[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-ko":3,"grammar-pages-ko":4,"grammar-page-ko-chugyakdoen-gwanhyeongjeol":1237,"grammar-lesson-path-ko-chugyakdoen-gwanhyeongjeol-gwanhyeongjeol-bogwon-myeongsahwa-c1":1252,"grammar-exercises-by-page-01a07863-d794-7f75-935a-8e0726cf8ead":1303,"grammar-quick-check-01a07863-d794-7f75-935a-8e0726cf8ead":1318,"grammar-lesson-body-01a07863-d794-7f75-935a-8e0726cf8ead-3cv19egkdd":1341},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,207,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,418,423,428,433,438,443,448,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,579,584,589,594,599,604,609,614,619,624,629,634,639,644,649,654,659,664,669,674,679,685,690,695,700,705,710,715,720,725,730,735,740,745,750,755,760,765,770,775,780,785,790,795,800,805,810,815,820,825,830,835,840,845,850,855,860,865,870,875,880,885,890,895,901,906,911,916,921,926,931,936,941,946,951,956,961,966,971,976,981,986,991,996,1001,1006,1011,1016,1021,1026,1031,1036,1041,1046,1051,1056,1061,1066,1071,1076,1081,1086,1092,1097,1102,1107,1112,1117,1122,1127,1132,1137,1142,1147,1152,1157,1162,1167,1172,1177,1182,1187,1192,1197,1202,1207,1212,1217,1222,1227,1232],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a07863-d965-7a9c-bf2c-49cbd07db13c","한글 자모와 음절 구성","hangeul-jamo-wa-eumjeol-guseong","ko","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a07863-d8b3-7f8a-8a0a-eaf0cecae52e","기본 모음과 결합 모음","gibon-moeum-gwa-gyeolhap-moeum",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a07863-d8af-71a8-8c45-1a8a3f76a5cd","기본 자음과 쌍자음","gibon-jaeum-gwa-ssangjaeum",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a07863-d779-7ddb-b211-4130338ba266","초성·중성·종성의 음절 블록","choseong-jungseong-jongseong-eumjeol-beullok",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a07863-d6e6-7b43-bad6-c5f0f3ff5ad4","받침의 기본 발음","batchim-ui-gibon-bareum",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a07863-d822-780c-a131-d44759e4e9c6","음절 경계의 연음","eumjeol-gyeonggye-ui-yeoneum",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a07863-dbdf-76ae-99a4-5c1644a86df2","평음·격음·된소리의 구별","pyeongeum-gyeogeum-doensori-gubyeol",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a07863-d7d4-7067-9509-6c61439e1ace","단어와 조사의 기본 띄어쓰기","daneo-wa-josa-ui-gibon-ttieosseugi",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a07863-d973-7199-a2b4-85421b555db6","한국어의 기본 문장 어순","hangugeo-ui-gibon-munjang-eosun",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a07863-dac9-7be9-b577-ff00788f6837","주어 생략과 문맥","jueo-saengnyak-gwa-munmaek",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a07863-db67-7005-87b1-a94c56ae3f6b","명사 서술문 '-이에요\u002F예요'","myeongsa-seosulmun-ieyo-yeyo",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a07863-d73f-7a06-b6b5-4462e5d1c7fb","복수 표지 '-들'","boksu-pyoji-deul",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a07863-dadd-79f2-a39e-19c30614126f","주제 조사 '-은\u002F는'","juje-josa-eun-neun",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a07863-dad0-7378-8110-a818eeec8bb0","주격 조사 '-이\u002F가'","jugyeok-josa-i-ga",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a07863-db38-792a-bb33-9f63f55ac42a","목적격 조사 '-을\u002F를'","mokjeokgyeok-josa-eul-reul",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a07863-da2d-7aff-8d16-c2b0aeb26123","장소 조사 '-에'와 '-에서'","jangso-josa-e-wa-eseo",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a07863-dc7c-7e61-8943-71bd0394980e","소유와 관계의 '-의'","soyugwa-gwangye-ui-ui",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a07863-db8d-7e59-a312-9ec455b08473","나열의 '-와\u002F과', '-(이)랑'","nayeol-ui-wa-gwa-irang",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a07863-d78e-708d-b455-b80e6ea2dd70","추가의 '-도'와 한정의 '-만'","chuga-ui-do-wa-hanjeong-ui-man",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a07863-d9e1-7970-b6e6-90017f095802","이것·그것·저것과 이·그·저","igeot-geugeot-jeogeot",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a07863-d8a9-7db7-bcc0-28bc09869d8d","기본 인칭 대명사","gibon-inching-daemyeongsa",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a07863-d981-7437-823a-919bd3eed1cf","한자어 수사","hanjaeo-susa",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a07863-d901-77c8-b64a-c50ec0940823","고유어 수사","goyueo-susa",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a07863-d89e-762e-819c-9cbd4958a11f","기본 단위성 의존 명사","gibon-danwiseong-uijon-myeongsa",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a07863-dc5a-7525-b059-2ed1b8b2221b","시간·날짜·나이·가격 말하기","sigan-naljja-nai-gagyeok-malhagi",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a07863-dcdb-7304-9758-3f3e2c62e6f1","용언의 기본형과 어간","yongeon-ui-gibonhyeong-gwa-eogan",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a07863-d802-7493-b118-bc32fc44783b","동사와 형용사의 서술 기능","dongsa-wa-hyeongyongsa-ui-seosul",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a07863-d6b2-70ba-9fab-f0439f2714ef","'-아요\u002F어요' 현재형","ayo-eoyo-hyeonjaehyeong",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a07863-d937-732f-a522-5a91bb5bd3f4","'하다' 용언의 활용","hada-yongeon-ui-hwaryong",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a07863-db2d-7732-83ce-5f7a2fbd9b98","모음 축약의 기초","moeum-chugyak-ui-gicho",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a07863-da0d-76ea-a9ed-0379b45b5b3c","존재와 소유의 '있다\u002F없다'","itda-eopda",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a07863-db61-7677-ab21-8b7937bed18d","명사 부정 '-이\u002F가 아니에요'","myeongsa-bujeong-anieyo",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a07863-daa2-7432-bce4-b46d237714c6","짧은 부정 '안'","jjalbeun-bujeong-an",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a07863-dbc0-7453-b134-a1b4a46fcba4","판정 의문문과 억양","panjeong-uimunmun-gwa-eogyang",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a07863-dba9-7756-9901-44ed2f65d3c5","누구·무엇·어디·언제 묻기","nugu-mueot-eodi-eonje-mutgi",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a07863-d949-733a-b55f-52671214521e","해요체의 기본","haeyoche-ui-gibon",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a07863-da07-718d-a735-fddfd295a0b8","이름·호칭·직함으로 부르기","ireum-hoching-jikham",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a07863-d764-7b0a-be56-ffe385bc0c94","부탁의 '-아\u002F어 주세요'","butak-ui-a-eo-juseyo",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":10,"displayOrder":201},"01a07863-d9bd-7f86-b983-53adc1bc2192","희망의 '-고 싶다'","huimang-ui-go-sipda",39,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":9,"level":10,"displayOrder":206},"01a07863-d79b-7eea-b728-9f85185f6b56","출발점과 도착점 '-에서\u002F부터…까지'","chulbaljeom-dochakjeom-eseo-buteo-kkaji",40,{"id":208,"title":209,"slug":210,"language":9,"level":211,"displayOrder":212},"01a07863-d7fc-76aa-a3c6-d4ce9b8c5d55","된소리되기의 기본 규칙","doensoridoegi-ui-gibon-gyuchik","A2",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":211,"displayOrder":217},"01a07863-d6f4-7b4f-90ee-0462e256efea","비음화와 유음화","bieumhwa-wa-yueumhwa",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":211,"displayOrder":222},"01a07863-d9a3-7500-bfd7-2b1591bc66bb","'ㅎ'의 탈락과 거센소리화","hieut-tallak-gwa-geosensorihwa",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":211,"displayOrder":227},"01a07863-d72f-7222-b7b0-05f77dba68b3","복합 받침의 발음","bokhap-batchim-ui-bareum",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":211,"displayOrder":232},"01a07863-d7ef-7dec-a7d1-93eb24e9d8ee","'ㄷ' 불규칙 활용","digeut-bulgyuchik-hwaryong",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":211,"displayOrder":237},"01a07863-d6fa-7009-9ea0-21e78868dfb2","'ㅂ' 불규칙 활용","bieup-bulgyuchik-hwaryong",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":211,"displayOrder":242},"01a07863-dbf7-78f5-b923-815cc03a1824","'르' 불규칙 활용","reu-bulgyuchik-hwaryong",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":211,"displayOrder":247},"01a07863-d6ab-7aa1-a11a-2ab40be93a6a","'-았\u002F었-' 과거 시제","at-eot-gwageo-sije",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":211,"displayOrder":252},"01a07863-d81c-7614-86f3-5f5fb1c12c69","'-(으)ㄹ 거예요' 미래 표현","eul-geoyeyo-mirae-pyohyeon",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":211,"displayOrder":257},"01a07863-d8d7-72df-81c4-d23fc7143cf9","'-고 