suíomh ard a léiriú, seachas gluaiseacht chuig an suíomh sin.\n\n- Tá an mála **thuas** ar an tseilf is airde.\n- Tá na páistí **thuas** staighre.\n- D'fhan sí **thuas** agus tháinig mise anuas.\n\nIs minic a chuireann **thuas** an áit i gcoibhneas le suíomh an chainteora, ach féadfaidh an comhthéacs pointe tagartha eile a thabhairt.\n\n:::note\nChun a rá go bhfuil sí éirithe as a leaba, abair **Tá sí ina suí cheana féin**. Coinnigh an ghluaiseacht agus an suíomh scartha: léiríonn **Chuaigh sí suas** gluaiseacht in airde; léiríonn **Tá sí thuas** go bhfuil sí in áit níos airde, mar shampla thuas staighre.\n:::\n\n## 5. Anuas agus síos: béim éagsúil\n\nLéiríonn **anuas** gluaiseacht ó áit níos airde. Is minic a bhíonn an ghluaiseacht i dtreo an chainteora nó i dtreo an phointe tagartha sa scéal, ach ní coinníoll riachtanach é sin.\n\nLe **síos**, cuirtear an bhéim ar threo na gluaiseachta: i dtreo áite níos ísle. Le **anuas**, seasann an teacht ó thuas amach níos soiléire.\n\n| Abairt | An bhéim |\n| --- | --- |\n| Chuaigh sí **síos** an staighre. | Treo na gluaiseachta chuig urlár níos ísle |\n| Tháinig sí **anuas** an staighre. | Teacht ón urlár thuas |\n| Thit cloch **anuas** ón díon. | Bunús na gluaiseachta: an díon thuas |\n\n:::warning\nNí codarsnacht iomlán idir ceart agus mícheart atá anseo. Is féidir **Tháinig sí síos an staighre** a rá freisin. Féadfaidh **síos** agus **anuas** cur síos ar an eachtra chéanna, agus béim beagán éagsúil acu.\n:::\n\n### An córas iomlán\n\nTá trí phéire sa chóras: **suas\u002Fsíos** don treo, **thuas\u002Fthíos** don suíomh agus **aníos\u002Fanuas** don ghluaiseacht ó áit níos ísle nó níos airde. Léiríonn **aníos** gluaiseacht ó áit níos ísle; léiríonn **thíos** suíomh in áit níos ísle.\n\n| Foirm | An bhrí spásúil | Sampla |\n| --- | --- | --- |\n| **suas** | Gluaiseacht in airde | Chuaigh sí **suas** an staighre. |\n| **síos** | Gluaiseacht i dtreo áite níos ísle | Chuaigh sí **síos** an staighre. |\n| **thuas** | Suíomh in áit níos airde | Tá sí **thuas** san áiléar. |\n| **thíos** | Suíomh in áit níos ísle | Tá sí **thíos** sa chistin. |\n| **aníos** | Gluaiseacht ó áit níos ísle | Tháinig sí **aníos** ón gcistin. |\n| **anuas** | Gluaiseacht ó áit níos airde | Tháinig sí **anuas** ón áiléar. |\n\nNí chruthaítear **anuas** trí shéimhiú a chur ar **suas**. Is focail ar leith iad **suas**, **thuas** agus **anuas**, agus roghnaíonn tú eatarthu de réir na brí.\n\n## 6. Úsáidí sa léitheoireacht agus sa chumarsáid\n\nNí gluaiseacht ná suíomh fisiciúil atá i gceist i gcónaí. I dtuairiscí, in argóintí agus sa ghnáthchaint, cabhraíonn na nathanna seo leat tréimhse, pointe breise nó teorainn uimhriúil a chur in iúl.\n\n| Nath | Brí agus úsáid | Sampla |\n| --- | --- | --- |\n| **le blianta anuas** | Tréimhse a thosaigh san am atá thart agus a leanann go dtí anois | Tá mé ag obair sa leabharlann **le blianta anuas**. |\n| **anuas ar sin** | Pointe breise a chur leis an méid atá ráite | Tá an cúrsa saor in aisce. **Anuas ar sin**, cuirtear na hábhair ar fáil ar líne. |\n| **suas le fiche duine** | Fiche duine ar a mhéad | Is féidir freastal ar **suas le fiche duine** sa seomra. |\n| **mar a luadh thuas** | Tagairt do rud a luadh níos luaithe sa téacs | **Mar a luadh thuas**, ní mór clárú roimh an Aoine. |\n\nSa scríbhneoireacht fhoirmiúil, úsáid **mar a luadh thuas** nuair is féidir leis an léitheoir an t-eolas a aimsiú níos luaithe sa téacs. Le **anuas ar sin**, cuireann tú eolas nua leis an argóint.\n\n## 7. Seiceáil an bhrí sula roghnaíonn tú\n\n1. **An bhfuil gluaiseacht in airde ann?** Úsáid **suas**: *Chuaigh sé suas an dréimire.*\n2. **An suíomh in áit níos airde atá i gceist?** Úsáid **thuas**: *Tá sé thuas ar an díon.*\n3. **An bhfuil teacht ó áit níos airde ann?** Úsáid **anuas**: *Tháinig sé anuas ón díon.