[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-la":3,"grammar-pages-la":4,"grammar-page-la-praesens-historicum-et-vividitas-narrationis":927,"grammar-lesson-path-la-praesens-historicum-et-vividitas-narrationis-none":939,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-f53d-7b90-9d03-0f2f3f0c7d38":940,"grammar-quick-check-01a1aafe-f53d-7b90-9d03-0f2f3f0c7d38":939,"grammar-lesson-body-01a1aafe-f53d-7b90-9d03-0f2f3f0c7d38-5de1qitg29":941},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,695,700,705,710,715,720,725,730,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,806,811,816,821,826,831,836,841,846,851,856,862,867,872,877,882,887,892,897,902,907,912,917,922],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1aafe-f466-7523-ac0e-2da1a86beae9","Litterae Latinae et scriptura","litterae-latinae-et-scriptura","la","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1aafe-f65b-710d-901d-22f19e329ced","Vocales longae et breves","vocales-longae-et-breves",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1aafe-f33f-7d9e-8a9b-dc406573ff81","Consonantes et diphthongi","consonantes-et-diphthongi",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1aafe-f600-773a-bf78-ca01feb78484","Syllabae et accentus verborum","syllabae-et-accentus-verborum",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1aafe-f3b5-75a8-b532-627908e131a1","Genera et numeri nominum","genera-et-numeri-nominum",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1aafe-f5e9-7699-9e3f-108d8c980c75","Subiectum et praedicatum","subiectum-et-praedicatum",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1aafe-f5ee-7f60-a39c-b9ae971bd0da","Sum, es, est: quis et quid sit","sum-es-est-quis-et-quid-sit",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1aafe-f547-750e-b26b-d8705e872445","Prima declinatio: nominativus et accusativus","prima-declinatio-nominativus-et-accusativus",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1aafe-f5d1-7923-8361-f08fb1c50ac0","Secunda declinatio: nomina masculina","secunda-declinatio-nomina-masculina",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1aafe-f5d8-70cb-8698-77c51f596cd1","Secunda declinatio: nomina neutra","secunda-declinatio-nomina-neutra",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1aafe-f498-7815-9e53-a3738fc490ab","Nominativus et accusativus in sententia","nominativus-et-accusativus-in-sententia",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1aafe-f297-7878-96ed-c31628817a7e","Adiectiva primae et secundae declinationis","adiectiva-primae-et-secundae-declinationis",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1aafe-f2fd-7f6b-baa3-a154801be978","Concordia nominis et adiectivi","concordia-nominis-et-adiectivi",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1aafe-f375-7464-b103-37f2c671eb5a","Ego, tu, nos, vos: pronomina subiecti","ego-tu-nos-vos-pronomina-subiecti",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1aafe-f527-737a-a29a-23899a91158f","Praesens activum primae coniugationis","praesens-activum-primae-coniugationis",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1aafe-f530-7556-83e5-409cb82d87d4","Praesens activum secundae coniugationis","praesens-activum-secundae-coniugationis",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1aafe-f534-7db5-90fc-535239817b49","Praesens activum tertiae coniugationis","praesens-activum-tertiae-coniugationis",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1aafe-f52b-7c99-85b0-91fc4d61ab67","Praesens activum quartae coniugationis","praesens-activum-quartae-coniugationis",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1aafe-f2e0-7476-88dd-6dc360969660","Capio et verba tertiae coniugationis in -io","capio-et-verba-tertiae-coniugationis-in-io",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1aafe-f49d-7061-91e0-831979bc68f6","Non et negatio simplex","non-et-negatio-simplex",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1aafe-f584-79bf-8013-6231d963741e","Quis, quid, ubi: interrogationes