있다' 진행상","go-itda-jinhaengsang",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":211,"displayOrder":262},"01a07863-da46-7ed7-bda4-a0e75111ad1b","'-(으)ㄴ 적이 있다' 경험","jeogi-itda-gyeongheom",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":211,"displayOrder":267},"01a07863-d88f-7cc0-9aa7-a29fd586b720","'-기 전에'와 '-(으)ㄴ 후에'","gi-jeone-wa-eun-hue",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":211,"displayOrder":272},"01a07863-d8be-7e4f-b1d9-1aae530b50cf","기간의 '동안'과 '내내'","gigan-ui-dongan-gwa-naenae",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":211,"displayOrder":277},"01a07863-dcc9-79d5-920a-5ea6f74ca95d","여격 조사 '-에게\u002F한테'","yeogyeok-josa-ege-hante",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":211,"displayOrder":282},"01a07863-d6da-7930-8e3f-d0fb8c57c57a","방향·수단·자격의 '-(으)로'","banghyang-sudan-jagyeok-euro",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":211,"displayOrder":287},"01a07863-d6ff-7e70-9547-9988f40131e2","비교 기준의 '-보다'","bigyo-gijun-ui-boda",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":211,"displayOrder":292},"01a07863-da40-7cbd-a3a2-3f63ae2b81d3","제한의 '-밖에'와 부정","jehan-ui-bakke-wa-bujeong",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":211,"displayOrder":297},"01a07863-d6c3-7acb-a894-697e90fcfc5c","반복 단위의 '-마다'","banbok-danwi-ui-mada",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":211,"displayOrder":302},"01a07863-da27-737c-a777-b7d60847772d","재귀 대명사 '자기'","jaegwi-daemyeongsa-jagi",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":211,"displayOrder":307},"01a07863-d6a5-7c88-8e8d-8ebe96cd6f46","'아무'와 비정칭 표현","amu-wa-bijeongching-pyohyeon",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":211,"displayOrder":312},"01a07863-d8c4-70a7-a1d5-1cec2608b6d7","긴 부정 '-지 않다'","gin-bujeong-ji-anta",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":211,"displayOrder":317},"01a07863-db94-70c5-9f4e-660f5243c762","능력 부정 '못'과 '-지 못하다'","neungnyeok-bujeong-mot",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":211,"displayOrder":322},"01a07863-d9c4-790d-8cd6-d5866e80e583","확인 의문 '-지요?'","hwagin-uimun-jiyo",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":211,"displayOrder":327},"01a07863-dc3d-76a4-806f-785d9a477773","선택 의문 '-을까요, 아니면 -을까요?'","seontaek-uimun-eulkkayo",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":211,"displayOrder":332},"01a07863-d8fb-788a-b602-efa6402db0e7","공손한 명령 '-(으)세요'","gongsonhan-myeongnyeong-euseyo",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":211,"displayOrder":337},"01a07863-da3a-7ed3-b676-8df80514697c","제안의 '-(으)ㄹ까요'","jean-ui-eulkkayo",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":211,"displayOrder":342},"01a07863-d875-77af-bd79-3cf735584cf1","건의의 '-(으)ㅂ시다'","geonui-ui-eupsida",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":211,"displayOrder":347},"01a07863-d99c-7f3e-9e30-985379ad837f","허가의 '-아\u002F어도 되다'","heoga-ui-a-eodo-doeda",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":211,"displayOrder":352},"01a07863-d888-78e4-beff-b3b89bc4ebbf","금지의 '-(으)면 안 되다'","geumji-ui-eumyeon-an-doeda",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":211,"displayOrder":357},"01a07863-dca9-7385-8dd8-938736325303","의무의 '-아\u002F어야 하다'","uimu-ui-a-eoya-hada",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":211,"displayOrder":362},"01a07863-db9a-7396-a838-e0e86e7a7740","능력과 가능성 '-(으)ㄹ 수 있다'","neungnyeok-ganeungseong-eul-su-itda",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":211,"displayOrder":367},"01a07863-d9cb-71f8-8f51-dd7c86bccb50","화자의 약속 '-(으)ㄹ게요'","hwaja-ui-yaksok-eulgeyo",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":211,"displayOrder":372},"01a07863-d920-7c19-a8c0-11f23947738e","계획의 '-(으)려고 하다'","gyehoek-ui-euryeogo-hada",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":211,"displayOrder":377},"01a07863-db86-7d89-89fc-0b71d630694b","나열과 순차의 '-고'","nayeol-gwa-suncha-ui-go",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":211,"displayOrder":382},"01a07863-da20-784e-af2a-e6b7fb39a6ad","이유와 선행의 '-아\u002F어서'","iyu-wa-seonhaeng-ui-a-eoseo",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":211,"displayOrder":387},"01a07863-d7b3-77df-9dca-9c9fbcfbf726","대조의 '-지만'","daejo-ui-jiman",76,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":9,"level":211,"displayOrder":392},"01a07863-daae-7cf4-ab06-943d93f9c416","조건의 '-(으)면'","jogeon-ui-eumyeon",77,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":9,"level":211,"displayOrder":397},"01a07863-d9db-73c3-872e-723fdb813826","이동 목적의 '-(으)러'","idong-mokjeok-ui-eureo",78,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":9,"level":211,"displayOrder":402},"01a07863-d807-7e69-b53f-2e26918c78dd","동시 행동의 '-(으)면서'","dongsi-haengdong-ui-eumyeonseo",79,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":9,"level":211,"displayOrder":407},"01a07863-d9d4-7c19-afc4-2ff35e70179b","현재 관형사형 '-는'과 '-(으)ㄴ'","hyeonjae-gwanhyeongsahyeong-neun-eun",80,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":9,"level":211,"displayOrder":412},"01a07863-d90e-7a7e-9053-e809dbde6a66","과거 관형사형 '-(으)ㄴ'","gwageo-gwanhyeongsahyeong-eun",81,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":9,"level":211,"displayOrder":417},"01a07863-d943-7552-bafb-945695d8bb80","행위의 명사화 '-기'","haengwi-ui-myeongsahwa-gi",82,{"id":419,"title":420,"slug":421,"language":9,"level":211,"displayOrder":422},"01a07863-d8a4-787b-9e5a-76ddbaba31b9","기본 간접 인용 '-다고 하다'","gibon-ganjeop-inyong-dago-hada",83,{"id":424,"title":425,"slug":426,"language":9,"level":211,"displayOrder":427},"01a07863-dabc-7109-84f9-1712ee6ff4b3","주체 높임 '-(으)시-'","juche-nopim-eusi",84,{"id":429,"title":430,"slug":431,"language":9,"level":211,"displayOrder":432},"01a07863-d996-728a-b6f2-731006eb841c","합쇼체 '-ㅂ니다\u002F습니다'","hapsyoche-mnida-seumnida",85,{"id":434,"title":435,"slug":436,"language":9,"level":211,"displayOrder":437},"01a07863-d93d-7533-8250-6c2f5f18764c","해체와 반말의 기본","haeche-wa-banmal-ui-gibon",86,{"id":439,"title":440,"slug":441,"language":9,"level":211,"displayOrder":442},"01a07863-d7e9-7bc5-bf51-e2757d93ffdc","'더'와 '가장'으로 비교하기","deo-wa-gajang-euro-bigyohagi",87,{"id":444,"title":445,"slug":446,"language":9,"level":211,"displayOrder":447},"01a07863-d85f-78f0-b441-d0f375b4ce85","'같다'와 '다르다'의 비교 표현","gatda-wa-dareuda-ui-bigyo",88,{"id":449,"title":450,"slug":451,"language":9,"level":452,"displayOrder":453},"01a07863-dccf-7155-9b8b-4ff2bf9375eb","연속 발화의 음운 변동","yeonsok-balhwa-ui-eumun-byeondong","B1",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":452,"displayOrder":458},"01a07863-dc9f-769e-a768-488d93b8647e","의존 명사와 보조 용언의 띄어쓰기","uijon-myeongsa-bojo-yongeon-ttieosseugi",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":452,"displayOrder":463},"01a07863-dc4f-751d-b6d8-02ea0da4df92","서사의 현재 시제","seosa-ui-hyeonjae-sije",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":452,"displayOrder":468},"01a07863-d699-7a6c-bc1f-47f83bb745d5","'-아\u002F어 있다' 결과상","a-eo-itda-gyeolgwansang",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":452,"displayOrder":473},"01a07863-d68c-7d94-b89f-2b20778dc8c9","'-아\u002F어 버리다' 완료와 화자 태도","a-eo-beorida-wallyo",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":452,"displayOrder":478},"01a07863-d693-70ac-b868-94f5908d21bc","'-아\u002F어 보다' 시도와 경험","a-eo-boda-sido",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":452,"displayOrder":483},"01a07863-d866-7a2e-8b80-cfd111821e16","'-게 되다' 변화와 결과","ge-doeda-byeonhwa",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":452,"displayOrder":488},"01a07863-d8d0-7b6a-aec8-4936e6960731","'-고 있는 중이다' 진행의 강조","go-inneun-jungida",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":452,"displayOrder":493},"01a07863-d82f-76d1-bcda-d8c3512057f7","의도의 '-(으)려고 하다'와 '-(으)려던 참이다'","euryeogo-hada-wa-euryeodeon-chamida",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":452,"displayOrder":498},"01a07863-d92a-73d8-9d5b-d6f1e840678d","결정의 '-기로 하다'","gyeoljeong-ui-giro-hada",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":452,"displayOrder":503},"01a07863-d8c9-7326-90b6-6f616e7d2c83","기원과 희망의 '-기를 