*\n\nCuimhnigh ar an seicheamh: **dul suas → bheith thuas → teacht anuas**. Is patrún cuimhne é seo, ní srian ar na briathra is féidir a úsáid.",[866],{"id":867,"name":868,"level":543,"language":9,"isCompleted":869,"completionPercentage":870,"totalExercises":31,"completedExercises":870},"01a1aafe-7f41-726c-88fe-a235a8e17c1d","Treo, suíomh agus bunús gluaiseachta",false,0,"2026-11-05T09:16:08+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[874],{"id":875,"title":876,"vocabularyListWords":877,"isPublished":889},"01a1aafe-ebbd-74b4-bde1-58d6848b29d2","Focail: Suas, thuas agus anuas: gluaiseacht agus suíomh",[878,894,908,922,936,950,964,975,985,999],{"id":879,"vocabularyWord":880,"displayOrder":11},"01a1aafe-ebbd-751c-bde1-58d6852b4530",{"id":881,"word":882,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":883,"audio":869},"01a1aafe-bcf8-7120-9021-1deb6b04afa8","suas",[884,890],{"id":885,"partOfSpeech":886,"definition":887,"exampleSentences":888,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d5af-79ec-8696-3da0217624d2","ADVERB","Focal a thaispeánann gluaiseacht ó áit íseal go háit níos airde; in aghaidh an aird.","Téigh suas an staighre, le do thoil.\nD'fhéach an buachaill suas ar an spéir.\nChuir sí a lámh suas san aer.",true,{"id":891,"partOfSpeech":886,"definition":892,"exampleSentences":893,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d5af-7a34-8696-3da0221102ef","Focal a thaispeánann gluaiseacht go háit atá níos faide isteach sa tír nó níos faide ó thuaidh, go háirithe go cathair nó go baile mór.","Chuaigh muid suas go Baile Átha Cliath inné.\nTá mo chara ag teacht suas chugainn an tseachtain seo chugainn.\nD'imigh sé suas an bóthar go dtí an siopa.",{"id":895,"vocabularyWord":896,"displayOrder":16},"01a1aafe-ebbd-7554-bde1-58d685b00847",{"id":897,"word":898,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":899,"audio":869},"01a1aafe-bcf0-7953-9e1f-de34edc7768b","síos",[900,904],{"id":901,"partOfSpeech":886,"definition":902,"exampleSentences":903,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d5ae-7f35-b756-2f570a594fae","Ag gluaiseacht ó áit níos airde go háit níos ísle; i dtreo an talaimh nó i dtreo bun an ruda. Úsáidtear é nuair a bhíonn gluaiseacht i gceist.","Téigh síos an staighre, le do thoil.\nShuigh sé síos ar an gcathaoir.\nBhí an leanbh ag rith síos an cnoc.",{"id":905,"partOfSpeech":886,"definition":906,"exampleSentences":907,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d5af-7010-8696-3da01ad91b02","Ó thuaidh go deas, nó ó áit lárnach go háit i bhfad ar shiúl (go háirithe i dtreo an deiscirt nó i dtreo na tuaithe); ag dul i dtreo áite atá níos faide ó láthair an chainteora.","Tá siad ag dul síos go Corcaigh an deireadh seachtaine seo.\nChuaigh mé síos chuig an siopa ag an gcúinne.\nSiúlfaimid síos an bóthar le chéile.",{"id":909,"vocabularyWord":910,"displayOrder":21},"01a1aafe-ebbd-757c-bde1-58d6863509d4",{"id":911,"word":912,"frequency":46,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":913,"audio":869},"01a1aafe-bd04-74ce-8ba5-914171d2e145","thuas",[914,918],{"id":915,"partOfSpeech":886,"definition":916,"exampleSentences":917,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d5b0-7950-a075-2601249ee0c8","In áit atá ard nó in áit atá os cionn áite eile; ar an taobh uachtarach, nó in áit atá níos faide ó dheas nó ó thuaidh ar léarscáil, nó ar an urlár uachtarach i dteach.","Tá an leabhar thuas ar an seilf.\nTá mo sheomra leapa thuas staighre.\nTá an ghrian thuas sa spéir.",{"id":919,"partOfSpeech":886,"definition":920,"exampleSentences":921,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d5b0-7998-a075-260125587103","Ina chónaí nó ina luí in áit ar leith, go háirithe sa tuaisceart nó i bhfad ó láthair an chainteora (mar shampla, 'thuas i nDún na nGall').","Tá cónaí ar mo chlann ceathrar thuas i nDún na nGall.\nBhí mé thuas i mBéal Feirste an tseachtain seo caite.\nCad atá ar siúl agat thuas ansin?",{"id":923,"vocabularyWord":924,"displayOrder":26},"01a1aafe-ebbd-75a0-bde1-58d6869e6c7c",{"id":925,"word":926,"frequency":41,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":927,"audio":869},"01a1aafe-bd03-749a-b4af-bffded4cf919","thíos",[928,932],{"id":929,"partOfSpeech":886,"definition":930,"exampleSentences":931,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d5b0-7804-a075-26012366d193","Ag trácht ar áit atá níos ísle ná an áit ina bhfuil an cainteoir, nó ar an urlár nó an leibhéal íochtarach; in áit atá faoi bhun.","Tá an cat thíos staighre.