simplices","quis-quid-ubi-interrogationes-simplices",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1aafe-f449-7700-83be-404949af6d67","Interrogatio per particulam -ne","interrogatio-per-particulam-ne",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1aafe-f38a-7643-b161-d5351ac17473","Et, sed, aut: sententias coniungere","et-sed-aut-sententias-coniungere",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1aafe-f3cf-71de-91a6-9a9d068f9dd5","Genitivus possessionis","genitivus-possessionis",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1aafe-f46c-738f-b07c-f3ffd4e0789c","Meus et tuus: possessio","meus-et-tuus-possessio",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1aafe-f41f-724c-88fb-f68f2132c30b","In et sub cum ablativo: ubi res sit","in-et-sub-cum-ablativo-ubi-res-sit",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1aafe-f290-7e86-9c0f-37024c697e1d","Ad et in cum accusativo: quo aliquis eat","ad-et-in-cum-accusativo-quo-aliquis-eat",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1aafe-f244-7794-9eb5-2ceae0dd66e6","Ablativus cum a, ab, e, ex, de","ablativus-cum-a-ab-e-ex-de",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1aafe-f360-7000-bf31-4c9b053b7fff","Dativus eius cui aliquid datur","dativus-eius-cui-aliquid-datur",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1aafe-f661-772b-9761-0e489eedabab","Vocativus et appellatio","vocativus-et-appellatio",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1aafe-f437-782d-97cd-3bfaa5063e84","Infinitivus praesentis post possum","infinitivus-praesentis-post-possum",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1aafe-f405-7e30-ba76-8a1b8a95b5cf","Imperativus praesentis: iussa simplicia","imperativus-praesentis-iussa-simplicia",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1aafe-f2ae-70bf-a9f0-e88bb3d528b4","Adverbia loci et temporis usitata","adverbia-loci-et-temporis-usitata",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1aafe-f4a6-7f45-be3a-702ac293016e","Numeri ab uno ad decem","numeri-ab-uno-ad-decem",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a1aafe-f3f0-7cad-b2d6-7cb3ea5b5fe1","Hic et ille: res monstrare","hic-et-ille-res-monstrare",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a1aafe-f4d1-7b82-bf37-f83b106d10b6","Ordo verborum et subiectum omissum","ordo-verborum-et-subiectum-omissum",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":191,"displayOrder":192},"01a1aafe-f617-7ce8-99ca-8f96bd37b65a","Tertia declinatio: thema et genitivus","tertia-declinatio-thema-et-genitivus","A2",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":191,"displayOrder":197},"01a1aafe-f60c-7469-a640-05816976c09e","Tertia declinatio: masculina et feminina","tertia-declinatio-masculina-et-feminina",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":191,"displayOrder":202},"01a1aafe-f612-71df-a45e-520178fd6801","Tertia declinatio: neutra","tertia-declinatio-neutra",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":191,"displayOrder":207},"01a1aafe-f48e-7799-b23f-3b8aa4609273","Nomina tertiae declinationis in -i","nomina-tertiae-declinationis-in-i",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":191,"displayOrder":212},"01a1aafe-f29d-7dd5-a20f-6922addc6691","Adiectiva tertiae declinationis","adiectiva-tertiae-declinationis",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":191,"displayOrder":217},"01a1aafe-f564-76fe-83dc-69a302a07076","Quarta declinatio","quarta-declinatio",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":191,"displayOrder":222},"01a1aafe-f57f-7534-a5bf-e1ca2bcd2965","Quinta declinatio","quinta-declinatio",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":191,"displayOrder":227},"01a1aafe-f24b-7ea2-90de-737b03f00671","Ablativus instrumenti et modi","ablativus-instrumenti-et-modi",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":191,"displayOrder":232},"01a1aafe-f34d-7f0e-8359-e7528cab54de","Cum et ablativus comitatus","cum-et-ablativus-comitatus",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":191,"displayOrder":237},"01a1aafe-f364-7315-8649-56aeb6c6914b","Dativus possessionis