바라다'","giwon-huimang-gireul-barada",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":452,"displayOrder":508},"01a07863-d780-7638-aa86-22c4d601d385","추측의 '-(으)ㄴ\u002F는 것 같다'","chucheuk-ui-geot-gatda",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":452,"displayOrder":513},"01a07863-da68-7f62-9969-d9f9a0157b7f","정황 판단의 '-나 보다'","jeonghwang-pandan-ui-na-boda",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":452,"displayOrder":518},"01a07863-d787-70be-bee2-c9fd4f58c17b","추측과 의지의 '-겠-'","chucheuk-uiji-ui-get",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":452,"displayOrder":523},"01a07863-d7dd-74e6-9a0e-04563eaa2061","당위의 '-(으)ㄹ 것이다'","dangwi-ui-eul-geosida",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":452,"displayOrder":528},"01a07863-d74f-7c02-8857-25dc8eebe6dc","불가피성의 '-(으)ㄹ 수밖에 없다'","bulgapisong-ui-eul-subakke-eopda",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":452,"displayOrder":533},"01a07863-dbb6-7246-bfe5-2008f6abf9ae","판단의 근거 '-(으)니까'","pandan-ui-geungeo-eunikka",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":452,"displayOrder":538},"01a07863-da1a-7719-91c8-b6148f06c992","이유의 '-기 때문에'","iyu-ui-gi-ttaemune",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":452,"displayOrder":543},"01a07863-dc60-70d7-a519-180a6184e16f","시간적 순차의 '-자'","siganjeok-suncha-ui-ja",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":452,"displayOrder":548},"01a07863-da87-7265-8795-7c35498f388b","즉시 연결 '-자마자'","jeuksi-yeongyeol-jamaja",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":452,"displayOrder":553},"01a07863-dc54-7d1c-a9f3-2b89df9b21a0","시간 배경의 '-는 동안'","sigan-baegyeong-ui-neun-dongan",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":452,"displayOrder":558},"01a07863-dcc3-730c-ba81-66fd1c204edc","양보의 '-더라도'","yangbo-ui-deorado",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":452,"displayOrder":563},"01a07863-dcd5-71d9-8755-b39832251b38","예상에 어긋나는 '-는데도'","yesang-e-eogeunnaneun-neundedo",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":452,"displayOrder":568},"01a07863-dc31-7dd6-9ee8-2c8720fc8b68","선택과 나열의 '-거나'","seontaek-nayeol-ui-geona",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":452,"displayOrder":573},"01a07863-db32-7e95-89e9-46c74502f65d","목적의 '-기 위해서'","mokjeok-ui-gi-wihaeseo",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":452,"displayOrder":578},"01a07863-db3d-7f2d-8f1d-c3bcd9021d0d","목표와 유도의 '-도록'","mokpyo-yudo-ui-dorok",114,{"id":580,"title":581,"slug":582,"language":9,"level":452,"displayOrder":583},"01a07863-db27-75e1-b6e5-f513668ccce1","미래·예정 관형사형 '-(으)ㄹ'","mirae-gwanhyeongsahyeong-eul",115,{"id":585,"title":586,"slug":587,"language":9,"level":452,"displayOrder":588},"01a07863-dca4-7419-ad77-c7d6a02553d0","의존 명사 '것'과 관형절","uijon-myeongsa-geot",116,{"id":590,"title":591,"slug":592,"language":9,"level":452,"displayOrder":593},"01a07863-d844-7ab5-a1cc-d733f9281157","가능성의 '수'와 이유의 '리'","ganeungseong-su-wa-iyu-ri",117,{"id":595,"title":596,"slug":597,"language":9,"level":452,"displayOrder":598},"01a07863-dc25-7877-b240-dfd412c2a1bd","사실과 상태의 명사화 '-(으)ㅁ'","sasil-sangtae-myeongsahwa-eum",118,{"id":600,"title":601,"slug":602,"language":9,"level":452,"displayOrder":603},"01a07863-dbe7-736a-89b9-50d1efa375aa","평서문의 간접 인용","pyeongseomun-ganjeop-inyong",119,{"id":605,"title":606,"slug":607,"language":9,"level":452,"displayOrder":608},"01a07863-dcae-7149-bec1-849ddbb001b4","의문문의 간접 인용","uimunmun-ganjeop-inyong",120,{"id":610,"title":611,"slug":612,"language":9,"level":452,"displayOrder":613},"01a07863-db5b-7c5f-867f-3e72f5953a9a","명령·청유문의 간접 인용","myeongnyeong-cheongyumun-ganjeop-inyong",121,{"id":615,"title":616,"slug":617,"language":9,"level":452,"displayOrder":618},"01a07863-d9a9-7abe-8e52-1fb0f7ac687e","회화체 인용의 줄임말","hoehwache-inyong-ui-jurimmal",122,{"id":620,"title":621,"slug":622,"language":9,"level":452,"displayOrder":623},"01a07863-dbce-7dbc-a32f-8ae0255cde5c","피동 접미사 '-이-·-히-·-리-·-기-'","pidong-jeommisa-i-hi-ri-gi",123,{"id":625,"title":626,"slug":627,"language":9,"level":452,"displayOrder":628},"01a07863-dc04-7c8b-bfcd-b9839bc8aee1","사동 접미사 '-이-·-히-·-리-·-기-·-우-·-구-·-추-'","sadong-jeommisa",124,{"id":630,"title":631,"slug":632,"language":9,"level":452,"displayOrder":633},"01a07863-d69f-7dda-a9d4-d7644f6aed50","'-아\u002F어 주다'와 수혜 구문","a-eo-juda-wa-suhye-gumun",125,{"id":635,"title":636,"slug":637,"language":9,"level":452,"displayOrder":638},"01a07863-dac3-70c2-8fdf-c18535f6353f","주체 높임의 제약","juche-nopim-ui-jeyak",126,{"id":640,"title":641,"slug":642,"language":9,"level":452,"displayOrder":643},"01a07863-dc8e-76ed-9af3-6a344373bb3a","특수 높임 어휘","teuksu-nopim-eohwi",127,{"id":645,"title":646,"slug":647,"language":9,"level":452,"displayOrder":648},"01a07863-d836-72a4-a610-6579e1012531","객체 높임 '드리다·뵙다·모시다'","gaekche-nopim-deurida-boepda-mosida",128,{"id":650,"title":651,"slug":652,"language":9,"level":452,"displayOrder":653},"01a07863-d7a1-7ec6-b4ca-20d76c327ca4","출처의 '-에게서\u002F한테서'","chulcheo-ui-egeseo-hanteseo",129,{"id":655,"title":656,"slug":657,"language":9,"level":452,"displayOrder":658},"01a07863-d828-7931-ae50-78543588fb40","'-은\u002F는'과 '-이\u002F가'의 정보 구조","eun-neun-i-ga-jeongbo-gujo",130,{"id":660,"title":661,"slug":662,"language":9,"level":452,"displayOrder":663},"01a07863-d7c6-7c2e-b478-e64924b2ae4d","담화 표지 '그런데·그래서·그러면'","damhwa-pyoji-geureonde-geuraeseo-geureomyeon",131,{"id":665,"title":666,"slug":667,"language":9,"level":452,"displayOrder":668},"01a07863-db16-7a0c-b854-fcc542939ba4","새로운 깨달음의 '-군요'","kkaedareum-ui-gunyo",132,{"id":670,"title":671,"slug":672,"language":9,"level":452,"displayOrder":673},"01a07863-d83d-7858-8833-0d39f3b6dd7c","감탄과 발견의 '-네요'","gamtan-balgyeon-ui-neyo",133,{"id":675,"title":676,"slug":677,"language":9,"level":452,"displayOrder":678},"01a07863-d6be-7b7e-b66d-5ba175f55887","배경 설명의 '-거든요'","baegyeong-seolmyeong-ui-geodeunyo",134,{"id":680,"title":681,"slug":682,"language":9,"level":683,"displayOrder":684},"01a07863-db55-7a10-9e7e-fa7838f82878","문장 억양과 화자 태도","munjang-eogyang-gwa-hwaja-taedo","B2",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":683,"displayOrder":689},"01a07863-d711-75bb-a8a2-e9f58feada9d","보조 용언의 붙여쓰기와 띄어쓰기","bojo-yongeon-buchyeosseugi-ttieosseugi",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":683,"displayOrder":694},"01a07863-d9b7-713f-84b3-8ae9c967c606","회상의 '-던'과 완료의 '-았\u002F었던'","hoesang-ui-deon-gwa-at-eotdeon",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":683,"displayOrder":699},"01a07863-d9b0-75b6-990f-17bc7658b52f","회상 증거의 '-더-'","hoesang-jeunggeo-ui-deo",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":683,"displayOrder":704},"01a07863-d6c9-7043-9928-0449a0d6df90","반복·지속·완료의 상적 대립","banbok-jisok-wallyo-sangjeok-daerip",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":683,"displayOrder":709},"01a07863-d914-7b11-a657-fe923f76445d","과거 시점의 예정과 의도","gwageo-sijeom-ui-yejeong-gwa-uido",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":683,"displayOrder":714},"01a07863-dbaf-7c5d-a3cc-6143cf70cc17","외양 근거의 '-(으)ㄴ\u002F는 모양이다'","oeyang-geungeo-ui-moyangida",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":683,"displayOrder":719},"01a07863-dce1-700e-94ab-2d6094ac5f54","유사성과 추정의 '-(으)ㄴ\u002F는 듯하다'","yusaseong-chujeong-ui-deuthada",142,{"id":721,"title":722,"slug":723,"language":9,"level":683,"displayOrder":724},"01a07863-d930-7e18-9fdf-31494c849373","규범적 가능성의 '-법하다'","gyubeomjeok-ganeungseong-beophada",143,{"id":726,"title":727,"slug":728,"language":9,"level":683,"displayOrder":729},"01a07863-d908-71e3-84e1-b7005b284694","과거 추측 '-았\u002F었을 것이다'","gwageo-chucheuk-at-eosseul-geosida",144,{"id":731,"title":732,"slug":733,"language":9,"level":683,"displayOrder":734},"01a07863-d9ed-79d7-986c-ce259c11aa71","일보 직전의 '-(으)ㄹ 뻔하다'","ilbo-jikjeon-ui-eul-ppeonhada",145,{"id":736,"title":737,"slug":738,"language":9,"level":683,"displayOrder":739},"01a07863-dc0f-7521-a0f7-5fa560af450c","사후 판단의 '-(으)ㄹ걸 그랬다'","sahu-pandan-ui-eulgeol-geuraetda",146,{"id":741,"title":742,"slug":743,"language":9,"level":683,"displayOrder":744},"01a07863-d6b8-7c6b-84df-fac264a46e76","배경·대조·전제의 '-는데'","baegyeong-daejo-jeonje-ui-neunde",147,{"id":746,"title":747,"slug":748,"language":9,"level":683,"displayOrder":749},"01a07863-d91a-7700-b335-1b32ea223d23","관찰 