[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-hr-sibilarizacija-i-palatalizacija-u-oblicima-rijeci":3,"grammar-exercises-by-page-01a1366a-a3d7-776d-ac02-477f1d4b1c1c":191,"exercise-list-path-hr-none":222},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":188,"readyImages":190},"01a1366a-a3d7-776d-ac02-477f1d4b1c1c","Sibilarizacija i palatalizacija u oblicima riječi","sibilarizacija-i-palatalizacija-u-oblicima-rijeci","Razlikuj sibilarizaciju i palatalizaciju u hrvatskim oblicima riječi: promjene k, g, h, njihovu uporabu u sklonidbi i glagolima te česte iznimke u pisanju.","U oblicima iste riječi suglasnici se mogu mijenjati: **ruka – ruci**, **junak – junače**. Naučit ćeš razlikovati sibilarizaciju i palatalizaciju, povezati ih s gramatičkim oblicima i prepoznati česte slučajeve u kojima promjene nema.\n\n## 1. Dvije promjene, različiti rezultati\n\n*Sibilarizacija* je promjena suglasnika **k, g, h u c, z, s** ispred **i** u određenim oblicima riječi. *Palatalizacijom* se **k, g, h** mijenjaju u **č, ž, š**, najčešće ispred **e**, a u nekim oblicima i ispred **i**. Palatalizacija obuhvaća i promjene **c → č** te **z → ž** u vokativu: **stric – striče**, **knez – kneže**.\n\nSljedeća tablica uspoređuje promjene polaznih suglasnika **k, g, h**.\n\n| Polazni suglasnik | Sibilarizacija | Palatalizacija |\n| --- | --- | --- |\n| **k** | ruka – ru**c**i | junak – juna**č**e |\n| **g** | knjiga – knji**z**i | drug – dru**ž**e |\n| **h** | svrha – svr**s**i | duh – du**š**e |\n\nNemoj promjenu određivati samo prema samoglasniku koji slijedi. Važni su i riječ i njezin gramatički oblik.\n\n:::warning\nIspred **e** ili **i** promjena nije automatska: **ruke**, **knjige**, **baki** i **kolegi** pravilni su oblici bez tih promjena.\n:::\n\n## 2. Sibilarizacija u sklonidbi imenica\n\nSibilarizaciju često susrećeš u dativu i lokativu jednine imenica ženskoga roda te u određenim množinskim oblicima imenica muškoga roda.\n\n| Gramatički oblik | Polazna riječ | Oblik sa sibilarizacijom |\n| --- | --- | --- |\n| Dativ i lokativ jednine | ruka | **ruci** |\n| Dativ i lokativ jednine | knjiga | **knjizi** |\n| Dativ i lokativ jednine | noga | **nozi** |\n| Nominativ množine | učenik | **učenici** |\n| Dativ, lokativ i instrumental množine | učenik | **učenicima** |\n| Nominativ množine | orah | **orasi** |\n| Dativ, lokativ i instrumental množine | orah | **orasima** |\n\n:::example\nNa lijevoj **ruci** nosi sat. — lokativ jednine\n\nU ovoj **knjizi** nema slika. — lokativ jednine\n\n**Učenici** čekaju ispred škole. — nominativ množine\n\nRazgovaramo o **učenicima** koji sudjeluju u projektu. — lokativ množine\n:::\n\nPromjena ne zahvaća sve oblike iste imenice: **učenik – učenika – učeniku – učenici – učenicima**. U oblicima **učenika** i **učeniku** ostaje **k**.\n\n## 3. Palatalizacija u vokativu i glasovne promjene u glagolskim oblicima\n\nU vokativu jednine mnogih imenica muškoga roda ispred nastavka **-e** dolazi do palatalizacije.