[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ko":3,"grammar-pages-ko":4,"grammar-page-ko-biinching-pidong-gwa-chaegim-hoepi":1237,"grammar-lesson-path-ko-biinching-pidong-gwa-chaegim-hoepi-pidong-sadong-chaegim-beomwi-c1":1252,"grammar-exercises-by-page-01a07863-d70b-7796-861c-b6fde39f3320":1290,"grammar-quick-check-01a07863-d70b-7796-861c-b6fde39f3320":1305,"grammar-lesson-body-01a07863-d70b-7796-861c-b6fde39f3320-313adnqdu":1328},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,207,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,418,423,428,433,438,443,448,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,579,584,589,594,599,604,609,614,619,624,629,634,639,644,649,654,659,664,669,674,679,685,690,695,700,705,710,715,720,725,730,735,740,745,750,755,760,765,770,775,780,785,790,795,800,805,810,815,820,825,830,835,840,845,850,855,860,865,870,875,880,885,890,895,901,906,911,916,921,926,931,936,941,946,951,956,961,966,971,976,981,986,991,996,1001,1006,1011,1016,1021,1026,1031,1036,1041,1046,1051,1056,1061,1066,1071,1076,1081,1086,1092,1097,1102,1107,1112,1117,1122,1127,1132,1137,1142,1147,1152,1157,1162,1167,1172,1177,1182,1187,1192,1197,1202,1207,1212,1217,1222,1227,1232],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a07863-d965-7a9c-bf2c-49cbd07db13c","한글 자모와 음절 구성","hangeul-jamo-wa-eumjeol-guseong","ko","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a07863-d8b3-7f8a-8a0a-eaf0cecae52e","기본 모음과 결합 모음","gibon-moeum-gwa-gyeolhap-moeum",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a07863-d8af-71a8-8c45-1a8a3f76a5cd","기본 자음과 쌍자음","gibon-jaeum-gwa-ssangjaeum",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a07863-d779-7ddb-b211-4130338ba266","초성·중성·종성의 음절 블록","choseong-jungseong-jongseong-eumjeol-beullok",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a07863-d6e6-7b43-bad6-c5f0f3ff5ad4","받침의 기본 발음","batchim-ui-gibon-bareum",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a07863-d822-780c-a131-d44759e4e9c6","음절 경계의 연음","eumjeol-gyeonggye-ui-yeoneum",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a07863-dbdf-76ae-99a4-5c1644a86df2","평음·격음·된소리의 구별","pyeongeum-gyeogeum-doensori-gubyeol",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a07863-d7d4-7067-9509-6c61439e1ace","단어와 조사의 기본 띄어쓰기","daneo-wa-josa-ui-gibon-ttieosseugi",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a07863-d973-7199-a2b4-85421b555db6","한국어의 기본 문장 어순","hangugeo-ui-gibon-munjang-eosun",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a07863-dac9-7be9-b577-ff00788f6837","주어 생략과 문맥","jueo-saengnyak-gwa-munmaek",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a07863-db67-7005-87b1-a94c56ae3f6b","명사 서술문 '-이에요\u002F예요'","myeongsa-seosulmun-ieyo-yeyo",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a07863-d73f-7a06-b6b5-4462e5d1c7fb","복수 표지 '-들'","boksu-pyoji-deul",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a07863-dadd-79f2-a39e-19c30614126f","주제 조사 '-은\u002F는'","juje-josa-eun-neun",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a07863-dad0-7378-8110-a818eeec8bb0","주격 조사 '-이\u002F가'","jugyeok-josa-i-ga",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a07863-db38-792a-bb33-9f63f55ac42a","목적격 조사 '-을\u002F를'","mokjeokgyeok-josa-eul-reul",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a07863-da2d-7aff-8d16-c2b0aeb26123","장소 조사 '-에'와 '-에서'","jangso-josa-e-wa-eseo",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a07863-dc7c-7e61-8943-71bd0394980e","소유와 관계의 '-의'","soyugwa-gwangye-ui-ui",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a07863-db8d-7e59-a312-9ec455b08473","나열의 '-와\u002F과', '-(이)랑'","nayeol-ui-wa-gwa-irang",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a07863-d78e-708d-b455-b80e6ea2dd70","추가의 '-도'와 한정의 '-만'","chuga-ui-do-wa-hanjeong-ui-man",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a07863-d9e1-7970-b6e6-90017f095802","이것·그것·저것과 이·그·저","igeot-geugeot-jeogeot",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a07863-d8a9-7db7-bcc0-28bc09869d8d","기본 인칭 대명사","gibon-inching-daemyeongsa",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a07863-d981-7437-823a-919bd3eed1cf","한자어 수사","hanjaeo-susa",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a07863-d901-77c8-b64a-c50ec0940823","고유어 수사","goyueo-susa",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a07863-d89e-762e-819c-9cbd4958a11f","기본 단위성 의존 명사","gibon-danwiseong-uijon-myeongsa",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a07863-dc5a-7525-b059-2ed1b8b2221b","시간·날짜·나이·가격 말하기","sigan-naljja-nai-gagyeok-malhagi",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a07863-dcdb-7304-9758-3f3e2c62e6f1","용언의 기본형과 어간","yongeon-ui-gibonhyeong-gwa-eogan",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a07863-d802-7493-b118-bc32fc44783b","동사와 형용사의 서술 기능","dongsa-wa-hyeongyongsa-ui-seosul",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a07863-d6b2-70ba-9fab-f0439f2714ef","'-아요\u002F어요' 현재형","ayo-eoyo-hyeonjaehyeong",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a07863-d937-732f-a522-5a91bb5bd3f4","'하다' 용언의 활용","hada-yongeon-ui-hwaryong",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a07863-db2d-7732-83ce-5f7a2fbd9b98","모음 축약의 기초","moeum-chugyak-ui-gicho",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a07863-da0d-76ea-a9ed-0379b45b5b3c","존재와 소유의 '있다\u002F없다'","itda-eopda",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a07863-db61-7677-ab21-8b7937bed18d","명사 부정 '-이\u002F가 아니에요'","myeongsa-bujeong-anieyo",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a07863-daa2-7432-bce4-b46d237714c6","짧은 부정 '안'","jjalbeun-bujeong-an",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a07863-dbc0-7453-b134-a1b4a46fcba4","판정 의문문과 억양","panjeong-uimunmun-gwa-eogyang",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a07863-dba9-7756-9901-44ed2f65d3c5","누구·무엇·어디·언제 묻기","nugu-mueot-eodi-eonje-mutgi",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a07863-d949-733a-b55f-52671214521e","해요체의 기본","haeyoche-ui-gibon",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a07863-da07-718d-a735-fddfd295a0b8","이름·호칭·직함으로 부르기","ireum-hoching-jikham",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a07863-d764-7b0a-be56-ffe385bc0c94","부탁의 '-아\u002F어 주세요'","butak-ui-a-eo-juseyo",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":10,"displayOrder":201},"01a07863-d9bd-7f86-b983-53adc1bc2192","희망의 '-고 싶다'","huimang-ui-go-sipda",39,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":9,"level":10,"displayOrder":206},"01a07863-d79b-7eea-b728-9f85185f6b56","출발점과 도착점 '-에서\u002F부터…까지'","chulbaljeom-dochakjeom-eseo-buteo-kkaji",40,{"id":208,"title":209,"slug":210,"language":9,"level":211,"displayOrder":212},"01a07863-d7fc-76aa-a3c6-d4ce9b8c5d55","된소리되기의 기본 규칙","doensoridoegi-ui-gibon-gyuchik","A2",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":211,"displayOrder":217},"01a07863-d6f4-7b4f-90ee-0462e256efea","비음화와 유음화","bieumhwa-wa-yueumhwa",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":211,"displayOrder":222},"01a07863-d9a3-7500-bfd7-2b1591bc66bb","'ㅎ'의 탈락과 거센소리화","hieut-tallak-gwa-geosensorihwa",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":211,"displayOrder":227},"01a07863-d72f-7222-b7b0-05f77dba68b3","복합 받침의 발음","bokhap-batchim-ui-bareum",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":211,"displayOrder":232},"01a07863-d7ef-7dec-a7d1-93eb24e9d8ee","'ㄷ' 불규칙 활용","digeut-bulgyuchik-hwaryong",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":211,"displayOrder":237},"01a07863-d6fa-7009-9ea0-21e78868dfb2","'ㅂ' 불규칙 활용","bieup-bulgyuchik-hwaryong",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":211,"displayOrder":242},"01a07863-dbf7-78f5-b923-815cc03a1824","'르' 불규칙 활용","reu-bulgyuchik-hwaryong",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":211,"displayOrder":247},"01a07863-d6ab-7aa1-a11a-2ab40be93a6a","'-았\u002F었-' 