[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-hr-glagolski-prilog-prosli":3,"grammar-exercises-by-page-01a1366a-a213-7865-b250-a81698e56d24":106,"exercise-list-path-hr-none":130},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":103,"readyImages":105},"01a1366a-a213-7865-b250-a81698e56d24","Glagolski prilog prošli","glagolski-prilog-prosli","Glagolski prilog prošli: tvorba, prethodna radnja i uporaba u pisanju. Nauči povezati radnje istoga subjekta te pravilno rabiti povratne oblike.","Glagolskim prilogom prošlim možeš sažeto povezati dvije radnje istoga subjekta: jedna se dogodila prije druge. Naučit ćeš kako se taj oblik tvori i upotrebljava u pisanju te kako se uz njega pišu negacija i povratna zamjenica **se**.\n\n## 1. Radnja prije druge radnje\n\nGlagolski prilog prošli najčešće označuje radnju koja prethodi radnji glavnog glagola. Često ga možeš zamijeniti vremenskom rečenicom s veznikom **nakon što**.\n\n:::example\n**Pročitavši poruku**, Ana je nazvala brata.\n\n→ **Nakon što je pročitala poruku**, Ana je nazvala brata.\n\nAna je najprije pročitala poruku, a zatim nazvala brata. Obje je radnje izvršila Ana.\n:::\n\nTaj je oblik osobito čest u književnim, novinskim i drugim pisanim tekstovima. U svakodnevnom razgovoru obično je prirodnija rečenica s **nakon što** ili **kad**.\n\n## 2. Kako se tvori\n\nGlagolski prilog prošli tvori se uglavnom od **svršenih glagola**, nastavcima **-vši** i **-ši**. Za samostalnu uporabu najprije usvoji česte svršene oblike.\n\nKod mnogih glagola kojima infinitivna osnova završava samoglasnikom ukloniš **-ti** i dodaš **-vši**:\n\n**pročitati → pročita- → pročitavši**\n\n| Infinitiv | Glagolski prilog prošli | Primjer |\n| --- | --- | --- |\n| pročitati | **pročitavši** | Pročitavši upute, počela je raditi. |\n| završiti | **završivši** | Završivši posao, otišao je kući. |\n| napisati | **napisavši** | Napisavši poruku, poslala ju je prijateljici. |\n| uzeti | **uzevši** | Uzevši ključ, izašao je iz stana. |\n| doći | **došavši** | Došavši kući, uključila je grijanje. |\n| reći | **rekavši** | Rekavši to, zašutio je. |\n| donijeti | **donijevši** | Donijevši dokumente, predala ih je službeniku. |\n\nKod glagola na **-ći** i nekih drugih glagola osnova se mijenja. Zato oblike poput **došavši**, **rekavši** i **donijevši** uči uz infinitiv; nemoj ih tvoriti samo uklanjanjem završnih slova.\n\n:::note\nOblik se ne mijenja prema rodu ni broju: **završivši** posao, Ivan je otišao; **završivši** posao, Ana je otišla; **završivši** posao, otišli su kući.\n:::\n\n## 3. Prethodnost nije isto što i prošlo vrijeme\n\nNaziv *prošli* ne znači da glavna radnja mora biti u prošlosti. Važan je odnos između radnji: radnja izražena prilogom prethodi glavnoj radnji.\n\n:::example\n**Završivši posao**, otišla je kući.\n\n→ Najprije je završila posao, a zatim je otišla kući.\n\n**Završivši posao**, otići će kući.\n\n→ Najprije će završiti posao, a zatim će otići kući.\n:::\n\nGlagolski prilog prošli može, uz prethodnost, upućivati i na uzrok. Točno značenje određuje kontekst.\n\n**Izgubivši ključ, nije mogla ući u stan.**\n\nOvdje gubitak ključa prethodi nemogućnosti ulaska, ali je i njezin uzrok: nije mogla ući **jer je izgubila ključ**.