\nTá mo mhadra thíos sa ghairdín.\nFanann mo mhamó thíos an bóthar uainn.",{"id":933,"partOfSpeech":886,"definition":934,"exampleSentences":935,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d5b0-7850-a075-260123c50061","Ag trácht ar áit atá sa deisceart nó níos faide síos i gcomparáid le háit eile (go háirithe sa chaint, ar thuaiscint a thugann le fios 'síos ansin').","Tá cónaí orthu thíos i gCorcaigh.\nBhí mé thíos i nGaillimh inné.\nTá an siopa thíos ag bun an bhaile.",{"id":937,"vocabularyWord":938,"displayOrder":31},"01a1aafe-ebbd-75d0-bde1-58d687960896",{"id":939,"word":940,"frequency":11,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":941,"audio":869},"01a1aafe-bdc6-7ba0-a034-156346a29544","aníos",[942,946],{"id":943,"partOfSpeech":886,"definition":944,"exampleSentences":945,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d784-7320-8bb1-b2e72b2b769b","Ag gluaiseacht aníos ón deisceart nó ó áit íseal go dtí áit atá níos gaire don chainteoir; ón deisceart i dtreo an tuaiscirt.","Tháinig an fear aníos an bóthar chugainn.\nTá mo chara ag teacht aníos ó Chorcaigh inniu.\nChonaic mé an bád ag teacht aníos an abhainn.",{"id":947,"partOfSpeech":886,"definition":948,"exampleSentences":949,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d784-7388-8bb1-b2e72b87662a","Ó am níos luaithe san am atá thart; ó aimsir nó ó ghlúin níos sine anuas go dtí an lá inniu.","Tá an scéal seo ar eolas againn ónár seanathair aníos.\nBhí an ceol seo sa teaghlach ó aimsir mo mhamó aníos.\nD'fhás sé aníos i gceantar Gaeltachta.",{"id":951,"vocabularyWord":952,"displayOrder":36},"01a1aafe-ebbd-75f4-bde1-58d6888397c9",{"id":953,"word":954,"frequency":36,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":955,"audio":869},"01a1aafe-bbad-7bcc-a6b8-944ca258c33d","anuas",[956,960],{"id":957,"partOfSpeech":886,"definition":958,"exampleSentences":959,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d207-7bda-86f0-bf1145b984a4","Ag teacht ó áit atá thuas go háit atá níos ísle; ón taobh thuas den áit ina bhfuil an cainteoir.","Tá an cat ag teacht anuas den chrann.\nTháinig an buachaill anuas an staighre go tapa.\nChonaic mé na héin ag eitilt anuas ón spéir.",{"id":961,"partOfSpeech":886,"definition":962,"exampleSentences":963,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-d207-7c6a-86f0-bf11460a802d","Ó am áirithe san am atá caite go dtí an lá inniu (le ó: ó shin anuas, ón am sin anuas).","Bhí mé i mo chónaí anseo ón bhliain 2010 anuas.\nÓn Satharn seo caite anuas, tá an aimsir go maith.\nTá an scoil seo ann ón gcéad aois déag anuas.",{"id":965,"vocabularyWord":966,"displayOrder":41},"01a1aafe-ebbd-7614-bde1-58d6895abc92",{"id":967,"word":968,"frequency":41,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":969,"audio":869},"01a1aafe-bff9-726b-b0d8-6f1da85c5c9e","le blianta anuas",[970],{"id":971,"partOfSpeech":972,"definition":973,"exampleSentences":974,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-dcdb-7394-a8e6-29cc45993fea","PHRASE","Nath a úsáidtear chun a rá go bhfuil rud ag tarlú nó ag athrú le roinnt blianta anuas, i rith na mblianta deireanacha go dtí an lá inniu.","Tá an baile seo ag fás go tapa le blianta anuas.\nTá níos mó daoine ag foghlaim na Gaeilge le blianta anuas.\nTá praghsanna tithe ag ardú go mór le blianta anuas.",{"id":976,"vocabularyWord":977,"displayOrder":46},"01a1aafe-ebbd-7630-bde1-58d689f7e79a",{"id":978,"word":979,"frequency":11,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":980,"audio":869},"01a1aafe-bdc8-796e-93ec-b2d8431d96fe","anuas ar sin",[981],{"id":982,"partOfSpeech":972,"definition":983,"exampleSentences":984,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-d784-75a0-8bb1-b2e72cf0ba06","Nath a chiallaíonn 'ón am sin ar aghaidh' nó 'ó shin i leith': úsáidtear é chun cur síos a dhéanamh ar rud a tharla nó a lean ar aghaidh tar éis ama áirithe san am atá caite.","Bhog sí go Gaillimh in 2015, agus tá sí ag obair ansin anuas ar sin.