[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-hr-razlomci-postotci-i-priblizne-kolicine":3,"grammar-exercises-by-page-01a1366a-a3b9-71c0-9b0f-17809de44d97":206,"exercise-list-path-hr-none":234},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"vocabularyLists":20,"readyImages":205},"01a1366a-a3b9-71c0-9b0f-17809de44d97","Razlomci, postotci i približne količine","razlomci-postotci-i-priblizne-kolicine","Nauči izražavati razlomke, postotke i približne količine te pravilno povezivati trećinu, pola, posto, oko i desetak s imenicama u hrvatskom jeziku.","Razlomcima i postotcima izražavaš dio cjeline, a približnim količinama daješ procjenu umjesto točnoga broja. Ovdje ćeš uvježbati izraze poput **dvije trećine**, **dvadeset posto**, **oko polovice** i **desetak minuta** te njihovo povezivanje s imenicama.\n\n## 1. Razlomak kao dio cjeline\n\nRazlomak pokazuje na koliko je jednakih dijelova podijeljena cjelina i koliko tih dijelova uzimamo. U razlomku 2\u002F3 broj 3 označuje ukupan broj jednakih dijelova, a broj 2 koliko ih uzimamo.\n\nU svakodnevnome jeziku dijelove često imenujemo imenicama **polovica, trećina, četvrtina, petina**.\n\n| Zapis | Izraz riječima | Primjer s imenicom |\n| --- | --- | --- |\n| 1\u002F2 | jedna polovica | polovica kolača |\n| 1\u002F3 | jedna trećina | trećina iznosa |\n| 2\u002F3 | dvije trećine | dvije trećine iznosa |\n| 3\u002F4 | tri četvrtine | tri četvrtine litre |\n| 5\u002F8 | pet osmina | pet osmina površine |\n| 2,5 % | dva zarez pet posto | dva zarez pet posto iznosa |\n\nPostotke možemo izraziti i decimalnim brojem. U hrvatskom zapisu decimalni dio odvajamo zarezom: **2,5 %** čitamo **dva zarez pet posto**.\n\nImenica koja označuje cjelinu stoji u **genitivu**: trećina **kolača**, polovica **učenika**, četvrtina **površine**. Jednina ili množina ovise o tome što čini cjelinu: jedan kolač ili skupina učenika.\n\n:::example\nZa ovaj recept trebam **tri četvrtine litre mlijeka**.\n\nPotrošili smo **dvije trećine novca**, a **jednu trećinu** sačuvali za povratak.\n:::\n\n## 2. Pola i promjenjivi nazivi dijelova\n\nRiječ **pola** ne mijenja oblik. Uz nju također dolazi genitiv: **pola sata, pola kruha, pola jabuke**.\n\nImenice **polovica, trećina, četvrtina** mijenjaju se prema svojoj ulozi u rečenici. Usporedi oblike imenice *polovica*:\n\n| Uloga u rečenici | Primjer |\n| --- | --- |\n| Subjekt: nominativ | **Polovica kolača** ostala je na tanjuru. |\n| Objekt: akuzativ | Pojeli smo **polovicu kolača**. |\n| Instrumental (bez prijedloga) | Zadovoljni smo **polovicom iznosa**. |\n\nI imenica **polovina** standardna je: **polovina kolača** znači isto što i **polovica kolača**.\n\n:::note\nKad je razlomak dio većega broja, čest je izraz **i pol**: jedan i pol sat, dva i pol sata, pet i pol sati. Oblik imenice u tim primjerima slijedi cijeli broj ispred izraza **i pol**.\n:::\n\n## 3. Posto i postotak\n\nPostotak izražava dio od sto jednakih dijelova. **Jedan posto** znači stoti dio cjeline. Zato je **50 % polovica**, **25 % četvrtina**, a **75 % tri četvrtine**.\n\nUz broj upotrebljavamo nepromjenjivu riječ **posto**. Imenica **postotak** mijenja se kao druge imenice.