[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-he":3,"grammar-pages-he":4,"grammar-page-he-rak-gam-afilu-tkhum":942,"grammar-lesson-path-he-rak-gam-afilu-tkhum-none":1007,"grammar-exercises-by-page-01a16963-ae4f-7d69-9998-0259acf7efd4":1008,"grammar-quick-check-01a16963-ae4f-7d69-9998-0259acf7efd4":1024,"grammar-lesson-body-01a16963-ae4f-7d69-9998-0259acf7efd4-3lr1xae9dp":1046},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,207,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,579,584,589,594,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,695,700,705,710,715,720,725,730,735,740,745,750,755,760,766,771,776,781,786,791,796,801,806,811,816,821,826,831,836,841,846,851,856,861,866,871,876,881,887,892,897,902,907,912,917,922,927,932,937],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a16963-ac33-7085-98de-bbf316d8a113","האלף־בית וכיוון הכתיבה","ha-alef-bet-ve-kivun-ha-ktiva","he","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a16963-ae1c-7466-8728-45b0561a332f","אותיות סופיות וזיהוי כתב יד","otiyot-sofiyot-ve-ktav-yad",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a16963-ae06-712d-ac0d-fbd14c98cfcf","ניקוד ואימות קריאה: צלילים ומילים ראשונות","nikud-ve-imot-kria",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a16963-abce-71db-845c-0f17627eb4bb","ב, כ, פ ושׁ–שׂ: אותיות וצלילים","bet-kaf-pe-ve-shin-sin",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a16963-ac4a-7785-af30-dba19b591647","הברות והטעמה במילים מוכרות","havara-ve-hataama",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a16963-ad03-748a-8eda-df44fa4a5aec","כינויי גוף: אני, אתה, את, הוא והיא","kinuyey-guf",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a16963-adbd-74ee-aef7-a932816569ad","משפט שמני: אני סטודנט, היא מורה","mishpat-shmani-basis",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a16963-af97-7381-a98a-0deffa420a69","זכר ונקבה בשמות עצם","zakhar-u-nekeva",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a16963-af65-7d2e-b054-3ba22d844c7c","יחיד ורבים: הסיומות ים ו־ות","yakhid-ve-rabim",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a16963-ac60-7805-9552-16389ba6b071","ה״א הידיעה: ספר והספר","he-ha-yidua",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a16963-aeca-79eb-b533-2e18181f1c5d","שם תואר והתאם במין ובמספר","shem-toar-ve-hetem",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a16963-af3e-7ba8-b63c-4ea33b4f6764","תואר אחרי שם מיודע: הבית הגדול","toar-meyuda",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a16963-afa3-7eba-a359-75bc650ca331","זה, זאת ואלה: זיהוי והצבעה","ze-zot-ele",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a16963-aea1-78a2-9790-8ab09d40688b","שאלות עם מי ומה","sheelot-mi-ma",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a16963-abf7-7885-9aa2-ef1ef54cae4b","איפה, מאין ולאן","eifo-meayin-lean",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a16963-ae9b-7557-ad9e-a2a809816006","שאלות כן–לא בדיבור","sheelet-ken-lo",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a16963-aed8-748c-a63a-5efd4a34c655","שלילה עם לא במשפט פשוט","shlila-im-lo",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a16963-af7f-7161-b901-00bc76d03371","יש ואין: קיום והיעדר","yesh-ve-ein",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a16963-abbb-70be-9c60-ae6fd6c627a3","ב־, ל־ ומ־: מקום ותנועה","be-le-mi",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a16963-ab33-7095-99ce-62985bde795c","על, מתחת וליד: מיקום בסיסי","al-takhat-leyad",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a16963-acc0-72c6-937d-a1504dc15892","עם, בלי ובשביל: קשרים יומיומיים","im-bli-bishvil",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a16963-af79-7301-8515-ea7fe7809200","יש לי ואין לי: שייכות בסיסית","yesh-li-ein-li",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a16963-aeaf-7078-b951-88df4a935a2b","של, שלי ושלך: למי זה שייך","shel-sheli-shelkha",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a16963-ac8f-7619-a29c-78eae78c7c54","הווה בבניין פעל: עובד, עובדת, עובדים","hove-binyan-paal",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a16963-aca1-72e1-b83e-f775962719cf","הווה בפעלים שכיחים: גר, בא והולך","hove-poalim-shkhikhim",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a16963-ad82-7a77-896d-1cb0de633c2f","מתי, כמה, למה ואיך","matai-kama-lama-eikh",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a16963-ac1f-7637-a57e-c48957b2f57a","את לפני מושא ישיר מיודע","et-musa-meyuda",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a16963-aeb5-742a-84ae-7c9c53b0a2fb","שם הפועל אחרי רוצה ואוהב","shem-ha-poal-ratson",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a16963-af6c-76d1-87ab-74e91bf77995","יכול וצריך עם שם הפועל","yakhol-tsarikh",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a16963-add1-7197-afa6-6533eacca5ba","המספרים אחת עד עשר בזכר ובנקבה","misparim-ekhad-eser",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a16963-add7-72d6-bf04-91459ce25e00","המספרים אחת־עשרה עד עשרים","misparim-esre-esrim",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a16963-ae77-7c35-a992-72d3993c2719","השעה: שלוש, שלוש וחצי ורבע לארבע","shaot",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a16963-acd8-7bd6-99ba-f5a6bf6b9d54","כמה, הרבה ומעט עם שמות עצם","kama-harbe-meat",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a16963-ac5b-7800-8490-d13d37e6fc25","היום, מחר ואתמול: מיקום בזמן","hayom-makhar-etmol",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a16963-af23-7656-ae6b-f4b760e7ce45","תמיד, לפעמים ואף פעם: תדירות ושלילה","tamid-lifamim-af-paam",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a16963-af5f-7b6c-bbe0-9d0394d5cfa9","ו־, אבל ואו: חיבור משפטים קצרים","ve-aval-o",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a16963-acfd-72cd-8677-de8e488b12a9","כי ולכן: סיבה ותוצאה בסיסיות","ki-lakhen",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a16963-ae65-701f-be17-6b00c7b78890","סדר מילים במשפט פשוט עם פועל","seder-milim-basis",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":10,"displayOrder":201},"01a16963-ac50-76db-a9b1-12a589a69ea8","היה והייתה: תיאור ושייכות בעבר","haya-hayta",39,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":9,"level":10,"displayOrder":206},"01a16963-abae-7427-804d-a651f01eb4e0","בקשות יומיומיות עם בבקשה ואפשר","bakashot-bevakasha",40,{"id":208,"title":209,"slug":210,"language":9,"level":211,"displayOrder":212},"01a16963-ad3d-7d31-9fc2-40c75d3c3a16","כתיב מלא: קריאת מילים מוכרות בלי ניקוד","ktiv-male-basis","A2",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":211,"displayOrder":217},"01a16963-ae57-7409-a3c5-3a013d7236ac","צורות