\nChuaigh mé go dtí an rang Gaeilge den chéad uair anuas ar sin, agus tá an teanga á foghlaim agam gach seachtain.\nThosaigh an bháisteach Dé Luain, agus bhí sé fliuch anuas ar sin.",{"id":986,"vocabularyWord":987,"displayOrder":51},"01a1aafe-ebbd-7650-bde1-58d68a08b646",{"id":988,"word":989,"frequency":56,"level":191,"language":9,"partsOfSpeech":990,"audio":869},"01a1aafe-befd-7e05-a0de-117fe4f33406","suas le",[991,995],{"id":992,"partOfSpeech":972,"definition":993,"exampleSentences":994,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-db00-74f9-af2b-074256171ccc","Breis agus nó thart ar an méid sin; os cionn uimhir áirithe, nó beagnach an méid sin.","Tá suas le céad duine sa halla anocht.\nBhí suas le fiche bliain caite aige thar lear.\nChosain an carr úd suas le deich míle euro.",{"id":996,"partOfSpeech":972,"definition":997,"exampleSentences":998,"isPrimary":869,"meaningOrder":16},"01a1ab92-db00-7545-af2b-07425708decc","Aníos i dtreo na háite is airde, ag leanúint taobh nó bruach rud éigin.","Shiúil muid suas le bruach na habhann.\nRith an leanbh suas le claí na páirce.\nChuaigh siad suas le taobh an chnoic go moch ar maidin.",{"id":1000,"vocabularyWord":1001,"displayOrder":56},"01a1aafe-ebbd-766c-bde1-58d68a181cd0",{"id":1002,"word":1003,"frequency":11,"level":372,"language":9,"partsOfSpeech":1004,"audio":869},"01a1aafe-bffd-7ecb-a1ef-999149428290","mar a luadh thuas",[1005],{"id":1006,"partOfSpeech":972,"definition":1007,"exampleSentences":1008,"isPrimary":889,"meaningOrder":11},"01a1ab92-dcdb-7938-a8e6-29cc48950b3f","Nath a úsáidtear i dtéacs scríofa chun tagairt a dhéanamh do rud a dúradh nó a luadh cheana níos luaithe sa téacs céanna.","Mar a luadh thuas, caithfear an fhoirm a chur isteach roimh an Aoine.\nMar a luadh thuas, tá an scoil dúnta le linn na saoire.\nNíl na torthaí go hiomlán cinnte, mar a luadh thuas.",{"name":868,"slug":1010,"language":9},"treo-suiomh-agus-bunus-b2",[],{"id":867,"name":868,"slug":1010,"language":9,"level":543,"introduction":1013,"lessonCount":16,"totalExercises":31,"objectives":1014,"prerequisites":1017,"lessons":1019},"Scrúdaíonn tú an difríocht idir dul suas, bheith thuas agus teacht anuas. Ansin aistríonn tú an t-idirdhealú idir treo, suíomh agus bunús chuig soir, thoir agus anoir, agus pointe tagartha an chainteora á chur san áireamh.",[1015,1016],"Treo a scaradh ó shuíomh agus ó bhunús gluaiseachta.","Pointe tagartha a aithint sula roghnaíonn tú dobhriathar.",[1018],"Briathra gluaiseachta agus frásaí áite.",[1020,1031],{"id":661,"contentId":1021,"slug":663,"title":662,"level":543,"summary":1022,"order":11,"exercises":1023},"pg_a6c24e73-eb0e-4850-8cfc-1eee1305eeaa","Scarann tú treo, suíomh agus bunús gluaiseachta sa chóras suas, thuas, anuas agus na foirmeacha gaolmhara.",[1024,1028],{"id":1025,"title":1026,"order":870,"type":1027},"01a1aafe-b7c5-7b56-8de5-ed32ed2ac907","Gluaiseacht agus suíomh sa spás","word_select",{"id":1029,"title":1030,"order":11,"type":1027},"01a1aafe-b7d8-732e-800c-df539ecdcecd","An córas iomlán agus nathanna sa téacs",{"id":666,"contentId":1032,"slug":668,"title":667,"level":543,"summary":1033,"order":16,"exercises":1034},"pg_ed243076-c271-49d3-8747-f9d2a099d0a7","Cuireann tú an t-idirdhealú céanna i bhfeidhm ar an oirthear agus socraíonn tú pointe tagartha soir, thoir agus anoir.",[1035,1038,1041],{"id":1036,"title":1037,"order":870,"type":1027},"01a1aafe-b70c-797b-ada0-29b5ccf4cf35","Treo, suíomh nó bunús?",{"id":1039,"title":1040,"order":11,"type":1027},"01a1aafe-b71e-759e-837b-1aeb9e6cae3a","An pointe tagartha agus brí na gluaiseachta",{"id":1042,"title":1043,"order":16,"type":1044},"01a1aafe-b72f-7d51-b7e8-611ecf17515e","Abairtí faoi threo agus suíomh","sentence_builder",[1046,1052],{"@id":1047,"@type":1048,"id":1025,"grammarPage":1049,"title":1026,"instructions":1050,"displayOrder":870,"type":1027,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":869,"ogImageUrl":1051},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-b7c5-7b56-8de5-ed32ed2ac907","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-833c-704c-836b-f3bdc60bff20","Roghnaigh an focal a oireann don ghluaiseacht nó don suíomh sa chomhthéacs.