과거 시제","at-eot-gwageo-sije",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":211,"displayOrder":252},"01a07863-d81c-7614-86f3-5f5fb1c12c69","'-(으)ㄹ 거예요' 미래 표현","eul-geoyeyo-mirae-pyohyeon",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":211,"displayOrder":257},"01a07863-d8d7-72df-81c4-d23fc7143cf9","'-고 있다' 진행상","go-itda-jinhaengsang",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":211,"displayOrder":262},"01a07863-da46-7ed7-bda4-a0e75111ad1b","'-(으)ㄴ 적이 있다' 경험","jeogi-itda-gyeongheom",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":211,"displayOrder":267},"01a07863-d88f-7cc0-9aa7-a29fd586b720","'-기 전에'와 '-(으)ㄴ 후에'","gi-jeone-wa-eun-hue",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":211,"displayOrder":272},"01a07863-d8be-7e4f-b1d9-1aae530b50cf","기간의 '동안'과 '내내'","gigan-ui-dongan-gwa-naenae",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":211,"displayOrder":277},"01a07863-dcc9-79d5-920a-5ea6f74ca95d","여격 조사 '-에게\u002F한테'","yeogyeok-josa-ege-hante",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":211,"displayOrder":282},"01a07863-d6da-7930-8e3f-d0fb8c57c57a","방향·수단·자격의 '-(으)로'","banghyang-sudan-jagyeok-euro",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":211,"displayOrder":287},"01a07863-d6ff-7e70-9547-9988f40131e2","비교 기준의 '-보다'","bigyo-gijun-ui-boda",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":211,"displayOrder":292},"01a07863-da40-7cbd-a3a2-3f63ae2b81d3","제한의 '-밖에'와 부정","jehan-ui-bakke-wa-bujeong",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":211,"displayOrder":297},"01a07863-d6c3-7acb-a894-697e90fcfc5c","반복 단위의 '-마다'","banbok-danwi-ui-mada",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":211,"displayOrder":302},"01a07863-da27-737c-a777-b7d60847772d","재귀 대명사 '자기'","jaegwi-daemyeongsa-jagi",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":211,"displayOrder":307},"01a07863-d6a5-7c88-8e8d-8ebe96cd6f46","'아무'와 비정칭 표현","amu-wa-bijeongching-pyohyeon",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":211,"displayOrder":312},"01a07863-d8c4-70a7-a1d5-1cec2608b6d7","긴 부정 '-지 않다'","gin-bujeong-ji-anta",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":211,"displayOrder":317},"01a07863-db94-70c5-9f4e-660f5243c762","능력 부정 '못'과 '-지 못하다'","neungnyeok-bujeong-mot",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":211,"displayOrder":322},"01a07863-d9c4-790d-8cd6-d5866e80e583","확인 의문 '-지요?'","hwagin-uimun-jiyo",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":211,"displayOrder":327},"01a07863-dc3d-76a4-806f-785d9a477773","선택 의문 '-을까요, 아니면 -을까요?'","seontaek-uimun-eulkkayo",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":211,"displayOrder":332},"01a07863-d8fb-788a-b602-efa6402db0e7","공손한 명령 '-(으)세요'","gongsonhan-myeongnyeong-euseyo",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":211,"displayOrder":337},"01a07863-da3a-7ed3-b676-8df80514697c","제안의 '-(으)ㄹ까요'","jean-ui-eulkkayo",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":211,"displayOrder":342},"01a07863-d875-77af-bd79-3cf735584cf1","건의의 '-(으)ㅂ시다'","geonui-ui-eupsida",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":211,"displayOrder":347},"01a07863-d99c-7f3e-9e30-985379ad837f","허가의 '-아\u002F어도 되다'","heoga-ui-a-eodo-doeda",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":211,"displayOrder":352},"01a07863-d888-78e4-beff-b3b89bc4ebbf","금지의 '-(으)면 안 되다'","geumji-ui-eumyeon-an-doeda",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":211,"displayOrder":357},"01a07863-dca9-7385-8dd8-938736325303","의무의 '-아\u002F어야 하다'","uimu-ui-a-eoya-hada",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":211,"displayOrder":362},"01a07863-db9a-7396-a838-e0e86e7a7740","능력과 가능성 '-(으)ㄹ 수 있다'","neungnyeok-ganeungseong-eul-su-itda",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":211,"displayOrder":367},"01a07863-d9cb-71f8-8f51-dd7c86bccb50","화자의 약속 '-(으)ㄹ게요'","hwaja-ui-yaksok-eulgeyo",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":211,"displayOrder":372},"01a07863-d920-7c19-a8c0-11f23947738e","계획의 '-(으)려고 하다'","gyehoek-ui-euryeogo-hada",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":211,"displayOrder":377},"01a07863-db86-7d89-89fc-0b71d630694b","나열과 순차의 '-고'","nayeol-gwa-suncha-ui-go",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":211,"displayOrder":382},"01a07863-da20-784e-af2a-e6b7fb39a6ad","이유와 선행의 '-아\u002F어서'","iyu-wa-seonhaeng-ui-a-eoseo",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":211,"displayOrder":387},"01a07863-d7b3-77df-9dca-9c9fbcfbf726","대조의 '-지만'","daejo-ui-jiman",76,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":9,"level":211,"displayOrder":392},"01a07863-daae-7cf4-ab06-943d93f9c416","조건의 '-(으)면'","jogeon-ui-eumyeon",77,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":9,"level":211,"displayOrder":397},"01a07863-d9db-73c3-872e-723fdb813826","이동 목적의 '-(으)러'","idong-mokjeok-ui-eureo",78,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":9,"level":211,"displayOrder":402},"01a07863-d807-7e69-b53f-2e26918c78dd","동시 행동의 '-(으)면서'","dongsi-haengdong-ui-eumyeonseo",79,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":9,"level":211,"displayOrder":407},"01a07863-d9d4-7c19-afc4-2ff35e70179b","현재 관형사형 '-는'과 '-(으)ㄴ'","hyeonjae-gwanhyeongsahyeong-neun-eun",80,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":9,"level":211,"displayOrder":412},"01a07863-d90e-7a7e-9053-e809dbde6a66","과거 관형사형 '-(으)ㄴ'","gwageo-gwanhyeongsahyeong-eun",81,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":9,"level":211,"displayOrder":417},"01a07863-d943-7552-bafb-945695d8bb80","행위의 명사화 '-기'","haengwi-ui-myeongsahwa-gi",82,{"id":419,"title":420,"slug":421,"language":9,"level":211,"displayOrder":422},"01a07863-d8a4-787b-9e5a-76ddbaba31b9","기본 간접 인용 '-다고 하다'","gibon-ganjeop-inyong-dago-hada",83,{"id":424,"title":425,"slug":426,"language":9,"level":211,"displayOrder":427},"01a07863-dabc-7109-84f9-1712ee6ff4b3","주체 높임 '-(으)시-'","juche-nopim-eusi",84,{"id":429,"title":430,"slug":431,"language":9,"level":211,"displayOrder":432},"01a07863-d996-728a-b6f2-731006eb841c","합쇼체 '-ㅂ니다\u002F습니다'","hapsyoche-mnida-seumnida",85,{"id":434,"title":435,"slug":436,"language":9,"level":211,"displayOrder":437},"01a07863-d93d-7533-8250-6c2f5f18764c","해체와 반말의 기본","haeche-wa-banmal-ui-gibon",86,{"id":439,"title":440,"slug":441,"language":9,"level":211,"displayOrder":442},"01a07863-d7e9-7bc5-bf51-e2757d93ffdc","'더'와 '가장'으로 비교하기","deo-wa-gajang-euro-bigyohagi",87,{"id":444,"title":445,"slug":446,"language":9,"level":211,"displayOrder":447},"01a07863-d85f-78f0-b441-d0f375b4ce85","'같다'와 '다르다'의 비교 표현","gatda-wa-dareuda-ui-bigyo",88,{"id":449,"title":450,"slug":451,"language":9,"level":452,"displayOrder":453},"01a07863-dccf-7155-9b8b-4ff2bf9375eb","연속 발화의 음운 변동","yeonsok-balhwa-ui-eumun-byeondong","B1",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":452,"displayOrder":458},"01a07863-dc9f-769e-a768-488d93b8647e","의존 명사와 보조 용언의 띄어쓰기","uijon-myeongsa-bojo-yongeon-ttieosseugi",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":452,"displayOrder":463},"01a07863-dc4f-751d-b6d8-02ea0da4df92","서사의 현재 시제","seosa-ui-hyeonjae-sije",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":452,"displayOrder":468},"01a07863-d699-7a6c-bc1f-47f83bb745d5","'-아\u002F어 있다' 결과상","a-eo-itda-gyeolgwansang",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":452,"displayOrder":473},"01a07863-d68c-7d94-b89f-2b20778dc8c9","'-아\u002F어 버리다' 완료와 화자 태도","a-eo-beorida-wallyo",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":452,"displayOrder":478},"01a07863-d693-70ac-b868-94f5908d21bc","'-아\u002F어 보다' 시도와 경험","a-eo-boda-sido",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":452,"displayOrder":483},"01a07863-d866-7a2e-8b80-cfd111821e16","'-게 되다' 변화와 