רבים שאינן לפי הסיומת הצפויה","ribui-yotse-dofen",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":211,"displayOrder":222},"01a16963-afb0-7448-8edc-2cb8ce6fa889","צורות זוגי: ידיים, שבועיים ושעתיים","zugi",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":211,"displayOrder":227},"01a16963-ad1c-7184-9001-27b6c1590015","ההוא, ההיא וההם: רמז ומרחק","kinuyey-remez-merkhak",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":211,"displayOrder":232},"01a16963-af91-7135-bdf4-1cf502417a20","יותר, פחות והכי: השוואה יומיומית","yoter-pakhot-hakhi",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":211,"displayOrder":237},"01a16963-ad29-75a6-b554-86e001afc574","כמו: דמיון בין אנשים ודברים","kmo-dimyon",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":211,"displayOrder":242},"01a16963-ab44-7585-b938-429bb5bbec8b","עשרות, מאות ואלפים בספירה ובמחירים","asarot-meot-alafim",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":211,"displayOrder":247},"01a16963-addd-7417-8136-06f86834f04b","מספרים סודרים: ראשון, שנייה ושלישי","misparim-sodrim",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":211,"displayOrder":252},"01a16963-af1c-7a54-8b41-41b8e51a6a1d","תאריכים וגיל: יום, חודש ושנה","taarikh-ve-gil",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":211,"displayOrder":257},"01a16963-af00-79d0-b9ad-8254f2a9453b","סמיכות בסיסית: בית ספר ותחנת רכבת","smikhut-basis",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":211,"displayOrder":262},"01a16963-af84-7db1-9690-b74a003f5fe1","יידוע בסמיכות: בית הספר","yidua-ba-smikhut",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":211,"displayOrder":267},"01a16963-ac19-7472-8dd6-684cae25f3ae","את בנטייה: אותי, אותך ואותו","et-be-netiya",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":211,"displayOrder":272},"01a16963-ad61-7b6b-892c-0af542babfff","ל־ בנטייה: לי, לך ולהם","le-be-netiya",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":211,"displayOrder":277},"01a16963-accb-7cc2-8e49-ec0bb88692cd","עם ואֶת בנטייה: איתי לעומת אותי","im-ve-et-be-netiya",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":211,"displayOrder":282},"01a16963-ad90-713f-9416-7f9b4d4d6c40","מ־, אל ואצל: מקור, יעד ומקום אצל אדם","mi-el-etsel",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":211,"displayOrder":287},"01a16963-ac95-72b9-8ee8-81ac530f6505","הווה בבניין פיעל: מדבר ומספר","hove-binyan-piel",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":211,"displayOrder":292},"01a16963-ac83-7ca7-89e4-ecb0815b9ace","הווה בבניין הפעיל: מזמין ומרגיש","hove-binyan-hifil",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":211,"displayOrder":297},"01a16963-ac89-7951-9ac9-7fbc6cdbd5f8","הווה בבניין התפעל: מתלבש ומתקשר","hove-binyan-hitpael",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":211,"displayOrder":302},"01a16963-aec3-78ce-b2fc-c90203ca5802","שמות פועל שכיחים: ללמוד, לדבר ולהזמין","shem-poal-shkhikhim",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":211,"displayOrder":307},"01a16963-ab90-7379-813e-6003ecee858a","עבר בבניין פעל: פעלים שלמים","avar-paal-shlemim",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":211,"displayOrder":312},"01a16963-ab96-7a0c-b195-3f395366f2a3","עבר בבניין פיעל","avar-piel",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":211,"displayOrder":317},"01a16963-ab83-71c5-82e6-47e68ee5df16","עבר בבניין הפעיל","avar-hifil",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":211,"displayOrder":322},"01a16963-ab89-7c0b-92e9-edd18e26c99a","עבר בבניין התפעל","avar-hitpael",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":211,"displayOrder":327},"01a16963-ab7c-7c65-b806-67e73a9f8b74","עבר בפעלים שכיחים: הלך, בא וקם","avar-halakha-baa-kama",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":211,"displayOrder":332},"01a16963-ab6a-713e-b0fc-743dafd8c429","עתיד בבניין פעל: אכתוב, תכתוב ויכתבו","atid-paal-basis",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":211,"displayOrder":337},"01a16963-ab51-70bf-97e4-17878512d63e","אהיה ויהיה: תיאור, קיום ושייכות בעתיד","atid-ehye-yihye",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":211,"displayOrder":342},"01a16963-ab27-73be-94f3-533854612851","הווה של עכשיו לעומת הרגל קבוע","akhshav-be-derekh-klal",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":211,"displayOrder":347},"01a16963-ac9b-75ad-bc57-795be3df1b1a","הווה עם ביטוי זמן עתידי: מחר אני נוסע","hove-im-zman-atid",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":211,"displayOrder":352},"01a16963-ae11-73d9-8401-770fb8107ea5","עוד, כבר ועדיין: שלב הפעולה","od-kvar-adayin",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":211,"displayOrder":357},"01a16963-ad68-72a0-9d47-8ca7ed2d7259","לפני, אחרי ובמשך: זמן ומשך","lifnei-akharei-be-meshekh",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":211,"displayOrder":362},"01a16963-af51-7b1a-a4cb-673ec9073875","ציווי יומיומי: בוא, קח ותן","tsivui-yomyomi",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":211,"displayOrder":367},"01a16963-ab38-7499-b895-f3016b1822fe","אל עם עתיד: הוראה שלילית","al-ve-atid",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":211,"displayOrder":372},"01a16963-abf0-7e7c-9c77-b590f4a31bca","אפשר, אסור ומותר עם שם הפועל","efshar-asur-mutar",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":211,"displayOrder":377},"01a16963-acde-795e-a500-8f9aa57dcabf","כדאי וחייב: עצה וחובה","keday-khayav",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":211,"displayOrder":382},"01a16963-ae87-7cb4-82c2-9dab02834b8f","ש־ אחרי יודע, חושב ואומר","she-psukit-musa",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":211,"displayOrder":387},"01a16963-ae82-7b46-b902-9b68f15a04c9","ש־ לתיאור אדם או דבר","she-psukit-levai-basis",76,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":9,"level":211,"displayOrder":392},"01a16963-ad37-7392-bdb8-af2c62b4ee94","כש־ ואחרי ש־: חיבור אירועים בזמן","kshe-ve-akharei-she",77,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":9,"level":211,"displayOrder":397},"01a16963-acc5-7a0a-af0e-64e0aa55efdb","אם: תנאי אפשרי בחיי היום־יום","im-tnai-pashut",78,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":9,"level":211,"displayOrder":402},"01a16963-acea-7db9-87db-448b827991fd","כדי עם שם הפועל: מטרת הפעולה","kedey-shem-poal",79,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":9,"level":211,"displayOrder":407},"01a16963-ab1b-76b6-a07a-11e4e7b1b314","אף אחד ושום דבר במשפטי