[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-hr-glagolska-valentnost-i-promjena-dopune":3,"grammar-exercises-by-page-01a1366a-a1f7-7587-9734-a6dad44bafe5":131,"exercise-list-path-hr-none":174},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"vocabularyLists":20,"readyImages":130},"01a1366a-a1f7-7587-9734-a6dad44bafe5","Glagolska valentnost i promjena dopune","glagolska-valentnost-i-promjena-dopune","Nauči prepoznati glagolske dopune i razlikovati ih od dodataka te odabrati pravilan padež i prijedlog pri promjeni glagola ili njegova značenja.","Glagol određuje koje dopune mogu stajati uz njega i u kojem su obliku. Kad promijeniš glagol ili njegovo značenje, često moraš promijeniti i padež ili prijedlog dopune. Ovdje ćeš uvježbati prepoznavanje tih veza i razlikovanje dopuna od dodataka.\n\n## 1. Što je glagolska valentnost?\n\n**Glagolska valentnost** sposobnost je glagola da uz sebe veže određene rečenične članove. Glagol svojim značenjem otvara mjesta za sudionike: primjerice, netko nešto daje nekome.\n\nU rečenici **Ana daje knjigu Marku** glagol *davati* povezuje osobu koja daje, predmet koji daje i primatelja. Subjekt je *Ana*, a objektne su dopune **knjigu** i **Marku**.\n\nZa pravilnu uporabu glagola nije dovoljno znati samo njegovo značenje. Korisno je pamtiti cijeli obrazac:\n\n- **pomagati komu** — pomagati susjedu;\n- **tražiti koga\u002Fšto** — tražiti liječnika ili adresu;\n- **ovisiti o komu\u002Fčemu** — ovisiti o roditeljima ili vremenu.\n\nPitanja *komu, koga, o čemu* pokazuju oblik dopune, ali taj oblik biraš prema glagolu i njegovu značenju.\n\n## 2. Dopuna ili dodatak?\n\n**Dopuna** je povezana s valentnošću glagola. **Dodatak** donosi okolnosti, primjerice vrijeme ili način, koje možeš dodati mnogim različitim glagolima.\n\n| Rečenica | Dopuna | Dodatak |\n| --- | --- | --- |\n| Jučer sam pomogao susjedu. | **susjedu** — komu sam pomogao | **jučer** — kada |\n| Pažljivo slušam predavanje. | **predavanje** — što slušam | **pažljivo** — kako |\n| Na sastanku smo razgovarali o proračunu. | **o proračunu** — tema razgovora | **na sastanku** — okolnost razgovora |\n\n:::note\nDopuna ne mora uvijek biti izrečena. U rečenici **Ana čita** predmet čitanja nije naveden, ali u rečenici **Ana čita roman** riječ *roman* jest dopuna. Zato izostavljanje nekog člana nije dovoljan dokaz da je riječ o dodatku.\n:::\n\n## 3. Padež i prijedlog pripadaju obrascu\n\nVezu kojom glagol određuje padež ili prijedložni oblik dopune nazivamo **rekcijom**. Uči je zajedno s glagolom.\n\n| Glagolski obrazac | Oblik dopune | Primjer |\n| --- | --- | --- |\n| sjećati se koga\u002Fčega | genitiv | Sjećam se **prvog susreta**. |\n| pomagati komu\u002Fčemu | dativ | Pomažemo **novim učenicima**. |\n| pratiti koga\u002Fšto | akuzativ | Pratimo **utakmicu**. |\n| baviti se kim\u002Fčim | instrumental | Bavi se **fotografijom**. |\n| ovisiti o komu\u002Fčemu | o + lokativ | Izlet ovisi **o vremenu**. |\n| računati na koga\u002Fšto | na + akuzativ | Računam **na tvoju pomoć**. |\n\nNeki glagoli vežu više dopuna: **Zahvalila sam kolegici na pomoći.