\n\n| Namjena | Oblik | Primjer |\n| --- | --- | --- |\n| Navođenje količine | jedan posto, dva posto, pet posto | Potrošili smo **dvadeset posto proračuna**. |\n| Govor o udjelu općenito | postotak, postotka, postotkom | **Postotak točnih odgovora** vrlo je visok. |\n| Opis promjene udjela | povećanje postotka | Cilj je **povećanje postotka obnovljive energije**. |\n\nUz **posto** cjelinu često navodimo genitivom: **deset posto plaće**, **trideset posto ispitanika**. Možemo upotrijebiti i izraz s prijedlogom **od**: **deset posto od ukupnog iznosa**.\n\nU zapisu ostavi razmak između broja i znaka: **25 %**. Riječima piši **dvadeset pet posto**; riječ *posto* piše se sastavljeno.\n\n:::warning\n**Porast za deset posto** nije isto što i **porast na deset posto**.\n\nCijena je porasla **za deset posto**: sa 100 eura na 110 eura.\n\nUdio je porastao **na deset posto**: nova vrijednost udjela iznosi 10 %.\n\nKad uspoređuješ dva postotna udjela, njihovu razliku izrazi **postotnim bodovima**. Porast s **10 % na 12 %** iznosi **dva postotna boda**. U odnosu na početni udio od 10 % to je porast **za dvadeset posto**, a ne za dva posto.\n:::\n\n### Sročnost uz količinski subjekt\n\nKad je količinski izraz subjekt, obrati pozornost i na oblik glagola.\n\n| Količinski subjekt | Primjer | Sročnost |\n| --- | --- | --- |\n| deset posto ispitanika | Deset posto ispitanika **odgovorilo je** na pitanje. | Uobičajena je jednina, a glagolski pridjev radni u srednjem je rodu. |\n| pola gostiju | Pola gostiju **je otišlo**. | Uobičajena je jednina sa srednjim rodom. |\n| polovica gostiju | Polovica gostiju **je otišla**. | Glagol se slaže s imenicom *polovica*: ženski rod jednine. |\n| dvije trećine učenika | Dvije trećine učenika **došle su** na izlet. | Glagol se slaže s izrazom *dvije trećine*: ženski rod množine. |\n\nUz **dvije trećine učenika** uobičajena je i količinska sročnost: **Dvije trećine učenika došlo je na izlet.** Oblik **došle su** prati gramatički oblik riječi *trećine*, a **došlo je** prikazuje količinu kao cjelinu. Obje su inačice prihvatljive.\n\n## 4. Približna količina i raspon\n\nIzraz odaberi prema tome koliko precizno želiš opisati količinu.\n\n| Izraz | Značenje | Primjer |\n| --- | --- | --- |\n| oko, otprilike, približno | Količina je blizu navedenoj vrijednosti. | Put traje **otprilike dva sata**. |\n| desetak, dvadesetak, stotinjak | Približan broj osoba ili stvari. | Čekali smo **desetak minuta**. |\n| gotovo, skoro | Količina je blizu vrijednosti, ali je još nije dosegnula. | Pročitala je **gotovo polovicu knjige**. |\n| više od, manje od | Količina je iznad ili ispod granice. | Došlo je **više od dvadeset gostiju**. |\n| od… do… | Navodi se donja i gornja granica. | Popust iznosi **od deset do dvadeset posto**. |\n\n**Desetak** ne znači točno deset niti određuje stroge granice. Ovisno o situaciji, može označavati nešto manje ili nešto više od deset.\n\n:::example\n**Otprilike polovica učenika** dolazi autobusom. — Udio je blizu 50 %, možda malo manji ili veći.\n\n**Gotovo polovica učenika** dolazi autobusom. — Udio je blizu 50 %, ali manji od toga.\n\n**Najmanje polovica učenika** dolazi autobusom. — Udio je 50 % ili veći.