\n\n## 4. Isti subjekt i mjesto u rečenici\n\nPri ovakvu povezivanju radnji provjeri imaju li obje radnje isti subjekt. Ako su subjekti različiti, upotrijebi punu zavisnu rečenicu.\n\n:::warning\n✗ **Došavši kući, telefon je zazvonio.**\n\nTakva rečenica pogrešno povezuje dolazak kući s telefonom.\n\n✓ **Kad sam došao kući, telefon je zazvonio.**\n\n✓ **Došavši kući, čuo sam zvonjavu telefona.**\n:::\n\nPriložni izraz može stajati ispred ili iza glavne rečenice. Kad je ispred nje, odvoji ga zarezom. Naknadno dodano objašnjenje također se odvaja zarezom.\n\n- **Otvorivši prozor,** Marta je prozračila sobu.\n- Marta je prozračila sobu, **otvorivši prozor**.\n\n## 5. Povratni oblici i negacija\n\nKod povratnih glagola zadrži **se**. U sljedećim primjerima ono stoji odmah iza glagolskog priloga.\n\n:::example\n**Odmorivši se**, nastavili smo put.\n\n**Vrativši se kući**, Luka je pripremio večeru.\n:::\n\nNegaciju **ne** piši odvojeno od glagolskog priloga.\n\n**Ne pročitavši upute, pogrešno je sastavio policu.**\n\nTo znači da prije sastavljanja **nije pročitao upute**. Niječnim oblikom ne tvrdiš da se prethodna radnja dogodila, nego upravo da je izostala.\n\n:::tip\nAko sažeti izraz otežava razumijevanje, upotrijebi punu rečenicu: **Pogrešno je sastavio policu jer nije pročitao upute.** Jasnoća je važnija od sažetosti.\n:::\n\n## 6. Provjera prije uporabe\n\n1. Provjeri prethodi li jedna radnja drugoj.\n2. Provjeri imaju li obje radnje isti subjekt.\n3. Odaberi točan oblik, primjerice **napisavši**, **došavši** ili **rekavši**.\n4. Zadrži **se** uz povratni glagol, a **ne** piši odvojeno.\n5. Ako priložni izraz stoji na početku rečenice, odvoji ga zarezom.\n\n**Nakon što je završila posao, Ana je otišla kući.** → **Završivši posao, Ana je otišla kući.** Značenje ostaje isto, a izraz postaje sažetiji i tipičniji za pisani jezik.","hr","B2",133,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a1366a-a0c4-73f5-8c4f-2cae544962bf","Sažimanje radnji glagolskim prilozima",false,0,5,"2026-10-13T17:58:40+00:00","2026-10-13T18:00:52+00:00",[22],{"id":23,"title":24,"vocabularyListWords":25,"isPublished":102},"01a1366b-019c-78a0-888a-66a9ee5fb274","Glagoli s čestim prilogom prošlim",[26,33,40,47,54,60,67,74,81,88,95],{"id":27,"vocabularyWord":28,"displayOrder":32},"01a1366b-019c-7910-888a-66a9ef404a15",{"id":29,"word":30,"language":9,"partsOfSpeech":31,"audio":16},"01a1366a-de76-7d8e-845d-d8045645d0c2","pročitati",[],1,{"id":34,"vocabularyWord":35,"displayOrder":39},"01a1366b-019c-7970-888a-66a9ef865a14",{"id":36,"word":37,"language":9,"partsOfSpeech":38,"audio":16},"01a1366a-e085-79b9-9c2d-3e51697ee011","završiti",[],2,{"id":41,"vocabularyWord":42,"displayOrder":46},"01a1366b-019c-79b4-888a-66a9f04fdfc0",{"id":43,"word":44,"language":9,"partsOfSpeech":45,"audio":16},"01a1366a-dd53-78de-84cc-16e92de65b91","napisati",[],3,{"id":48,"vocabularyWord":49,"displayOrder":53},"01a1366b-019c-79f4-888a-66a9f13dba5f",{"id":50,"word":51,"language":9,"partsOfSpeech":52,"audio":16},"01a1366a-df7e-79ee-bf69-b7a09934aad9","uzeti",[],4,{"id":55,"vocabularyWord":56,"displayOrder":18},"01a1366b-019c-7a34-888a-66a9f1f69d99",{"id":57,"word":58,"language":9,"partsOfSpeech":59,"audio":16},"01a1366a-dc18-7937-8222-f7014ae5dedd","