** Osoba kojoj zahvaljujemo stoji u dativu, a razlog zahvaljivanja izražavamo prijedlogom **na** i lokativom.\n\n## 4. Novi glagol traži novu dopunu\n\nGlagoli sličnog značenja ne moraju imati istu rekciju. Pri preoblikovanju rečenice provjeri cijeli obrazac, a ne samo novu glagolsku riječ.\n\n:::example\n**Pomažemo susjedu.** → **Podupiremo susjeda.**\n\nUz *pomagati* stoji dativ, a uz *podupirati* akuzativ. Rečenice opisuju srodne, ali ne nužno potpuno jednake radnje.\n\n**Razgovaramo o planu.** → **Razmatramo plan.**\n\nUz *razgovarati* tema se izražava oblikom **o + lokativ**. Uz *razmatrati* predmet razmatranja stoji u **akuzativu bez prijedloga**.\n\n**Javila sam kolegi da sastanak kasni.** → **Obavijestila sam kolegu da sastanak kasni.**\n\nOsoba je uz *javiti* u dativu, a uz *obavijestiti* u akuzativu. Sadržaj poruke u oba je primjera izražen zavisnom rečenicom.\n:::\n\n## 5. Promjena obrasca može promijeniti značenje\n\nIsti glagol može imati različite obrasce. Promjena dopune tada nije samo promjena oblika: može usmjeriti rečenicu prema drugom značenju.\n\n:::example\n**Vjerujem Ivani: znam da govori istinu.**\n\nObrazac **vjerovati komu** ovdje znači prihvaćati nečije riječi kao istinite.\n\n**Vjerujem u Ivanu: siguran sam da može voditi projekt.**\n\nObrazac **vjerovati u koga** ovdje izražava povjerenje u nečije sposobnosti.\n:::\n\n:::warning\nNemoj automatski prenositi dopunu uz novi glagol.\n\n✗ Odluka ovisi **od vremena**.\n\n✓ Odluka ovisi **o vremenu**.\n\nU hrvatskom standardnom jeziku upotrebljavaj obrazac **ovisiti o komu\u002Fčemu**.\n:::\n\n## 6. Kako provjeriti vlastitu rečenicu\n\n1. Odredi glagol i značenje koje želiš izraziti.\n2. Prisjeti se njegova obrasca: **pomagati komu**, **računati na što**.\n3. Provjeri padež i potreban prijedlog svake dopune.\n4. Ako mijenjaš glagol, ponovno provjeri dopune: **javiti kolegi**, ali **obavijestiti kolegu**.\n5. Provjeri ostaje li željeno značenje isto.\n\n**Pamti glagol zajedno s dopunom.** Tako ćeš lakše pravilno oblikovati rečenicu i sačuvati njezino značenje.","hr","B2",124,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a1366a-a0b6-7184-b1f5-abcb032eac1d",false,0,6,"2026-10-13T17:58:40+00:00","2026-10-13T18:00:52+00:00",[21],{"id":22,"title":23,"vocabularyListWords":24,"isPublished":129},"01a1366b-0157-7158-88f8-93d765f62527","Glagoli i njihove dopune",[25,32,39,46,53,60,66,73,80,87,94,101,108,115,122],{"id":26,"vocabularyWord":27,"displayOrder":31},"01a1366b-0157-71b8-88f8-93d7668ef18d",{"id":28,"word":29,"language":9,"partsOfSpeech":30,"audio":15},"01a1366a-dbfc-7319-a5c8-b0a8dfdf360d","davati",[],1,{"id":33,"vocabularyWord":34,"displayOrder":38},"01a1366b-0157-71ec-88f8-93d766f788a7",{"id":35,"word":36,"language":9,"partsOfSpeech":37,"audio":15},"01a1366a-ddff-7ed4-b1b7-c977aa30b2ae","pomagati",[],2,{"id":40,"vocabularyWord":41,"displayOrder":45},"01a1366b-0157-7214-88f8-93d767d79c04",{"id":42,"word":43,"language":9,"partsOfSpeech":44,"audio":15},"01a1366a-df2a-775a-bf52-fc9475b4ae3f","tražiti",[],3,{"id":47,"vocabularyWord":48,"displayOrder":52},"01a1366b-0157-7234-88f8-93d768593582",{"id":49,"word":50,"language":9,"partsOfSpeech":51,"audio":15},"01a1366a-ddd6-78e0-97e3-4fc7ed4c5e7f","ovisiti",[],4,{"id":54,"vocabularyWord":55,"displayOrder":59},"01a1366b-0157-7254-88f8-93d768986ff9",{"id":56,"word":57,"language":9,"partsOfSpeech":58,"audio":15},"01a1366a-dee6-7ced-9bb1-4d9c9205332a","sjećati