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_870f0e75-e586-43c6-9ee0-2657e42c86d7_hero.webp?v=1793870182",{"@id":1053,"@type":1048,"id":1029,"grammarPage":1049,"title":1030,"instructions":1054,"displayOrder":11,"type":1027,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":869,"ogImageUrl":1055},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-b7d8-732e-800c-df539ecdcecd","Líon gach bearna de réir an chomhthéacs. Tabhair aird ar an mbrí spásúil agus ar na nathanna sa scríbhneoireacht.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_dd5b1519-31a6-43e7-89d1-2a299583d095_hero.webp?v=1793870182",{"id":1025,"grammarPage":1049,"title":1026,"instructions":1050,"seoTitle":1057,"seoDescription":1058,"displayOrder":870,"type":1027,"questions":1059,"ogImageUrl":1051},"Suas, thuas agus anuas: cleachtadh spásúil","Cleacht roghnú suas, thuas agus anuas i gceisteanna le bearnaí faoi ghluaiseacht agus suíomh i bhfoirgnimh, ar chnoic agus ag an obair ó lá go lá.",[1060],{"id":1061,"sentenceTemplate":1062,"displayOrder":870,"explanation":1063,"exampleSentence":1064,"blanks":1065},"01a1aafe-b7c5-7d46-8de5-ed32efb567c2","Bhí an t-ardaitheoir ar urlár na talún. D’ardaigh sé __1__ go dtí an cúigiú hurlár.","Tá an t-ardaitheoir ag dul chuig urlár níos airde: suas. Suíomh a léiríonn thuas; teacht ó airde a léiríonn anuas.","D’eitil an balún suas os cionn na gcrann.",[1066],{"id":1067,"blankNumber":11,"options":1068},"01a1aafe-b7c5-7cfa-8de5-ed32ef21c387",[1069,1071,1073],{"id":1070,"optionText":954,"isCorrect":869,"displayOrder":870},"01a1aafe-b7c5-7c66-8de5-ed32ed917182",{"id":1072,"optionText":882,"isCorrect":889,"displayOrder":11},"01a1aafe-b7c5-7ca6-8de5-ed32ee263734",{"id":1074,"optionText":912,"isCorrect":869,"displayOrder":16},"01a1aafe-b7c5-7cd6-8de5-ed32ef04ab90",{"html":1076,"toc":1077},"\u003Ch2 id=\"tr-dhearcadh-ar-airde\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Trí dhearcadh ar airde\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Le \u003Cstrong>suas\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>thuas\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>anuas\u003C\u002Fstrong>, léiríonn tú gluaiseacht nó suíomh i gcoibhneas le háit eile. Is í an difríocht lárnach ná gluaiseacht i dtreo áite níos airde, suíomh in áit níos airde, nó gluaiseacht ó áit níos airde.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Sa cheacht seo, foghlaimeoidh tú conas:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>suas\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>thuas\u003C\u002Fstrong> a roghnú de réir na brí;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>anuas\u003C\u002Fstrong> a úsáid chun teacht ó áit níos airde a léiriú;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>an bhéim éagsúil atá ar \u003Cstrong>anuas\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>síos\u003C\u002Fstrong> a aithint.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"an-patrn-bunsach\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>An patrún bunúsach\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Is dobhriathra iad na focail seo. Ní athraíonn a bhfoirm de réir inscne ná uimhreach.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Foirm\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>An bhrí spásúil\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Sampla\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>suas\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Gluaiseacht i dtreo áite níos airde\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Chuaigh Nóra \u003Cstrong>suas\u003C\u002Fstrong> an staighre.