[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-la-constructio-ad-sensum-in-poesi":3,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-f344-79ad-a290-de8436e01876":26,"exercise-list-path-la-none":45},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"totalExercises":21,"vocabularyLists":22,"primaryTopicHub":23,"readyImages":25},"01a1aafe-f344-79ad-a290-de8436e01876","Constructio ad sensum in poesi","constructio-ad-sensum-in-poesi","Concordia ad sensum in poesi Latina explicatur: numerus et genus ex rebus significatis pendent; exempla Vergiliana a solita concordia distinguuntur.","## Sensus ante formam\n\nIn poesi concordia interdum non formam nominis, sed homines vel res eo nomine significatas sequitur. Hanc *constructionem ad sensum* agnoscere poteris, si numerum et genus vocabulorum a numero et sexu eorum qui significantur distinxeris. Duo loci Vergiliani ostendent quomodo nomen multitudinis singulare cum formis pluralibus coniungatur, et quid ea concordia ad descriptionem conferat.\n\n## 1. Quid concordiam regat\n\nConcordia usitata ad formam grammaticam refertur: nomen femininum singulare adiectivum femininum singulare accipit. In constructione ad sensum, contra, poeta eos respicit quos nomen complectitur. Ita multitudo tamquam plures homines consideratur.\n\n*Synesis* quoque haec ratio appellatur. Nomen *syllepsis* apud grammaticos varie adhibetur; interpretationem igitur ex ipsa constructione, non ex solo figurae nomine pete.\n\n| Quid spectatur? | Concordia usitata | Concordia ad sensum |\n| --- | --- | --- |\n| Numerus | Forma singularis nominis | Plures homines nomine singulari comprehensi |\n| Genus | Genus grammaticum nominis | Sexus hominum significatorum |\n| Nexus sententiae | Formae inter se respondent | Sensus explicat cur formae non respondeant |\n\n:::note\nConstructio ad sensum non est propria solius poesis: etiam in prosa reperitur, praesertim cum nominibus multitudinis. In carmine tamen considerandum est cur poeta nunc unum coetum, nunc singulos eius homines ante oculos ponat.\n:::\n\n## 2. Pars singularis, agentes plures\n\nAeneas et socii cervos occiderunt; deinde cibum parant. Vergilius labores inter socios distribuit:\n\n:::example\n«**pars** in frusta **secant** veribusque trementia **figunt**»\n\nVergilius, *Aeneis* 1.212.\n:::\n\n**Pars** est nominativus singularis; **secant** et **figunt** sunt tertiae personae pluralis. Non una res secat et figit, sed complures socii, quos nomen *pars* significat. Numerus verborum ad hos homines refertur.\n\nIn versu proximo **alii** alios labores suscipiunt. Haec distributio interpretationem confirmat: *pars* alterum sociorum coetum designat. *Frusta* autem, quamquam pluralia sunt, subiectum verbi *secant* esse nequeunt: praepositio **in** accusativum regit.\n\nAd comparationem, non ad textum poetae corrigendum, hae sententiae fictae proponuntur:\n\n- **Pars sociorum carnem secat**: verbum formam singularem nominis sequitur.\n- **Pars sociorum carnem secant**: verbum socios qui secant respicit.\n\nUtraque ratio intellegi potest; altera coetum ut unum, altera homines agentes grammatice exprimit. Ne tamen ex sola concordia certum animi affectum poetae deducas.\n\n## 3. Manus feminina, viri vulnerati\n\nIn descriptione sedium beatarum Aeneas varias hominum classes videt:\n\n:::example\n«hic **manus** ob patriam pugnando vulnera **passi**»\n\nVergilius, *Aeneis* 6.660.\n:::\n\n**Manus** hic non corporis membrum, sed coetum virorum significat. Nomen est femininum singulare; **passi**, participium verbi *patior*, masculinum plurale. Participium igitur neque numerum neque genus nominis sequitur: ad viros qui pro patria vulnera acceperunt refertur.