se",[],5,{"id":61,"vocabularyWord":62,"displayOrder":17},"01a1366b-0157-7280-88f8-93d7694c02ab",{"id":63,"word":64,"language":9,"partsOfSpeech":65,"audio":15},"01a1366a-de56-7b35-a65e-a8d24de26b72","pratiti",[],{"id":67,"vocabularyWord":68,"displayOrder":72},"01a1366b-0157-729c-88f8-93d769fd798a",{"id":69,"word":70,"language":9,"partsOfSpeech":71,"audio":15},"01a1366a-dbda-7619-bf4c-6c479ec6843e","baviti se",[],7,{"id":74,"vocabularyWord":75,"displayOrder":79},"01a1366b-0157-72c0-88f8-93d76acccfa7",{"id":76,"word":77,"language":9,"partsOfSpeech":78,"audio":15},"01a1366a-de8c-7512-8b0a-ac6ab3b18e04","računati",[],8,{"id":81,"vocabularyWord":82,"displayOrder":86},"01a1366b-0157-72dc-88f8-93d76b289ff3",{"id":83,"word":84,"language":9,"partsOfSpeech":85,"audio":15},"01a1366a-e07c-7413-ad06-f13a9ed372fe","zahvaliti",[],9,{"id":88,"vocabularyWord":89,"displayOrder":93},"01a1366b-0157-72f8-88f8-93d76c1346c4",{"id":90,"word":91,"language":9,"partsOfSpeech":92,"audio":15},"01a1366a-ddf7-7828-8632-9396c344107a","podupirati",[],10,{"id":95,"vocabularyWord":96,"displayOrder":100},"01a1366b-0157-7314-88f8-93d76c8e9255",{"id":97,"word":98,"language":9,"partsOfSpeech":99,"audio":15},"01a1366a-de86-7d57-a82c-bdf3a4db88f9","razgovarati",[],11,{"id":102,"vocabularyWord":103,"displayOrder":107},"01a1366b-0157-7330-88f8-93d76d6db69d",{"id":104,"word":105,"language":9,"partsOfSpeech":106,"audio":15},"01a1366a-de88-7926-835a-4a8e7611350f","razmatrati",[],12,{"id":109,"vocabularyWord":110,"displayOrder":114},"01a1366b-0157-734c-88f8-93d76e1bcb05",{"id":111,"word":112,"language":9,"partsOfSpeech":113,"audio":15},"01a1366a-dc9e-748b-970a-5f11d98bdcb1","javiti",[],13,{"id":116,"vocabularyWord":117,"displayOrder":121},"01a1366b-0157-7384-88f8-93d76e9c5356",{"id":118,"word":119,"language":9,"partsOfSpeech":120,"audio":15},"01a1366a-dd7c-7dfe-b9b9-45f03017b8d8","obavijestiti",[],14,{"id":123,"vocabularyWord":124,"displayOrder":128},"01a1366b-0157-73a4-88f8-93d76ed620bb",{"id":125,"word":126,"language":9,"partsOfSpeech":127,"audio":15},"01a1366a-df90-7ea3-b42e-b980ae2078a2","vjerovati",[],15,true,[],[132,141,148,155,161,168],{"@id":133,"@type":134,"id":135,"grammarPage":136,"title":137,"instructions":138,"displayOrder":16,"type":139,"questionCount":107,"blankCount":114,"isCompleted":15,"ogImageUrl":140},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1366a-af87-7387-bd51-bff744a175eb","GrammarExercise","01a1366a-af87-7387-bd51-bff744a175eb","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1366a-a1f7-7587-9734-a6dad44bafe5","Dopune u svakodnevnim i poslovnim situacijama","Odaberi dopunu koja odgovara glagolu u hrvatskom standardnom jeziku. U posljednjem zadatku dopuni obje praznine.