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>thuas\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Suíomh in áit níos airde\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tá Nóra \u003Cstrong>thuas\u003C\u002Fstrong> staighre.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>anuas\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Gluaiseacht ó áit níos airde\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tháinig Nóra \u003Cstrong>anuas\u003C\u002Fstrong> an staighre.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Ní gá gur áit an-ard atá i gceist. Is leor go bhfuil sí níos airde ná an áit eile atá á samhlú agat.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Tá tú sa chistin ar urlár na talún. Tá seomra Nóra ar an gcéad urlár.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Téann Nóra \u003Cstrong>suas\u003C\u002Fstrong> go dtí a seomra.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Fanann sí \u003Cstrong>thuas\u003C\u002Fstrong> ar feadh tamaill.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Tagann sí \u003Cstrong>anuas\u003C\u002Fstrong> chugat sa chistin.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"suas-treo-na-gluaiseachta\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Suas: treo na gluaiseachta\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Úsáid \u003Cstrong>suas\u003C\u002Fstrong> nuair atá duine nó rud ag gluaiseacht i dtreo áite níos airde. Féadfaidh duine rud a bhogadh suas freisin.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cul>\n\u003Cli>Chuaigh na páistí \u003Cstrong>suas\u003C\u002Fstrong> an cnoc.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Thóg sí an bosca \u003Cstrong>suas\u003C\u002Fstrong> go dtí an t-áiléar.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>D&#39;ardaigh sé a lámh \u003Cstrong>suas\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Ní leis an mbriathar \u003Cstrong>téigh\u003C\u002Fstrong> amháin a úsáidtear \u003Cstrong>suas\u003C\u002Fstrong>. Braitheann rogha an bhriathair ar an gcomhthéacs agus ar dhearcadh an chainteora.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Tá tú thuas staighre agus tá do chara thíos.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Tar suas chugam!\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Tá do chara ag teacht i do threo, ach tá an ghluaiseacht in airde fós: dá bhrí sin, úsáidtear \u003Cstrong>suas\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"thuas-an-it-ina-bhfuil-rud\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Thuas: an áit ina bhfuil rud\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Úsáid \u003Cstrong>thuas\u003C\u002Fstrong> chun suíomh ard a léiriú, seachas gluaiseacht chuig an suíomh sin.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Tá an mála \u003Cstrong>thuas\u003C\u002Fstrong> ar an tseilf is airde.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Tá na páistí \u003Cstrong>thuas\u003C\u002Fstrong> staighre.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>D&#39;fhan sí \u003Cstrong>thuas\u003C\u002Fstrong> agus tháinig mise anuas.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Is minic a chuireann \u003Cstrong>thuas\u003C\u002Fstrong> an áit i gcoibhneas le suíomh an chainteora, ach féadfaidh an comhthéacs pointe tagartha eile a thabhairt.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Chun a rá go bhfuil sí éirithe as a leaba, abair \u003Cstrong>Tá sí ina suí cheana féin\u003C\u002Fstrong>. Coinnigh an ghluaiseacht agus an suíomh scartha: léiríonn \u003Cstrong>Chuaigh sí suas\u003C\u002Fstrong> gluaiseacht in airde; léiríonn \u003Cstrong>Tá sí thuas\u003C\u002Fstrong> go bhfuil sí in áit níos airde, mar shampla thuas staighre.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"anuas-agus-sos-bim-agsil\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Anuas agus síos: béim éagsúil\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Léiríonn \u003Cstrong>anuas\u003C\u002Fstrong> gluaiseacht ó áit níos airde. Is minic a bhíonn an ghluaiseacht i dtreo an chainteora nó i dtreo an phointe tagartha sa scéal, ach ní coinníoll riachtanach é sin.