doći",[],{"id":61,"vocabularyWord":62,"displayOrder":66},"01a1366b-019c-7a74-888a-66a9f21bcdb1",{"id":63,"word":64,"language":9,"partsOfSpeech":65,"audio":16},"01a1366a-de8e-7092-a6df-c30514a062e2","reći",[],6,{"id":68,"vocabularyWord":69,"displayOrder":73},"01a1366b-019c-7ab4-888a-66a9f2e0658f",{"id":70,"word":71,"language":9,"partsOfSpeech":72,"audio":16},"01a1366a-dc13-7947-b86f-a86186b29ebf","donijeti",[],7,{"id":75,"vocabularyWord":76,"displayOrder":80},"01a1366b-019c-7af4-888a-66a9f3d34e3b",{"id":77,"word":78,"language":9,"partsOfSpeech":79,"audio":16},"01a1366a-dc94-7835-80ad-79c1ea0d17f7","izgubiti",[],8,{"id":82,"vocabularyWord":83,"displayOrder":87},"01a1366b-019c-7b34-888a-66a9f42b22cf",{"id":84,"word":85,"language":9,"partsOfSpeech":86,"audio":16},"01a1366a-ddd4-7131-ba45-5b5e71c3d52a","otvoriti",[],9,{"id":89,"vocabularyWord":90,"displayOrder":94},"01a1366b-019c-7b74-888a-66a9f47934b7",{"id":91,"word":92,"language":9,"partsOfSpeech":93,"audio":16},"01a1366a-dd82-7a6a-90f2-d50f2931f3cd","odmoriti se",[],10,{"id":96,"vocabularyWord":97,"displayOrder":101},"01a1366b-019c-7bb0-888a-66a9f4838e75",{"id":98,"word":99,"language":9,"partsOfSpeech":100,"audio":16},"01a1366a-df9c-715f-a337-9ae7e143335f","vratiti se",[],11,true,{"name":15,"slug":104,"language":9},"sazimanje-glagolskim-prilozima-b2",[],[107,117,123],{"@id":108,"@type":109,"id":110,"grammarPage":111,"title":112,"instructions":113,"displayOrder":17,"type":114,"questionCount":115,"blankCount":115,"isCompleted":16,"ogImageUrl":116},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1366a-b1ea-7cdd-999a-fafa441fc8e6","GrammarExercise","01a1366a-b1ea-7cdd-999a-fafa441fc8e6","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1366a-a213-7865-b250-a81698e56d24","Tvorba glagolskog priloga prošlog","Odaberite pravilnu dopunu. Pazite na tvorbu glagolskog priloga prošlog, isti subjekt, povratno se i odvojeno pisanje negacije.","word_select",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_33a26611-900f-4f31-95c5-a110ce50cc3e_hero.webp?v=1791914324",{"@id":118,"@type":109,"id":119,"grammarPage":111,"title":120,"instructions":121,"displayOrder":32,"type":114,"questionCount":115,"blankCount":115,"isCompleted":16,"ogImageUrl":122},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1366a-b200-70f6-98ab-a67957478b97","01a1366a-b200-70f6-98ab-a67957478b97","Značenje i uporaba u pisanom tekstu","Odaberite dopunu koja je pravilna u standardnom pisanom jeziku i čuva značenje navedenog konteksta. Pazite na redoslijed radnji, subjekt, negaciju i zareze.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_08a7edbe-320d-419f-a432-a1963473c6e5_hero.webp?v=1791914324",{"@id":124,"@type":109,"id":125,"grammarPage":111,"title":126,"instructions":127,"displayOrder":39,"type":128,"questionCount":94,"blankCount":94,"isCompleted":16,"ogImageUrl":129},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1366a-b215-7b72-a380-b87ed7811eb6","01a1366a-b215-7b72-a380-b87ed7811eb6","Slaganje rečenica s prethodnom radnjom","Složite rečenicu od ponuđenih pločica. Jedna je pločica suvišna. Sačuvajte velika slova i interpunkciju.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_7829e88b-9dd3-4512-9b8c-92194976fa94_hero.webp?v=1791914324",null]