후 변화의 '-더니'","gwanchal-hu-byeonhwa-ui-deoni",148,{"id":751,"title":752,"slug":753,"language":9,"level":683,"displayOrder":754},"01a07863-da13-7f13-9c3e-252dc5711247","이유 선택의 '-느니'","iyu-seontaek-ui-neuni",149,{"id":756,"title":757,"slug":758,"language":9,"level":683,"displayOrder":759},"01a07863-da5b-7f24-b3b7-5d5c8170ca8a","정도와 근거의 '-(으)ㄹ 만큼'","jeongdo-geungeo-ui-eul-mankeum",150,{"id":761,"title":762,"slug":763,"language":9,"level":683,"displayOrder":764},"01a07863-d84a-7f59-bd27-318d56597fe9","강한 양보의 '-(으)ㄹ지라도'","ganghan-yangbo-ui-euljirado",151,{"id":766,"title":767,"slug":768,"language":9,"level":683,"displayOrder":769},"01a07863-dbd7-734d-be18-d7d788ee6ccf","'뿐만 아니라'와 '는 물론'","ppunman-anira-neun-mullon",152,{"id":771,"title":772,"slug":773,"language":9,"level":683,"displayOrder":774},"01a07863-d6cf-7503-8908-9478343e4f2a","반대 결과의 '-기는커녕'","bandae-gyeolgwa-ui-gineunkeonyeong",153,{"id":776,"title":777,"slug":778,"language":9,"level":683,"displayOrder":779},"01a07863-db7f-7970-96e6-40b67481f0df","내포 관형절과 관계 관형절","naepo-gwanhyeongjeol-gwangye-gwanhyeongjeol",154,{"id":781,"title":782,"slug":783,"language":9,"level":683,"displayOrder":784},"01a07863-dafd-7b08-9085-b396a41547bc","중첩된 관형어와 수식 범위","jungcheopdoen-gwanhyeongeo-susik-beomwi",155,{"id":786,"title":787,"slug":788,"language":9,"level":683,"displayOrder":789},"01a07863-dc9a-7158-a028-961cb4d1bf22","의존 명사 '바·차·터'","uijon-myeongsa-ba-cha-teo",156,{"id":791,"title":792,"slug":793,"language":9,"level":683,"displayOrder":794},"01a07863-d896-7a38-8919-a412fcce6908","'-기'와 '-(으)ㅁ' 명사화의 차이","gi-wa-eum-myeongsahwa-ui-chai",157,{"id":796,"title":797,"slug":798,"language":9,"level":683,"displayOrder":799},"01a07863-da6f-72ae-a853-5ee84959e034","전해 듣기의 '-대요'","jeonhae-deutgi-ui-daeyo",158,{"id":801,"title":802,"slug":803,"language":9,"level":683,"displayOrder":804},"01a07863-dc77-76f7-91a4-9b5adf559a66","소문과 전달의 '-다더라'","somun-jeondal-ui-dadeora",159,{"id":806,"title":807,"slug":808,"language":9,"level":683,"displayOrder":809},"01a07863-daf1-7bdb-97ad-e00255c0ad56","중첩 인용과 시제 호응","jungcheop-inyong-gwa-sije-ho-eung",160,{"id":811,"title":812,"slug":813,"language":9,"level":683,"displayOrder":814},"01a07863-dbc7-75d0-b47f-196fef2debe8","피동·자동·능동의 중의성","pidong-jadong-neungdong-junguiseong",161,{"id":816,"title":817,"slug":818,"language":9,"level":683,"displayOrder":819},"01a07863-d86d-7a02-a463-db57c117c4f7","'-게 하다' 장형 사동","ge-hada-janghyeong-sadong",162,{"id":821,"title":822,"slug":823,"language":9,"level":683,"displayOrder":824},"01a07863-dc0a-71a4-bf70-d389059d55d4","사동의 직접성과 간접성","sadong-ui-jikjeopseong-ganjeopseong",163,{"id":826,"title":827,"slug":828,"language":9,"level":683,"displayOrder":829},"01a07863-d9e7-7d45-bcfe-2247961600e4","이중 주어 구문","ijung-jueo-gumun",164,{"id":831,"title":832,"slug":833,"language":9,"level":683,"displayOrder":834},"01a07863-d815-79ed-9a96-24ccfda66b3e","어순 이동과 정보 초점","eosun-idong-gwa-jeongbo-chojeom",165,{"id":836,"title":837,"slug":838,"language":9,"level":683,"displayOrder":839},"01a07863-dab5-740e-83b8-33f381df3c93","조사 결합과 의미 범위","josa-gyeolhap-gwa-uimi-beomwi",166,{"id":841,"title":842,"slug":843,"language":9,"level":683,"displayOrder":844},"01a07863-d717-7c49-836e-9cd2147ab799","보조사 '-조차·-마저·-까지도'","bojosa-jocha-majeo-kkajido",167,{"id":846,"title":847,"slug":848,"language":9,"level":683,"displayOrder":849},"01a07863-d987-7c0b-91c8-c3837f99a60f","하오체의 형태와 사용 맥락","haoche-ui-hyeongtae-wa-maengnak",168,{"id":851,"title":852,"slug":853,"language":9,"level":683,"displayOrder":854},"01a07863-d94e-7f7d-bd36-aea815da0959","하게체의 형태와 사용 맥락","hageche-ui-hyeongtae-wa-maengnak",169,{"id":856,"title":857,"slug":858,"language":9,"level":683,"displayOrder":859},"01a07863-d858-74ca-b8ff-d9b13d4b0e74","간접 부탁과 완곡한 거절","ganjeop-butak-gwa-wangokhan-geojeol",170,{"id":861,"title":862,"slug":863,"language":9,"level":683,"displayOrder":864},"01a07863-d7e3-785c-94f1-4179cf749c35","단정을 줄이는 헤지 표현","danjeong-eul-jurineun-heji-pyohyeon",171,{"id":866,"title":867,"slug":868,"language":9,"level":683,"displayOrder":869},"01a07863-daea-78bd-9775-deb44fd9bdc1","주제 유지와 주제 전환","juje-yuji-wa-juje-jeonhwan",172,{"id":871,"title":872,"slug":873,"language":9,"level":683,"displayOrder":874},"01a07863-d7ad-7b97-ac94-5af97fdfc1e5","대조 초점과 암묵적 비교","daejo-chojeom-gwa-ammukjeok-bigyo",173,{"id":876,"title":877,"slug":878,"language":9,"level":683,"displayOrder":879},"01a07863-da94-7c24-baf3-7c267591a846","지시어와 대용어의 응집성","jisiseo-wa-daeyongeo-ui-eungjipseong",174,{"id":881,"title":882,"slug":883,"language":9,"level":683,"displayOrder":884},"01a07863-d8ec-755a-88de-35232b572455","공적 글의 명사 서술","gongjeok-geul-ui-myeongsa-seosul",175,{"id":886,"title":887,"slug":888,"language":9,"level":683,"displayOrder":889},"01a07863-db49-7520-93af-8489ebaeddd8","문어적 연결 표현 '-(으)며·-(으)므로'","muneojeok-yeongyeol-eumyeo-eumeuro",176,{"id":891,"title":892,"slug":893,"language":9,"level":683,"displayOrder":894},"01a07863-d705-7b59-b845-da4e853c1098","비교 구문의 기준·대상·결과","bigyo-gumun-ui-gijun-daesang-gyeolgwa",177,{"id":896,"title":897,"slug":898,"language":9,"level":899,"displayOrder":900},"01a07863-dbef-78d2-8c97-abb8e786ed05","표준 발음과 현실 발음의 변이","pyojun-bareum-gwa-hyeonsil-bareum","C1",178,{"id":902,"title":903,"slug":904,"language":9,"level":899,"displayOrder":905},"01a07863-d98e-7b5d-8442-36e99d47bc2c","합성어·파생어의 사이시옷과 발음","hapseongeo-pasaengeo-saisiot",179,{"id":907,"title":908,"slug":909,"language":9,"level":899,"displayOrder":910},"01a07863-da80-71f8-ad13-4edd2387999a","전문어와 외래어의 표기 원리","jeonmuneo-wa-oeraeeo-pyogi-wolli",180,{"id":912,"title":913,"slug":914,"language":9,"level":899,"displayOrder":915},"01a07863-dc49-79fb-8997-4af027e5c836","서사 시점과 시제 전환","seosa-sijeom-gwa-sije-jeonhwan",181,{"id":917,"title":918,"slug":919,"language":9,"level":899,"displayOrder":920},"01a07863-dc14-78e1-9eef-38912c4c2717","상 표현에 담긴 화자의 관점","sang-pyohyeon-ui-hwaja-gwanjeom",182,{"id":922,"title":923,"slug":924,"language":9,"level":899,"displayOrder":925},"01a07863-d9f9-7dce-959c-cd246b586b24","인식 양태의 확실성 척도","insik-yangtae-ui-hwaksilseong-cheokdo",183,{"id":927,"title":928,"slug":929,"language":9,"level":899,"displayOrder":930},"01a07863-da8d-7aac-bec2-62081bddaf94","증거성과 전달 거리","jeunggeoseong-gwa-jeondal-geori",184,{"id":932,"title":933,"slug":934,"language":9,"level":899,"displayOrder":935},"01a07863-d6e0-7357-993e-c2eafc046c16","반사실 가정과 후회","bansasil-gajeong-gwa-huhoe",185,{"id":937,"title":938,"slug":939,"language":9,"level":899,"displayOrder":940},"01a07863-dc37-78bd-8663-aec0542ea1b2","선택과 평가의 '-느니'","seontaek-pyeongga-ui-neuni",186,{"id":942,"title":943,"slug":944,"language":9,"level":899,"displayOrder":945},"01a07863-d8b9-700b-9eb0-169b7721c0ad","기대와 현실의 괴리 '-건만'","gidae-hyeonsil-goeri-ui-geonman",187,{"id":947,"title":948,"slug":949,"language":9,"level":899,"displayOrder":950},"01a07863-d756-78c9-b810-29ef5a957f8e","불행 중 다행의 '-기에 망정이지'","bulhaeng-jung-dahaeng-gie-mangjeongiji",188,{"id":952,"title":953,"slug":954,"language":9,"level":899,"displayOrder":955},"01a07863-d850-7f34-87f3-5934568da3cf","강조된 양보와 반전","gangjodoen-yangbo-wa-banjeon",189,{"id":957,"title":958,"slug":959,"language":9,"level":899,"displayOrder":960},"01a07863-d7b9-706c-ac7d-ed2167748f10","다중 종속절의 논리 관계","dajung-jongsokjeol-ui-nolli-gwangye",190,{"id":962,"title":963,"slug":964,"language":9,"level":899,"displayOrder":965},"01a07863-d794-7f75-935a-8e0726cf8ead","축약된 관형절과 의미 복원","chugyakdoen-gwanhyeongjeol",191,{"id":967,"title":968,"slug":969,"language":9,"level":899,"displayOrder":970},"01a07863-dc2c-732d-8737-00c912f91b18","선행사 없는 관형절","seonhaengsa-eomneun-gwanhyeongjeol",192,{"id":972,"title":973,"slug":974,"language":9,"level":899,"displayOrder":975},"01a07863-db72-7d6a-bb7c-a5fe2c55ff7c","명사화의 사건성과 사실성","myeongsahwa-ui-sageonseong-sasilseong",193,{"id":977,"title":978,"slug":979,"language":9,"level":899,"displayOrder":980},"01a07863-daf8-763b-9689-ca63208dc820","중첩 인용의 화자와 출처","jungcheop-inyong-ui-hwaja-chulcheo",194,{"id":982,"title":983,"slug":984,"language":9,"level":899,"displayOrder":985},"01a07863-d9ff-7f43-be2e-ab721849daf7","인용 동사의 선택과 화자 