שלילה","af-ekhad-shum-davar",80,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":9,"level":211,"displayOrder":412},"01a16963-acf0-7bcd-baad-1d43c1ed5896","חם לי וכואב לי: תחושות וחוויות","kham-li-koev-li",81,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":9,"level":417,"displayOrder":418},"01a16963-aef2-7e36-972d-d2ac42eae162","שורש ובניין: קשרי צורה ומשמעות","shoresh-ve-binyan","B1",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":417,"displayOrder":423},"01a16963-ab70-7887-b276-a22b85bedd5d","עתיד בבניין פיעל","atid-piel",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":417,"displayOrder":428},"01a16963-ab56-7df7-ad76-a79d0d272ae9","עתיד בבניין הפעיל","atid-hifil",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":417,"displayOrder":433},"01a16963-ab5d-785c-b252-98c72056a2f2","עתיד בבניין התפעל","atid-hitpael",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":417,"displayOrder":438},"01a16963-adf9-7547-8691-99d883017901","בניין נפעל בפעלים שלמים","nifal-shlemim",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":417,"displayOrder":443},"01a16963-ad53-7667-9fa1-b81e87ac74de","גזרת ל״ה: רצה, קנה ועשה","lamed-he-shkhikhim",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":417,"displayOrder":448},"01a16963-ab9d-72c3-82a6-9e96443e2cdd","גזרת ע״ו\u002Fע״י: קם, שם והבין","ayin-vav-yod-shkhikhim",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":417,"displayOrder":453},"01a16963-ae22-7e05-8fd6-7d6ab6bc02c5","גזרת פ״נ: נפל, נסע ונתן","pe-nun-shkhikhim",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":417,"displayOrder":458},"01a16963-ae28-79b4-bbe4-c8071347f950","גזרת פ״י: ישב, ידע ויצא","pe-yod-shkhikhim",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":417,"displayOrder":463},"01a16963-af4b-7168-a91f-0e4882b6b97f","ציווי בבניינים הפעילים","tsivui-lefi-binyanim",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":417,"displayOrder":468},"01a16963-ab63-7c5c-932c-6f03c31545c7","עתיד לבקשה ולהוראה: תפתח בבקשה","atid-le-bakasha",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":417,"displayOrder":473},"01a16963-af44-764f-a4f5-913458ecb607","צריך היה ואפשר היה: מודאליות בעבר","tsarikh-haya-efshar-haya",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":417,"displayOrder":478},"01a16963-ac55-7c43-aea9-f41f77ba90f7","היה עם הווה: הרגלים בעבר","haya-ve-hove-hergel",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":417,"displayOrder":483},"01a16963-ad89-7959-b122-a295aef2179f","מתחיל, ממשיך ומפסיק עם שם הפועל","matchil-mamshikh-mafsik",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":417,"displayOrder":488},"01a16963-ab0b-78c7-9fdb-c0e1ed3cdb00","עד ש־ ומאז ש־: גבולות בזמן","ad-she-meaz-she",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":417,"displayOrder":493},"01a16963-af0e-7792-a801-f9abac6d681b","סמיכות ברבים: בתי ספר ותחנות רכבת","smikhut-rabim",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":417,"displayOrder":498},"01a16963-aea7-7b51-a92f-7e05bb748b8f","של לעומת סמיכות: בחירת מבנה שייכות","shel-leumat-smikhut",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":417,"displayOrder":503},"01a16963-ad08-7ed0-8eba-cf9383b3c43e","כינויי קניין שכיחים: אבי, אחיו וביתנו","kinuyey-kinyan-shkhikhim",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":417,"displayOrder":508},"01a16963-ada9-7e8b-938c-9826a57ab78a","מילות יחס בנטייה: עליי, אליך ואצלם","milot-yakhas-be-netiya",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":417,"displayOrder":513},"01a16963-ac45-7159-87c1-f1adb1e8bc44","מילות יחס שהפועל דורש: חיכה ל־, חשב על","hatsrakhat-poalim",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":417,"displayOrder":518},"01a16963-adee-7e7c-92dc-dd4d6184840a","מושא ישיר ועקיף באותו משפט","musa-yashir-ve-akif",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":417,"displayOrder":523},"01a16963-ab76-7c92-b398-32c32876aacd","עצמי ועצמך: התייחסות חוזרת והדגשה","atsmi-atsmekha",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":417,"displayOrder":528},"01a16963-af9d-7723-9ee1-31d5927e7804","זה את זה וזה לזה: קשר הדדי","ze-et-ze",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":417,"displayOrder":533},"01a16963-ad30-76cd-9772-9e4b938827a7","כל, כל אחד ורוב: קבוצה ויחידים","kol-kol-ekhad-rov",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":417,"displayOrder":538},"01a16963-aeec-7016-bf0e-cf364296aca2","שני, שתי וחצי: מספרים בצירופים","shney-shtey-khatsi",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":417,"displayOrder":543},"01a16963-ae41-7bc6-a83c-64cd1587ebdd","פסוקית לוואי עם מילת יחס: האדם שדיברתי איתו","psukit-levai-milat-yakhas",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":417,"displayOrder":548},"01a16963-abea-7577-a469-607a40170938","דיבור ישיר ועקיף: מסירת דברי אחרים","dibur-yashir-ve-akif",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":417,"displayOrder":553},"01a16963-ae8d-72b9-a8f2-ca72c13155d8","שאלה עקיפה: לדעת מי, איפה ואם","sheela-akifa",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":417,"displayOrder":558},"01a16963-adb0-70fc-b7f2-cb7b3be9b936","מפני ש־ ומכיוון ש־: הרחבת הסיבה","mipney-she-mikevan-she",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":417,"displayOrder":563},"01a16963-ace5-70b3-9405-0763f1efdd00","כדי ש־: מטרה עם נושא אחר","kedey-she",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":417,"displayOrder":568},"01a16963-ad5a-7ac5-84a4-ef10d1064727","למרות ואף על פי ש־: ויתור בסיסי","lamrot-af-al-pi-she",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":417,"displayOrder":573},"01a16963-ae0b-7acc-9cdf-e1c983037413","נושא סתמי ברבים: אומרים, מוכרים ופותחים","nosa-stami-rabim",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":417,"displayOrder":578},"01a16963-acad-75e8-a89c-5377a14f6a3b","הוא והיא כאוגד במשפט שמני","hu-hi-oged",114,{"id":580,"title":581,"slug":582,"language":9,"level":417,"displayOrder":583},"01a16963-abfd-7a2f-8214-0449c9b1f469","אין בנטייה: איני, אינו ואינם","ein-be-netiya",115,{"id":585,"title":586,"slug":587,"language":9,"level":417,"displayOrder":588},"01a16963-aee5-7245-95c5-c49bbf98d42e","שמות פעולה שכיחים: לימוד, נסיעה והזמנה","shmot-peula-basis",116,{"id":590,"title":591,"slug":592,"language":9,"level":417,"displayOrder":593},"01a16963-ada3-78a3-a373-e3c4534bcdde","ארגון סיפור: בהתחלה, אחר כך ולבסוף","milot-kishur-be-sipur",117,{"id":595,"title":596,"slug":597,"language":9,"level":598,"displayOrder":599},"01a16963-ae48-7ad9-b1b8-14267b037fc7","פועל והופעל: בנייני הסביל","pual-ve-hufal","B2",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":598,"displayOrder":604},"01a16963-adf3-7cad-8b88-0904b6a3d98b","נפעל והתפעל: סביל, שינוי