\n\n| Nominativ jednine | Vokativ jednine |\n| --- | --- |\n| junak | **junače** |\n| vojnik | **vojniče** |\n| drug | **druže** |\n| duh | **duše** |\n\nU vokativu se pojavljuju i promjene **c → č** te **z → ž**: **stric – striče**, **knez – kneže**.\n\n:::example\n**Vojniče**, priđi!\n\nDragi **striče**, hvala ti na pomoći.\n:::\n\nVokativ od ostatka rečenice odvajamo zarezom. Ne dobiva, međutim, svaki vokativ nastavak **-e**: primjerice, vokativ imenice **kolega** glasi **kolega**.\n\nPalatalizacija se vidi i u nekim glagolskim oblicima. U prezentu glagola **peći** usporedi **pečem, pečeš, peče** s oblikom **peku**. Oblik **peku** pokazuje osnovu s **k**, dok ispred **e** u navedenim oblicima dolazi **č**.\n\nU prezentu glagola **moći** usporedi **mogu** i **možeš, može**. Oblik **mogu** pokazuje osnovu s **g**, dok ispred **e** u oblicima **možeš** i **može** dolazi **ž**.\n\n### Sibilarizacija u imperativu\n\nSibilarizacija se pojavljuje i u imperativu nekih glagola. Suglasnik osnove možeš prepoznati u trećem licu množine prezenta: **peku**, **reku**, **legnu**. U sljedećim imperativima **k** prelazi u **c**, a **g** u **z** ispred **i**.\n\n| Infinitiv | Imperativ: ti | Imperativ: mi | Imperativ: vi |\n| --- | --- | --- | --- |\n| peći | **peci** | **pecimo** | **pecite** |\n| reći | **reci** | **recimo** | **recite** |\n| leći | **lezi** | **lezimo** | **lezite** |\n\n:::example\n**Peci** kruh još deset minuta.\n\n**Reci** mi istinu.\n\n**Recimo** im što se dogodilo.\n\n**Recite** nam svoje mišljenje.\n\n**Lezi** malo.\n:::\n\n## 4. Kada sibilarizacija izostaje\n\nNije dovoljno uočiti završetak **-ka**, **-ga** ili **-ha** i dodati **-i** uz promjenu suglasnika. Neke riječi zadržavaju polazni suglasnik.\n\n| Nominativ jednine | Dativ i lokativ jednine |\n| --- | --- |\n| baka | **baki** |\n| kolega | **kolegi** |\n| liga | **ligi** |\n| zaliha | **zalihi** |\n| Luka | **Luki** |\n| Olga | **Olgi** |\n\n:::example\nPoslala sam poruku **baki**.\n\nPredao sam dokumente **kolegi**.\n\nKlub igra u prvoj **ligi**.\n\nJavit ću se **Luki** nakon sastanka.\n:::\n\nNi skup suglasnika ispred završnoga **-a** nije dovoljan razlog da promjenu izostaviš: pravilno je **majka – majci** i **djevojka – djevojci**.\n\n:::tip\nUz imenicu za koju nisi siguran zapamti i jedan čest oblik: **baka – baki**, ali **majka – majci**. Za nepoznatu riječ provjeri rječnički navedene oblike umjesto da pravilo primijeniš mehanički.\n:::\n\n## 5. Razlikuj oblike iste riječi\n\nIsta riječ može pokazivati obje promjene, ali u različitim oblicima.\n\n| Oblik imenice junak | Uporaba | Promjena |\n| --- | --- | --- |\n| **junak** | nominativ jednine | nema promjene |\n| **junaka** | genitiv jednine | nema promjene |\n| **junače** | vokativ jednine | palatalizacija: **k → č** |\n| **junaci** | nominativ množine | sibilarizacija: **k → c** |\n| **junacima** | dativ, lokativ i instrumental množine | sibilarizacija: **k → c** |\n\n:::warning\nZa nominativ množine imenice **junak** upotrijebi **junaci**, ne **junači**. Za obraćanje jednome junaku upotrijebi **junače**, ne **junace**. Razlika između **c** i **č** ovdje pokazuje dvije različite glasovne promjene.