cum sum","dativus-possessionis-cum-sum",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":191,"displayOrder":242},"01a1aafe-f289-7e38-b695-ebb5648d5de3","Accusativus temporis et spatii","accusativus-temporis-et-spatii",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":191,"displayOrder":247},"01a1aafe-f261-7c56-8f42-cb902015d399","Ablativus temporis","ablativus-temporis",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":191,"displayOrder":252},"01a1aafe-f36a-7819-a4e9-8d84ba729ae3","Domus et nomina urbium: locus et motus","domus-et-nomina-urbium-locus-et-motus",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":191,"displayOrder":257},"01a1aafe-f54b-7e43-b31c-bef3569d1c2a","Pronomina personalia in casibus obliquis","pronomina-personalia-in-casibus-obliquis",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":191,"displayOrder":262},"01a1aafe-f45a-71ae-94d9-1c17658f2728","Is, ea, id: res iam dictae","is-ea-id-res-iam-dictae",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":191,"displayOrder":267},"01a1aafe-f5cc-7080-abc5-0cfa2a95d011","Se et suus: reflexio ad subiectum","se-et-suus-reflexio-ad-subiectum",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":191,"displayOrder":272},"01a1aafe-f56a-7b3b-91c5-37f836d1d5f5","Qui, quae, quod: relativum simplex","qui-quae-quod-relativum-simplex",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":191,"displayOrder":277},"01a1aafe-f4ad-7a04-91a5-a776df5d679e","Numeri cardinales et concordia","numeri-cardinales-et-concordia",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":191,"displayOrder":282},"01a1aafe-f4b9-7a04-b0ec-2565adb7b69f","Numeri ordinales et dies","numeri-ordinales-et-dies",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":191,"displayOrder":287},"01a1aafe-f2f2-7a11-945b-0683e5598d49","Comparativus et superlativus regularis","comparativus-et-superlativus-regularis",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":191,"displayOrder":292},"01a1aafe-f2da-79a6-b9cf-45d74c850bfc","Bonus, malus, magnus: comparatio irregularis","bonus-malus-magnus-comparatio-irregularis",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":191,"displayOrder":297},"01a1aafe-f2a6-791a-abc6-1a60cb25f388","Adverbia ex adiectivis et comparatio","adverbia-ex-adiectivis-et-comparatio",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":191,"displayOrder":302},"01a1aafe-f40c-7c83-8fa7-ed40cdd21ffb","Imperfectum activum","imperfectum-activum",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":191,"displayOrder":307},"01a1aafe-f4dc-78de-ba1e-083f6cf7060c","Partes principales verbi","partes-principales-verbi",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":191,"displayOrder":312},"01a1aafe-f501-7c09-801d-23cbacceb81e","Perfectum activum","perfectum-activum",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":191,"displayOrder":317},"01a1aafe-f506-7dd5-a134-005319dba063","Perfectum et imperfectum in narratione","perfectum-et-imperfectum-in-narratione",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":191,"displayOrder":322},"01a1aafe-f521-7ba4-a04d-10ead508e233","Plusquamperfectum activum","plusquamperfectum-activum",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":191,"displayOrder":327},"01a1aafe-f3a7-79f3-81e4-17af43925606","Futurum primae et secundae coniugationis","futurum-primae-et-secundae-coniugationis",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":191,"displayOrder":332},"01a1aafe-f3ae-785c-abd3-159a985bf6e2","Futurum tertiae et quartae coniugationis","futurum-tertiae-et-quartae-coniugationis",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":191,"displayOrder":337},"01a1aafe-f5f3-7eaa-b752-8a54e9e19dc7","Sum et possum in praeterito et futuro","sum-et-possum-in-praeterito-et-futuro",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":191,"displayOrder":342},"01a1aafe-f667-7e26-aca8-3257ce4bda7e","Volo, nolo, malo et infinitivus","volo-nolo-malo-et-infinitivus",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":191,"displayOrder":347},"01a1aafe-f385-775c-964a-f5787e7849b4","Eo