\n\n**Hic** est adverbium loci, non pronomen cum *manus* concordans. **Vulnera** est accusativus, quem *passi* regit; participium deponentis hic significationem activam habet.\n\nComparatio ficta discrimen illustrat:\n\n| Sententia ad comparandum ficta | Ratio concordiae |\n| --- | --- |\n| Hic est **manus** vulnera **passa**. | Participium femininum singulare cum nomine concordat. |\n| Hic sunt **viri** vulnera **passi**. | Participium masculinum plurale cum nomine concordat. |\n\nVersus Vergilianus nomen collectivum prioris rationis cum participio ad viros relato coniungit. Sic coetus nominatur, sed hominum singulorum perpessio exprimitur.\n\n## 4. Quid non sit constructio ad sensum\n\nNon omnis discrepantia quae primo aspectu apparet hac ratione explicanda est.\n\n- **Ordo poeticus:** adiectivum a suo nomine longe remotum cum eo tamen regulariter concordare potest. Distantia sola constructionem ad sensum non efficit.\n- **Ellipsis:** si nomen subauditur, forma ad id nomen referri potest. Quaere tamen utrum subauditio necessaria sit, an nomen collectivum ipsum sensum sufficienter praebeat.\n- **Mutatio constructionis:** si sententia alio consilio incipit, alio perficitur, nexus totius enuntiati examinandus est. Constructio ad sensum, contra, ex rebus significatis rationem concordiae praebet.\n\n:::warning\nLicentia poetica non est facultas quamlibet concordiam neglegendi. In locis tractatis pluralis certo fundamento nititur: **pars** socios, **manus** viros significat. Metrum per se nexum grammaticum non explicat.\n:::\n\n## 5. Ordo interpretandi\n\nCum formam insolite concordantem inveneris:\n\n1. **Formas resolve:** casum, numerum et genus nominis atque formae ad id relatae indica.\n2. **Significationem defini:** unumne corpus, an plures homines nomen designat?\n3. **Contextum consule:** distributio, actiones et vocabula vicina interpretationem confirment.\n4. **Effectum describe:** distingue quod grammatice demonstrari potest ab eo quod de stilo probabiliter dicitur.\n\nBreviter: in **pars … secant** numerus agentium, in **manus … passi** numerus atque sexus virorum concordiam regunt. Forma nominis manet singularis; poeta ad eos transit quos ea forma complectitur.","la","C2",174,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a1aafe-f1e5-7b7f-9c3d-24402289a86e","Concordia et nexus in versu interpretandi",false,0,4,"2026-11-05T09:16:37+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",2,[],{"name":15,"slug":24,"language":9},"concordia-et-nexus-in-versu-interpretandi-c2",[],[27,37],{"@id":28,"@type":29,"id":30,"grammarPage":31,"title":32,"instructions":33,"displayOrder":17,"type":34,"questionCount":35,"blankCount":35,"isCompleted":16,"ogImageUrl":36},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-ff9c-7957-bc76-76f16bbd8c9a","GrammarExercise","01a1aafe-ff9c-7957-bc76-76f16bbd8c9a","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-f344-79ad-a290-de8436e01876","Coetus et homines: concordiam explica","In locis Vergilianis et sententiis fictis distingue formam nominis ab hominibus significatis; elige explicationem quae contextui convenit.","word_select",15,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_090f839a-b28b-4b7d-866e-e8c986a2297e_hero.webp?v=1793870200",{"@id":38,"@type":29,"id":39,"grammarPage":31,"title":40,"instructions":41,"displayOrder":42,"type":34,"questionCount":43,"blankCount":43,"isCompleted":16,"ogImageUrl":44},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aafe-ffb6-7b5c-a0ba-ab9f672ed406","01a1aafe-ffb6-7b5c-a0ba-ab9f672ed406","Concordiae insolitae: causas distingue","Lege locos Vergilianos, sententias fictas et iudicia interpretum; elige rationem quae formis et contextu probatur.",1,12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_29f85d15-9a15-44e0-b7ab-4f54a6b6ac9d_hero.webp?v=1793870200",null]