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_6acba77e-34ad-4f47-a162-e1ff600855a5_hero.webp?v=1791914323",{"@id":142,"@type":134,"id":143,"grammarPage":136,"title":144,"instructions":145,"displayOrder":31,"type":139,"questionCount":107,"blankCount":146,"isCompleted":15,"ogImageUrl":147},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1366a-af9c-767d-992c-8e052cde66eb","01a1366a-af9c-767d-992c-8e052cde66eb","Promijeni glagol i provjeri značenje dopune","Odaberi oblik ili opis koji odgovara zadanom glagolu i kontekstu. Ako zadatak ima dvije praznine, dopuni obje. U zadatcima o vjerovanju slijedi izričito zadani obrazac.",17,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_3bd7d120-5905-475d-828b-332cee020e28_hero.webp?v=1791914323",{"@id":149,"@type":134,"id":150,"grammarPage":136,"title":151,"instructions":152,"displayOrder":38,"type":153,"questionCount":107,"blankCount":107,"isCompleted":15,"ogImageUrl":154},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1366a-afb9-7a4f-96a0-026c7ea65c7d","01a1366a-afb9-7a4f-96a0-026c7ea65c7d","Složi glagol i njegovu dopunu","Složi rečenicu od ponuđenih riječi. Izostavi suvišne riječi. Pazi na padež dopune, prijedlog i položaj riječi se.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_87757e48-30f5-419e-987e-27e7ebb5d13d_hero.webp?v=1791914323",{"@id":156,"@type":134,"id":157,"grammarPage":136,"title":158,"instructions":159,"displayOrder":45,"type":153,"questionCount":93,"blankCount":93,"isCompleted":15,"ogImageUrl":160},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1366a-afcd-7b94-a97b-a92720599472","01a1366a-afcd-7b94-a97b-a92720599472","Dopune u izvještajima o prošlim događajima","Složi rečenicu od ponuđenih riječi i izostavi jednu suvišnu riječ. Pazi na glagolsku dopunu te položaj pomoćnog glagola i riječi se.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a9edf5f1-1a12-4e0d-afc7-8284153a7cdd_hero.webp?v=1791914323",{"@id":162,"@type":134,"id":163,"grammarPage":136,"title":164,"instructions":165,"displayOrder":52,"type":166,"questionCount":86,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":167},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1366a-afe1-7973-810c-4f64384a9e04","01a1366a-afe1-7973-810c-4f64384a9e04","Pronađi pogrešan padež dopune","U svakoj rečenici pronađi jednu pogrešnu riječ i odaberi njezin ispravak.","find_and_fix","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_d0abd4ce-cb68-46e5-9a41-842c7903f6ff_hero.webp?v=1791914323",{"@id":169,"@type":134,"id":170,"grammarPage":136,"title":171,"instructions":172,"displayOrder":59,"type":166,"questionCount":79,"blankCount":16,"isCompleted":15,"ogImageUrl":173},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1366a-afe9-790c-b21b-eef2a1f9c863","01a1366a-afe9-790c-b21b-eef2a1f9c863","Dopune uz planove, zahvale i obavijesti","Pronađi jednu pogrešnu riječ u svakoj rečenici i odaberi odgovarajući ispravak.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_eaf16328-86e1-4309-a7aa-2cb9e6c0eaad_hero.webp?v=1791914323",null]