태도","inyong-dongsa-ui-seontaek",195,{"id":987,"title":988,"slug":989,"language":9,"level":899,"displayOrder":990},"01a07863-d70b-7796-861c-b6fde39f3320","비인칭 피동과 책임 회피","biinching-pidong-gwa-chaegim-hoepi",196,{"id":992,"title":993,"slug":994,"language":9,"level":899,"displayOrder":995},"01a07863-dbfe-7715-a73d-d97b70250059","사동 구문과 책임의 범위","sadong-gumun-gwa-chaegim-beomwi",197,{"id":997,"title":998,"slug":999,"language":9,"level":899,"displayOrder":1000},"01a07863-dba0-7c89-90d4-2eef83532006","높임 표현의 충돌과 우선순위","nopim-pyohyeon-ui-chungdol",198,{"id":1002,"title":1003,"slug":1004,"language":9,"level":899,"displayOrder":1005},"01a07863-db20-75e4-9e91-1851bedaec66","말하기 등급의 전환과 관계 재조정","malhagi-deunggeup-ui-jeonhwan",199,{"id":1007,"title":1008,"slug":1009,"language":9,"level":899,"displayOrder":1010},"01a07863-dcba-7864-9960-b92f40934922","완곡어법과 체면 보호","wangogeobeop-gwa-chemyeon-boho",200,{"id":1012,"title":1013,"slug":1014,"language":9,"level":899,"displayOrder":1015},"01a07863-da78-7bd7-be26-f57eec00f14d","전제와 함축의 해석","jeonje-wa-hamchuk-ui-haeseok",201,{"id":1017,"title":1018,"slug":1019,"language":9,"level":899,"displayOrder":1020},"01a07863-d7cc-7e51-8fe3-81e14b361d13","담화 생략과 공백 복원","damhwa-saengnyak-gwa-gongbaek-bogwon",202,{"id":1022,"title":1023,"slug":1024,"language":9,"level":899,"displayOrder":1025},"01a07863-daa8-703c-a0f2-85e0898c3ff9","조응과 대용에 의한 연결","joeung-gwa-daeyong-ui-yeongyeol",203,{"id":1027,"title":1028,"slug":1029,"language":9,"level":899,"displayOrder":1030},"01a07863-dae3-76be-a04f-a7a29ae9798e","주제·설명·초점의 정보 구조","juje-seolmyeong-chojeom-jeongbo-gujo",204,{"id":1032,"title":1033,"slug":1034,"language":9,"level":899,"displayOrder":1035},"01a07863-d772-78c7-a09f-ad0b3e0a0598","초점 보조사의 작용 범위","chojeom-bojosa-ui-jagyong-beomwi",205,{"id":1037,"title":1038,"slug":1039,"language":9,"level":899,"displayOrder":1040},"01a07863-d956-75e7-85e0-0daa39c3d3ba","학술 글의 논리적 응집","haksul-geul-ui-nollijeok-eungjip",206,{"id":1042,"title":1043,"slug":1044,"language":9,"level":899,"displayOrder":1045},"01a07863-dad6-7d33-b4eb-ef3c6049125b","주장의 강도를 조절하는 표현","jujang-ui-gangdo-jojeol",207,{"id":1047,"title":1048,"slug":1049,"language":9,"level":899,"displayOrder":1050},"01a07863-da55-72d4-9219-fd300bc35b30","정보 출처와 인용의 문어 형식","jeongbo-chulcheo-inyong-muneo-hyeongsik",208,{"id":1052,"title":1053,"slug":1054,"language":9,"level":899,"displayOrder":1055},"01a07863-d8f3-7bbb-9704-828a57494d38","공적 문서의 종결 표현","gongjeok-munseo-ui-jonggyeol-pyohyeon",209,{"id":1057,"title":1058,"slug":1059,"language":9,"level":899,"displayOrder":1060},"01a07863-db79-760c-aaf2-1316b2fc93f9","명사열 문체와 서술성","myeongsayeol-munche-wa-seosulseong",210,{"id":1062,"title":1063,"slug":1064,"language":9,"level":899,"displayOrder":1065},"01a07863-d76b-70c5-816c-2032ca71519c","병렬 구조와 대구법","byeongnyeol-gujo-wa-daegubeop",211,{"id":1067,"title":1068,"slug":1069,"language":9,"level":899,"displayOrder":1070},"01a07863-d7f6-710d-b8e6-cc124ba4f125","도치 구문과 문체적 효과","dochi-gumun-gwa-munchejeok-hyogwa",212,{"id":1072,"title":1073,"slug":1074,"language":9,"level":899,"displayOrder":1075},"01a07863-dc44-7149-84b5-53b5327f06d0","설의법과 반어적 질문","seoruibeop-gwa-baneojeok-jilmun",213,{"id":1077,"title":1078,"slug":1079,"language":9,"level":899,"displayOrder":1080},"01a07863-db43-779c-bee0-7cff386b4019","문법화된 관용 구문","munbeophwadoen-gwanyong-gumun",214,{"id":1082,"title":1083,"slug":1084,"language":9,"level":899,"displayOrder":1085},"01a07863-da62-7735-bcaf-7c48148cda56","정도성과 극단성의 미세한 차이","jeongdoseong-geukdanseong-ui-chai",215,{"id":1087,"title":1088,"slug":1089,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1091},"01a07863-d96c-7023-bb30-3a3d8f787aa2","한글 맞춤법의 역사적 변화","hangeul-matchumbeop-ui-yeoksajeok-byeonhwa","C2",216,{"id":1093,"title":1094,"slug":1095,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1096},"01a07863-db03-771f-a039-b9257e399114","중세 한국어 문법의 현대 한국어 흔적","jungse-hangugeo-munbeop-ui-heunjeok",217,{"id":1098,"title":1099,"slug":1100,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1101},"01a07863-da9b-74e0-aa05-b70e5e015c3d","지역·세대·사용역에 따른 발음 변이","jiyeok-sedae-sayongyeok-bareum-byeoni",218,{"id":1103,"title":1104,"slug":1105,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1106},"01a07863-d8dd-7b49-bcf9-020299f60a53","고전 문헌의 말하기 등급","gojeon-munheon-ui-malhagi-deunggeup",219,{"id":1108,"title":1109,"slug":1110,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1111},"01a07863-d8e4-7f0a-9847-6e75a50aa53d","고전적 높임 표현과 현대의 잔존형","gojeonjeok-nopim-pyohyeon",220,{"id":1113,"title":1114,"slug":1115,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1116},"01a07863-d6d4-7878-ad37-a4982f125903","방언의 말하기 등급과 사회적 의미","bangeon-ui-malhagi-deunggeup",221,{"id":1118,"title":1119,"slug":1120,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1121},"01a07863-d80d-7c71-85f6-c3236a70cc6b","언어 형식의 사회적 지표성","eoneo-hyeongsik-ui-sahoejeok-jipyoseong",222,{"id":1123,"title":1124,"slug":1125,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1126},"01a07863-d737-779b-ad54-78d521a176d0","복합 사용역과 문체 혼합","bokhap-sayongyeok-gwa-munche-honhap",223,{"id":1128,"title":1129,"slug":1130,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1131},"01a07863-da4d-7c0e-aee9-47ad0c32ab41","전달 정보의 증거성과 화자 개입","jeondal-jeongbo-jeunggeoseong-hwaja-gaeip",224,{"id":1133,"title":1134,"slug":1135,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1136},"01a07863-d9f3-784c-8444-b4e48a91a5f4","인식·당위·능력 양태의 중첩","insik-dangwi-neungnyeok-yangtae-jungcheop",225,{"id":1138,"title":1139,"slug":1140,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1141},"01a07863-d87d-7421-a10d-016685c3019e","극도로 중첩된 종속 구조","geukdoro-jungcheopdoen-jongsok-gujo",226,{"id":1143,"title":1144,"slug":1145,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1146},"01a07863-db6c-76c8-9d8d-1bf0ff302356","명사구 내부의 다중 수식 범위","myeongsagu-naebu-dajung-susik-beomwi",227,{"id":1148,"title":1149,"slug":1150,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1151},"01a07863-d7a7-7713-b582-4635b340fb8c","다층 인용과 발화 책임","dachung-inyong-gwa-balhwa-chaegim",228,{"id":1153,"title":1154,"slug":1155,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1156},"01a07863-dc93-7bf7-baaf-646f405d0a93","통사적 중의성과 구조 해석","tongsajeok-junguiseong-gujo-haeseok",229,{"id":1158,"title":1159,"slug":1160,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1161},"01a07863-d747-7d02-9170-02c9242f260d","부정의 범위와 중의성","bujeong-ui-beomwi-wa-junguiseong",230,{"id":1163,"title":1164,"slug":1165,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1166},"01a07863-dc82-74cf-aed9-03ef012ba1ae","수량사의 작용역과 범위","suryangsa-ui-jagyongyeok-gwa-beomwi",231,{"id":1168,"title":1169,"slug":1170,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1171},"01a07863-d7c0-7033-8973-1acd78835224","다중 주제 구조와 화제 계층","dajung-juje-gujo-hwaje-gyecheung",232,{"id":1173,"title":1174,"slug":1175,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1176},"01a07863-db0f-7d14-b181-22045286272f","좌측·우측 전위와 담화 기능","jwacheuk-ucheuk-jeonwi",233,{"id":1178,"title":1179,"slug":1180,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1181},"01a07863-d75d-772e-9d3e-5b6275433f2d","분열문과 초점 구조","bunyeolmun-gwa-chojeom-gujo",234,{"id":1183,"title":1184,"slug":1185,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1186},"01a07863-dc88-7813-ac0c-b5506052d4fc","수사적 생략과 여백의 효과","susajeok-saengnyak-gwa-yeobaek",235,{"id":1188,"title":1189,"slug":1190,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1191},"01a07863-dc1b-7dc0-832f-4f108853f305","상호 텍스트성과 변형 인용","sangho-tekseuteuseong-byeonhyeong-inyong",236,{"id":1193,"title":1194,"slug":1195,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1196},"01a07863-d979-798b-b0e1-1f25c0511cbb","한자어 중심 문체의 압축성","hanjaeo-jungsim-munche-ui-apchukseong",237,{"id":1198,"title":1199,"slug":1200,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1201},"01a07863-d6ec-7d59-96d2-3ffd339ca6c2","법률·행정 문체의 문법","beomnyul-haengjeong-munche-ui-munbeop",238,{"id":1203,"title":1204,"slug":1205,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1206},"01a07863-d95e-724f-aebc-136eef75e32d","학술 문체의 고도 