[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-la-imperativus-futuri-in-legibus-et-praeceptis":3,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-f3fe-7893-b388-7179324a80fc":22,"exercise-list-path-la-none":42},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":18,"updatedAt":19,"totalExercises":17,"vocabularyLists":20,"readyImages":21},"01a1aafe-f3fe-7893-b388-7179324a80fc","Imperativus futuri in legibus et praeceptis","imperativus-futuri-in-legibus-et-praeceptis","Imperativus futuri in legibus et praeceptis: formae activae et passivae, personae, vis normativa, negatio et discrimen a futuro indicativi explicantur.","Imperativus futuri non tantum quid postea faciendum sit indicat: in legibus et praeceptis actionem praescribit, saepe ad certam condicionem vel occasionem referendam. Formas, personas et vim praecipiendi ita distingue ut neque futurum indicativi pro imperativo habeas neque omnem imperativum futuri ad sermonem iuris pertinere putes.\n\n## 1. Vis praecepti et occasio futura\n\nImperativus praesentis actionem saepe ut statim faciendam proponit; imperativus futuri eam ad tempus sequens vel ad occasionem definitam refert. Haec tamen non est divisio absoluta: in legibus praecipue norma constituitur, quae, quotiens condicio incidit, observanda est. Intervallum temporis certum non requiritur.\n\n:::example\nExempla ad doctrinam composita:\n\n- **Lege** hanc epistulam. — Actio nunc postulatur.\n- Ubi domum veneris, hanc epistulam **legito**. — Actio ad reditum refertur.\n- Si controversia orta erit, iudex utramque partem **audito**. — Non iudex appellatur, sed officium eius praescribitur.\n:::\n\nForma igitur eadem et mandatum ad certam personam et normam de munere alicuius exprimere potest. In sermone legum auctoritas non sola terminatione, sed etiam subiecto, condicionibus et universo genere dicendi efficitur.\n\n## 2. Formae activae et personae\n\nImperativus futuri secundam et tertiam personam habet; prima persona deest. In singulari secunda et tertia persona eandem formam habent. In plurali distinguuntur.\n\n| Verbum | Persona secunda singularis | Persona tertia singularis | Persona secunda pluralis | Persona tertia pluralis |\n| --- | --- | --- | --- | --- |\n| amare | **amato** | **amato** | **amatote** | **amanto** |\n| monere | **moneto** | **moneto** | **monetote** | **monento** |\n| legere | **legito** | **legito** | **legitote** | **legunto** |\n| capere | **capito** | **capito** | **capitote** | **capiunto** |\n| audire | **audito** | **audito** | **auditote** | **audiunto** |\n| esse | **esto** | **esto** | **estote** | **sunto** |\n\nPraeterea formas verborum **ire** et **ferre** agnosce: **ito**, **ferto** secundae vel tertiae personae singularis sunt; **itote**, **fertote** secundae pluralis; **eunto**, **ferunto** tertiae pluralis. Verba *dicere*, *ducere*, *facere*, quamquam imperativos praesentis **dic**, **duc**, **fac** habent, in futuro formas **dicito**, **ducito**, **facito** exhibent.\n\n:::note\nIn prosa classica etiam extra leges occurrunt **scito** a verbo *scire* et **memento**, **mementote** a verbo *meminisse*. **Scito** saepe aliquid certum esse monet; **memento** uni, **mementote** pluribus memoriam rei commendat. Exempla ficta: *Scito me tibi favere*; *Memento promissi tui*; *Mementote promissorum vestrorum*. Hae formae per se neque legem neque actionem in longinquum tempus dilatam significant.\n:::\n\nPersonam non semper ex terminatione sola cognoscis. **Tu legito** ad eum quem alloqueris pertinet; **heres legito** quid heres facere debeat statuit. Vocativus quoque a nominativo distinguendus est: *Marce, legito* mandatum ad Marcum est; *Marcus legito* praeceptum de Marco.\n\nFormae **esto**, **estote**, **sunto** magni momenti sunt: lex non solum actionem imperare, sed etiam condicionem iuris vel qualitatem necessariam constituere potest.\n\n:::example\nExempla ficta:\n\n- Testis maior annis viginti **esto**.\n- Testes maiores annis viginti **sunto**.\n:::\n\n## 3. Passivum et verba deponentia\n\nFormae passivae rariores sunt. Secunda et tertia persona singularis in **-tor**, tertia pluralis in **-ntor** desinunt. Secunda persona pluralis imperativi futuri passivi in usu classico usitato deest; ne paradigma forma coniecta expleas.\n\n| Verbum | Persona secunda vel tertia singularis | Persona tertia pluralis |\n| --- | --- | --- |\n| amare | **amator** | **amantor** |\n| monere | **monetor** | **monentor** |\n| legere | **legitor** | **leguntor** |\n| capere | **capitor** | **capiuntor** |\n| audire | **auditor** | **audiuntor** |\n| sequi | **sequitor** | **sequuntor** |\n\nIn passivo subiectum actionem patitur; in deponentibus forma passiva significationem passivam non necessario habet. **Sequitor** a verbo deponenti *sequi* venit.\n\n:::example\nExempla ad comparationem composita:\n\n- Scriba tabulas **legito**. — Scriba legere debet.\n- Tabulae publice **leguntor**. — Tabulae legi debent.\n- Tu ducem **sequitor**. — Tu ducem sequi debes.\n:::\n\n:::note\nFormae **amator** et **auditor** nomina quoque esse possunt. Etiam notis longitudinis vocalium additis, nomen et imperativus eodem modo scribuntur: **amātor**, **audītor**. Solus contextus ea discernit; constructio totius sententiae, non sola litterarum series, interpretationem dirigit.