et verba motus","eo-et-verba-motus",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":191,"displayOrder":352},"01a1aafe-f486-7874-9b7a-46dab948b770","Noli et nolite: vetare","noli-et-nolite-vetare",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":191,"displayOrder":357},"01a1aafe-f4a1-7894-8cbc-4c91e0bfbf0c","Nonne, num et responsa","nonne-num-et-responsa",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":191,"displayOrder":362},"01a1aafe-f5a3-7ba5-9106-c24f8c380fc1","Quod et quia: causa aperte dicta","quod-et-quia-causa-aperte-dicta",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":191,"displayOrder":367},"01a1aafe-f61d-7cbe-b4b1-f9c43e6ec960","Ubi et postquam: res ordine narrare","ubi-et-postquam-res-ordine-narrare",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":191,"displayOrder":372},"01a1aafe-f5de-7654-9b01-64cede50cb3d","Si cum indicativo: condicio simplex","si-cum-indicativo-condicio-simplex",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":191,"displayOrder":377},"01a1aafe-f480-775a-a891-20ac17a827cf","Nemo, nihil, nullus: negatio et casus","nemo-nihil-nullus-negatio-et-casus",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":382,"displayOrder":383},"01a1aafe-f542-7a48-ad95-fbac2e24aa1f","Praesens passivum","praesens-passivum","B1",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":382,"displayOrder":388},"01a1aafe-f419-7b4c-bf5a-eb4404abfedf","Imperfectum et futurum passivum","imperfectum-et-futurum-passivum",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":382,"displayOrder":393},"01a1aafe-f4ec-7d51-92d3-5bc921478dff","Participium perfecti passivi et concordia","participium-perfecti-passivi-et-concordia",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":382,"displayOrder":398},"01a1aafe-f3a1-72a3-a0a8-a57d144ca864","Futurum exactum activum","futurum-exactum-activum",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":382,"displayOrder":403},"01a1aafe-f513-7699-9085-7bce06fdc8aa","Perfectum, plusquamperfectum et futurum exactum passiva","perfectum-plusquamperfectum-et-futurum-exactum-passiva",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":382,"displayOrder":408},"01a1aafe-f236-7598-98cc-6514a1c11bb0","Ablativus agentis et instrumenti","ablativus-agentis-et-instrumenti",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":382,"displayOrder":413},"01a1aafe-f644-74d3-8dad-e7dc16b5832b","Verba deponentia: forma passiva et significatio","verba-deponentia-forma-passiva-et-significatio",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":382,"displayOrder":418},"01a1aafe-f64f-743a-b0e8-2fb63f17c5d7","Verba semideponentia","verba-semideponentia",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":382,"displayOrder":423},"01a1aafe-f38f-72c5-bbaa-7aa96754f9a5","Fero et composita eius","fero-et-composita-eius",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":382,"displayOrder":428},"01a1aafe-f394-7c03-b313-827e59caf272","Fio et passivum verbi facio","fio-et-passivum-verbi-facio",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":382,"displayOrder":433},"01a1aafe-f454-7677-bf56-fb43f8296078","Ipse et idem","ipse-et-idem",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":382,"displayOrder":438},"01a1aafe-f589-7eb8-93ea-d8fd93cf5ab4","Quisquam, aliquis, quidam","quisquam-aliquis-quidam",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":382,"displayOrder":443},"01a1aafe-f58f-77f0-bbc7-ba06be7f2c55","Quisque et uterque","quisque-et-uterque",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":382,"displayOrder":448},"01a1aafe-f3c9-7855-ba27-ecc47122713a","Genitivus partitivus","genitivus-partitivus",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":382,"displayOrder":453},"01a1aafe-f63e-7b3a-8550-8ffe7571a1a1","Verba cum dativo","verba-cum-dativo",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":382,"displayOrder":458},"01a1aafe-f636-7ef8-881c-ef3241e55c55","Utor, fruor, fungor, potior, vescor cum ablativo","utor-fruor-fungor-potior-vescor-cum-ablativo",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":382,"displayOrder":463},"01a1aafe-f23d-77cb-bab8-bc3c564ecaaa","Ablativus