명사화","haksul-munche-ui-godo-myeongsahwa",239,{"id":1208,"title":1209,"slug":1210,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1211},"01a07863-db4f-75fe-832e-52c746aeace4","문학 서사의 시점과 화자","munhak-seosa-ui-sijeom-gwa-hwaja",240,{"id":1213,"title":1214,"slug":1215,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1216},"01a07863-da34-7109-a69e-dcc4f425ced7","자유 간접 화법과 의식의 표현","jayu-ganjeop-hwabeop",241,{"id":1218,"title":1219,"slug":1220,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1221},"01a07863-dc71-7158-bad9-cc4b5c91a482","속담·관용구의 변형과 재맥락화","sokdam-gwanyonggu-byeonhyeong",242,{"id":1223,"title":1224,"slug":1225,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1226},"01a07863-dcb3-7256-be14-3efead0203a1","의성어·의태어의 파생과 활용","uiseongeo-uitaeeo-pasaeng-hwaryong",243,{"id":1228,"title":1229,"slug":1230,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1231},"01a07863-dc69-7a26-9a3b-aaffc3c91e21","신조어의 파생 문법과 확장","sinjoeo-ui-pasaeng-munbeop",244,{"id":1233,"title":1234,"slug":1235,"language":9,"level":1090,"displayOrder":1236},"01a07863-db09-7a45-a9a7-3b2525079877","중의성과 응집성을 다듬는 고급 퇴고","junguiseong-eungjipseong-gogeup-toego",245,{"id":962,"title":963,"slug":964,"seoDescription":1238,"content":1239,"language":9,"level":899,"displayOrder":965,"grammarTopics":1240,"createdAt":1246,"updatedAt":1247,"vocabularyLists":1248,"primaryTopicHub":1249,"readyImages":1251},"C1 수준에서 관형절에 생략된 주어·목적어·장소·도구·시간 역할을 서술어와 문맥으로 복원하고, '-는\u002F-은\u002F-을\u002F-던'의 시상 차이와 관계 관형절·동격 관형절 및 중첩 수식의 중의성을 분석해 고급 말과 글에서 정확하고 간결한 명사구를 만드는 방법을 익힙니다.","한국어 관형절에는 영어의 관계대명사처럼 선행사와 절 안의 빈자리를 눈에 보이게 잇는 표지가 없다. **작가가 쓴 책**에서 ‘책’은 관형절 밖에 한 번만 나타나지만, 의미를 이해할 때는 *작가가 책을 썼다*의 목적어 자리로 복원된다.\n\n고급 문장에서는 생략된 자리가 주어·목적어뿐 아니라 장소, 도구, 시간, 출발점일 수도 있다. 서술어가 요구하는 성분과 문맥을 함께 보아야 정확한 관계를 찾을 수 있다.\n\n이 글을 마치면 다음을 할 수 있다.\n\n- 관형절과 꾸밈을 받는 명사 사이의 의미 역할을 복원한다.\n- **-는, -(으)ㄴ, -(으)ㄹ, -던**의 시상·양태 차이를 설명한다.\n- 관계 관형절과 내용을 제시하는 동격 관형절을 구별한다.\n- 중첩된 관형절의 수식 범위와 중의성을 고쳐 쓴다.\n\n## 1. 관형절의 빈자리를 완전한 절로 복원하기\n\n관계 관형절에서는 꾸밈을 받는 명사가 관형절 안의 한 성분과 의미적으로 연결된다. 다음처럼 빈자리 `□`를 넣고 완전한 절을 만들어 보면 그 역할을 확인할 수 있다.\n\n| 관형 명사구 | 복원한 절 | 명사의 역할 |\n| --- | --- | --- |\n| 책을 쓴 **작가** | **작가가** 책을 썼다. | 주어 |\n| 작가가 쓴 **책** | 작가가 **책을** 썼다. | 목적어 |\n| 우리가 머문 **호텔** | 우리가 **호텔에** 머물렀다. | 장소 |\n| 빵을 자른 **칼** | **칼로** 빵을 잘랐다. | 도구 |\n| 회의가 열린 **날** | **그날** 회의가 열렸다. | 시간 |\n| 우리가 떠난 **도시** | 우리가 **도시를** 떠났다. | 출발점 |\n\n:::example\n**[연구자가 □ 검토한] 보고서**\n\n서술어 *검토하다*는 ‘누가 무엇을 검토하다’의 구조를 요구한다. ‘연구자가’가 주어로 이미 나타나 있으므로 ‘보고서’는 빈 목적어 자리에 들어간다.\n\n→ *연구자가 **보고서를** 검토했다.*\n:::\n\n관형절에 대명사를 다시 넣지 않는 것이 보통이다. *연구자가 그것을 검토한 보고서*라고 하면 ‘그것’과 ‘보고서’가 서로 다른 대상을 가리키는 별도 구조로 읽힌다.\n\n## 2. 서술어와 문맥으로 의미 역할 찾기\n\n생략된 조사는 관형형 어미만으로 결정되지 않는다. 먼저 서술어의 기본 문형을 확인하고, 그다음 문맥과 세계 지식을 적용한다.\n\n1. 관형절의 서술어가 요구하는 주어·목적어·부사어를 적는다.\n2. 절 안에 이미 표현된 성분을 지운다.\n3. 남은 빈자리에 꾸밈을 받는 명사를 넣어 본다.\n4. 여러 조사가 가능하면 문맥에 가장 잘 맞는 관계를 고른다.\n\n같은 명사라도 서술어에 따라 조사가 달라진다.\n\n- *우리가 **도착한 도시*** → 우리가 그 도시에 도착했다.\n- *우리가 **떠난 도시*** → 우리가 그 도시를 떠났다.\n- *우리가 **머문 도시*** → 우리가 그 도시에 머물렀다.\n- *우리가 **여행한 도시*** → 우리가 그 도시를 여행했다.\n\n:::tip\n관형 명사를 무조건 목적어로 복원하지 않는다. 장소·시간 명사는 조사가 겉으로 보이지 않아도 서술어에 따라 **에, 에서, 로, 을\u002F를** 등 서로 다른 역할을 가질 수 있다.\n:::\n\n## 3. 관형형 어미가 나타내는 시상과 양태\n\n동사의 관형형은 단순한 시제뿐 아니라 진행, 완료, 회상, 예정 같은 관점을 드러낸다.\n\n| 형태 | 중심 의미 | 예 |\n| --- | --- | --- |\n| **-는** | 현재 진행·반복·일반적 성향 | 지금 **읽는 책**, 자주 **읽는 잡지** |\n| **-(으)ㄴ** | 완료된 동작 | 어제 **읽은 보고서** |\n| **-(으)ㄹ** | 예정·의도·가능성 | 내일 **읽을 자료**, 해결할 문제 |\n| **-던** | 과거의 진행·반복을 회상 | 아까 **읽던 책**, 자주 **걷던 길** |\n| **-았\u002F었던** | 과거 완료나 경험을 회상 | 예전에 **읽었던 책** |\n\n**읽던 책**은 과거의 읽는 과정이나 반복에 초점을 두어 ‘아직 다 읽지 않았음’을 암시할 수 있지만, 언제나 미완료만 뜻하는 것은 아니다. **읽었던 책**은 읽은 경험이나 완료된 사건을 하나의 과거 사실로 되돌아보는 효과가 강하다.\n\n형용사는 동사와 다르다. **작은 방**의 ‘-(으)ㄴ’은 현재의 성질을 나타내며 과거가 아니다. 과거의 상태를 회상하려면 **작았던 방**처럼 쓴다.\n\n:::warning\n관형형 어미를 기계적으로 ‘-는=현재, -(으)ㄴ=과거’라고 대응시키면 형용사와 동사를 혼동한다. 품사, 사건의 완료 여부, 회상 관점을 함께 확인한다.\n:::\n\n## 4. 관계 관형절과 동격 관형절\n\n모든 관형절에 복원할 빈자리가 있는 것은 아니다. **관계 관형절**은 명사가 절 안의 성분과 연결되지만, **동격 관형절**은 완전한 명제의 내용을 뒤 명사가 받아 이름 붙인다.\n\n| 유형 | 예 | 분석 |\n| --- | --- | --- |\n| 관계 | 위원회가 발표한 **결과** | 위원회가 **결과를** 발표했다. |\n| 관계 | 회의가 열린 **날** | **그날** 회의가 열렸다. |\n| 동격 | 위원회가 해산된다는 **소식** | ‘위원회가 해산된다’는 완전한 내용 = 소식 |\n| 동격 | 그가 돌아왔다는 **사실** | ‘그가 돌아왔다’는 완전한 내용 = 사실 |\n| 동격 | 문을 닫으라는 **지시** | ‘문을 닫으라’는 명령 내용 = 지시 |\n\n:::note\n**-다는, -라는, -냐는, -으라는** 같은 인용 관형형은 소식·주장·질문·지시의 내용을 제시할 때 자주 쓰인다. 이때 뒤 명사를 절 안에 억지로 넣지 않는다.\n:::\n\n## 5. 능동·피동과 명사식 축약의 차이\n\n행위자를 밝힐지, 대상의 상태를 앞세울지에 따라 관형절의 형태가 달라진다.\n\n- **전문가가 검토한 보고서** → 검토한 행위자를 명시한 능동 구조\n- **전문가에게 검토된 보고서** → 보고서를 주어로 세운 피동 구조\n- **검토된 보고서** → 행위자를 생략하고 완료 상태를 강조\n- **검토 중인 보고서** → 현재 검토 과정에 있음을 명사식으로 압축\n- **검토 대상인 보고서** → 검토할 예정·대상이며 아직 검토 중이라는 뜻은 아님\n\n피동과 ‘- 중이다’ 구문은 행위자를 배경으로 밀어내므로 행정·보고 문체에서 자주 쓰인다. 그러나 책임 주체가 중요한 문장에서는 지나친 축약을 피한다.\n\n:::example\n**축약:** *검토 후 수정된 안건을 재상정한다.*\n\n이 문장만으로는 누가 검토하고 누가 수정했는지 알기 어렵다.\n\n**복원:** *실무팀이 안건을 검토해 수정하면 운영위원회가 그 안건을 다시 상정한다.*\n\n행위자와 사건 순서가 모두 분명해진다.\n:::\n\n## 6. 중첩 관형절의 수식 범위\n\n관형절 안에 또 다른 관형절이 들어가면 가장 안쪽 명사구부터 복원한다.\n\n:::example\n**[연구자가 [기관이 공개한 자료]를 분석해 작성한] 보고서**\n\n1. 안쪽: 기관이 **자료를** 공개했다.\n2. 바깥쪽: 연구자가 그 자료를 분석해 **보고서를** 작성했다.\n\n‘기관이 공개한’은 ‘자료’를 꾸미고, 바깥 관형절 전체는 ‘보고서’를 꾸민다.\n:::\n\n비슷한 관형절과 소유격 명사구가 연달아 나오면 수식 범위가 흔들릴 수 있다.\n\n*회사가 소개한 연구원의 보고서*는 다음 두 뜻으로 읽힐 수 있다.\n\n- 회사가 **연구원의 보고서**를 소개했다.\n- 회사가 소개한 **연구원**이 보고서를 작성했다.\n\n첫째 뜻은 *회사가 소개한 보고서는 연구원이 작성했다*로, 둘째 뜻은 *회사가 소개한 연구원이 작성한 보고서다*로 고치면 명확하다. 쉼표만으로는 관형절의 수식 대상을 확실히 바꾸기 어려우므로 명사를 반복하거나 서술절로 풀어 쓴다.\n\n또한 **내가 산 집**은 *사다*의 관형형이면 ‘내가 구입한 집’, *살다*의 관형형이면 ‘내가 살았던 집’이 된다. 형태가 같아 생긴 어휘적 중의성은 문맥을 보충하거나 동사를 바꾸어 해소한다.\n\n## 7. 의미 복원 점검표\n\n| 점검 질문 | 확인 방법 |\n| --- | --- |\n| 꾸밈을 받는 명사는 절 안에서 무슨 역할인가? | 완전한 절을 만들고 적절한 조사를 붙인다. |\n| 서술어가 요구하는 성분은 무엇인가? | 주어·목적어·장소·도구·시간 자리를 적는다. |\n| 관형형은 진행·완료·예정·회상 중 무엇을 나타내는가? | 품사와 사건의 시간선을 함께 본다. |\n| 완전한 명제의 내용을 뒤 명사가 받는가? | 그렇다면 동격 관형절로 분석한다. |\n| 관형절이 둘 이상 겹치는가? | 가장 안쪽 명사구부터 대괄호로 묶는다. |\n| 두 가지 복원이 가능한가? | 명사를 반복하거나 서술절로 풀어 쓴다. |\n\n축약된 관형절은 정보를 압축해 문장을 간결하게 하지만, 독자가 생략된 관계를 한 가지 방식으로 복원할 수 있을 때 효과적이다. **서술어의 문형, 관형형의 시상, 명사의 의미 역할, 수식 범위**를 차례로 확인하면 복잡한 명사구도 정확하게 읽고 쓸 수 있다.",[1241],{"id":1242,"name":1243,"level":899,"language":9,"isCompleted":1244,"completionPercentage":1245,"totalExercises":51,"completedExercises":1245},"01a09c0b-58bb-7d59-afa8-39a5735203e7","관형절 복원과 명사화",false,0,"2026-09-06T20:23:24+00:00","2026-10-11T12:53:37+00:00",[],{"name":1243,"slug":1250,"language":9},"gwanhyeongjeol-bogwon-myeongsahwa-c1",[],{"id":1242,"name":1243,"slug":1250,"language":9,"level":899,"introduction":1253,"lessonCount":21,"totalExercises":51,"objectives":1254,"prerequisites":1258,"lessons":1261},"관형절 안의 보이지 않는 성분과 머리 명사의 의미 관계를 복원하는 데서 출발합니다. 이어 머리 명사가 생략되거나 의존 명사가 쓰인 구성을 살피고, 여러 명사화 형식이 사건성과 사실성을 어떻게 달리 나타내는지 분석합니다.",[1255,1256,1257],"관형절의 빈자리와 머리 명사의 의미 역할을 복원할 수 있다.","선행사 없는 관형절과 의존 명사 구성을 구별할 수 있다.","명사화 형식이 만드는 사건성과 사실성의 차이를 설명할 수 있다.",[1259,1260],"관형사형 어미와 기본 관형절 구조를 안다.","명사절이 문장 성분으로 쓰일 수 있음을 이해한다.",[1262,1277,1290],{"id":962,"contentId":1263,"slug":964,"title":963,"level":899,"summary":1264,"order":11,"exercises":1265},"pg_a8972fab-bb29-4f76-8752-f158a5ecce23","관형절의 보이지 않는 성분과 의미 역할을 복원하고 시상·양태와 수식 범위를 판별한다.",[1266,1270,1273],{"id":1267,"title":1268,"order":1245,"type":1269},"01a07863-e5fc-78b6-bfac-080199f4e345","빈자리와 시상 복원하기","word_select",{"id":1271,"title":1272,"order":11,"type":1269},"01a07863-e619-7b6e-921c-c9c4885190f4","관계와 수식 범위 명확히 하기",{"id":1274,"title":1275,"order":16,"type":1276},"01a07863-e639-7674-aa7d-90e04592bcbe","Build reduced relative clauses","sentence_builder",{"id":967,"contentId":1278,"slug":969,"title":968,"level":899,"summary":1279,"order":16,"exercises":1280},"pg_d3e09c9a-53fb-4859-b001-1045b2925401","머리 명사가 생략되거나 것·데·바·줄에 의존하는 관형절의 명사구 기능을 분석한다.",[1281,1284,1287],{"id":1282,"title":1283,"order":1245,"type":1269},"01a07864-13ae-7086-a090-09d4bb177d9e","시제·상과 「것」의 범위",{"id":1285,"title":1286,"order":11,"type":1269},"01a07864-13cf-751f-9c22-9251cf42b87f","의존 명사와 머리 명사 복원",{"id":1288,"title":1289,"order":16,"type":1276},"01a07864-13ea-71b5-8eca-0daf8fc189b7","Build noun phrases from headless relatives",{"id":972,"contentId":1291,"slug":974,"title":973,"level":899,"summary":1292,"order":21,"exercises":1293},"pg_268b325e-154d-45b9-ac26-202bf8438678","-기·-(으)ㅁ·-는 것·-다는 것이 사건성과 사실성을 다르게 구성하는 방식을 구별한다.",[1294,1297,1300],{"id":1295,"title":1296,"order":1245,"type":1269},"01a07864-0cd4-7a35-bc86-6801464fede9","Event, proposition, and factuality",{"id":1298,"title":1299,"order":11,"type":1269},"01a07864-0cef-7af6-81f5-47782594e577","Tense, negation scope, and register",{"id":1301,"title":1302,"order":16,"type":1276},"01a07864-0d08-708f-a85c-b81cb70a6de8","Build the intended nominalization",[1304,1310,1314],{"@id":1305,"@type":1306,"id":1267,"grammarPage":1307,"title":1268,"instructions":1308,"displayOrder":1245,"type":1269,"questionCount":81,"blankCount":91,"isCompleted":1244,"ogImageUrl":1309},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a07863-e5fc-78b6-bfac-080199f4e345","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a07863-d794-7f75-935a-8e0726cf8ead","관형절의 서술어와 문맥을 살펴 생략된 명사의 역할과 사건의 진행·완료·예정·회상에 맞는 표현을 고르세요.