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Le \u003Cstrong>síos\u003C\u002Fstrong>, cuirtear an bhéim ar threo na gluaiseachta: i dtreo áite níos ísle. Le \u003Cstrong>anuas\u003C\u002Fstrong>, seasann an teacht ó thuas amach níos soiléire.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Abairt\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>An bhéim\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Chuaigh sí \u003Cstrong>síos\u003C\u002Fstrong> an staighre.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Treo na gluaiseachta chuig urlár níos ísle\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Tháinig sí \u003Cstrong>anuas\u003C\u002Fstrong> an staighre.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Teacht ón urlár thuas\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Thit cloch \u003Cstrong>anuas\u003C\u002Fstrong> ón díon.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Bunús na gluaiseachta: an díon thuas\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Ní codarsnacht iomlán idir ceart agus mícheart atá anseo. Is féidir \u003Cstrong>Tháinig sí síos an staighre\u003C\u002Fstrong> a rá freisin. Féadfaidh \u003Cstrong>síos\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>anuas\u003C\u002Fstrong> cur síos ar an eachtra chéanna, agus béim beagán éagsúil acu.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch3 id=\"an-cras-iomln\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.1\u003C\u002Fspan>An córas iomlán\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Tá trí phéire sa chóras: \u003Cstrong>suas\u002Fsíos\u003C\u002Fstrong> don treo, \u003Cstrong>thuas\u002Fthíos\u003C\u002Fstrong> don suíomh agus \u003Cstrong>aníos\u002Fanuas\u003C\u002Fstrong> don ghluaiseacht ó áit níos ísle nó níos airde. Léiríonn \u003Cstrong>aníos\u003C\u002Fstrong> gluaiseacht ó áit níos ísle; léiríonn \u003Cstrong>thíos\u003C\u002Fstrong> suíomh in áit níos ísle.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Foirm\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>An bhrí spásúil\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Sampla\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>suas\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Gluaiseacht in airde\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Chuaigh sí \u003Cstrong>suas\u003C\u002Fstrong> an staighre.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>síos\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Gluaiseacht i dtreo áite níos ísle\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Chuaigh sí \u003Cstrong>síos\u003C\u002Fstrong> an staighre.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>thuas\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Suíomh in áit níos airde\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tá sí \u003Cstrong>thuas\u003C\u002Fstrong> san áiléar.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>thíos\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Suíomh in áit níos ísle\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tá sí \u003Cstrong>thíos\u003C\u002Fstrong> sa chistin.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>aníos\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Gluaiseacht ó áit níos ísle\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tháinig sí \u003Cstrong>aníos\u003C\u002Fstrong> ón gcistin.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>anuas\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Gluaiseacht ó áit níos airde\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tháinig sí \u003Cstrong>anuas\u003C\u002Fstrong> ón áiléar.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Ní chruthaítear \u003Cstrong>anuas\u003C\u002Fstrong> trí shéimhiú a chur ar \u003Cstrong>suas\u003C\u002Fstrong>. Is focail ar leith iad \u003Cstrong>suas\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>thuas\u003C\u002Fstrong> agus \u003Cstrong>anuas\u003C\u002Fstrong>, agus roghnaíonn tú eatarthu de réir na brí.