comparationis et quam","ablativus-comparationis-et-quam",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":382,"displayOrder":468},"01a1aafe-f55a-7e6d-b745-9123dc75e55d","Quam cum superlativo","quam-cum-superlativo",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":382,"displayOrder":473},"01a1aafe-f26d-7677-b157-48e3ac25fd30","Accusativus cum infinitivo: oratio relata","accusativus-cum-infinitivo-oratio-relata",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":382,"displayOrder":478},"01a1aafe-f424-7a68-91f8-fda009bc495e","Infinitivi perfecti et futuri in oratione obliqua","infinitivi-perfecti-et-futuri-in-oratione-obliqua",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":382,"displayOrder":483},"01a1aafe-f550-7e2c-aca1-d76d05a56508","Pronomina reflexiva in oratione obliqua","pronomina-reflexiva-in-oratione-obliqua",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":382,"displayOrder":488},"01a1aafe-f4f2-7220-b1fa-6cd27a9d75fe","Participium praesentis activi","participium-praesentis-activi",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":382,"displayOrder":493},"01a1aafe-f4e2-703e-8e52-0a9380c9700b","Participium coniunctum","participium-coniunctum",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":382,"displayOrder":498},"01a1aafe-f230-70d6-bf7a-e21b2cba4265","Ablativus absolutus","ablativus-absolutus",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":382,"displayOrder":503},"01a1aafe-f539-704d-ab94-2ecae297ad26","Praesens coniunctivi","praesens-coniunctivi",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":382,"displayOrder":508},"01a1aafe-f413-7da5-9d6c-e6f855c9fbda","Imperfectum coniunctivi","imperfectum-coniunctivi",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":382,"displayOrder":513},"01a1aafe-f50d-704b-b98f-2b0933f14a12","Perfectum et plusquamperfectum coniunctivi","perfectum-et-plusquamperfectum-coniunctivi",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":382,"displayOrder":518},"01a1aafe-f31f-7521-98ea-5c0fe52e8335","Coniunctivus hortativus et iussivus","coniunctivus-hortativus-et-iussivus",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":382,"displayOrder":523},"01a1aafe-f623-768f-97ad-fd17fe9f6886","Ut et ne: propositum exprimere","ut-et-ne-propositum-exprimere",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":382,"displayOrder":528},"01a1aafe-f628-7b18-8c4f-582b5eb3b78d","Ut et ut non: consecutio rerum","ut-et-ut-non-consecutio-rerum",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":382,"displayOrder":533},"01a1aafe-f5c6-7401-af3d-4a466f716db0","Rogo et impero: petitiones obliquae","rogo-et-impero-petitiones-obliquae",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":382,"displayOrder":538},"01a1aafe-f44e-7777-995f-6fee42ecace0","Interrogationes obliquae","interrogationes-obliquae",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":382,"displayOrder":543},"01a1aafe-f33b-73dc-8b68-e8e81f3aaced","Consecutio temporum: rationes primae","consecutio-temporum-rationes-primae",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":382,"displayOrder":548},"01a1aafe-f352-70e5-a547-c4ff22c0fd2f","Cum narrativum","cum-narrativum",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":382,"displayOrder":553},"01a1aafe-f303-75fd-9d4f-788c862039b0","Condiciones contra rem praesentem et praeteritam","condiciones-contra-rem-praesentem-et-praeteritam",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":382,"displayOrder":558},"01a1aafe-f460-7700-80c4-5e4fc9cb1040","Itaque, igitur, autem, enim: nexus sententiarum","itaque-igitur-autem-enim-nexus-sententiarum",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":563,"displayOrder":564},"01a1aafe-f4e7-7613-a6b5-5497161bdb79","Participium futuri activi et periphrasis activa","participium-futuri-activi-et-periphrasis-activa","B2",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":563,"displayOrder":569},"01a1aafe-f3e2-7113-b77d-180888058307","Gerundium: forma et