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f3d6b14c-287a-4a2f-bd2c-eb3e09d02eb8_hero.webp?v=1788726208",{"@id":1311,"@type":1306,"id":1271,"grammarPage":1307,"title":1272,"instructions":1312,"displayOrder":11,"type":1269,"questionCount":81,"blankCount":91,"isCompleted":1244,"ogImageUrl":1313},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a07863-e619-7b6e-921c-c9c4885190f4","관계·동격 관형절, 능동·피동 축약, 중첩 수식의 범위를 분석하고 중의성이 없는 표현을 고르세요.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_54be93c3-3ea9-4e70-ba20-4f04df36e5a6_hero.webp?v=1788726208",{"@id":1315,"@type":1306,"id":1274,"grammarPage":1307,"title":1275,"instructions":1316,"displayOrder":16,"type":1276,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":1244,"ogImageUrl":1317},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a07863-e639-7674-aa7d-90e04592bcbe","Arrange the tiles to build each Korean sentence, leaving the two extra tiles unused.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_f733b52a-30dd-427f-8200-755b5fc852b3_hero.webp?v=1788726208",{"id":1267,"grammarPage":1307,"title":1268,"instructions":1308,"seoTitle":1319,"seoDescription":1320,"displayOrder":1245,"type":1269,"questions":1321,"ogImageUrl":1309},"축약된 관형절의 빈자리와 시상 복원","관형절의 서술어와 문맥을 살펴 생략된 명사의 역할과 진행, 완료, 예정, 회상의 시상을 복원하는 빈칸 연습이에요. 환자를 진료한 의사, 감사관이 확인한 계약서처럼 관형 구조를 완전한 절로 되돌려 관계를 확인해요. 줄어든 관형절 속에 숨은 주어와 목적어를 찾아내요.",[1322],{"id":1323,"sentenceTemplate":1324,"displayOrder":1245,"explanation":1325,"exampleSentence":1326,"blanks":1327},"01a07863-e5fc-7b8e-bfac-08019c90f838","‘환자를 진료한 의사’에서 ‘의사’가 관형절 안에서 맡는 역할을 완전한 절로 복원하면 “__1__.”가 된다.","‘환자를’이 목적어로 이미 나타나 있으므로 관형 명사 ‘의사’는 ‘진료하다’의 생략된 주어 자리에 들어간다.","결승점을 통과한 선수 → 선수가 결승점을 통과했다.",[1328],{"id":1329,"blankNumber":11,"options":1330},"01a07863-e5fc-7b36-bfac-08019c5fdf69",[1331,1335,1338],{"id":1332,"optionText":1333,"isCorrect":1334,"displayOrder":1245},"01a07863-e5fc-7a86-bfac-08019ac01b1d","의사가 환자를 진료했다",true,{"id":1336,"optionText":1337,"isCorrect":1244,"displayOrder":11},"01a07863-e5fc-7ade-bfac-08019b29de89","환자가 의사를 진료했다",{"id":1339,"optionText":1340,"isCorrect":1244,"displayOrder":16},"01a07863-e5fc-7b0e-bfac-08019bf9a648","의사로 환자를 진료했다",{"html":1342,"toc":1343},"\u003Cp>한국어 관형절에는 영어의 관계대명사처럼 선행사와 절 안의 빈자리를 눈에 보이게 잇는 표지가 없다. \u003Cstrong>작가가 쓴 책\u003C\u002Fstrong>에서 ‘책’은 관형절 밖에 한 번만 나타나지만, 의미를 이해할 때는 \u003Cem>작가가 책을 썼다\u003C\u002Fem>의 목적어 자리로 복원된다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>고급 문장에서는 생략된 자리가 주어·목적어뿐 아니라 장소, 도구, 시간, 출발점일 수도 있다. 서술어가 요구하는 성분과 문맥을 함께 보아야 정확한 관계를 찾을 수 있다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>이 글을 마치면 다음을 할 수 있다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>관형절과 꾸밈을 받는 명사 사이의 의미 역할을 복원한다.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>-는, -(으)ㄴ, -(으)ㄹ, -던\u003C\u002Fstrong>의 시상·양태 차이를 설명한다.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>관계 관형절과 내용을 제시하는 동격 관형절을 구별한다.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>중첩된 관형절의 수식 범위와 중의성을 고쳐 쓴다.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"section\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>관형절의 빈자리를 완전한 절로 복원하기\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>관계 관형절에서는 꾸밈을 받는 명사가 관형절 안의 한 성분과 의미적으로 연결된다. 다음처럼 빈자리 \u003Ccode>□\u003C\u002Fcode>를 넣고 완전한 절을 만들어 보면 그 역할을 확인할 수 있다.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>관형 명사구\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>복원한 절\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>명사의 역할\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>책을 쓴 \u003Cstrong>작가\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>작가가\u003C\u002Fstrong> 책을 썼다.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>주어\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>작가가 쓴 \u003Cstrong>책\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>작가가 \u003Cstrong>책을\u003C\u002Fstrong> 썼다.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>목적어\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>우리가 머문 \u003Cstrong>호텔\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>우리가 \u003Cstrong>호텔에\u003C\u002Fstrong> 머물렀다.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>장소\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>빵을 자른 \u003Cstrong>칼\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>칼로\u003C\u002Fstrong> 빵을 잘랐다.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>도구\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>회의가 열린 \u003Cstrong>날\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>그날\u003C\u002Fstrong> 회의가 열렸다.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>시간\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>우리가 떠난 \u003Cstrong>도시\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>우리가 \u003Cstrong>도시를\u003C\u002Fstrong> 떠났다.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>출발점\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>[연구자가 □ 검토한] 보고서\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>서술어 \u003Cem>검토하다\u003C\u002Fem>는 ‘누가 무엇을 검토하다’의 구조를 요구한다. ‘연구자가’가 주어로 이미 나타나 있으므로 ‘보고서’는 빈 목적어 자리에 들어간다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>→ \u003Cem>연구자가 \u003Cstrong>보고서를\u003C\u002Fstrong> 검토했다.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>관형절에 대명사를 다시 넣지 않는 것이 보통이다. \u003Cem>연구자가 그것을 검토한 보고서\u003C\u002Fem>라고 하면 ‘그것’과 ‘보고서’가 서로 다른 대상을 가리키는 별도 구조로 읽힌다.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-2\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>서술어와 문맥으로 의미 역할 찾기\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>생략된 조사는 관형형 어미만으로 결정되지 않는다. 먼저 서술어의 기본 문형을 확인하고, 그다음 문맥과 세계 지식을 적용한다.\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>관형절의 서술어가 요구하는 주어·목적어·부사어를 적는다.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>절 안에 이미 표현된 성분을 지운다.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>남은 빈자리에 꾸밈을 받는 명사를 넣어 본다.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>여러 조사가 가능하면 문맥에 가장 잘 맞는 관계를 고른다.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>같은 명사라도 서술어에 따라 조사가 달라진다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cem>우리가 \u003Cstrong>도착한 도시\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fem> → 우리가 그 도시에 도착했다.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cem>우리가 \u003Cstrong>떠난 도시\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fem> → 우리가 그 도시를 떠났다.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cem>우리가 \u003Cstrong>머문 도시\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fem> → 우리가 그 도시에 머물렀다.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cem>우리가 \u003Cstrong>여행한 도시\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fem> → 우리가 그 도시를 여행했다.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>관형 명사를 무조건 목적어로 복원하지 않는다. 장소·시간 명사는 조사가 겉으로 보이지 않아도 서술어에 따라 \u003Cstrong>에, 에서, 로, 을\u002F를\u003C\u002Fstrong> 등 서로 다른 역할을 가질 수 있다.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-3\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>관형형 어미가 나타내는 시상과 양태\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>동사의 관형형은 단순한 시제뿐 아니라 진행, 완료, 회상, 예정 같은 관점을 드러낸다.