결과","ge-doeda-byeonhwa",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":452,"displayOrder":488},"01a07863-d8d0-7b6a-aec8-4936e6960731","'-고 있는 중이다' 진행의 강조","go-inneun-jungida",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":452,"displayOrder":493},"01a07863-d82f-76d1-bcda-d8c3512057f7","의도의 '-(으)려고 하다'와 '-(으)려던 참이다'","euryeogo-hada-wa-euryeodeon-chamida",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":452,"displayOrder":498},"01a07863-d92a-73d8-9d5b-d6f1e840678d","결정의 '-기로 하다'","gyeoljeong-ui-giro-hada",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":452,"displayOrder":503},"01a07863-d8c9-7326-90b6-6f616e7d2c83","기원과 희망의 '-기를 바라다'","giwon-huimang-gireul-barada",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":452,"displayOrder":508},"01a07863-d780-7638-aa86-22c4d601d385","추측의 '-(으)ㄴ\u002F는 것 같다'","chucheuk-ui-geot-gatda",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":452,"displayOrder":513},"01a07863-da68-7f62-9969-d9f9a0157b7f","정황 판단의 '-나 보다'","jeonghwang-pandan-ui-na-boda",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":452,"displayOrder":518},"01a07863-d787-70be-bee2-c9fd4f58c17b","추측과 의지의 '-겠-'","chucheuk-uiji-ui-get",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":452,"displayOrder":523},"01a07863-d7dd-74e6-9a0e-04563eaa2061","당위의 '-(으)ㄹ 것이다'","dangwi-ui-eul-geosida",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":452,"displayOrder":528},"01a07863-d74f-7c02-8857-25dc8eebe6dc","불가피성의 '-(으)ㄹ 수밖에 없다'","bulgapisong-ui-eul-subakke-eopda",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":452,"displayOrder":533},"01a07863-dbb6-7246-bfe5-2008f6abf9ae","판단의 근거 '-(으)니까'","pandan-ui-geungeo-eunikka",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":452,"displayOrder":538},"01a07863-da1a-7719-91c8-b6148f06c992","이유의 '-기 때문에'","iyu-ui-gi-ttaemune",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":452,"displayOrder":543},"01a07863-dc60-70d7-a519-180a6184e16f","시간적 순차의 '-자'","siganjeok-suncha-ui-ja",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":452,"displayOrder":548},"01a07863-da87-7265-8795-7c35498f388b","즉시 연결 '-자마자'","jeuksi-yeongyeol-jamaja",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":452,"displayOrder":553},"01a07863-dc54-7d1c-a9f3-2b89df9b21a0","시간 배경의 '-는 동안'","sigan-baegyeong-ui-neun-dongan",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":452,"displayOrder":558},"01a07863-dcc3-730c-ba81-66fd1c204edc","양보의 '-더라도'","yangbo-ui-deorado",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":452,"displayOrder":563},"01a07863-dcd5-71d9-8755-b39832251b38","예상에 어긋나는 '-는데도'","yesang-e-eogeunnaneun-neundedo",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":452,"displayOrder":568},"01a07863-dc31-7dd6-9ee8-2c8720fc8b68","선택과 나열의 '-거나'","seontaek-nayeol-ui-geona",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":452,"displayOrder":573},"01a07863-db32-7e95-89e9-46c74502f65d","목적의 '-기 위해서'","mokjeok-ui-gi-wihaeseo",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":452,"displayOrder":578},"01a07863-db3d-7f2d-8f1d-c3bcd9021d0d","목표와 유도의 '-도록'","mokpyo-yudo-ui-dorok",114,{"id":580,"title":581,"slug":582,"language":9,"level":452,"displayOrder":583},"01a07863-db27-75e1-b6e5-f513668ccce1","미래·예정 관형사형 '-(으)ㄹ'","mirae-gwanhyeongsahyeong-eul",115,{"id":585,"title":586,"slug":587,"language":9,"level":452,"displayOrder":588},"01a07863-dca4-7419-ad77-c7d6a02553d0","의존 명사 '것'과 관형절","uijon-myeongsa-geot",116,{"id":590,"title":591,"slug":592,"language":9,"level":452,"displayOrder":593},"01a07863-d844-7ab5-a1cc-d733f9281157","가능성의 '수'와 이유의 '리'","ganeungseong-su-wa-iyu-ri",117,{"id":595,"title":596,"slug":597,"language":9,"level":452,"displayOrder":598},"01a07863-dc25-7877-b240-dfd412c2a1bd","사실과 상태의 명사화 '-(으)ㅁ'","sasil-sangtae-myeongsahwa-eum",118,{"id":600,"title":601,"slug":602,"language":9,"level":452,"displayOrder":603},"01a07863-dbe7-736a-89b9-50d1efa375aa","평서문의 간접 인용","pyeongseomun-ganjeop-inyong",119,{"id":605,"title":606,"slug":607,"language":9,"level":452,"displayOrder":608},"01a07863-dcae-7149-bec1-849ddbb001b4","의문문의 간접 인용","uimunmun-ganjeop-inyong",120,{"id":610,"title":611,"slug":612,"language":9,"level":452,"displayOrder":613},"01a07863-db5b-7c5f-867f-3e72f5953a9a","명령·청유문의 간접 인용","myeongnyeong-cheongyumun-ganjeop-inyong",121,{"id":615,"title":616,"slug":617,"language":9,"level":452,"displayOrder":618},"01a07863-d9a9-7abe-8e52-1fb0f7ac687e","회화체 인용의 줄임말","hoehwache-inyong-ui-jurimmal",122,{"id":620,"title":621,"slug":622,"language":9,"level":452,"displayOrder":623},"01a07863-dbce-7dbc-a32f-8ae0255cde5c","피동 접미사 '-이-·-히-·-리-·-기-'","pidong-jeommisa-i-hi-ri-gi",123,{"id":625,"title":626,"slug":627,"language":9,"level":452,"displayOrder":628},"01a07863-dc04-7c8b-bfcd-b9839bc8aee1","사동 접미사 '-이-·-히-·-리-·-기-·-우-·-구-·-추-'","sadong-jeommisa",124,{"id":630,"title":631,"slug":632,"language":9,"level":452,"displayOrder":633},"01a07863-d69f-7dda-a9d4-d7644f6aed50","'-아\u002F어 주다'와 수혜 구문","a-eo-juda-wa-suhye-gumun",125,{"id":635,"title":636,"slug":637,"language":9,"level":452,"displayOrder":638},"01a07863-dac3-70c2-8fdf-c18535f6353f","주체 높임의 제약","juche-nopim-ui-jeyak",126,{"id":640,"title":641,"slug":642,"language":9,"level":452,"displayOrder":643},"01a07863-dc8e-76ed-9af3-6a344373bb3a","특수 높임 어휘","teuksu-nopim-eohwi",127,{"id":645,"title":646,"slug":647,"language":9,"level":452,"displayOrder":648},"01a07863-d836-72a4-a610-6579e1012531","객체 높임 '드리다·뵙다·모시다'","gaekche-nopim-deurida-boepda-mosida",128,{"id":650,"title":651,"slug":652,"language":9,"level":452,"displayOrder":653},"01a07863-d7a1-7ec6-b4ca-20d76c327ca4","출처의 '-에게서\u002F한테서'","chulcheo-ui-egeseo-hanteseo",129,{"id":655,"title":656,"slug":657,"language":9,"level":452,"displayOrder":658},"01a07863-d828-7931-ae50-78543588fb40","'-은\u002F는'과 '-이\u002F가'의 정보 구조","eun-neun-i-ga-jeongbo-gujo",130,{"id":660,"title":661,"slug":662,"language":9,"level":452,"displayOrder":663},"01a07863-d7c6-7c2e-b478-e64924b2ae4d","담화 표지 '그런데·그래서·그러면'","damhwa-pyoji-geureonde-geuraeseo-geureomyeon",131,{"id":665,"title":666,"slug":667,"language":9,"level":452,"displayOrder":668},"01a07863-db16-7a0c-b854-fcc542939ba4","새로운 깨달음의 '-군요'","kkaedareum-ui-gunyo",132,{"id":670,"title":671,"slug":672,"language":9,"level":452,"displayOrder":673},"01a07863-d83d-7858-8833-0d39f3b6dd7c","감탄과 발견의 '-네요'","gamtan-balgyeon-ui-neyo",133,{"id":675,"title":676,"slug":677,"language":9,"level":452,"displayOrder":678},"01a07863-d6be-7b7e-b66d-5ba175f55887","배경 설명의 '-거든요'","baegyeong-seolmyeong-ui-geodeunyo",134,{"id":680,"title":681,"slug":682,"language":9,"level":683,"displayOrder":684},"01a07863-db55-7a10-9e7e-fa7838f82878","문장 억양과 화자 태도","munjang-eogyang-gwa-hwaja-taedo","B2",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":683,"displayOrder":689},"01a07863-d711-75bb-a8a2-e9f58feada9d","보조 용언의 붙여쓰기와 띄어쓰기","bojo-yongeon-buchyeosseugi-ttieosseugi",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":683,"displayOrder":694},"01a07863-d9b7-713f-84b3-8ae9c967c606","회상의 '-던'과 완료의 '-았\u002F었던'","hoesang-ui-deon-gwa-at-eotdeon",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":683,"displayOrder":699},"01a07863-d9b0-75b6-990f-17bc7658b52f","회상 증거의 '-더-'","hoesang-jeunggeo-ui-deo",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":683,"displayOrder":704},"01a07863-d6c9-7043-9928-0449a0d6df90","반복·지속·완료의 상적 대립","banbok-jisok-wallyo-sangjeok-daerip",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":683,"displayOrder":709},"01a07863-d914-7b11-a657-fe923f76445d","과거 시점의 예정과 의도","gwageo-sijeom-ui-yejeong-gwa-uido",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":683,"displayOrder":714},"01a07863-dbaf-7c5d-a3cc-6143cf70cc17","외양 근거의 '-(으)ㄴ\u002F는 모양이다'","oeyang-geungeo-ui-moyangida",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":683,"displayOrder":719},"01a07863-dce1-700e-94ab-2d6094ac5f54","유사성과 