\n:::\n\n## 6. Kako odabrati pravilan oblik\n\n1. Odredi koji ti gramatički oblik treba: primjerice, lokativ jednine, nominativ množine ili vokativ.\n2. Pogledaj suglasnik u osnovi: **k**, **g** ili **h**; u vokativu obrati pozornost i na **c** i **z**.\n3. Poveži promjenu s poznatim obrascem: **knjiga – knjizi**, **učenik – učenici**, **junak – junače**.\n4. Provjeri pripada li riječ čestim iznimkama, poput **baki** ili **kolegi**.\n\nZa brzo prisjećanje: **sibilarizacija daje c, z, s**, a **palatalizacija daje č, ž, š**. Samo slovo koje slijedi nije dovoljno: uvijek provjeri i gramatički oblik i konkretnu riječ.","hr","B2",113,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a1366a-a0b7-7743-aa6f-c527a4cc59a2","Glasovne promjene i pravilan zapis",false,0,10,"2026-10-13T17:58:40+00:00","2026-10-13T18:00:52+00:00",[22],{"id":23,"title":24,"vocabularyListWords":25,"isPublished":71},"01a1366b-06d0-7452-a370-ae4b3abfc9e3","Riječi sa sibilarizacijom i palatalizacijom",[26,33,40,47,54,61,73,80,87,94,100,107,114,121,128,135,142,149,156,163,170,179],{"id":27,"vocabularyWord":28,"displayOrder":32},"01a1366b-06d0-74ca-a370-ae4b3ad5fe06",{"id":29,"word":30,"language":9,"partsOfSpeech":31,"audio":16},"01a1366a-de94-7da8-bf6e-99588de52584","ruka",[],1,{"id":34,"vocabularyWord":35,"displayOrder":39},"01a1366b-06d0-7506-a370-ae4b3b71ca9c",{"id":36,"word":37,"language":9,"partsOfSpeech":38,"audio":16},"01a1366a-dcb7-7189-819d-4ad4b8433be2","knjiga",[],2,{"id":41,"vocabularyWord":42,"displayOrder":46},"01a1366b-06d0-752a-a370-ae4b3bf78e65",{"id":43,"word":44,"language":9,"partsOfSpeech":45,"audio":16},"01a1366a-dd70-789f-a5d9-6784876e596e","noga",[],3,{"id":48,"vocabularyWord":49,"displayOrder":53},"01a1366b-06d0-754a-a370-ae4b3cd4593e",{"id":50,"word":51,"language":9,"partsOfSpeech":52,"audio":16},"01a1366a-df80-75f2-b4ce-fb3343546768","učenik",[],4,{"id":55,"vocabularyWord":56,"displayOrder":60},"01a1366b-06d0-756a-a370-ae4b3d6a26ac",{"id":57,"word":58,"language":9,"partsOfSpeech":59,"audio":16},"01a1366a-ddc6-783d-bb8d-2ff6b92e2de8","orah",[],5,{"id":62,"vocabularyWord":63,"displayOrder":72},"01a1366b-06d0-7586-a370-ae4b3de80cb4",{"id":64,"word":65,"language":9,"partsOfSpeech":66,"audio":16},"01a1366a-e061-769b-96f9-2be57cc25688","svrha",[67],{"id":68,"partOfSpeech":69,"definition":70,"isPrimary":71,"meaningOrder":32},"01a1366a-e092-7eb9-9da4-effba524411d","NOUN","",true,6,{"id":74,"vocabularyWord":75,"displayOrder":79},"01a1366b-06d0-75b6-a370-ae4b3e85a649",{"id":76,"word":77,"language":9,"partsOfSpeech":78,"audio":16},"01a1366a-dca5-7948-ae2e-687e4f774eb8","junak",[],7,{"id":81,"vocabularyWord":82,"displayOrder":86},