usus","gerundium-forma-et-usus",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":563,"displayOrder":574},"01a1aafe-f3e7-7046-8a01-708e5b579384","Gerundivum: concordia et necessitas","gerundivum-concordia-et-necessitas",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":563,"displayOrder":579},"01a1aafe-f3dd-769e-8a64-c331b25fb4b4","Gerundium et gerundivum in consilio exprimendo","gerundium-et-gerundivum-in-consilio-exprimendo",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":563,"displayOrder":584},"01a1aafe-f356-748e-b6e7-d0591786bab5","Dativus agentis","dativus-agentis",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":563,"displayOrder":589},"01a1aafe-f5f9-73e9-9103-ac44a86cf57b","Supinum in -um et -u","supinum-in-um-et-u",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":563,"displayOrder":594},"01a1aafe-f4f7-7526-9fb8-6d55b364ef4e","Passivum impersonale","passivum-impersonale",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":563,"displayOrder":599},"01a1aafe-f493-7b24-b0ca-3361cc644530","Nominativus cum infinitivo","nominativus-cum-infinitivo",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":563,"displayOrder":604},"01a1aafe-f274-73c7-8070-f54ccdc7f1b7","Accusativus cum infinitivo post verba sentiendi","accusativus-cum-infinitivo-post-verba-sentiendi",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":563,"displayOrder":609},"01a1aafe-f43d-777d-a96a-05a6cd46b8d6","Infinitivus subiecti et praedicati","infinitivus-subiecti-et-praedicati",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":563,"displayOrder":614},"01a1aafe-f32a-7f06-ab0d-8466a4b51913","Coniunctivus potentialis","coniunctivus-potentialis",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":563,"displayOrder":619},"01a1aafe-f319-7b0c-8b65-c8d23d3c30e5","Coniunctivus deliberativus","coniunctivus-deliberativus",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":563,"displayOrder":624},"01a1aafe-f62e-7250-9105-dd885919a24f","Utinam et coniunctivus optativus","utinam-et-coniunctivus-optativus",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":563,"displayOrder":629},"01a1aafe-f472-724f-af21-99b5ececd6a8","Ne cum perfecto coniunctivi: prohibitio","ne-cum-perfecto-coniunctivi-prohibitio",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":563,"displayOrder":634},"01a1aafe-f30d-7850-ad8c-875308efa03e","Condiciones possibiles cum coniunctivo","condiciones-possibiles-cum-coniunctivo",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":563,"displayOrder":639},"01a1aafe-f349-77ca-944b-13e99032112a","Cum causale et concessivum","cum-causale-et-concessivum",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":563,"displayOrder":644},"01a1aafe-f55f-79c0-8c94-dc7479183ae7","Quamquam, quamvis, etsi: concessio","quamquam-quamvis-etsi-concessio",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":563,"displayOrder":649},"01a1aafe-f2c0-71b7-930f-5da94897151c","Antequam et priusquam: tempus et exspectatio","antequam-et-priusquam-tempus-et-exspectatio",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":563,"displayOrder":654},"01a1aafe-f36f-7e30-8c34-91e668443265","Dum, donec, quoad: duratio et finis","dum-donec-quoad-duratio-et-finis",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":563,"displayOrder":659},"01a1aafe-f654-7f8b-ae8b-579182aff575","Verba timendi cum ne et ut","verba-timendi-cum-ne-et-ut",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":563,"displayOrder":664},"01a1aafe-f574-7b4c-8eeb-bd573437d83f","Quin et quominus post verba impediendi","quin-et-quominus-post-verba-impediendi",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":563,"displayOrder":669},"01a1aafe-f5b2-743d-8951-6d4a744b17b4","Relativae finales et consecutivae","relativae-finales-et-consecutivae",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":563,"displayOrder":674},"01a1aafe-f5b9-7a25-84c9-d72e4b6bb18b","Relativae proprietatis cum coniunctivo","relativae-proprietatis-cum-coniunctivo",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":563,"displayOrder":679},"01a1aafe-f330-7715-8f87-ba595e029cc8","Consecutio