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"sid-sa-litheoireacht-agus-sa-chumarsid\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Úsáidí sa léitheoireacht agus sa chumarsáid\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ní gluaiseacht ná suíomh fisiciúil atá i gceist i gcónaí. I dtuairiscí, in argóintí agus sa ghnáthchaint, cabhraíonn na nathanna seo leat tréimhse, pointe breise nó teorainn uimhriúil a chur in iúl.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Nath\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Brí agus úsáid\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Sampla\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>le blianta anuas\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tréimhse a thosaigh san am atá thart agus a leanann go dtí anois\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tá mé ag obair sa leabharlann \u003Cstrong>le blianta anuas\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>anuas ar sin\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Pointe breise a chur leis an méid atá ráite\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tá an cúrsa saor in aisce. \u003Cstrong>Anuas ar sin\u003C\u002Fstrong>, cuirtear na hábhair ar fáil ar líne.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>suas le fiche duine\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Fiche duine ar a mhéad\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Is féidir freastal ar \u003Cstrong>suas le fiche duine\u003C\u002Fstrong> sa seomra.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>mar a luadh thuas\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Tagairt do rud a luadh níos luaithe sa téacs\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>Mar a luadh thuas\u003C\u002Fstrong>, ní mór clárú roimh an Aoine.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Sa scríbhneoireacht fhoirmiúil, úsáid \u003Cstrong>mar a luadh thuas\u003C\u002Fstrong> nuair is féidir leis an léitheoir an t-eolas a aimsiú níos luaithe sa téacs. Le \u003Cstrong>anuas ar sin\u003C\u002Fstrong>, cuireann tú eolas nua leis an argóint.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"seiceil-an-bhr-sula-roghnaonn-t\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">7.\u003C\u002Fspan>Seiceáil an bhrí sula roghnaíonn tú\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>An bhfuil gluaiseacht in airde ann?\u003C\u002Fstrong> Úsáid \u003Cstrong>suas\u003C\u002Fstrong>: \u003Cem>Chuaigh sé suas an dréimire.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>An suíomh in áit níos airde atá i gceist?\u003C\u002Fstrong> Úsáid \u003Cstrong>thuas\u003C\u002Fstrong>: \u003Cem>Tá sé thuas ar an díon.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>An bhfuil teacht ó áit níos airde ann?\u003C\u002Fstrong> Úsáid \u003Cstrong>anuas\u003C\u002Fstrong>: \u003Cem>Tháinig sé anuas ón díon.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Cuimhnigh ar an seicheamh: \u003Cstrong>dul suas → bheith thuas → teacht anuas\u003C\u002Fstrong>. Is patrún cuimhne é seo, ní srian ar na briathra is féidir a úsáid.\u003C\u002Fp>\n",[1078,1082,1086,1090,1094,1098,1102,1106],{"id":1079,"text":1080,"depth":16,"number":1081},"tr-dhearcadh-ar-airde","Trí dhearcadh ar airde","1",{"id":1083,"text":1084,"depth":16,"number":1085},"an-patrn-bunsach","An patrún bunúsach","2",{"id":1087,"text":1088,"depth":16,"number":1089},"suas-treo-na-gluaiseachta","Suas: treo na gluaiseachta","3",{"id":1091,"text":1092,"depth":16,"number":1093},"thuas-an-it-ina-bhfuil-rud","Thuas: an áit ina bhfuil rud","4",{"id":1095,"text":1096,"depth":16,"number":1097},"anuas-agus-sos-bim-agsil","Anuas agus síos: béim éagsúil","5",{"id":1099,"text":1100,"depth":21,"number":1101},"an-cras-iomln","An córas iomlán","5.1",{"id":1103,"text":1104,"depth":16,"number":1105},"sid-sa-litheoireacht-agus-sa-chumarsid","Úsáidí sa léitheoireacht agus sa chumarsáid","6",{"id":1107,"text":1108,"depth":16,"number":1109},"seiceil-an-bhr-sula-roghnaonn-t","Seiceáil an bhrí sula roghnaíonn tú","7"]