"01a1366b-06d0-75d6-a370-ae4b3f6387d2",{"id":83,"word":84,"language":9,"partsOfSpeech":85,"audio":16},"01a1366a-df95-74dc-9f0a-bf14bcf38404","vojnik",[],8,{"id":88,"vocabularyWord":89,"displayOrder":93},"01a1366b-06d0-75f6-a370-ae4b3f8e962e",{"id":90,"word":91,"language":9,"partsOfSpeech":92,"audio":16},"01a1366a-dc1a-795c-a096-b421e6b94659","drug",[],9,{"id":95,"vocabularyWord":96,"displayOrder":18},"01a1366b-06d0-7612-a370-ae4b405ef314",{"id":97,"word":98,"language":9,"partsOfSpeech":99,"audio":16},"01a1366a-dc1e-7b47-b6f3-db042c3e8b9b","duh",[],{"id":101,"vocabularyWord":102,"displayOrder":106},"01a1366b-06d0-762e-a370-ae4b412b536b",{"id":103,"word":104,"language":9,"partsOfSpeech":105,"audio":16},"01a1366a-df04-74ad-b9fe-dfd11dba8433","stric",[],11,{"id":108,"vocabularyWord":109,"displayOrder":113},"01a1366b-06d0-764a-a370-ae4b41729c6d",{"id":110,"word":111,"language":9,"partsOfSpeech":112,"audio":16},"01a1366a-dcb6-7166-95b6-6df96568094a","knez",[],12,{"id":115,"vocabularyWord":116,"displayOrder":120},"01a1366b-06d0-7666-a370-ae4b420a3315",{"id":117,"word":118,"language":9,"partsOfSpeech":119,"audio":16},"01a1366a-dde5-785a-9b60-b399cc364905","peći",[],13,{"id":122,"vocabularyWord":123,"displayOrder":127},"01a1366b-06d0-7682-a370-ae4b426e74d8",{"id":124,"word":125,"language":9,"partsOfSpeech":126,"audio":16},"01a1366a-dd46-7049-a9fe-a65bf6d5bf2f","moći",[],14,{"id":129,"vocabularyWord":130,"displayOrder":134},"01a1366b-06d0-769e-a370-ae4b431d2fe5",{"id":131,"word":132,"language":9,"partsOfSpeech":133,"audio":16},"01a1366a-de8e-7092-a6df-c30514a062e2","reći",[],15,{"id":136,"vocabularyWord":137,"displayOrder":141},"01a1366b-06d0-76ba-a370-ae4b43de710d",{"id":138,"word":139,"language":9,"partsOfSpeech":140,"audio":16},"01a1366a-dcd3-7a9e-8542-00128e44b9d6","leći",[],16,{"id":143,"vocabularyWord":144,"displayOrder":148},"01a1366b-06d0-76d6-a370-ae4b44d598cb",{"id":145,"word":146,"language":9,"partsOfSpeech":147,"audio":16},"01a1366a-dbd8-769b-8757-075586e22ba4","baka",[],17,{"id":150,"vocabularyWord":151,"displayOrder":155},"01a1366b-06d0-76f2-a370-ae4b45692131",{"id":152,"word":153,"language":9,"partsOfSpeech":154,"audio":16},"01a1366a-dd29-756a-8f1f-aa45a39aabfb","majka",[],18,{"id":157,"vocabularyWord":158,"displayOrder":162},"01a1366b-06d0-770e-a370-ae4b45f49815",{"id":159,"word":160,"language":9,"partsOfSpeech":161,"audio":16},"01a1366a-dc0c-72d1-8713-2e5fdf347694","djevojka",[],19,{"id":164,"vocabularyWord":165,"displayOrder":169},"01a1366b-06d0-772a-a370-ae4b46bff3b3",{"id":166,"word":167,"language":9,"partsOfSpeech":168,"audio":16},"01a1366a-dcbe-7148-9594-656f2beaecf7","kolega",[],20,{"id":171,"vocabularyWord":172,"displayOrder":178},"01a1366b-06d0-7746-a370-ae4b47797a70",{"id":173,"word":174,"language":9,"partsOfSpeech":175,"audio":16},"01a1366a-dfc4-79d1-9ee0-091486c8b561","liga",[176],{"id":177,"partOfSpeech":69,"definition":70,"isPrimary":71,"meaningOrder":32},"01a1366a-dfdf-70e4-ab6b-2f7deba60aa5",21,{"id":180,"vocabularyWord":181,"displayOrder":187},"01a1366b-06d0-7762-a370-ae4b481acde0",{"id":182,"word":183,"language":9,"partsOfSpeech":184,"audio":16},"01a1366a-e073-7019-ad2e-287281126342","zaliha",[185],{"id":186,"partOfSpeech":69,"definition":70,"isPrimary":71,"meaningOrder":32},"01a1366a-e094-76c5-8275-7b2a0da71719",22,{"name":15,"slug":189,"language":9},"glasovne-promjene-zapis-b2",[],[192,202,209,216],{"@id":193,"@type":194,"id":195,"grammarPage":196,"title":197,"instructions":198,"displayOrder":17,"type":199,"questionCount":134,"blankCount":200,"isCompleted":16,"ogImageUrl":201},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1366a-d050-7c5a-b7ee-fd2bb8fb4056","GrammarExercise","01a1366a-d050-7c5a-b7ee-fd2bb8fb4056","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1366a-a3d7-776d-ac02-477f1d4b1c1c","Imenice: promjena suglasnika i iznimke","Odaberi pravilne standardne oblike imenica. Pazi na padež, broj i riječi u kojima promjena izostaje.","word_select",23,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_eae32101-8e83-445f-ac4d-1d678e2c3514_hero.webp?v=1791914332",{"@id":203,"@type":194,"id":204,"grammarPage":196,"title":205,"instructions":206,"displayOrder":32,"type":199,"questionCount":134,"blankCount":207,"isCompleted":16,"ogImageUrl":208},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1366a-d06f-7bab-9721-565fb82081fe","01a1366a-d06f-7bab-9721-565fb82081fe","Obraćanje, prezent i imperativ","Odaberi standardne oblike. U obraćanju upotrijebi vokativ, a u glagolskim zadatcima oblik zadan kontekstom.",24,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2ad869b9-c0af-4c1a-8eab-e5a636514793_hero.webp?v=1791914332",{"@id":210,"@type":194,"id":211,"grammarPage":196,"title":212,"instructions":213,"displayOrder":39,"type":214,"questionCount":113,"blankCount":113,"isCompleted":16,"ogImageUrl":215},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1366a-d08e-7642-b545-61543a62d55a","01a1366a-d08e-7642-b545-61543a62d55a","Složi rečenice s glasovnim promjenama","Složi rečenicu od ponuđenih riječi. Svaka rečenica ima jednu suvišnu riječ. Pazi na oblik imenice ili glagola, veliko slovo i interpunkciju.","sentence_builder","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_32e3ebad-1dc7-4e35-a0cb-7858e4629664_hero.webp?v=1791914332",{"@id":217,"@type":194,"id":218,"grammarPage":196,"title":219,"instructions":220,"displayOrder":46,"type":214,"questionCount":113,"blankCount":113,"isCompleted":16,"ogImageUrl":221},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1366a-d09f-714c-ae24-4c8aca3a8522","01a1366a-d09f-714c-ae24-4c8aca3a8522","Složi obraćanja i glagolske rečenice","Složi rečenicu od ponuđenih riječi. Svaka rečenica ima jednu suvišnu riječ. Pazi na vokativ, glagolski oblik, veliko slovo i interpunkciju.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_bb9f0daa-4a55-4959-984d-fc4a4cddda9c_hero.webp?v=1791914332",null]