추정의 '-(으)ㄴ\u002F는 듯하다'","yusaseong-chujeong-ui-deuthada",142,{"id":721,"title":722,"slug":723,"language":9,"level":683,"displayOrder":724},"01a07863-d930-7e18-9fdf-31494c849373","규범적 가능성의 '-법하다'","gyubeomjeok-ganeungseong-beophada",143,{"id":726,"title":727,"slug":728,"language":9,"level":683,"displayOrder":729},"01a07863-d908-71e3-84e1-b7005b284694","과거 추측 '-았\u002F었을 것이다'","gwageo-chucheuk-at-eosseul-geosida",144,{"id":731,"title":732,"slug":733,"language":9,"level":683,"displayOrder":734},"01a07863-d9ed-79d7-986c-ce259c11aa71","일보 직전의 '-(으)ㄹ 뻔하다'","ilbo-jikjeon-ui-eul-ppeonhada",145,{"id":736,"title":737,"slug":738,"language":9,"level":683,"displayOrder":739},"01a07863-dc0f-7521-a0f7-5fa560af450c","사후 판단의 '-(으)ㄹ걸 그랬다'","sahu-pandan-ui-eulgeol-geuraetda",146,{"id":741,"title":742,"slug":743,"language":9,"level":683,"displayOrder":744},"01a07863-d6b8-7c6b-84df-fac264a46e76","배경·대조·전제의 '-는데'","baegyeong-daejo-jeonje-ui-neunde",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":683,"displayOrder":749},"01a07863-d91a-7700-b335-1b32ea223d23","관찰 후 변화의 '-더니'","gwanchal-hu-byeonhwa-ui-deoni",148,{"id":751,"title":752,"slug":753,"language":9,"level":683,"displayOrder":754},"01a07863-da13-7f13-9c3e-252dc5711247","이유 선택의 '-느니'","iyu-seontaek-ui-neuni",149,{"id":756,"title":757,"slug":758,"language":9,"level":683,"displayOrder":759},"01a07863-da5b-7f24-b3b7-5d5c8170ca8a","정도와 근거의 '-(으)ㄹ 만큼'","jeongdo-geungeo-ui-eul-mankeum",150,{"id":761,"title":762,"slug":763,"language":9,"level":683,"displayOrder":764},"01a07863-d84a-7f59-bd27-318d56597fe9","강한 양보의 '-(으)ㄹ지라도'","ganghan-yangbo-ui-euljirado",151,{"id":766,"title":767,"slug":768,"language":9,"level":683,"displayOrder":769},"01a07863-dbd7-734d-be18-d7d788ee6ccf","'뿐만 아니라'와 '는 물론'","ppunman-anira-neun-mullon",152,{"id":771,"title":772,"slug":773,"language":9,"level":683,"displayOrder":774},"01a07863-d6cf-7503-8908-9478343e4f2a","반대 결과의 '-기는커녕'","bandae-gyeolgwa-ui-gineunkeonyeong",153,{"id":776,"title":777,"slug":778,"language":9,"level":683,"displayOrder":779},"01a07863-db7f-7970-96e6-40b67481f0df","내포 관형절과 관계 관형절","naepo-gwanhyeongjeol-gwangye-gwanhyeongjeol",154,{"id":781,"title":782,"slug":783,"language":9,"level":683,"displayOrder":784},"01a07863-dafd-7b08-9085-b396a41547bc","중첩된 관형어와 수식 범위","jungcheopdoen-gwanhyeongeo-susik-beomwi",155,{"id":786,"title":787,"slug":788,"language":9,"level":683,"displayOrder":789},"01a07863-dc9a-7158-a028-961cb4d1bf22","의존 명사 '바·차·터'","uijon-myeongsa-ba-cha-teo",156,{"id":791,"title":792,"slug":793,"language":9,"level":683,"displayOrder":794},"01a07863-d896-7a38-8919-a412fcce6908","'-기'와 '-(으)ㅁ' 명사화의 차이","gi-wa-eum-myeongsahwa-ui-chai",157,{"id":796,"title":797,"slug":798,"language":9,"level":683,"displayOrder":799},"01a07863-da6f-72ae-a853-5ee84959e034","전해 듣기의 '-대요'","jeonhae-deutgi-ui-daeyo",158,{"id":801,"title":802,"slug":803,"language":9,"level":683,"displayOrder":804},"01a07863-dc77-76f7-91a4-9b5adf559a66","소문과 전달의 '-다더라'","somun-jeondal-ui-dadeora",159,{"id":806,"title":807,"slug":808,"language":9,"level":683,"displayOrder":809},"01a07863-daf1-7bdb-97ad-e00255c0ad56","중첩 인용과 시제 호응","jungcheop-inyong-gwa-sije-ho-eung",160,{"id":811,"title":812,"slug":813,"language":9,"level":683,"displayOrder":814},"01a07863-dbc7-75d0-b47f-196fef2debe8","피동·자동·능동의 중의성","pidong-jadong-neungdong-junguiseong",161,{"id":816,"title":817,"slug":818,"language":9,"level":683,"displayOrder":819},"01a07863-d86d-7a02-a463-db57c117c4f7","'-게 하다' 장형 사동","ge-hada-janghyeong-sadong",162,{"id":821,"title":822,"slug":823,"language":9,"level":683,"displayOrder":824},"01a07863-dc0a-71a4-bf70-d389059d55d4","사동의 직접성과 간접성","sadong-ui-jikjeopseong-ganjeopseong",163,{"id":826,"title":827,"slug":828,"language":9,"level":683,"displayOrder":829},"01a07863-d9e7-7d45-bcfe-2247961600e4","이중 주어 구문","ijung-jueo-gumun",164,{"id":831,"title":832,"slug":833,"language":9,"level":683,"displayOrder":834},"01a07863-d815-79ed-9a96-24ccfda66b3e","어순 이동과 정보 초점","eosun-idong-gwa-jeongbo-chojeom",165,{"id":836,"title":837,"slug":838,"language":9,"level":683,"displayOrder":839},"01a07863-dab5-740e-83b8-33f381df3c93","조사 결합과 의미 범위","josa-gyeolhap-gwa-uimi-beomwi",166,{"id":841,"title":842,"slug":843,"language":9,"level":683,"displayOrder":844},"01a07863-d717-7c49-836e-9cd2147ab799","보조사 '-조차·-마저·-까지도'","bojosa-jocha-majeo-kkajido",167,{"id":846,"title":847,"slug":848,"language":9,"level":683,"displayOrder":849},"01a07863-d987-7c0b-91c8-c3837f99a60f","하오체의 형태와 사용 맥락","haoche-ui-hyeongtae-wa-maengnak",168,{"id":851,"title":852,"slug":853,"language":9,"level":683,"displayOrder":854},"01a07863-d94e-7f7d-bd36-aea815da0959","하게체의 형태와 사용 맥락","hageche-ui-hyeongtae-wa-maengnak",169,{"id":856,"title":857,"slug":858,"language":9,"level":683,"displayOrder":859},"01a07863-d858-74ca-b8ff-d9b13d4b0e74","간접 부탁과 완곡한 거절","ganjeop-butak-gwa-wangokhan-geojeol",170,{"id":861,"title":862,"slug":863,"language":9,"level":683,"displayOrder":864},"01a07863-d7e3-785c-94f1-4179cf749c35","단정을 줄이는 헤지 표현","danjeong-eul-jurineun-heji-pyohyeon",171,{"id":866,"title":867,"slug":868,"language":9,"level":683,"displayOrder":869},"01a07863-daea-78bd-9775-deb44fd9bdc1","주제 유지와 주제 전환","juje-yuji-wa-juje-jeonhwan",172,{"id":871,"title":872,"slug":873,"language":9,"level":683,"displayOrder":874},"01a07863-d7ad-7b97-ac94-5af97fdfc1e5","대조 초점과 암묵적 비교","daejo-chojeom-gwa-ammukjeok-bigyo",173,{"id":876,"title":877,"slug":878,"language":9,"level":683,"displayOrder":879},"01a07863-da94-7c24-baf3-7c267591a846","지시어와 대용어의 응집성","jisiseo-wa-daeyongeo-ui-eungjipseong",174,{"id":881,"title":882,"slug":883,"language":9,"level":683,"displayOrder":884},"01a07863-d8ec-755a-88de-35232b572455","공적 글의 명사 서술","gongjeok-geul-ui-myeongsa-seosul",175,{"id":886,"title":887,"slug":888,"language":9,"level":683,"displayOrder":889},"01a07863-db49-7520-93af-8489ebaeddd8","문어적 연결 표현 '-(으)며·-(으)므로'","muneojeok-yeongyeol-eumyeo-eumeuro",176,{"id":891,"title":892,"slug":893,"language":9,"level":683,"displayOrder":894},"01a07863-d705-7b59-b845-da4e853c1098","비교 구문의 기준·대상·결과","bigyo-gumun-ui-gijun-daesang-gyeolgwa",177,{"id":896,"title":897,"slug":898,"language":9,"level":899,"displayOrder":900},"01a07863-dbef-78d2-8c97-abb8e786ed05","표준 발음과 현실 발음의 변이","pyojun-bareum-gwa-hyeonsil-bareum","C1",178,{"id":902,"title":903,"slug":904,"language":9,"level":899,"displayOrder":905},"01a07863-d98e-7b5d-8442-36e99d47bc2c","합성어·파생어의 사이시옷과 발음","hapseongeo-pasaengeo-saisiot",179,{"id":907,"title":908,"slug":909,"language":9,"level":899,"displayOrder":910},"01a07863-da80-71f8-ad13-4edd2387999a","전문어와 외래어의 표기 원리","jeonmuneo-wa-oeraeeo-pyogi-wolli",180,{"id":912,"title":913,"slug":914,"language":9,"level":899,"displayOrder":915},"01a07863-dc49-79fb-8997-4af027e5c836","서사 시점과 시제 전환","seosa-sijeom-gwa-sije-jeonhwan",181,{"id":917,"title":918,"slug":919,"language":9,"level":899,"displayOrder":920},"01a07863-dc14-78e1-9eef-38912c4c2717","상 표현에 담긴 화자의 관점","sang-pyohyeon-ui-hwaja-gwanjeom",182,{"id":922,"title":923,"slug":924,"language":9,"level":899,"displayOrder":925},"01a07863-d9f9-7dce-959c-cd246b586b24","인식 양태의 확실성 척도","insik-yangtae-ui-hwaksilseong-cheokdo",183,{"id":927,"title":928,"slug":929,"language":9,"level":899,"displayOrder":930},"01a07863-da8d-7aac-bec2-62081bddaf94","증거성과 전달 거리","jeunggeoseong-gwa-jeondal-geori",184,{"id":932,"title":933,"slug":934,"language":9,"level":899,"displayOrder":935},"01a07863-d6e0-7357-993e-c2eafc046c16","반사실 가정과 후회","bansasil-gajeong-gwa-huhoe",185,{"id":937,"title":938,"slug":939,"language":9,"level":899,"displayOrder":940},"01a07863-dc37-78bd-8663-aec0542ea1b2","선택과 평가의 '-느니'","seontaek-pyeongga-ui-neuni",186,{"id":942,"title":943,"slug":944,"language":9,"level":899,"displayOrder":945},"01a07863-d8b9-700b-9eb0-169b7721c0ad","기대와 현실의 괴리 '-건만'","gidae-hyeonsil-goeri-ui-geonman",187,{"id":947,"title":948,"slug":949,"language":9,"level":899,"displayOrder":950},"01a07863-d756-78c9-b810-29ef5a957f8e","불행 중 다행의 '-기에 망정이지'","bulhaeng-jung-dahaeng-gie-mangjeongiji",188,{"id":952,"title":953,"slug":954,"language":9,"level":899,"displayOrder":955},"01a07863-d850-7f34-87f3-5934568da3cf","강조된 양보와 반전","gangjodoen-yangbo-wa-banjeon",189,{"id":957,"title":958,"slug":959,"language":9,"level":899,"displayOrder":960},"01a07863-d7b9-706c-ac7d-ed2167748f10","다중 종속절의 논리 관계","dajung-jongsokjeol-ui-nolli-gwangye",190,{"id":962,"title":963,"slug":964,"language":9,"level":899,"displayOrder":965},"01a07863-d794-7f75-935a-8e0726cf8ead","축약된 관형절과 의미 복원","chugyakdoen-gwanhyeongjeol",191,{"id":967,"title":968,"slug":969,"language":9,"level":899,"displayOrder":970},"01a07863-dc2c-732d-8737-00c912f91b18","선행사 없는 관형절","seonhaengsa-eomneun-gwanhyeongjeol",192,{"id":972,"title":973,"slug":974,"language":9,"level":899,"displayOrder":975},"01a07863-db72-7d6a-bb7c-a5fe2c55ff7c","명사화의 사건성과 사실성","myeongsahwa-ui-sageonseong-sasilseong",193,{"id":977,"title":978,"slug":979,"language":9,"level":899,"displayOrder":980},"01a07863-daf8-763b-9689-ca63208dc820","중첩 인용의 화자와 출처","jungcheop-inyong-ui-hwaja-chulcheo",194,{"id":982,"title":983,"slug":984,"language":9,"level":899,"displayOrder":985},"01a07863-d9ff-7f43-be2e-ab721849daf7","인용 동사의 선택과 화자 태도","inyong-dongsa-ui-seontaek",195,{"id":987,"title":988,"slug":989,"language":9,"level":899,"displayOrder":990},"01a07863-d70b-7796-861c-b6fde39f3320","비인칭 피동과 책임 회피","biinching-pidong-gwa-chaegim-hoepi",196,{"id":992,"title":993,"slug":994,"language":9,"level":899,"displayOrder":995},"01a07863-dbfe-7715-a73d-d97b70250059","사동 구문과 책임의 범위","sadong-gumun-gwa-chaegim-beomwi",197,{"id":997,"title":998,"slug":999,"language":9,"level":899,"displayOrder":1000},"01a07863-dba0-7c89-90d4-2eef83532006","높임 표현의 충돌과 우선순위","nopim-pyohyeon-ui-chungdol",198,{"id":1002,"title":1003,"slug":1004,"language":9,"level":899,"displayOrder":1005},"01a07863-db20-75e4-9e91-1851bedaec66","말하기 등급의 전환과 관계 재조정","malhagi-deunggeup-ui-jeonhwan",199,{"id":1007,"title":1008,"slug":1009,"language":9,"level":899,"displayOrder":1010},"01a07863-dcba-7864-9960-b92f40934922","완곡어법과 체면 보호","wangogeobeop-gwa-chemyeon-boho",200,{"id":1012,"title":1013,"slug":1014,"language":9,"level":899,"displayOrder":1015},"01a07863-da78-7bd7-be26-f57eec00f14d","전제와 함축의 해석","jeonje-wa-hamchuk-ui-haeseok",201,{"id":1017,"title":1018,"slug":1019,"language":9,"level":899,"displayOrder":1020},"01a07863-d7cc-7e51-8fe3-81e14b361d13","담화 생략과 공백 복원","damhwa-saengnyak-gwa-gongbaek-bogwon",202,{"id":1022,"title":1023,"slug":1024,"language":9,"level":899,"displayOrder":1025},"01a07863-daa8-703c-a0f2-85e0898c3ff9","조응과 대용에 의한 연결","joeung-gwa-daeyong-ui-yeongyeol",203,{"id":1027,"title":1028,"slug":1029,"language":9,"level":899,"displayOrder":1030},"01a07863-dae3-76be-a04f-a7a29ae9798e","주제·설명·초점의 정보 구조","juje-seolmyeong-chojeom-jeongbo-gujo",204,{"id":1032,"title":1033,"slug":1034,"language":9,"level":899,"displayOrder":1035},"01a07863-d772-78c7-a09f-ad0b3e0a0598","초점 보조사의 작용 범위","chojeom-bojosa-ui-jagyong-beomwi",205,{"id":1037,"title":1038,"slug":1039,"language":9,"level":899,"displayOrder":1040},"01a07863-d956-75e7-85e0-0daa39c3d3ba","학술 글의 논리적 응집","haksul-geul-ui-nollijeok-eungjip",206,{"id":1042,"title":1043,"slug":1044,"language":9,"level":899,"displayOrder":1045},"01a07863-dad6-7d33-b4eb-ef3c6049125b","주장의 강도를 조절하는 표현","jujang-ui-gangdo-jojeol",207,{"id":1047,"title":1048,"slug":1049,"language":9,"level":899,"displayOrder":1050},"01a07863-da55-72d4-9219-fd300bc35b30","정보 출처와 인용의 문어 형식","jeongbo-chulcheo-inyong-muneo-hyeongsik",208,{"id":1052,"title":1053,"slug":1054,"language":9,"level":899,"displayOrder":1055},"01a07863-d8f3-7bbb-9704-828a57494d38","공적 문서의 종결 표현","gongjeok-munseo-ui-jonggyeol-pyohyeon",209,{"id":1057,"title":1058,"slug":1059,"language":9,"level":899,"displayOrder":1060},"01a07863-db79-760c-aaf2-1316b2fc93f9","명사열 문체와 서술성","myeongsayeol-munche-wa-seosulseong",210,{"id":1062,"title":1063,"slug":1064,"language":9,"level":899,"displayOrder":1065},"01a07863-d76b-70c5-816c-2032ca71519c","병렬 구조와 대구법","byeongnyeol-gujo-wa-daegubeop",211,{"id":1067,"title":1068,"slug":1069,"language":9,"level":899,"displayOrder":1070},"01a07863-d7f6-710d-b8e6-cc124ba4f125","도치 구문과 문체적 효과","dochi-gumun-gwa-munchejeok-hyogwa",212,{"id":1072,"title":1073,"slug":1074,"language":9,"level":899,"displayOrder":1075},"01a07863-dc44-7149-84b5-53b5327f06d0","설의법과 반어적 질문","seoruibeop-gwa-baneojeok-jilmun",213,{"id":1077,"title":1078,"slug":1079,"language":9,"level":899,"displayOrder":1080},"01a07863-db43-779c-bee0-7cff386b4019","문법화된 관용 구문","munbeophwadoen-gwanyong-gumun",214,{"id":1082,"title":1083,"slug":1084,"language":9,"level":899,"displayOrder":1085},"01a07863-da62-7735-bcaf-7c48148cda56","정도성과 극단성의 미세한 차이","jeongdoseong-geukdanseong-ui-chai",215,{"id":1087,"title":1088,"slug":1089,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1091},"01a07863-d96c-7023-bb30-3a3d8f787aa2","한글 맞춤법의 역사적 변화","hangeul-matchumbeop-ui-yeoksajeok-byeonhwa","C2",216,{"id":1093,"title":1094,"slug":1095,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1096},"01a07863-db03-771f-a039-b9257e399114","중세 한국어 문법의 현대 한국어 흔적","jungse-hangugeo-munbeop-ui-heunjeok",217,{"id":1098,"title":1099,"slug":1100,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1101},"01a07863-da9b-74e0-aa05-b70e5e015c3d","지역·세대·사용역에 따른 발음 변이","jiyeok-sedae-sayongyeok-bareum-byeoni",218,{"id":1103,"title":1104,"slug":1105,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1106},"01a07863-d8dd-7b49-bcf9-020299f60a53","고전 문헌의 말하기 등급","gojeon-munheon-ui-malhagi-deunggeup",219,{"id":1108,"title":1109,"slug":1110,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1111},"01a07863-d8e4-7f0a-9847-6e75a50aa53d","고전적 높임 표현과 현대의 잔존형","gojeonjeok-nopim-pyohyeon",220,{"id":1113,"title":1114,"slug":1115,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1116},"01a07863-d6d4-7878-ad37-a4982f125903","방언의 말하기 등급과 사회적 의미","bangeon-ui-malhagi-deunggeup",221,{"id":1118,"title":1119,"slug":1120,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1121},"01a07863-d80d-7c71-85f6-c3236a70cc6b","언어 형식의 사회적 지표성","eoneo-hyeongsik-ui-sahoejeok-jipyoseong",222,{"id":1123,"title":1124,"slug":1125,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1126},"01a07863-d737-779b-ad54-78d521a176d0","복합 사용역과 문체 혼합","bokhap-sayongyeok-gwa-munche-honhap",223,{"id":1128,"title":1129,"slug":1130,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1131},"01a07863-da4d-7c0e-aee9-47ad0c32ab41","전달 정보의 증거성과 화자 개입","jeondal-jeongbo-jeunggeoseong-hwaja-gaeip",224,{"id":1133,"title":1134,"slug":1135,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1136},"01a07863-d9f3-784c-8444-b4e48a91a5f4","인식·당위·능력 양태의 중첩","insik-dangwi-neungnyeok-yangtae-jungcheop",225,{"id":1138,"title":1139,"slug":1140,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1141},"01a07863-d87d-7421-a10d-016685c3019e","극도로 중첩된 종속 구조","geukdoro-jungcheopdoen-jongsok-gujo",226,{"id":1143,"title":1144,"slug":1145,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1146},"01a07863-db6c-76c8-9d8d-1bf0ff302356","명사구 내부의 다중 수식 범위","myeongsagu-naebu-dajung-susik-beomwi",227,{"id":1148,"title":1149,"slug":1150,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1151},"01a07863-d7a7-7713-b582-4635b340fb8c","다층 인용과 발화 책임","dachung-inyong-gwa-balhwa-chaegim",228,{"id":1153,"title":1154,"slug":1155,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1156},"01a07863-dc93-7bf7-baaf-646f405d0a93","통사적 중의성과 구조 해석","tongsajeok-junguiseong-gujo-haeseok",229,{"id":1158,"title":1159,"slug":1160,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1161},"01a07863-d747-7d02-9170-02c9242f260d","부정의 범위와 