מצב ומשמעות מילונית","nifal-hitpael-mashmaut",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":598,"displayOrder":609},"01a16963-ae2e-713a-b04c-abcb44e33c01","עיצורים גרוניים בנטיית הפועל","pealim-gargarniyim",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":598,"displayOrder":614},"01a16963-ad4b-7dea-b795-c635051ee23f","גזרת ל״א: מצא, קרא ומילא","lamed-alef",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":598,"displayOrder":619},"01a16963-ac7d-7bc5-ac1e-3887f72322cb","שיכול והידמות בבניין התפעל","hitpael-hidamut",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":598,"displayOrder":624},"01a16963-abd4-7706-87ab-5f7c74d25561","מעבר בין בניינים ושינוי בהצרכה","binyanim-hatsrakha",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":598,"displayOrder":629},"01a16963-ae3a-77ac-94df-899c0e703571","שורשים מרובעים ונטייתם","poalim-merubaim",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":598,"displayOrder":634},"01a16963-aca7-72e0-aca5-06f04073e076","הווה סיפורי: נקודת המבט בתוך רצף אירועים","hove-sipuri-nekudat-mabat",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":598,"displayOrder":639},"01a16963-abc7-75c3-b90c-61d8c9161092","בינוני: פעולה, מצב או תכונה","beinoni-matsav-o-peula",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":598,"displayOrder":644},"01a16963-af29-7c03-8f9c-923b0247686e","טרם ובטרם: יחסי זמן בכתיבה","terem-ve-beterem",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":598,"displayOrder":649},"01a16963-acb3-7a98-9cd4-3204b7b2c3bc","אילו ולו עם היה: תנאי בטל","ilu-lu-haya",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":598,"displayOrder":654},"01a16963-ac0b-7656-b057-63b7ca6b76c0","אלא אם כן: תנאי מסייג","ela-im-ken",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":598,"displayOrder":659},"01a16963-ab20-7dee-8738-1b2d8e0b6d3e","אפילו אם וגם אם: תנאי וויתור","afilu-im-gam-im",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":598,"displayOrder":664},"01a16963-ab2c-7dfc-9b52-519b83d5e252","על מנת ש־ ולשם כך: תכלית בכתיבה","al-menat-she",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":598,"displayOrder":669},"01a16963-ad7c-7778-920f-755eb7f593f5","מה ש־ ומי ש־: פסוקיות בלי שם קודם","ma-she-mi-she",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":598,"displayOrder":674},"01a16963-ab4b-701a-b317-fe3b6225e310","אשר וש־: זיקה ומשלב","asher-she",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":598,"displayOrder":679},"01a16963-ac66-759e-a026-c121ed505f42","ה״א הזיקה עם בינוני: האנשים הגרים כאן","he-ha-zika",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":598,"displayOrder":684},"01a16963-ad96-76c9-82e7-53405d080967","מכאן ש־ ומכך ש־: מסקנה והסקה","mikhan-she-mikakh-she",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":598,"displayOrder":689},"01a16963-abc0-7f4f-ae0a-b4dd9867b8be","בעוד ש־ ולעומת זאת: השוואה וניגוד","be-od-she-leumat-zot",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":598,"displayOrder":694},"01a16963-aed1-75ed-8fea-c7363402fcdc","שרשרת סמיכויות ופירוק שלה","shereshret-smikhuyot",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":598,"displayOrder":699},"01a16963-af38-71aa-b7b8-04e03b45d4bb","שם תואר בצירוף סמיכות: מה הוא מתאר","toar-ba-smikhut",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":598,"displayOrder":704},"01a16963-ad0f-75b3-9f92-62cbf5ecbf6a","כינויי קניין בשם יחיד וברבים: ספרו וספריו","kinuyey-kinyan-yakhid-rabim",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":598,"displayOrder":709},"01a16963-adca-74fb-aee3-ae1abca25680","מספר ושם מיודע: שלושת הספרים","mispar-meyuda",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":598,"displayOrder":714},"01a16963-aef9-7a46-8396-789032e7463d","שברים ואחוזים במשפט","shvarim-akhuzim",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":598,"displayOrder":719},"01a16963-ac77-7cd3-9655-a5dec50d27d3","התאם עם נושא מחובר ושמות קיבוציים","hetem-nosa-murkhav",142,{"id":721,"title":722,"slug":723,"language":9,"level":598,"displayOrder":724},"01a16963-ae6a-7d41-9f0a-fbb0d23262c1","הקדמת מושא ותיאור לצורך הדגשה","seder-milim-hadgasha",143,{"id":726,"title":727,"slug":728,"language":9,"level":598,"displayOrder":729},"01a16963-ad6e-7b91-b1b3-56ab4a7e1c37","לא… אלא: תיקון והחלפת טענה","lo-ela",144,{"id":731,"title":732,"slug":733,"language":9,"level":598,"displayOrder":734},"01a16963-aede-779c-b220-54126b29588b","תחום השלילה: לא תמיד לעומת תמיד לא","shlila-tkhum",145,{"id":736,"title":737,"slug":738,"language":9,"level":598,"displayOrder":739},"01a16963-ab3d-7a8f-9290-bfb0e6786f59","אמור, עשוי ועלול: ציפייה והסתברות","amur-asui-alul",146,{"id":741,"title":742,"slug":743,"language":9,"level":598,"displayOrder":744},"01a16963-aebb-7e6f-8d39-7d55e82ea409","שם פעולה והמשלימים שלו","shem-peula-mashlimim",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":598,"displayOrder":749},"01a16963-adb6-72fa-9175-0961f38aaaa2","משקלי שמות: דפוסים ומגבלות המשמעות","mishkalim-mashmaut",148,{"id":751,"title":752,"slug":753,"language":9,"level":598,"displayOrder":754},"01a16963-ad44-7d8d-887c-673d9e345bab","כתיב מלא וניקוד עזר במילים דו־משמעיות","ktiv-male-homografim",149,{"id":756,"title":757,"slug":758,"language":9,"level":598,"displayOrder":759},"01a16963-ae5d-7d63-8893-eae62464c867","הסביל בדיווח: הצנעת עושה הפעולה","savil-ba-divuakh",150,{"id":761,"title":762,"slug":763,"language":9,"level":764,"displayOrder":765},"01a16963-ac2c-75dc-af34-8e7ed516ea35","גזרת הכפולים בפעלים שכיחים ובכתיבה","gizrat-kfulim","C1",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":764,"displayOrder":770},"01a16963-acf6-76cc-923d-269037ac0036","חילופי בניין בלי קשר משמעות צפוי","khilufey-binyan-mashmaut",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":764,"displayOrder":775},"01a16963-af07-7402-9548-a78b3aeebda8","סמיכות מופשטת לעומת צירוף עם של","smikhut-mufshetet",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":764,"displayOrder":780},"01a16963-ad22-75f6-a552-9aae899cfa60","כינוי קניין כפול: ספרו של הסופר","kinyan-kaful",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":764,"displayOrder":785},"01a16963-af8a-7bf4-ba34-4cff20570df8","מבנה ייחוד וכינוי חוזר","yikhud-kinui-khozer",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":764,"displayOrder":790},"01a16963-adc3-7106-aafd-dd2e0febadd8","משפטי ביקוע: מה שחשוב הוא ומי שהחליט הוא","mishpatey-bikua",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":764,"displayOrder":795},"01a16963-ac6c-70f7-8f4f-f3125febecb4","הסגר ותמורה במשפט מורכב","hesger-tmura",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":764,"displayOrder":800},"01a16963-ac71-7e63-b803-bcd7c468547f","התאם