\n:::\n\n## 5. Pazi na padež uz približne količine\n\nPrijedlozi **oko** i **od** zahtijevaju genitiv. Prilozi **otprilike** i **približno** sami ne određuju padež.\n\nUsporedi:\n\n- **Oko polovice gostiju** već je otišlo.\n- **Otprilike polovica gostiju** već je otišla.\n- Pojeli smo **otprilike polovicu kolača**.\n- Pojeli smo **više od polovice kolača**.\n\nU drugom primjeru *polovica* je subjekt, pa je u nominativu. U trećem je *polovicu* objekt, pa je u akuzativu. U prvom i četvrtom primjeru genitiv određuje prijedlog.\n\n:::tip\nKad nisi siguran u padež, najprije pogledaj riječ ispred izraza: **oko polovice**, ali **otprilike polovica** ili **otprilike polovicu**, ovisno o ulozi u rečenici.\n:::\n\n## 6. Kratka provjera prije uporabe\n\n1. Za dio cjeline odaberi **polovicu, trećinu, četvrtinu** ili drugi razlomak.\n2. Za dio od sto upotrijebi broj i **posto**: **četrdeset posto površine**.\n3. Za procjenu odaberi **oko, otprilike** ili **desetak**; za količinu ispod bliske granice odaberi **gotovo**.\n4. Provjeri genitiv cjeline: **pola sata**, **trećina iznosa**, **deset posto plaće**.\n5. Razlikuj promjenu **za deset posto** od nove vrijednosti **na deset posto**.","hr","B2",118,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a1366a-a0c3-743f-bfff-15d865a3a9df",false,0,4,"2026-10-13T17:58:40+00:00","2026-10-13T18:00:52+00:00",[21],{"id":22,"title":5,"vocabularyListWords":23,"isPublished":34},"01a1366b-0692-7436-9f96-9d5fd50e9bd8",[24,36,43,50,56,63,70,77,84,94,101,108,117,124,131,138,148,157,166,175,184,191,198],{"id":25,"vocabularyWord":26,"displayOrder":35},"01a1366b-0692-7496-9f96-9d5fd58ddb6f",{"id":27,"word":28,"language":9,"partsOfSpeech":29,"audio":15},"01a1366a-e04f-7696-825c-79dfe76fe57a","razlomak",[30],{"id":31,"partOfSpeech":32,"definition":33,"isPrimary":34,"meaningOrder":35},"01a1366a-e091-7a05-9887-04294046309d","NOUN","",true,1,{"id":37,"vocabularyWord":38,"displayOrder":42},"01a1366b-0692-74ca-9f96-9d5fd6037047",{"id":39,"word":40,"language":9,"partsOfSpeech":41,"audio":15},"01a1366a-ddfd-7a39-a902-94448fc259f6","polovica",[],2,{"id":44,"vocabularyWord":45,"displayOrder":49},"01a1366b-0692-74f2-9f96-9d5fd60a3c48",{"id":46,"word":47,"language":9,"partsOfSpeech":48,"audio":15},"01a1366a-ddfe-7692-aca1-b6f52c099dc2","polovina",[],3,{"id":51,"vocabularyWord":52,"displayOrder":17},"01a1366b-0692-7512-9f96-9d5fd6221e97",{"id":53,"word":54,"language":9,"partsOfSpeech":55,"audio":15},"01a1366a-df2c-7335-bebe-76a70503c3ee","trećina",[],{"id":57,"vocabularyWord":58,"displayOrder":62},"01a1366b-0692-753e-9f96-9d5fd6d72b6e",{"id":59,"word":60,"language":9,"partsOfSpeech":61,"audio":15},"01a1366a-e0f7-7efe-9fa2-8140da922dce","četvrtina",[],5,{"id":64,"vocabularyWord":65,"displayOrder":69},"01a1366b-0692-755e-9f96-9d5fd7c77334",{"id":66,"word":67,"language":9,"partsOfSpeech":68,"audio":15},"01a1366a-dde2-7961-8ffe-de2cffe11c78","petina",[],6,{"id":71,"vocabularyWord":72,"displayOrder":76},"01a1366b-0692-757a-9f96-9d5fd86edcd8",{"id":73,"word":74,"language":9,"partsOfSpeech":75,"audio":15},"01a1366a-ddce-741c-9ab1-93f8977edf45","osmina",[],7,{"id":78,"vocabularyWord":79,"displayOrder":83},"01a1366b-0692-759a-9f96-9d5fd8e105c5",{"id":80,"word":81,"language":9,"partsOfSpeech":82,"audio":15},"01a1366a-ddfc-7c90-adc8-658ca33e9abc","pola",[],8,{"id":85,"vocabularyWord":86,"displayOrder":93},"01a1366b-0692-75b6-9f96-9d5fd9431780",{"id":87,"word":88,"language":9,"partsOfSpeech":89,"audio":15},"01a1366a-dfb5-791f-9789-7eb0f2fa278e","i