중의성","bujeong-ui-beomwi-wa-junguiseong",230,{"id":1163,"title":1164,"slug":1165,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1166},"01a07863-dc82-74cf-aed9-03ef012ba1ae","수량사의 작용역과 범위","suryangsa-ui-jagyongyeok-gwa-beomwi",231,{"id":1168,"title":1169,"slug":1170,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1171},"01a07863-d7c0-7033-8973-1acd78835224","다중 주제 구조와 화제 계층","dajung-juje-gujo-hwaje-gyecheung",232,{"id":1173,"title":1174,"slug":1175,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1176},"01a07863-db0f-7d14-b181-22045286272f","좌측·우측 전위와 담화 기능","jwacheuk-ucheuk-jeonwi",233,{"id":1178,"title":1179,"slug":1180,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1181},"01a07863-d75d-772e-9d3e-5b6275433f2d","분열문과 초점 구조","bunyeolmun-gwa-chojeom-gujo",234,{"id":1183,"title":1184,"slug":1185,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1186},"01a07863-dc88-7813-ac0c-b5506052d4fc","수사적 생략과 여백의 효과","susajeok-saengnyak-gwa-yeobaek",235,{"id":1188,"title":1189,"slug":1190,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1191},"01a07863-dc1b-7dc0-832f-4f108853f305","상호 텍스트성과 변형 인용","sangho-tekseuteuseong-byeonhyeong-inyong",236,{"id":1193,"title":1194,"slug":1195,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1196},"01a07863-d979-798b-b0e1-1f25c0511cbb","한자어 중심 문체의 압축성","hanjaeo-jungsim-munche-ui-apchukseong",237,{"id":1198,"title":1199,"slug":1200,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1201},"01a07863-d6ec-7d59-96d2-3ffd339ca6c2","법률·행정 문체의 문법","beomnyul-haengjeong-munche-ui-munbeop",238,{"id":1203,"title":1204,"slug":1205,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1206},"01a07863-d95e-724f-aebc-136eef75e32d","학술 문체의 고도 명사화","haksul-munche-ui-godo-myeongsahwa",239,{"id":1208,"title":1209,"slug":1210,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1211},"01a07863-db4f-75fe-832e-52c746aeace4","문학 서사의 시점과 화자","munhak-seosa-ui-sijeom-gwa-hwaja",240,{"id":1213,"title":1214,"slug":1215,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1216},"01a07863-da34-7109-a69e-dcc4f425ced7","자유 간접 화법과 의식의 표현","jayu-ganjeop-hwabeop",241,{"id":1218,"title":1219,"slug":1220,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1221},"01a07863-dc71-7158-bad9-cc4b5c91a482","속담·관용구의 변형과 재맥락화","sokdam-gwanyonggu-byeonhyeong",242,{"id":1223,"title":1224,"slug":1225,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1226},"01a07863-dcb3-7256-be14-3efead0203a1","의성어·의태어의 파생과 활용","uiseongeo-uitaeeo-pasaeng-hwaryong",243,{"id":1228,"title":1229,"slug":1230,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1231},"01a07863-dc69-7a26-9a3b-aaffc3c91e21","신조어의 파생 문법과 확장","sinjoeo-ui-pasaeng-munbeop",244,{"id":1233,"title":1234,"slug":1235,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1236},"01a07863-db09-7a45-a9a7-3b2525079877","중의성과 응집성을 다듬는 고급 퇴고","junguiseong-eungjipseong-gogeup-toego",245,{"id":987,"title":988,"slug":989,"seoDescription":1238,"content":1239,"language":9,"level":899,"displayOrder":990,"grammarTopics":1240,"createdAt":1246,"updatedAt":1247,"vocabularyLists":1248,"primaryTopicHub":1249,"readyImages":1251},"C1 수준에서 '-이·히·리·기-', '-아\u002F어지다', '명사+되다'로 이루어진 비인칭 피동의 형태와 정보 구조를 익히고, 행위자 생략이 결과 초점·객관성·공손성 또는 책임 회피로 읽히는 조건을 분석해 공적 안내와 사과문을 투명하게 고쳐 쓰는 방법을 배웁니다.","피동문은 행위자보다 **영향을 받은 대상이나 사건의 결과**를 앞세운다. 한국어에서는 행위자를 쉽게 생략할 수 있기 때문에 *일정이 변경되었습니다*처럼 누가 바꾸었는지 밝히지 않은 피동문이 공적 안내에서 자주 쓰인다.\n\n이런 문장을 *비인칭 피동*이라고 부를 때 ‘문장에 주어가 없다’는 뜻은 아니다. ‘일정이’가 문법적 주어이고, 변화를 일으킨 **행위자가 표현되지 않았다**는 뜻이다. 행위자 생략은 유용한 정보 구조가 될 수도 있고, 책임을 흐리는 전략이 될 수도 있다.\n\n이 글을 마치면 다음을 할 수 있다.\n\n- 피동 접미사, **-아\u002F어지다**, **명사+되다**의 기능을 구별한다.\n- 행위자 생략이 필요한 상황과 책임 회피로 읽히는 상황을 판단한다.\n- 원인·근거·행위자를 나타내는 표현을 정확히 선택한다.\n- 모호한 공지와 사과문을 책임 주체가 보이도록 고쳐 쓴다.\n\n## 1. 능동과 피동은 정보의 초점을 바꾼다\n\n능동문과 피동문은 같은 사건을 서로 다른 관점에서 조직한다.\n\n| 문장 | 문두의 초점 | 행위자 정보 |\n| --- | --- | --- |\n| **운영팀이** 일정을 변경했다. | 결정한 주체 | 명시됨 |\n| **일정이** 운영팀에 의해 변경되었다. | 영향을 받은 일정 | 명시되지만 문어적임 |\n| **일정이** 변경되었다. | 변경 결과 | 생략됨 |\n\n한국어에서는 행위자가 중요하면 첫째 능동문이 대체로 가장 간결하고 자연스럽다. 둘째 문장은 행위자를 남기면서도 대상을 화제로 삼아야 하는 법률·행정 문맥에서 쓸 수 있다. 셋째 문장은 결과만 중요하거나 행위자를 이미 알 때 적합하지만, 결정권자를 알아야 하는 상황에서는 정보가 부족하다.\n\n:::note\n피동문 자체가 책임 회피인 것은 아니다. 책임 회피 여부는 **청자가 행위자를 알아야 하는가**, **화자가 알면서도 숨겼는가**, **행위자 생략으로 이익을 얻는 주체가 있는가**를 함께 보아 판단한다.\n:::\n\n## 2. 한국어 피동을 만드는 주요 형식\n\n| 형식 | 예 | 특징 |\n| --- | --- | --- |\n| 피동 접미사 **-이·히·리·기-** | 보이다, 닫히다, 열리다, 안기다 | 어휘마다 결합 가능성이 달라 사전 확인이 필요 |\n| **-아\u002F어지다** | 만들어지다, 밝혀지다, 정해지다 | 과정이나 결과 상태를 부각 |\n| **명사+되다** | 결정되다, 확인되다, 공개되다 | 행정·보도·학술 문체에서 생산적 |\n\n피동 접미사는 아무 동사에나 자유롭게 붙일 수 없다. *잡히다, 읽히다, 보이다*처럼 형태와 뜻이 굳은 단어는 사전의 문형을 확인해야 한다. 같은 형태가 여러 기능을 가질 수도 있다. **읽히다**는 *이 책은 쉽게 읽힌다*에서는 피동·가능에 가깝고, *교사가 학생에게 책을 읽혔다*에서는 사동이다.\n\n**-게 되다**는 피동과 구별해야 한다. *새 사업을 맡게 되었다*는 외부 상황이나 변화의 결과로 그 일을 맡았다는 뜻이지, ‘맡다’의 피동형은 아니다.\n\n:::warning\n이미 피동 의미를 가진 형태에 **-아\u002F어지다**를 불필요하게 겹치지 않는다. *보여지다, 쓰여지다*보다 문맥에 따라 **보이다, 쓰이다**가 간결하다. 다만 모든 ‘-아\u002F어지다’를 기계적으로 지우지 말고 실제 의미와 사전 용례를 확인한다.\n:::\n\n## 3. 행위자를 생략해도 자연스러운 상황\n\n행위자보다 과정이나 결과가 중요할 때 피동은 효율적이다.\n\n- **행위자를 모를 때:** *새벽에 창고 문이 열렸다.*\n- **행위자가 일반적이거나 중요하지 않을 때:** *이 제품은 여러 나라에서 판매된다.*\n- **절차와 결과를 기술할 때:** *시료는 80도에서 가열된 뒤 냉각되었다.*\n- **영향을 받은 대상을 이어서 말할 때:** *도로가 통제되었다. 이 구간은 내일 다시 개방된다.*\n- **반복을 피할 때:** 앞 문장에서 조사 주체를 이미 밝혔다면 뒤 문장에서 생략할 수 있다.\n\n:::example\n*연구팀은 세 차례 실험을 실시했다. 각 시료는 같은 조건에서 가열되었고, 결과는 자동으로 기록되었다.*\n\n첫 문장에서 절차의 주체를 밝혔고, 뒤에서는 시료와 결과가 정보의 중심이므로 피동이 자연스럽다.\n:::\n\n## 4. 책임을 흐리는 피동의 신호\n\n행위자와 결정권자가 핵심 쟁점인데도 계속 생략되면 피동은 책임을 배경으로 밀어낸다.\n\n| 표현 | 드러나는 정보 | 가려지는 정보 |\n| --- | --- | --- |\n| 자료가 삭제되었습니다. | 삭제 결과 | 누가 삭제했는가 |\n| 처리 과정에서 누락이 발생했습니다. | 누락 사건 | 어떤 절차와 담당자가 실패했는가 |\n| 일정 변경이 결정되었습니다. | 결정이 존재함 | 누가 결정했는가 |\n| 규정에 따라 조정되었습니다. | 근거 규정 | 누가 규정을 해석하고 조정했는가 |\n\n**발생하다, 이루어지다, 조치되다, 결정되다** 같은 표현이 연달아 나오면 사건이 저절로 일어난 것처럼 보일 수 있다. 특히 사고 보고, 정책 변경, 사과문에서는 다음 정보를 확인해야 한다.\n\n1. 실제 행동을 한 사람이나 부서는 누구인가?\n2. 최종 결정을 내린 주체는 누구인가?\n3. 직접 원인과 제도적 배경은 무엇인가?\n4. 영향을 받은 사람에게 어떤 조치를 할 것인가?\n\n## 5. 행위자·원인·근거를 구별해 표시하기\n\n피동문 뒤의 표현이 모두 행위자를 나타내는 것은 아니다.\n\n| 표현 | 역할 | 예 |\n| --- | --- | --- |\n| **에게\u002F한테** | 생명체인 행위자 | 아이가 개에게 물렸다. |\n| **에 의해** | 공식적·추상적인 행위자 | 최종안은 위원회에 의해 승인되었다. |\n| **때문에\u002F로 인해** | 사건의 원인 | 강풍으로 인해 창문이 깨졌다. |\n| **에 따라** | 규칙·기준 | 지침에 따라 접수가 중단되었다. |\n\n*지침에 따라 중단되었다*는 중단의 근거만 제시할 뿐, 지침을 적용해 중단을 결정한 기관은 밝히지 않는다. 책임 주체가 중요하다면 *운영기관은 안전 지침에 따라 접수를 중단했다*처럼 능동문으로 쓴다.\n\n:::tip\n**무엇 때문에?**에 답하면 원인·근거이고, **누가 결정하거나 행동했는가?**에 답하면 행위자다. 두 질문의 답이 다르면 둘 다 밝혀야 한다.\n:::\n\n## 6. 공지와 사과문을 투명하게 고치기\n\n공적인 사과에서는 결과만 유감이라고 말하기보다 책임 주체, 잘못된 행동, 피해, 후속 조치를 연결한다.\n\n:::example\n**책임이 흐린 문장**\n\n*확인 과정에서 일부 신청이 누락된 것으로 파악되었으며 불편이 발생한 점에 유감을 표합니다.*\n\n**책임이 보이는 문장**\n\n*저희 운영팀이 확인 절차를 지키지 않아 일부 신청을 명단에서 누락했습니다. 피해를 입은 신청자께 사과드리며 오늘 안에 명단을 바로잡고 결과를 개별 안내하겠습니다.*\n:::\n\n두 번째 문장은 모든 문장을 능동으로 바꾼 것이 아니라, 책임이 필요한 부분에서 주체를 명시하고 조치까지 연결했다. 피해와 결과를 중심에 놓을 때는 피동을 유지할 수 있다.\n\n- *누락된 신청은 오늘 다시 심사됩니다.* → 신청 처리 결과가 초점\n- *운영팀은 누락 원인을 조사하고 재발 방지 절차를 마련하겠습니다.* → 책임과 행동이 초점\n\n## 7. 피동문 점검표\n\n| 점검 질문 | 선택 |\n| --- | --- |\n| 행위자를 모르거나 중요하지 않은가? | 피동으로 대상·결과를 앞세울 수 있다. |\n| 행위자가 앞 문장에 이미 나왔는가? | 반복을 피해 생략할 수 있다. |\n| 결정권자나 책임자가 핵심 정보인가? | 능동문으로 주체를 명시한다. |\n| 원인·근거와 행위자가 다른가? | 각각 별도로 밝힌다. |\n| ‘되다\u002F발생하다’가 반복되는가? | 실제 행동 동사와 주체를 복원한다. |\n| 사과문인가? | 잘못, 피해, 책임 주체, 후속 조치를 연결한다. |\n\n비인칭 피동은 사건의 결과를 효율적으로 조직하는 수단이다. 그러나 청자가 **누가 무엇을 결정하고 실행했는지** 알아야 한다면 행위자 생략은 중립적이지 않다. 정보의 초점과 책임의 필요를 함께 고려해 능동과 피동을 선택해야 한다.",[1241],{"id":1242,"name":1243,"level":899,"language":9,"isCompleted":1244,"completionPercentage":1245,"totalExercises":36,"completedExercises":1245},"01a09c0b-58ce-784d-8c68-fb667fbd2419","피동·사동과 책임의 범위",false,0,"2026-09-06T20:23:24+00:00","2026-10-11T12:53:37+00:00",[],{"name":1243,"slug":1250,"language":9},"pidong-sadong-chaegim-beomwi-c1",[],{"id":1242,"name":1243,"slug":1250,"language":9,"level":899,"introduction":1253,"lessonCount":16,"totalExercises":36,"objectives":1254,"prerequisites":1258,"lessons":1261},"피동과 사동을 단순한 형태 변환이 아니라 책임과 관점의 선택으로 읽는 길입니다. 