עם נושא מאוחר: תקן ושימוש","hetem-nosa-meukhar",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":764,"displayOrder":805},"01a16963-afa9-7e22-ae5e-a5b8ec837c33","פסוקיות זיקה מורכבות והכינוי החוזר","zika-murkevet-kinui-khozer",159,{"id":807,"title":808,"slug":809,"language":9,"level":764,"displayOrder":810},"01a16963-ae71-7bb0-9b35-6921080f366e","שעבוד רב־שכבתי ובהירות הקשרים","shaabud-rav-shikhvati",160,{"id":812,"title":813,"slug":814,"language":9,"level":764,"displayOrder":815},"01a16963-ad9d-72e5-b404-f302b57bbc8d","בצאתו ובהגיעם: מקור נטוי בכתיבה","mikor-natui-be-ktiva",161,{"id":817,"title":818,"slug":819,"language":9,"level":764,"displayOrder":820},"01a16963-acb9-7d02-8f98-cd0ba9a9957c","אילולא ולולא: תנאי שלא התקיים","ilule-lule",162,{"id":822,"title":823,"slug":824,"language":9,"level":764,"displayOrder":825},"01a16963-ac25-7ae8-989f-f86c73c7a24a","גם לו ואף אילו: ויתור בתנאי בטל","gam-lu-af-ilu",163,{"id":827,"title":828,"slug":829,"language":9,"level":764,"displayOrder":830},"01a16963-ac04-7843-a5bd-13955086e0c5","אין זה מן הנמנע: שלילה והסתייגות","ein-ze-min-ha-nimna",164,{"id":832,"title":833,"slug":834,"language":9,"level":764,"displayOrder":835},"01a16963-ae93-7e35-b2e0-4f8a3d99e213","שאלות רטוריות והנחות מובלעות","sheela-retorit",165,{"id":837,"title":838,"slug":839,"language":9,"level":764,"displayOrder":840},"01a16963-ac38-7a50-8504-0ae4327588e4","המרת משפטים במבנים שמניים בכתיבה עיונית","hamara-le-mivne-shmani",166,{"id":842,"title":843,"slug":844,"language":9,"level":764,"displayOrder":845},"01a16963-af30-7bcf-8728-1ce4748ff24c","תחיליות וסיומות בגזירה: אי־, תת־ ו־וּת","tkhiliyot-ve-siyomot-gzira",167,{"id":847,"title":848,"slug":849,"language":9,"level":764,"displayOrder":850},"01a16963-aba3-7b26-a3e4-3b05822f6921","אזכור ולכידות: הוא, זה, הדבר והאמור","azkara-ve-lkhidut",168,{"id":852,"title":853,"slug":854,"language":9,"level":764,"displayOrder":855},"01a16963-ae4f-7d69-9998-0259acf7efd4","רק, גם ואפילו: מיקוד ותחום ההשפעה","rak-gam-afilu-tkhum",169,{"id":857,"title":858,"slug":859,"language":9,"level":764,"displayOrder":860},"01a16963-ae16-7749-bc51-a4f944355624","אומנם, אך ובכל זאת: בניית טיעון מסויג","omnam-akh-bekhol-zot",170,{"id":862,"title":863,"slug":864,"language":9,"level":764,"displayOrder":865},"01a16963-ade3-75fe-87ad-65c3f20e2852","מסתבר, לכאורה וככל הנראה: עמדה ומקור מידע","mistaber-likheora",171,{"id":867,"title":868,"slug":869,"language":9,"level":764,"displayOrder":870},"01a16963-abdb-7f28-bc88-ade27369f05b","מבנים בדיבור לעומת כתיבה רשמית","dibur-leumat-ktiva",172,{"id":872,"title":873,"slug":874,"language":9,"level":764,"displayOrder":875},"01a16963-ae33-7f18-b8e5-afaa882a149b","פיסוק במשפט מורכב: קשרים וגבולות","pisuk-mishpat-murkhav",173,{"id":877,"title":878,"slug":879,"language":9,"level":764,"displayOrder":880},"01a16963-af72-7a20-b046-77cba8fdb7e3","יש ל־ ואין ל־ עם שם הפועל בכתיבה רשמית","yesh-le-ein-le",174,{"id":882,"title":883,"slug":884,"language":9,"level":885,"displayOrder":886},"01a16963-ac12-70ce-96cf-054dfb7008fc","עמימות תחבירית מכוונת ופירוקה","erpol-takhbiri-mekhuvan","C2",175,{"id":888,"title":889,"slug":890,"language":9,"level":885,"displayOrder":891},"01a16963-ac3e-7eed-8f23-3f10bb00081f","השמטה ומקבילות בטקסט מורכב","hashmata-makbilut",176,{"id":893,"title":894,"slug":895,"language":9,"level":885,"displayOrder":896},"01a16963-acd1-7e08-9adf-957c3cf83cd0","סדר מילים, אירוניה והד לשוני","ironia-seder-milim",177,{"id":898,"title":899,"slug":900,"language":9,"level":885,"displayOrder":901},"01a16963-abe3-777d-afcb-4db4a3ea73ef","דיבור משולב והמעבר בין קולות בסיפור","dibur-meshulav",178,{"id":903,"title":904,"slug":905,"language":9,"level":885,"displayOrder":906},"01a16963-af15-7505-858e-f7441be337d3","בחירת מבנים בין ניסוח משפטי, מסאי וספרותי","sugot-ve-takhbir",179,{"id":908,"title":909,"slug":910,"language":9,"level":885,"displayOrder":911},"01a16963-ae7c-7eab-8457-653597a778ab","ש־ במשמעות סיבה והנמקה במשלב גבוה","she-le-mashmaut-siba",180,{"id":913,"title":914,"slug":915,"language":9,"level":885,"displayOrder":916},"01a16963-ade9-7909-808b-5b2ed9b4dd1f","מבנים שמניים דחוסים ופענוחם","mivne-shmani-dakhus",181,{"id":918,"title":919,"slug":920,"language":9,"level":885,"displayOrder":921},"01a16963-abb4-740a-a015-64c7e83ead15","בל ולבלתי: שלילה במשלב ספרותי ורשמי","bal-levilti",182,{"id":923,"title":924,"slug":925,"language":9,"level":885,"displayOrder":926},"01a16963-ad75-774a-aaf7-673acfd075e8","לו והלוואי: משאלה, חרטה והקשר ספרותי","lu-halevai-mashala",183,{"id":928,"title":929,"slug":930,"language":9,"level":885,"displayOrder":931},"01a16963-ad15-791c-b965-77164b4c28be","כינויי מושא חבורים בכתיבה ספרותית","kinuyey-musa-khavurim",184,{"id":933,"title":934,"slug":935,"language":9,"level":885,"displayOrder":936},"01a16963-af58-7675-8831-b961ea4d234f","וי״ו ההיפוך בציטוט מקראי: זיהוי ופרשנות","vav-ha-hipukh-be-tsitut",185,{"id":938,"title":939,"slug":940,"language":9,"level":885,"displayOrder":941},"01a16963-adff-76ed-adb6-283c3aeb5246","ניקוד מסורתי בשירה: פענוח צורות ומשלב","nikud-masorti-be-shira",186,{"id":852,"title":853,"slug":854,"seoDescription":943,"content":944,"language":9,"level":764,"displayOrder":855,"grammarTopics":945,"createdAt":950,"updatedAt":951,"totalExercises":16,"vocabularyLists":952,"readyImages":1006},"ההבדלים בין רק, גם ואפילו: צמצום, הוספה והפתעה, זיהוי המוקד ותחום ההשפעה לפי המיקום, ההקשר וההטעמה, והשפעת השלילה על פירוש המשפט ועל בחירת ניסוח מדויק.","## משמעות המיקוד\n\nהמילים **רַק**, **גַּם** ו**אֲפִלּוּ** מכוונות את תשומת הלב לרכיב מסוים במשפט ומציגות אותו ביחס לחלופות: מי עוד, מה עוד, או מה היה צפוי יותר. כדי לפרש אותן במדויק, צריך לזהות לא רק את מיקומן, אלא גם את ההקשר ואת ההטעמה בדיבור.\n\nנבחין בין שלוש פעולות: צמצום באמצעות **רק**, הוספה באמצעות **גם**, והצגת מקרה מפתיע או פחות צפוי באמצעות **אפילו**. נבדוק גם כיצד מיקומן ביחס לשלילה משנה את המסר.\n\n## שלוש מילים, שלושה יחסים לחלופות\n\n*מוקד* הוא הרכיב שאליו מכוונת מילת המיקוד. *החלופות* הן האפשרויות שמשווים אליו בהקשר הנתון. הן אינן חייבות להופיע במפורש במשפט.\n\n| מילת המיקוד | התרומה למשמעות | דוגמה ופירוש בהקשר |\n| --- | --- | --- |\n| **רק** | צמצום ושלילת החלופות הרלוונטיות | **רק יעל** הגישה הצעה. מבין האנשים שעליהם מדברים, יעל הגישה הצעה והאחרים לא. |\n| **גם** | הוספה על חלופה שכבר הוזכרה או מובנת מן ההקשר | **גם יעל** הגישה הצעה. מישהו אחר הגיש הצעה, ויעל נוספת עליו. |\n| **אפילו** | הצגת המוקד כמקרה פחות צפוי ביחס לחלופות | **אפילו יעל** הגישה הצעה. בהקשר הנתון, הגשת הצעה מצד יעל הייתה מפתיעה במיוחד. |\n\n:::note\nהחלופות נקבעות לפי ההקשר. במשפט **רק יעל הגישה הצעה**, אין טענה על כל אדם בעולם. ייתכן שמדובר רק בחברי הצוות. גם מידת ההפתעה ב־**אפילו יעל** תלויה במה שידוע על יעל, ולא בתכונה קבועה של המילה או של השם.