pol",[90],{"id":91,"partOfSpeech":92,"definition":33,"isPrimary":34,"meaningOrder":35},"01a1366a-dfde-70ce-9295-55d3a50c1a8e","PHRASE",9,{"id":95,"vocabularyWord":96,"displayOrder":100},"01a1366b-0692-75d2-9f96-9d5fda4046f4",{"id":97,"word":98,"language":9,"partsOfSpeech":99,"audio":15},"01a1366a-de0a-7b90-8c94-6013b2f2c9a5","posto",[],10,{"id":102,"vocabularyWord":103,"displayOrder":107},"01a1366b-0692-75ee-9f96-9d5fdaacc0b8",{"id":104,"word":105,"language":9,"partsOfSpeech":106,"audio":15},"01a1366a-de0b-77d7-99ac-dac7dbdc89d7","postotak",[],11,{"id":109,"vocabularyWord":110,"displayOrder":116},"01a1366b-0692-760e-9f96-9d5fdba134b1",{"id":111,"word":112,"language":9,"partsOfSpeech":113,"audio":15},"01a1366a-e043-72f6-bac9-d0c81682ddc1","postotni bod",[114],{"id":115,"partOfSpeech":32,"definition":33,"isPrimary":34,"meaningOrder":35},"01a1366a-e090-7b84-ab8c-6a640cc6c812",12,{"id":118,"vocabularyWord":119,"displayOrder":123},"01a1366b-0692-7626-9f96-9d5fdc65aa78",{"id":120,"word":121,"language":9,"partsOfSpeech":122,"audio":15},"01a1366a-ddc0-7803-9d23-295f3feab754","oko",[],13,{"id":125,"vocabularyWord":126,"displayOrder":130},"01a1366b-0692-7642-9f96-9d5fdcab9815",{"id":127,"word":128,"language":9,"partsOfSpeech":129,"audio":15},"01a1366a-ddd2-76fc-a508-fa3569e9183a","otprilike",[],14,{"id":132,"vocabularyWord":133,"displayOrder":137},"01a1366b-0692-765e-9f96-9d5fddaa8e9e",{"id":134,"word":135,"language":9,"partsOfSpeech":136,"audio":15},"01a1366a-de65-7119-a5e8-159f7e293e4c","približno",[],15,{"id":139,"vocabularyWord":140,"displayOrder":147},"01a1366b-0692-767a-9f96-9d5fde2f7f10",{"id":141,"word":142,"language":9,"partsOfSpeech":143,"audio":15},"01a1366a-dfb1-7676-929d-73672df8d1d0","gotovo",[144],{"id":145,"partOfSpeech":146,"definition":33,"isPrimary":34,"meaningOrder":35},"01a1366a-dfdd-7c02-abd2-84046b5c4936","ADVERB",16,{"id":149,"vocabularyWord":150,"displayOrder":156},"01a1366b-0692-7696-9f96-9d5fde6d92fe",{"id":151,"word":152,"language":9,"partsOfSpeech":153,"audio":15},"01a1366a-e056-77da-ac10-b4292ef6ef77","skoro",[154],{"id":155,"partOfSpeech":146,"definition":33,"isPrimary":34,"meaningOrder":35},"01a1366a-e092-7249-9da4-effba0b5a8e2",17,{"id":158,"vocabularyWord":159,"displayOrder":165},"01a1366b-0692-76b2-9f96-9d5fdf1aab60",{"id":160,"word":161,"language":9,"partsOfSpeech":162,"audio":15},"01a1366a-e06d-7d4d-bbd0-6726239423e1","više od",[163],{"id":164,"partOfSpeech":92,"definition":33,"isPrimary":34,"meaningOrder":35},"01a1366a-e093-7f07-9806-268f87310b4d",18,{"id":167,"vocabularyWord":168,"displayOrder":174},"01a1366b-0692-76ce-9f96-9d5fdff05c86",{"id":169,"word":170,"language":9,"partsOfSpeech":171,"audio":15},"01a1366a-dfca-7023-aa3a-ce451218b41e","manje