행위자가 생략된 피동을 먼저 분석하고, 이어 사동 관계에서 결정·실행·통제의 책임을 구별합니다.",[1255,1256,1257],"피동문의 행위자 생략이 정보 구조인지 책임 회피인지 판단할 수 있다.","사동주와 피사동주의 역할·선택권·책임을 구별할 수 있다.","공지와 조직 담화에서 책임 주체가 드러나는 문장으로 고칠 수 있다.",[1259,1260],"피동·사동의 기본 형식과 조사 결합을 안다.","능동문에서 행위자와 영향을 받은 대상을 찾을 수 있다.",[1262,1277],{"id":987,"contentId":1263,"slug":989,"title":988,"level":899,"summary":1264,"order":11,"exercises":1265},"pg_ebe8edc1-4f50-4233-8d32-363a262da3bb","비인칭 피동에서 생략된 행위자를 찾아 유용한 결과 초점과 책임 회피를 구별한다.",[1266,1270,1273],{"id":1267,"title":1268,"order":1245,"type":1269},"01a07863-e1ae-77c8-9955-3095c183f9de","피동 형식과 의미 역할 가려내기","word_select",{"id":1271,"title":1272,"order":11,"type":1269},"01a07863-e1c6-7780-970d-9ee35ad78e1e","Managing focus and responsibility in public writing",{"id":1274,"title":1275,"order":16,"type":1276},"01a07863-e1e1-7007-956e-7f2d25386f65","Build well-formed passive sentences","sentence_builder",{"id":992,"contentId":1278,"slug":994,"title":993,"level":899,"summary":1279,"order":16,"exercises":1280},"pg_f8705274-5294-49c9-b646-525586a94926","사동주와 피사동주의 통제·선택권을 분석해 결정·실행·결과의 책임을 나누어 표현한다.",[1281,1284,1287],{"id":1282,"title":1283,"order":1245,"type":1269},"01a07864-11bf-78e1-8062-a99131b21cd3","Causative forms and causee particles",{"id":1285,"title":1286,"order":11,"type":1269},"01a07864-11db-72a3-8b24-348934d12650","Control type and scope of responsibility",{"id":1288,"title":1289,"order":16,"type":1276},"01a07864-11f6-77a8-ad4f-aae1be9e6ecc","Build causation and responsibility",[1291,1297,1301],{"@id":1292,"@type":1293,"id":1267,"grammarPage":1294,"title":1268,"instructions":1295,"displayOrder":1245,"type":1269,"questionCount":71,"blankCount":71,"isCompleted":1244,"ogImageUrl":1296},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a07863-e1ae-77c8-9955-3095c183f9de","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a07863-d70b-7796-861c-b6fde39f3320","문맥에 맞는 피동 형식이나 행위자·원인·근거 표현을 고르세요.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_13b3a502-6cc4-4e23-ada4-1ad7d375eed2_hero.webp?v=1788726206",{"@id":1298,"@type":1293,"id":1271,"grammarPage":1294,"title":1272,"instructions":1299,"displayOrder":11,"type":1269,"questionCount":76,"blankCount":86,"isCompleted":1244,"ogImageUrl":1300},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a07863-e1c6-7780-970d-9ee35ad78e1e","Choose the active or passive form and particles that fit each document’s Korean discourse, information focus, and accountability requirements.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_7e25fc27-553d-4345-bcee-31421d027b39_hero.webp?v=1788726206",{"@id":1302,"@type":1293,"id":1274,"grammarPage":1294,"title":1275,"instructions":1303,"displayOrder":16,"type":1276,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":1244,"ogImageUrl":1304},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a07863-e1e1-7007-956e-7f2d25386f65","Arrange the tiles to match the stated meaning and information focus. Each question includes two tiles that you do not need.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_7ce9876f-9a1e-4172-8d0e-8b50110d4278_hero.webp?v=1788726206",{"id":1267,"grammarPage":1294,"title":1268,"instructions":1295,"seoTitle":1306,"seoDescription":1307,"displayOrder":1245,"type":1269,"questions":1308,"ogImageUrl":1296},"피동 형식과 행위자·원인 표현 가려내기","닫히다, 정해지다 같은 피동 형식과 행위자, 원인, 근거를 나타내는 표현을 문맥에 맞게 고르는 빈칸 연습이에요. 센서 작동 순간 자동으로 닫힌 출입문, 협의 끝에 정해진 평가 기준처럼 사건의 의미 역할을 가려내요. 누가 한 일인지와 무엇 때문인지를 문장에서 구별해요.",[1309],{"id":1310,"sentenceTemplate":1311,"displayOrder":1245,"explanation":1312,"exampleSentence":1313,"blanks":1314},"01a07863-e1ae-7a30-9955-3095c48833be","센서가 작동한 바로 그 순간 출입문이 자동으로 __1__.","‘닫히다’는 ‘닫다’에 피동 접미사 ‘-히-’가 결합한 피동사이다. 이미 피동인 ‘닫히다’에 ‘-어지다’를 다시 붙이지 않는다.","강한 바람이 불자 방화문이 저절로 닫혔다.",[1315],{"id":1316,"blankNumber":11,"options":1317},"01a07863-e1ae-79dc-9955-3095c3bc9e15",[1318,1322,1325],{"id":1319,"optionText":1320,"isCorrect":1321,"displayOrder":1245},"01a07863-e1ae-7948-9955-3095c1d7d42d","닫혔다",true,{"id":1323,"optionText":1324,"isCorrect":1244,"displayOrder":11},"01a07863-e1ae-798c-9955-3095c2bbfd7a","닫혀졌다",{"id":1326,"optionText":1327,"isCorrect":1244,"displayOrder":16},"01a07863-e1ae-79b8-9955-3095c2f7abf8","닫게 되었다",{"html":1329,"toc":1330},"\u003Cp>피동문은 행위자보다 \u003Cstrong>영향을 받은 대상이나 사건의 결과\u003C\u002Fstrong>를 앞세운다. 한국어에서는 행위자를 쉽게 생략할 수 있기 때문에 \u003Cem>일정이 변경되었습니다\u003C\u002Fem>처럼 누가 바꾸었는지 밝히지 않은 피동문이 공적 안내에서 자주 쓰인다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>이런 문장을 \u003Cem>비인칭 피동\u003C\u002Fem>이라고 부를 때 ‘문장에 주어가 없다’는 뜻은 아니다. ‘일정이’가 문법적 주어이고, 변화를 일으킨 \u003Cstrong>행위자가 표현되지 않았다\u003C\u002Fstrong>는 뜻이다. 행위자 생략은 유용한 정보 구조가 될 수도 있고, 책임을 흐리는 전략이 될 수도 있다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>이 글을 마치면 다음을 할 수 있다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>피동 접미사, \u003Cstrong>-아\u002F어지다\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>명사+되다\u003C\u002Fstrong>의 기능을 구별한다.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>행위자 생략이 필요한 상황과 책임 회피로 읽히는 상황을 판단한다.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>원인·근거·행위자를 나타내는 표현을 정확히 선택한다.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>모호한 공지와 사과문을 책임 주체가 보이도록 고쳐 쓴다.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"section\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>능동과 피동은 정보의 초점을 바꾼다\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>능동문과 피동문은 같은 사건을 서로 다른 관점에서 조직한다.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>문장\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>문두의 초점\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>행위자 정보\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>운영팀이\u003C\u002Fstrong> 일정을 변경했다.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>결정한 주체\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>명시됨\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>일정이\u003C\u002Fstrong> 운영팀에 의해 변경되었다.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>영향을 받은 일정\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>명시되지만 문어적임\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>일정이\u003C\u002Fstrong> 변경되었다.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>변경 결과\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>생략됨\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>한국어에서는 행위자가 중요하면 첫째 능동문이 대체로 가장 간결하고 자연스럽다. 둘째 문장은 행위자를 남기면서도 대상을 화제로 삼아야 하는 법률·행정 문맥에서 쓸 수 있다. 셋째 문장은 결과만 중요하거나 행위자를 이미 알 때 적합하지만, 결정권자를 알아야 하는 상황에서는 정보가 부족하다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>피동문 자체가 책임 회피인 것은 아니다. 책임 회피 여부는 \u003Cstrong>청자가 행위자를 알아야 하는가\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>화자가 알면서도 숨겼는가\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>행위자 생략으로 이익을 얻는 주체가 있는가\u003C\u002Fstrong>를 함께 보아 판단한다.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-2\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>한국어 피동을 만드는 주요 형식\u003C\u002Fh2>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>형식\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>예\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>특징\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>피동 접미사 \u003Cstrong>-이·히·리·기-\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>보이다, 닫히다, 열리다, 안기다\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>어휘마다 결합 가능성이 달라 사전 확인이 필요\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>-아\u002F어지다\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>만들어지다, 밝혀지다, 정해지다\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>과정이나 결과 상태를 부각\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>명사+되다\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>결정되다, 확인되다, 공개되다\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>행정·보도·학술 문체에서 생산적\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>피동 접미사는 아무 동사에나 자유롭게 붙일 수 없다. \u003Cem>잡히다, 읽히다, 보이다\u003C\u002Fem>처럼 형태와 뜻이 굳은 단어는 사전의 문형을 확인해야 한다. 