\n:::\n\n**אפילו** אינה רק גרסה מודגשת של **גם**: היא מוסיפה דירוג לפי הציפיות. לעיתים ההקשר מציג גם מקרים נוספים, אך אין להסיק ממנה שכל החלופות האחרות מתקיימות.\n\n## המיקום משנה את קבוצת החלופות\n\nבדרך כלל קל לזהות את המוקד כשהמילה מופיעה סמוך לפניו. הזזת מילת המיקוד עשויה לשנות את השאלה שעליה המשפט עונה.\n\n:::example\n**מי קראה את הדוח?**\n\n**רק דנה** קראה את הדוח. — דנה, ולא אנשים אחרים בקבוצה הנדונה.\n\n**מה דנה קראה?**\n\nדנה קראה **רק את הדוח**. — את הדוח, ולא מסמכים אחרים שעליהם מדברים.\n\n**מי עוד קראה את הדוח?**\n\n**גם דנה** קראה את הדוח. — דנה נוספת על קורא אחר או על קוראים אחרים.\n\n**מה עוד דנה קראה?**\n\nדנה קראה **גם את הדוח**. — הדוח נוסף על דבר אחר שקראה.\n:::\n\nאותו עיקרון פועל גם בציוני זמן ומקום:\n\n- הפגישה תתקיים **רק ביום שני** — צמצום האפשרויות ליום שני.\n- הפגישה תתקיים **גם ביום שני** — הוספת מועד למועד אחר.\n- הפגישה תתקיים **אפילו ביום שני** — יום שני מוצג כמועד בלתי צפוי בהקשר, למשל משום שזה יום חופשה בארגון.\n\nאין כאן כלל שלפיו מילת המיקוד מתייחסת תמיד למילה היחידה שאחריה. המוקד יכול להיות צירוף שלם, כגון **את הדוח השנתי**, או פעולה שלמה.\n\n## ההקשר וההטעמה מכריעים\n\n*תחום ההשפעה* הוא החלק במשפט שעל פירושו פועלת מילת המיקוד. בתוך התחום הזה, ההקשר וההטעמה עשויים להבליט מוקדים שונים. לכן אותו רצף מילים אינו מבטיח תמיד אותו פירוש.\n\nנבחן את המשפט **דנה רק שלחה את הדוח**:\n\n:::example\n**הקשר ראשון:** האם דנה גם כתבה את הדוח?\n\nלא. דנה רק **שלחה** את הדוח; יעל כתבה אותו.\n\nכאן משווים בין פעולות: שליחה לעומת כתיבה.\n\n**הקשר שני:** האם דנה טיפלה בכל ההכנות לישיבה?\n\nלא. דנה רק **שלחה את הדוח**; את שאר ההכנות עשו אחרים.\n\nכאן הפעולה כולה מוצגת כתרומה מוגבלת ביחס למשימות האחרות.\n:::\n\nבדיבור, ההטעמה מסייעת לזהות את הניגוד. בכתיבה אין להסתמך עליה בלבד: אפשר לקרב את מילת המיקוד לרכיב המבוקש או לציין במפורש את החלופה שנשללת.\n\n:::tip\nכדי לבדוק ניסוח, שאלו: **לעומת מה?** אם אי אפשר לדעת אם הניגוד הוא בין אנשים, מסמכים או פעולות, הוסיפו הקשר או נסחו את הניגוד במפורש.\n:::\n\n## מיקוד ושלילה: מה בדיוק נשלל?\n\nמיקום השלילה ביחס למילת המיקוד יוצר הבדלים חשובים. יש להבחין במיוחד בין צמצום של קבוצה לבין שלילת הצמצום.\n\n| משפט | הפירוש בהקשר רגיל |\n| --- | --- |\n| **רק דנה לא הגיעה.** | דנה לא הגיעה; שאר האנשים בקבוצה הנדונה הגיעו. |\n| **לא רק דנה הגיעה.** | דנה הגיעה, ולפחות אדם נוסף הגיע. |\n| **גם דנה לא הגיעה.** | דנה לא הגיעה, בדומה לאדם נוסף שלא הגיע. |\n| **אפילו דנה לא הגיעה.** | דנה לא הגיעה, אף שהגעתה הייתה צפויה במיוחד בהקשר. |\n\nבמבנה **לא רק... אלא גם...**, השלילה אינה מבטלת את הרכיב הראשון. היא מבטלת את ההגבלה אליו ומוסיפה רכיב שני:\n\n:::example\nדנה קראה **לא רק את התקציר אלא גם את הדוח המלא**.\n\nדנה קראה את שניהם. התקציר אינו הדבר היחיד שקראה.\n:::\n\nכדאי לשמור על מבנה מקביל בשני חלקי הצירוף: **לא רק את התקציר אלא גם את הדוח**, או **לא רק קראה אלא גם סיכמה**.\n\n:::warning\n**גם לא** ו**אפילו לא** אינן חלופות זהות:\n\n**גם יעל לא ענתה** מוסיף את יעל למי שלא ענו.\n\n**אפילו יעל לא ענתה** מציג את אי־המענה שלה כמפתיע במיוחד. אם יעל נוהגת לענות מיד, ההקשר מסביר היטב את הבחירה ב־**אפילו**.\n:::\n\n## בדיקת ניסוח מדויק\n\nלפני שבוחרים מילת מיקוד, כדאי לעבור על ארבע שאלות:\n\n1. **מה היחס לחלופות?** צמצום — **רק**; הוספה — **גם**; מקרה פחות צפוי — **אפילו**.\n2. **מהו המוקד?** אדם, חפץ, זמן, מקום או פעולה שלמה?\n3. **האם ההקשר מבהיר את ההשוואה?** אם לא, ציינו את החלופה או את קבוצת האנשים והדברים הנדונה.\n4. **מה תפקידה של השלילה?** השוו בין **רק דנה לא הגיעה** לבין **לא רק דנה הגיעה** לפני שמשנים את סדר המילים.\n\nהעיקרון המסכם: **מילת המיקוד קובעת את סוג היחס לחלופות; המיקום, ההקשר וההטעמה מבהירים למה היחס הזה נוגע.**",[946],{"id":947,"name":853,"level":764,"language":9,"isCompleted":948,"completionPercentage":949,"totalExercises":16,"completedExercises":949},"01a16963-aabe-7ac6-96cf-6fad8f33c3c4",false,0,"2026-10-23T15:31:42+00:00","2026-10-23T19:15:54+00:00",[953],{"id":954,"title":955,"vocabularyListWords":956,"isPublished":968},"01a16963-fff5-7dd5-9a4b-26eed674202e","צמצום, הוספה והפתעה",[957,974,992],{"id":958,"vocabularyWord":959,"displayOrder":11},"01a16963-fff5-7e79-9a4b-26eed76244ef",{"id":960,"word":961,"level":211,"language":9,"partsOfSpeech":962,"audio":948},"01a16963-e078-7804-825c-03d150f5bd15","רק",[963,969],{"id":964,"partOfSpeech":965,"definition":966,"exampleSentences":967,"isPrimary":968,"meaningOrder":11},"01a169e7-84ec-7754-936e-6aead2a0147b","ADVERB","מילה שמציינת הגבלה: דבר אחד בלבד ולא יותר, לא דבר נוסף או אחר.","אני רוצה רק כוס מים.\nהיא למדה רק שעה אחת לפני המבחן.\nרק אתמול חזרנו מהטיול.",true,{"id":970,"partOfSpeech":971,"definition":972,"exampleSentences":973,"isPrimary":948,"meaningOrder":16},"01a169e7-84ec-779c-936e-6aead32a5e3d","CONJUNCTION","מילת קישור שמוסיפה הסתייגות או תנאי למה שנאמר קודם, בדומה ל'אבל' או 'אלא ש'.","הדירה יפה, רק שהיא יקרה מדי.\nאני אבוא למסיבה, רק אל תצפה שאשאר עד הסוף.\nהוא מוכשר מאוד, רק חסרה לו סבלנות.",{"id":975,"vocabularyWord":976,"displayOrder":16},"01a16963-fff5-7ec9-9a4b-26eed8465bd0",{"id":977,"word":978,"level":10,"language":9,"partsOfSpeech":979,"audio":948},"01a16963-e055-78e2-921c-092b870f2138","גם",[980,984,988],{"id":981,"partOfSpeech":965,"definition":982,"exampleSentences":983,"isPrimary":968,"meaningOrder":11},"01a169e7-84ea-709a-87cb-4eda262aff42","מילה שמוסיפה דבר נוסף למה שנאמר קודם; בנוסף, אף, עוד.","אני גם אוהב קפה וגם אוהב תה.\nגם דנה באה למסיבה.\nהוא למד רפואה, והוא גם עבד בבית חולים.",{"id":985,"partOfSpeech":965,"definition":986,"exampleSentences":987,"isPrimary":948,"meaningOrder":16},"01a169e7-84ea-70ea-87cb-4eda271355eb","מילה שבאה להדגיש או להפתיע, במובן של אפילו או למרות הכול.","גם אם יירד גשם, נצא לטיול.\nגם ילד קטן יכול להבין את זה.\nגם אחרי שעות של עבודה הוא לא התלונן.",{"id":989,"partOfSpeech":971,"definition":990,"exampleSentences":991,"isPrimary":948,"meaningOrder":21},"01a169e7-84ea-7132-87cb-4eda27a2845f","מילת חיבור שמשמשת בצירופים כמו \"גם... וגם...\" כדי לחבר שני דברים שנכונים שניהם.","המסעדה הזאת גם זולה וגם טעימה.\nהוא מדבר גם עברית וגם ערבית.\nגם הילדים וגם ההורים נהנו מהמופע.",{"id":993,"vocabularyWord":994,"displayOrder":21},"01a16963-fff5-7f01-9a4b-26eed87a1223",{"id":995,"word":996,"level":417,"language":9,"partsOfSpeech":997,"audio":948},"01a16963-de5f-7e5c-b239-9f52588df77f","אפילו",[998,1002],{"id":999,"partOfSpeech":965,"definition":1000,"exampleSentences":1001,"isPrimary":968,"meaningOrder":11},"01a169e7-7f79-7636-95f3-429aa1bbf3e9","מילה שמדגישה שדבר מסוים הוא קיצוני, מפתיע או לא צפוי, ומראה שגם הוא נכלל במה שנאמר, למשל: 'גם' במובן של 'אפילו'.","אפילו הילדים הקטנים הבינו את הסיפור.