\n:::\n\n## 4. Negatio et discrimina necessaria\n\nIn praeceptis, praesertim in sermone legum, **ne** cum imperativo futuri vetat. Noli **non** pro **ne** sine discrimine ponere.\n\n:::example\nExemplum fictum legis:\n\nIudex dona **ne accipito**. — Dona accipere vetatur.\n:::\n\nIn praeceptis continuatis **neve** alteram prohibitionem priori coniungit. In XII Tabulis apud Ciceronem (*De legibus* 2.58) legitur: «hominem mortuum in urbe **ne sepelito neve urito**». Utraque actio vetatur: neque sepelire neque urere in urbe licet; **neve** vim vetandi ad alterum verbum propagat.\n\nAd rectam interpretationem haec discrimina observa:\n\n- **Accipiet** futurum indicativi est; **accipito** imperativus futuri. Illud per se rem futuram enuntiat, hoc praecipit.\n- **Accipiat** coniunctivus praesentis est. Vim iussivam habere potest, sed non est altera forma imperativi futuri.\n- **Ne acceperis** prohibitionem usitatam exprimit; **ne accipito** ad praeceptum futurum vel formulam normativam apte pertinet. Non sunt tamen genera dicendi omnibus locis inter se exclusa.\n\n:::warning\nFuturum indicativi in contextu vim imperandi accipere potest. Itaque sensus praeceptivus solus non probat formam esse imperativam. Rursus imperativus futuri non necessario legem significat: etiam mandatis, consiliis et praeceptis vitae adhibetur.\n:::\n\n## 5. Interpretatio legis et memoria regulae\n\nIn textibus iuris antiqui formae imperativi futuri frequentes sunt; etiam prosa classica eas retinet, praesertim ubi leges proponuntur vel sermo legum imitatur. Forma ipsa igitur non sufficit ut locum antiquum, poeticum aut extra usum classicum positum iudices.\n\n:::example\nTestimonia antiqua:\n\n- **«Si in ius vocat, ito»** (XII Tabulae 1.1). — **Vocat** condicionem indicativo praesentis exprimit; **ito** ei qui vocatur officium eundi imponit. Subiectum verbi *vocat* et is cui imperatur non idem sunt.\n- **«Regio imperio duo sunto»** (Cicero, *De legibus* 3.8). — **Duo** ad duos magistratus pertinet; **sunto** tertia persona pluralis est. **Regio imperio** ablativus qualitatem potestatis indicat: praeceptum numerum magistratuum et potestatem definit.\n- **«Salus populi suprema lex esto»** (Cicero, *De legibus* 3.8). — **Salus populi** subiectum est, **suprema lex** praedicatum nominale. **Esto** tertiae personae singularis principium quo magistratus regantur constituit, non eventum futurum praedicit.\n:::\n\nCicero his locis leges in dialogo proponit; verba eius non eo ipso pro legibus a populo Romano latis habenda sunt. In utroque tamen genere testimoniorum forma imperativa normam exprimit, cuius ambitus ex contextu eruendus est.\n\nLegens hoc ordine procede:\n\n1. **Formam agnosce:** imperativus est, indicativus an coniunctivus?\n2. **Personam constitue:** quis appellatur, aut cui officium imponitur?\n3. **Vocem examina:** subiectum agit, patitur, an verbum deponens adhibetur?\n4. **Condicionem quaere:** quando et quibus rebus positis praeceptum valet?\n5. **Negationem et genus dicendi considera:** aliquid iubetur an vetatur, mandatum singulare datur an norma constituitur?\n\n**Legito** secundam vel tertiam personam singularem significat; **legitote** secundam pluralem, **legunto** tertiam pluralem. Haec personarum distinctio, cum contextu coniuncta, ostendit quis quid facere debeat; nomen *futuri* solum totam vim praecepti non explicat.","la","C2",182,[13],{"id":14,"name":5,"level":10,"language":9,"isCompleted":15,"completionPercentage":16,"totalExercises":17,"completedExercises":16},"01a1aafe-f1eb-786c-ac7d-c1c00033b234",false,0,2,"2026-11-05T09:16:37+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[],[],[23,34],{"@id":24,"@type":25,"id":26,"grammarPage":27,"title":28,"instructions":29,"displayOrder":16,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":32,"isCompleted":15,"ogImageUrl":33},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aaff-060a-7e9b-821c-ff72e10e5a45","GrammarExercise","01a1aaff-060a-7e9b-821c-ff72e10e5a45","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-f3fe-7893-b388-7179324a80fc","Formae activae et personae","Elige imperativum futuri activum qui sententiae conveniat. Ubi de interpretatione quaeritur, personam et contextum diligenter considera.","word_select",15,20,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2a6d6769-9a70-446e-ba3d-e8784de3bd05_hero.webp?v=1793870202",{"@id":35,"@type":25,"id":36,"grammarPage":27,"title":37,"instructions":38,"displayOrder":39,"type":30,"questionCount":31,"blankCount":40,"isCompleted":15,"ogImageUrl":41},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aaff-062f-7140-bfe3-d68b8c829c10","01a1aaff-062f-7140-bfe3-d68b8c829c10","Vox, prohibitiones et interpretatio praecepti","Elige responsum quod formam aut vim praecepti recte explicet. Ubi verbum supplendum est, imperativum futuri elige; variantes legitimas ab erroribus distingue.",1,19,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_df559e51-1840-4941-847a-319475d5935d_hero.webp?v=1793870202",null]