같은 형태가 여러 기능을 가질 수도 있다. \u003Cstrong>읽히다\u003C\u002Fstrong>는 \u003Cem>이 책은 쉽게 읽힌다\u003C\u002Fem>에서는 피동·가능에 가깝고, \u003Cem>교사가 학생에게 책을 읽혔다\u003C\u002Fem>에서는 사동이다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>-게 되다\u003C\u002Fstrong>는 피동과 구별해야 한다. \u003Cem>새 사업을 맡게 되었다\u003C\u002Fem>는 외부 상황이나 변화의 결과로 그 일을 맡았다는 뜻이지, ‘맡다’의 피동형은 아니다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>이미 피동 의미를 가진 형태에 \u003Cstrong>-아\u002F어지다\u003C\u002Fstrong>를 불필요하게 겹치지 않는다. \u003Cem>보여지다, 쓰여지다\u003C\u002Fem>보다 문맥에 따라 \u003Cstrong>보이다, 쓰이다\u003C\u002Fstrong>가 간결하다. 다만 모든 ‘-아\u002F어지다’를 기계적으로 지우지 말고 실제 의미와 사전 용례를 확인한다.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-3\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>행위자를 생략해도 자연스러운 상황\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>행위자보다 과정이나 결과가 중요할 때 피동은 효율적이다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>행위자를 모를 때:\u003C\u002Fstrong> \u003Cem>새벽에 창고 문이 열렸다.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>행위자가 일반적이거나 중요하지 않을 때:\u003C\u002Fstrong> \u003Cem>이 제품은 여러 나라에서 판매된다.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>절차와 결과를 기술할 때:\u003C\u002Fstrong> \u003Cem>시료는 80도에서 가열된 뒤 냉각되었다.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>영향을 받은 대상을 이어서 말할 때:\u003C\u002Fstrong> \u003Cem>도로가 통제되었다. 이 구간은 내일 다시 개방된다.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>반복을 피할 때:\u003C\u002Fstrong> 앞 문장에서 조사 주체를 이미 밝혔다면 뒤 문장에서 생략할 수 있다.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cem>연구팀은 세 차례 실험을 실시했다. 각 시료는 같은 조건에서 가열되었고, 결과는 자동으로 기록되었다.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>첫 문장에서 절차의 주체를 밝혔고, 뒤에서는 시료와 결과가 정보의 중심이므로 피동이 자연스럽다.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-4\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>책임을 흐리는 피동의 신호\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>행위자와 결정권자가 핵심 쟁점인데도 계속 생략되면 피동은 책임을 배경으로 밀어낸다.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>표현\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>드러나는 정보\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>가려지는 정보\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>자료가 삭제되었습니다.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>삭제 결과\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>누가 삭제했는가\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>처리 과정에서 누락이 발생했습니다.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>누락 사건\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>어떤 절차와 담당자가 실패했는가\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>일정 변경이 결정되었습니다.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>결정이 존재함\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>누가 결정했는가\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>규정에 따라 조정되었습니다.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>근거 규정\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>누가 규정을 해석하고 조정했는가\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>\u003Cstrong>발생하다, 이루어지다, 조치되다, 결정되다\u003C\u002Fstrong> 같은 표현이 연달아 나오면 사건이 저절로 일어난 것처럼 보일 수 있다. 특히 사고 보고, 정책 변경, 사과문에서는 다음 정보를 확인해야 한다.\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>실제 행동을 한 사람이나 부서는 누구인가?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>최종 결정을 내린 주체는 누구인가?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>직접 원인과 제도적 배경은 무엇인가?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>영향을 받은 사람에게 어떤 조치를 할 것인가?\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Ch2 id=\"section-5\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>행위자·원인·근거를 구별해 표시하기\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>피동문 뒤의 표현이 모두 행위자를 나타내는 것은 아니다.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>표현\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>역할\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>예\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>에게\u002F한테\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>생명체인 행위자\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>아이가 개에게 물렸다.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>에 의해\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>공식적·추상적인 행위자\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>최종안은 위원회에 의해 승인되었다.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>때문에\u002F로 인해\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>사건의 원인\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>강풍으로 인해 창문이 깨졌다.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>에 따라\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>규칙·기준\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>지침에 따라 접수가 중단되었다.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>\u003Cem>지침에 따라 중단되었다\u003C\u002Fem>는 중단의 근거만 제시할 뿐, 지침을 적용해 중단을 결정한 기관은 밝히지 않는다. 책임 주체가 중요하다면 \u003Cem>운영기관은 안전 지침에 따라 접수를 중단했다\u003C\u002Fem>처럼 능동문으로 쓴다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>**무엇 때문에?**에 답하면 원인·근거이고, **누가 결정하거나 행동했는가?**에 답하면 행위자다. 두 질문의 답이 다르면 둘 다 밝혀야 한다.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-6\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>공지와 사과문을 투명하게 고치기\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>공적인 사과에서는 결과만 유감이라고 말하기보다 책임 주체, 잘못된 행동, 피해, 후속 조치를 연결한다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>책임이 흐린 문장\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>확인 과정에서 일부 신청이 누락된 것으로 파악되었으며 불편이 발생한 점에 유감을 표합니다.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>책임이 보이는 문장\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>저희 운영팀이 확인 절차를 지키지 않아 일부 신청을 명단에서 누락했습니다. 피해를 입은 신청자께 사과드리며 오늘 안에 명단을 바로잡고 결과를 개별 안내하겠습니다.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>두 번째 문장은 모든 문장을 능동으로 바꾼 것이 아니라, 책임이 필요한 부분에서 주체를 명시하고 조치까지 연결했다. 피해와 결과를 중심에 놓을 때는 피동을 유지할 수 있다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cem>누락된 신청은 오늘 다시 심사됩니다.\u003C\u002Fem> → 신청 처리 결과가 초점\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cem>운영팀은 누락 원인을 조사하고 재발 방지 절차를 마련하겠습니다.\u003C\u002Fem> → 책임과 행동이 초점\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"section-7\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">7.\u003C\u002Fspan>피동문 점검표\u003C\u002Fh2>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>점검 질문\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>선택\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>행위자를 모르거나 중요하지 않은가?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>피동으로 대상·결과를 앞세울 수 있다.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>행위자가 앞 문장에 이미 나왔는가?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>반복을 피해 생략할 수 있다.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>결정권자나 책임자가 핵심 정보인가?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>능동문으로 주체를 명시한다.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>원인·근거와 행위자가 다른가?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>각각 별도로 밝힌다.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>‘되다\u002F발생하다’가 반복되는가?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>실제 행동 동사와 주체를 복원한다.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>사과문인가?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>잘못, 피해, 책임 주체, 후속 조치를 연결한다.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>비인칭 피동은 사건의 결과를 효율적으로 조직하는 수단이다. 그러나 청자가 \u003Cstrong>누가 무엇을 결정하고 실행했는지\u003C\u002Fstrong> 알아야 한다면 행위자 생략은 중립적이지 않다. 정보의 초점과 책임의 필요를 함께 고려해 능동과 피동을 선택해야 한다.\u003C\u002Fp>\n",[1331,1335,1339,1343,1347,1351,1355],{"id":1332,"text":1333,"depth":16,"number":1334},"section","능동과 피동은 정보의 초점을 바꾼다","1",{"id":1336,"text":1337,"depth":16,"number":1338},"section-2","한국어 피동을 만드는 주요 형식","2",{"id":1340,"text":1341,"depth":16,"number":1342},"section-3","행위자를 생략해도 자연스러운 상황","3",{"id":1344,"text":1345,"depth":16,"number":1346},"section-4","책임을 흐리는 피동의 신호","4",{"id":1348,"text":1349,"depth":16,"number":1350},"section-5","행위자·원인·근거를 구별해 표시하기","5",{"id":1352,"text":1353,"depth":16,"number":1354},"section-6","공지와 사과문을 투명하게 고치기","6",{"id":1356,"text":1357,"depth":16,"number":1358},"section-7","피동문 점검표","7"]