\nהוא לא אמר אפילו מילה אחת.\nהיה כל כך חם שאפילו בלילה לא הצלחתי לישון.",{"id":1003,"partOfSpeech":971,"definition":1004,"exampleSentences":1005,"isPrimary":948,"meaningOrder":16},"01a169e7-7f79-7686-95f3-429aa2466db7","מילת קישור שמציינת ויתור או הנחה קיצונית, במובן של 'גם אם' או 'למרות ש': משהו נכון או יתקיים גם בתנאי קשה או בלתי צפוי.","אפילו אם ירד גשם, נצא לטיול.\nאני אמשיך ללמוד אפילו שזה קשה לי.\nהוא יגיע לפגישה אפילו אם יצטרך ללכת ברגל.",[],null,[1009,1018],{"@id":1010,"@type":1011,"id":1012,"grammarPage":1013,"title":1014,"instructions":1015,"displayOrder":949,"type":1016,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":948,"ogImageUrl":1017},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16963-cf09-753f-a665-ab4611506f9c","GrammarExercise","01a16963-cf09-753f-a665-ab4611506f9c","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a16963-ae4f-7d69-9998-0259acf7efd4","מזהים את המוקד ואת החלופות","בחרו את הפירוש המדויק לפי המשפט וההקשר הנתון.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_da51a228-6934-469f-b265-384775d94aa6_hero.webp?v=1792769511",{"@id":1019,"@type":1011,"id":1020,"grammarPage":1013,"title":1021,"instructions":1022,"displayOrder":11,"type":1016,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":948,"ogImageUrl":1023},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a16963-cf21-7a5a-8457-0f72cdb9b01e","01a16963-cf21-7a5a-8457-0f72cdb9b01e","מפרשים תחום השפעה ושלילה","השלימו את הפירוש או את הניסוח לפי הניגוד המפורש בכל שאלה.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_815db74c-d32e-4c71-8c88-5e630f34dd8c_hero.webp?v=1792769511",{"id":1012,"grammarPage":1013,"title":1014,"instructions":1015,"seoTitle":1025,"seoDescription":1026,"displayOrder":949,"type":1016,"questions":1027,"ogImageUrl":1017},"רק, גם ואפילו: תרגול זיהוי המוקד במשפט","תרגול רק, גם ואפילו באמצעות בחירת פירושים למשפטים על עבודה, תרבות ושירותים ציבוריים, תוך זיהוי המוקד, קבוצת החלופות וההבדל בין צמצום, הוספה והפתעה.",[1028],{"id":1029,"sentenceTemplate":1030,"displayOrder":949,"explanation":1031,"exampleSentence":1032,"blanks":1033},"01a16963-cf09-7907-a665-ab4614c2dc4e","על שלושת חברי ועדת התרבות נאמר: רק נור המליצה על ההצגה. מכאן ש__1__.","רק שוללת את החלופות בקבוצה הנדונה, כאן שלושת חברי הוועדה. אין בכך מידע על אנשים מחוץ לה או על מידת ההפתעה.","מבין חמש החנויות ברחוב, רק המאפייה פתוחה כעת.",[1034],{"id":1035,"blankNumber":11,"options":1036},"01a16963-cf09-7887-a665-ab461465c48e",[1037,1040,1043],{"id":1038,"optionText":1039,"isCorrect":948,"displayOrder":949},"01a16963-cf09-779f-a665-ab46121c5aa3","איש מחוץ לוועדה לא המליץ עליה",{"id":1041,"optionText":1042,"isCorrect":968,"displayOrder":11},"01a16963-cf09-77fb-a665-ab4613005616","שני חברי הוועדה האחרים לא המליצו עליה",{"id":1044,"optionText":1045,"isCorrect":948,"displayOrder":16},"01a16963-cf09-7843-a665-ab4613f93acd","נור המליצה עליה בניגוד לציפיות",{"html":1047,"toc":1048},"\u003Ch2 id=\"section\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>משמעות המיקוד\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>המילים \u003Cstrong>רַק\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>גַּם\u003C\u002Fstrong> ו\u003Cstrong>אֲפִלּוּ\u003C\u002Fstrong> מכוונות את תשומת הלב לרכיב מסוים במשפט ומציגות אותו ביחס לחלופות: מי עוד, מה עוד, או מה היה צפוי יותר. כדי לפרש אותן במדויק, צריך לזהות לא רק את מיקומן, אלא גם את ההקשר ואת ההטעמה בדיבור.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>נבחין בין שלוש פעולות: צמצום באמצעות \u003Cstrong>רק\u003C\u002Fstrong>, הוספה באמצעות \u003Cstrong>גם\u003C\u002Fstrong>, והצגת מקרה מפתיע או פחות צפוי באמצעות \u003Cstrong>אפילו\u003C\u002Fstrong>. נבדוק גם כיצד מיקומן ביחס לשלילה משנה את המסר.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-2\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>שלוש מילים, שלושה יחסים לחלופות\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cem>מוקד\u003C\u002Fem> הוא הרכיב שאליו מכוונת מילת המיקוד. \u003Cem>החלופות\u003C\u002Fem> הן האפשרויות שמשווים אליו בהקשר הנתון. הן אינן חייבות להופיע במפורש במשפט.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>מילת המיקוד\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>התרומה למשמעות\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>דוגמה ופירוש בהקשר\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>רק\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>צמצום ושלילת החלופות הרלוונטיות\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>רק יעל\u003C\u002Fstrong> הגישה הצעה. מבין האנשים שעליהם מדברים, יעל הגישה הצעה והאחרים לא.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>גם\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>הוספה על חלופה שכבר הוזכרה או מובנת מן ההקשר\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>גם יעל\u003C\u002Fstrong> הגישה הצעה. מישהו אחר הגיש הצעה, ויעל נוספת עליו.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>אפילו\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>הצגת המוקד כמקרה פחות צפוי ביחס לחלופות\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>אפילו יעל\u003C\u002Fstrong> הגישה הצעה. בהקשר הנתון, הגשת הצעה מצד יעל הייתה מפתיעה במיוחד.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>החלופות נקבעות לפי ההקשר. במשפט \u003Cstrong>רק יעל הגישה הצעה\u003C\u002Fstrong>, אין טענה על כל אדם בעולם. ייתכן שמדובר רק בחברי הצוות. גם מידת ההפתעה ב־\u003Cstrong>אפילו יעל\u003C\u002Fstrong> תלויה במה שידוע על יעל, ולא בתכונה קבועה של המילה או של השם.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>\u003Cstrong>אפילו\u003C\u002Fstrong> אינה רק גרסה מודגשת של \u003Cstrong>גם\u003C\u002Fstrong>: היא מוסיפה דירוג לפי הציפיות. לעיתים ההקשר מציג גם מקרים נוספים, אך אין להסיק ממנה שכל החלופות האחרות מתקיימות.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-3\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>המיקום משנה את קבוצת החלופות\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>בדרך כלל קל לזהות את המוקד כשהמילה מופיעה סמוך לפניו. הזזת מילת המיקוד עשויה לשנות את השאלה שעליה המשפט עונה.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>מי קראה את הדוח?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>רק דנה\u003C\u002Fstrong> קראה את הדוח. — דנה, ולא אנשים אחרים בקבוצה הנדונה.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>מה דנה קראה?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>דנה קראה \u003Cstrong>רק את הדוח\u003C\u002Fstrong>. — את הדוח, ולא מסמכים אחרים שעליהם מדברים.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>מי עוד קראה את הדוח?