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>형태\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>중심 의미\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>예\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>-는\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>현재 진행·반복·일반적 성향\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>지금 \u003Cstrong>읽는 책\u003C\u002Fstrong>, 자주 \u003Cstrong>읽는 잡지\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>-(으)ㄴ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>완료된 동작\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>어제 \u003Cstrong>읽은 보고서\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>-(으)ㄹ\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>예정·의도·가능성\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>내일 \u003Cstrong>읽을 자료\u003C\u002Fstrong>, 해결할 문제\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>-던\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>과거의 진행·반복을 회상\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>아까 \u003Cstrong>읽던 책\u003C\u002Fstrong>, 자주 \u003Cstrong>걷던 길\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>-았\u002F었던\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>과거 완료나 경험을 회상\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>예전에 \u003Cstrong>읽었던 책\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>\u003Cstrong>읽던 책\u003C\u002Fstrong>은 과거의 읽는 과정이나 반복에 초점을 두어 ‘아직 다 읽지 않았음’을 암시할 수 있지만, 언제나 미완료만 뜻하는 것은 아니다. \u003Cstrong>읽었던 책\u003C\u002Fstrong>은 읽은 경험이나 완료된 사건을 하나의 과거 사실로 되돌아보는 효과가 강하다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>형용사는 동사와 다르다. \u003Cstrong>작은 방\u003C\u002Fstrong>의 ‘-(으)ㄴ’은 현재의 성질을 나타내며 과거가 아니다. 과거의 상태를 회상하려면 \u003Cstrong>작았던 방\u003C\u002Fstrong>처럼 쓴다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>관형형 어미를 기계적으로 ‘-는=현재, -(으)ㄴ=과거’라고 대응시키면 형용사와 동사를 혼동한다. 품사, 사건의 완료 여부, 회상 관점을 함께 확인한다.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-4\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>관계 관형절과 동격 관형절\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>모든 관형절에 복원할 빈자리가 있는 것은 아니다. \u003Cstrong>관계 관형절\u003C\u002Fstrong>은 명사가 절 안의 성분과 연결되지만, \u003Cstrong>동격 관형절\u003C\u002Fstrong>은 완전한 명제의 내용을 뒤 명사가 받아 이름 붙인다.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>유형\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>예\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>분석\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>관계\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>위원회가 발표한 \u003Cstrong>결과\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>위원회가 \u003Cstrong>결과를\u003C\u002Fstrong> 발표했다.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>관계\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>회의가 열린 \u003Cstrong>날\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cstrong>그날\u003C\u002Fstrong> 회의가 열렸다.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>동격\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>위원회가 해산된다는 \u003Cstrong>소식\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>‘위원회가 해산된다’는 완전한 내용 = 소식\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>동격\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>그가 돌아왔다는 \u003Cstrong>사실\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>‘그가 돌아왔다’는 완전한 내용 = 사실\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>동격\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>문을 닫으라는 \u003Cstrong>지시\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>‘문을 닫으라’는 명령 내용 = 지시\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>\u003Cstrong>-다는, -라는, -냐는, -으라는\u003C\u002Fstrong> 같은 인용 관형형은 소식·주장·질문·지시의 내용을 제시할 때 자주 쓰인다. 이때 뒤 명사를 절 안에 억지로 넣지 않는다.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-5\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>능동·피동과 명사식 축약의 차이\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>행위자를 밝힐지, 대상의 상태를 앞세울지에 따라 관형절의 형태가 달라진다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>전문가가 검토한 보고서\u003C\u002Fstrong> → 검토한 행위자를 명시한 능동 구조\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>전문가에게 검토된 보고서\u003C\u002Fstrong> → 보고서를 주어로 세운 피동 구조\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>검토된 보고서\u003C\u002Fstrong> → 행위자를 생략하고 완료 상태를 강조\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>검토 중인 보고서\u003C\u002Fstrong> → 현재 검토 과정에 있음을 명사식으로 압축\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>검토 대상인 보고서\u003C\u002Fstrong> → 검토할 예정·대상이며 아직 검토 중이라는 뜻은 아님\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>피동과 ‘- 중이다’ 구문은 행위자를 배경으로 밀어내므로 행정·보고 문체에서 자주 쓰인다. 그러나 책임 주체가 중요한 문장에서는 지나친 축약을 피한다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>축약:\u003C\u002Fstrong> \u003Cem>검토 후 수정된 안건을 재상정한다.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>이 문장만으로는 누가 검토하고 누가 수정했는지 알기 어렵다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>복원:\u003C\u002Fstrong> \u003Cem>실무팀이 안건을 검토해 수정하면 운영위원회가 그 안건을 다시 상정한다.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>행위자와 사건 순서가 모두 분명해진다.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"section-6\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>중첩 관형절의 수식 범위\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>관형절 안에 또 다른 관형절이 들어가면 가장 안쪽 명사구부터 복원한다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>[연구자가 [기관이 공개한 자료]를 분석해 작성한] 보고서\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>안쪽: 기관이 \u003Cstrong>자료를\u003C\u002Fstrong> 공개했다.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>바깥쪽: 연구자가 그 자료를 분석해 \u003Cstrong>보고서를\u003C\u002Fstrong> 작성했다.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>‘기관이 공개한’은 ‘자료’를 꾸미고, 바깥 관형절 전체는 ‘보고서’를 꾸민다.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>비슷한 관형절과 소유격 명사구가 연달아 나오면 수식 범위가 흔들릴 수 있다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>회사가 소개한 연구원의 보고서\u003C\u002Fem>는 다음 두 뜻으로 읽힐 수 있다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>회사가 \u003Cstrong>연구원의 보고서\u003C\u002Fstrong>를 소개했다.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>회사가 소개한 \u003Cstrong>연구원\u003C\u002Fstrong>이 보고서를 작성했다.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>첫째 뜻은 \u003Cem>회사가 소개한 보고서는 연구원이 작성했다\u003C\u002Fem>로, 둘째 뜻은 \u003Cem>회사가 소개한 연구원이 작성한 보고서다\u003C\u002Fem>로 고치면 명확하다. 쉼표만으로는 관형절의 수식 대상을 확실히 바꾸기 어려우므로 명사를 반복하거나 서술절로 풀어 쓴다.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>또한 \u003Cstrong>내가 산 집\u003C\u002Fstrong>은 \u003Cem>사다\u003C\u002Fem>의 관형형이면 ‘내가 구입한 집’, \u003Cem>살다\u003C\u002Fem>의 관형형이면 ‘내가 살았던 집’이 된다. 형태가 같아 생긴 어휘적 중의성은 문맥을 보충하거나 동사를 바꾸어 해소한다.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"section-7\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">7.\u003C\u002Fspan>의미 복원 점검표\u003C\u002Fh2>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>점검 질문\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>확인 방법\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>꾸밈을 받는 명사는 절 안에서 무슨 역할인가?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>완전한 절을 만들고 적절한 조사를 붙인다.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>서술어가 요구하는 성분은 무엇인가?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>주어·목적어·장소·도구·시간 자리를 적는다.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>관형형은 진행·완료·예정·회상 중 무엇을 나타내는가?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>품사와 사건의 시간선을 함께 본다.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>완전한 명제의 내용을 뒤 명사가 받는가?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>그렇다면 동격 관형절로 분석한다.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>관형절이 둘 이상 겹치는가?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>가장 안쪽 명사구부터 대괄호로 묶는다.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>두 가지 복원이 가능한가?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>명사를 반복하거나 서술절로 풀어 쓴다.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>축약된 관형절은 정보를 압축해 문장을 간결하게 하지만, 독자가 생략된 관계를 한 가지 방식으로 복원할 수 있을 때 효과적이다. \u003Cstrong>서술어의 문형, 관형형의 시상, 명사의 의미 역할, 수식 범위\u003C\u002Fstrong>를 차례로 확인하면 복잡한 명사구도 정확하게 읽고 쓸 수 있다.\u003C\u002Fp>\n",[1344,1348,1352,1356,1360,1364,1368],{"id":1345,"text":1346,"depth":16,"number":1347},"section","관형절의 빈자리를 완전한 절로 복원하기","1",{"id":1349,"text":1350,"depth":16,"number":1351},"section-2","서술어와 문맥으로 의미 역할 찾기","2",{"id":1353,"text":1354,"depth":16,"number":1355},"section-3","관형형 어미가 나타내는 시상과 양태","3",{"id":1357,"text":1358,"depth":16,"number":1359},"section-4","관계 관형절과 동격 관형절","4",{"id":1361,"text":1362,"depth":16,"number":1363},"section-5","능동·피동과 명사식 축약의 차이","5",{"id":1365,"text":1366,"depth":16,"number":1367},"section-6","중첩 관형절의 수식 범위","6",{"id":1369,"text":1370,"depth":16,"number":1371},"section-7","의미 복원 점검표","7"]