od",[172],{"id":173,"partOfSpeech":92,"definition":33,"isPrimary":34,"meaningOrder":35},"01a1366a-dfdf-76b8-ab6b-2f7deca7823e",19,{"id":176,"vocabularyWord":177,"displayOrder":183},"01a1366b-0692-76e6-9f96-9d5fe05471fa",{"id":178,"word":179,"language":9,"partsOfSpeech":180,"audio":15},"01a1366a-dfd1-7c9b-959e-4f636e2cedff","najmanje",[181],{"id":182,"partOfSpeech":146,"definition":33,"isPrimary":34,"meaningOrder":35},"01a1366a-dfdf-7e7c-ab6b-2f7defc2b01d",20,{"id":185,"vocabularyWord":186,"displayOrder":190},"01a1366b-0692-7702-9f96-9d5fe0e9d7a6",{"id":187,"word":188,"language":9,"partsOfSpeech":189,"audio":15},"01a1366a-dbfe-740b-aaab-a0b5e5d88cbb","desetak",[],21,{"id":192,"vocabularyWord":193,"displayOrder":197},"01a1366b-0692-771e-9f96-9d5fe14df5cf",{"id":194,"word":195,"language":9,"partsOfSpeech":196,"audio":15},"01a1366a-dc21-7b5f-b4a4-034dea486cd5","dvadesetak",[],22,{"id":199,"vocabularyWord":200,"displayOrder":204},"01a1366b-0692-773a-9f96-9d5fe1a08644",{"id":201,"word":202,"language":9,"partsOfSpeech":203,"audio":15},"01a1366a-df00-7d40-85f0-e4587639727d","stotinjak",[],23,[],[207,216,222,229],{"@id":208,"@type":209,"id":210,"grammarPage":211,"title":212,"instructions":213,"displayOrder":16,"type":214,"questionCount":137,"blankCount":147,"isCompleted":15,"ogImageUrl":215},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1366a-ce36-730e-acbc-e3a45cbb71f6","GrammarExercise","01a1366a-ce36-730e-acbc-e3a45cbb71f6","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1366a-a3b9-71c0-9b0f-17809de44d97","Dijelovi cjeline: oblici i sročnost","Odaberi oblik koji odgovara rečenici. Kad se traži određena vrsta sročnosti, slijedi navedenu uputu.","word_select","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_c3f223db-8fc6-490f-b0f4-56805245fb3c_hero.webp?v=1791914331",{"@id":217,"@type":209,"id":218,"grammarPage":211,"title":219,"instructions":220,"displayOrder":35,"type":214,"questionCount":137,"blankCount":183,"isCompleted":15,"ogImageUrl":221},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1366a-ce52-7a39-8c9f-2cd9381ecf1f","01a1366a-ce52-7a39-8c9f-2cd9381ecf1f","Postotci i procjene u svakodnevnim podacima","Odaberi izraz koji odgovara navedenim podacima i gramatičkoj ulozi u rečenici.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_402fb2a3-d06d-43ef-a403-c8487b9dcd59_hero.webp?v=1791914331",{"@id":223,"@type":209,"id":224,"grammarPage":211,"title":225,"instructions":226,"displayOrder":42,"type":227,"questionCount":100,"blankCount":100,"isCompleted":15,"ogImageUrl":228},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1366a-ce74-7b78-9196-a69f544fc8d2","01a1366a-ce74-7b78-9196-a69f544fc8d2","Složi izraze za dijelove cjeline","Složi rečenicu od ponuđenih riječi. Interpunkcija ostaje uz riječ. Suvišnu riječ nemoj upotrijebiti.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_7497bd09-48c3-43aa-99c1-373ba5c1d87a_hero.webp?v=1791914331",{"@id":230,"@type":209,"id":231,"grammarPage":211,"title":232,"instructions":226,"displayOrder":49,"type":227,"questionCount":100,"blankCount":100,"isCompleted":15,"ogImageUrl":233},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1366a-ce86-7c30-a2bc-a5cfbc4c5932","01a1366a-ce86-7c30-a2bc-a5cfbc4c5932","Složi postotke i procjene","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_a6412463-a6bd-4424-918e-863049863c5c_hero.webp?v=1791914331",null]