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>גם דנה\u003C\u002Fstrong> קראה את הדוח. — דנה נוספת על קורא אחר או על קוראים אחרים.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>מה עוד דנה קראה?\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>דנה קראה \u003Cstrong>גם את הדוח\u003C\u002Fstrong>. — הדוח נוסף על דבר אחר שקראה.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>אותו עיקרון פועל גם בציוני זמן ומקום:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>הפגישה תתקיים \u003Cstrong>רק ביום שני\u003C\u002Fstrong> — צמצום האפשרויות ליום שני.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>הפגישה תתקיים \u003Cstrong>גם ביום שני\u003C\u002Fstrong> — הוספת מועד למועד אחר.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>הפגישה תתקיים \u003Cstrong>אפילו ביום שני\u003C\u002Fstrong> — יום שני מוצג כמועד בלתי צפוי בהקשר, למשל משום שזה יום חופשה בארגון.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>אין כאן כלל שלפיו מילת המיקוד מתייחסת תמיד למילה היחידה שאחריה. המוקד יכול להיות צירוף שלם, כגון \u003Cstrong>את הדוח השנתי\u003C\u002Fstrong>, או פעולה שלמה.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-4\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>ההקשר וההטעמה מכריעים\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cem>תחום ההשפעה\u003C\u002Fem> הוא החלק במשפט שעל פירושו פועלת מילת המיקוד. בתוך התחום הזה, ההקשר וההטעמה עשויים להבליט מוקדים שונים. לכן אותו רצף מילים אינו מבטיח תמיד אותו פירוש.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>נבחן את המשפט \u003Cstrong>דנה רק שלחה את הדוח\u003C\u002Fstrong>:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>הקשר ראשון:\u003C\u002Fstrong> האם דנה גם כתבה את הדוח?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>לא. דנה רק \u003Cstrong>שלחה\u003C\u002Fstrong> את הדוח; יעל כתבה אותו.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>כאן משווים בין פעולות: שליחה לעומת כתיבה.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>הקשר שני:\u003C\u002Fstrong> האם דנה טיפלה בכל ההכנות לישיבה?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>לא. דנה רק \u003Cstrong>שלחה את הדוח\u003C\u002Fstrong>; את שאר ההכנות עשו אחרים.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>כאן הפעולה כולה מוצגת כתרומה מוגבלת ביחס למשימות האחרות.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>בדיבור, ההטעמה מסייעת לזהות את הניגוד. בכתיבה אין להסתמך עליה בלבד: אפשר לקרב את מילת המיקוד לרכיב המבוקש או לציין במפורש את החלופה שנשללת.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>כדי לבדוק ניסוח, שאלו: \u003Cstrong>לעומת מה?\u003C\u002Fstrong> אם אי אפשר לדעת אם הניגוד הוא בין אנשים, מסמכים או פעולות, הוסיפו הקשר או נסחו את הניגוד במפורש.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-5\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>מיקוד ושלילה: מה בדיוק נשלל?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>מיקום השלילה ביחס למילת המיקוד יוצר הבדלים חשובים. יש להבחין במיוחד בין צמצום של קבוצה לבין שלילת הצמצום.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>משפט\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>הפירוש בהקשר רגיל\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>רק דנה לא הגיעה.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>דנה לא הגיעה; שאר האנשים בקבוצה הנדונה הגיעו.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>לא רק דנה הגיעה.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>דנה הגיעה, ולפחות אדם נוסף הגיע.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>גם דנה לא הגיעה.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>דנה לא הגיעה, בדומה לאדם נוסף שלא הגיע.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>אפילו דנה לא הגיעה.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>דנה לא הגיעה, אף שהגעתה הייתה צפויה במיוחד בהקשר.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>במבנה \u003Cstrong>לא רק... אלא גם...\u003C\u002Fstrong>, השלילה אינה מבטלת את הרכיב הראשון. היא מבטלת את ההגבלה אליו ומוסיפה רכיב שני:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>דנה קראה \u003Cstrong>לא רק את התקציר אלא גם את הדוח המלא\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>דנה קראה את שניהם. התקציר אינו הדבר היחיד שקראה.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>כדאי לשמור על מבנה מקביל בשני חלקי הצירוף: \u003Cstrong>לא רק את התקציר אלא גם את הדוח\u003C\u002Fstrong>, או \u003Cstrong>לא רק קראה אלא גם סיכמה\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>\u003Cstrong>גם לא\u003C\u002Fstrong> ו\u003Cstrong>אפילו לא\u003C\u002Fstrong> אינן חלופות זהות:\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>גם יעל לא ענתה\u003C\u002Fstrong> מוסיף את יעל למי שלא ענו.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>אפילו יעל לא ענתה\u003C\u002Fstrong> מציג את אי־המענה שלה כמפתיע במיוחד. אם יעל נוהגת לענות מיד, ההקשר מסביר היטב את הבחירה ב־\u003Cstrong>אפילו\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-6\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>בדיקת ניסוח מדויק\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>לפני שבוחרים מילת מיקוד, כדאי לעבור על ארבע שאלות:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>מה היחס לחלופות?\u003C\u002Fstrong> צמצום — \u003Cstrong>רק\u003C\u002Fstrong>; הוספה — \u003Cstrong>גם\u003C\u002Fstrong>; מקרה פחות צפוי — \u003Cstrong>אפילו\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>מהו המוקד?\u003C\u002Fstrong> אדם, חפץ, זמן, מקום או פעולה שלמה?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>האם ההקשר מבהיר את ההשוואה?\u003C\u002Fstrong> אם לא, ציינו את החלופה או את קבוצת האנשים והדברים הנדונה.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>מה תפקידה של השלילה?\u003C\u002Fstrong> השוו בין \u003Cstrong>רק דנה לא הגיעה\u003C\u002Fstrong> לבין \u003Cstrong>לא רק דנה הגיעה\u003C\u002Fstrong> לפני שמשנים את סדר המילים.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>העיקרון המסכם: \u003Cstrong>מילת המיקוד קובעת את סוג היחס לחלופות; המיקום, ההקשר וההטעמה מבהירים למה היחס הזה נוגע.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n",[1049,1053,1057,1061,1065,1069],{"id":1050,"text":1051,"depth":16,"number":1052},"section","משמעות המיקוד","1",{"id":1054,"text":1055,"depth":16,"number":1056},"section-2","שלוש מילים, שלושה יחסים לחלופות","2",{"id":1058,"text":1059,"depth":16,"number":1060},"section-3","המיקום משנה את קבוצת החלופות","3",{"id":1062,"text":1063,"depth":16,"number":1064},"section-4","ההקשר וההטעמה מכריעים","4",{"id":1066,"text":1067,"depth":16,"number":1068},"section-5","מיקוד ושלילה: מה בדיוק נשלל?","5",{"id":1070,"text":1071,"depth":16,"number":1072},"section-6","בדיקת ניסוח מדויק","6"]