temporum et perfectum coniunctivi","consecutio-temporum-et-perfectum-coniunctivi",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":563,"displayOrder":684},"01a1aafe-f3d8-7a95-848c-a0676958fd15","Genitivus subiectivus et obiectivus","genitivus-subiectivus-et-obiectivus",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":563,"displayOrder":689},"01a1aafe-f3c2-7738-b365-06beca363ef2","Genitivus et ablativus qualitatis","genitivus-et-ablativus-qualitatis",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":563,"displayOrder":694},"01a1aafe-f35a-7961-ae86-8e9c93986f1c","Dativus duplex","dativus-duplex",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":563,"displayOrder":699},"01a1aafe-f25a-758d-b122-5f639694e8d8","Ablativus separationis et originis","ablativus-separationis-et-originis",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":563,"displayOrder":704},"01a1aafe-f27b-72ec-ace6-de7d12d3e286","Accusativus duplex","accusativus-duplex",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":563,"displayOrder":709},"01a1aafe-f2b3-77f8-b54d-b02ef78ca566","Alius, alter, uter et neuter","alius-alter-uter-et-neuter",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":563,"displayOrder":714},"01a1aafe-f4b3-7282-94cc-c064c42f198f","Numeri distributivi et adverbia numeralia","numeri-distributivi-et-adverbia-numeralia",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":563,"displayOrder":719},"01a1aafe-f2f8-7093-b9ed-31307c43d2ac","Concordia cum pluribus subiectis","concordia-cum-pluribus-subiectis",142,{"id":721,"title":722,"slug":723,"language":9,"level":563,"displayOrder":724},"01a1aafe-f479-7ca9-be85-d1415986363f","Negationes compositae et ambitus negationis","negationes-compositae-et-ambitus-negationis",143,{"id":726,"title":727,"slug":728,"language":9,"level":563,"displayOrder":729},"01a1aafe-f5e3-7e42-a51d-40d729529297","Sive, seu, vel, aut: distinctio et electio","sive-seu-vel-aut-distinctio-et-electio",144,{"id":731,"title":732,"slug":733,"language":9,"level":734,"displayOrder":735},"01a1aafe-f4c6-79bb-8243-6df2fd326188","Oratio obliqua continua: tempora et prospectus","oratio-obliqua-continua-tempora-et-prospectus","C1",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":734,"displayOrder":740},"01a1aafe-f555-7c6d-8ae4-aa80d34a5d41","Propositiones subordinatae in oratione obliqua","propositiones-subordinatae-in-oratione-obliqua",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":734,"displayOrder":745},"01a1aafe-f2cf-769c-a26c-b2b2a92732b5","Attractio modi","attractio-modi",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":734,"displayOrder":750},"01a1aafe-f308-728b-987b-180e33b52327","Condiciones in oratione obliqua","condiciones-in-oratione-obliqua",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":734,"displayOrder":755},"01a1aafe-f59c-769d-9019-78dd7c23cfec","Quod declarativum et accusativus cum infinitivo","quod-declarativum-et-accusativus-cum-infinitivo",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":734,"displayOrder":760},"01a1aafe-f57a-70a0-b064-4420afebfcdf","Quin post dubitationem et negationem","quin-post-dubitationem-et-negationem",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":734,"displayOrder":765},"01a1aafe-f595-730d-ba99-0207f4a2cd86","Quo cum comparativo in propositione finali","quo-cum-comparativo-in-propositione-finali",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":734,"displayOrder":770},"01a1aafe-f266-7bcc-92e0-f951b8ab09f5","Ac si, tamquam, velut: comparatio hypothetica","ac-si-tamquam-velut-comparatio-hypothetica",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":734,"displayOrder":775},"01a1aafe-f336-7638-8a3d-1247f8a524a0","Consecutio temporum post praesens historicum","consecutio-temporum-post-praesens-historicum",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":734,"displayOrder":780},"01a1aafe-f53d-7b90-9d03-0f2f3f0c7d38","Praesens historicum et vividitas narrationis","praesens-historicum-et-vividitas-narrationis",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":734,"displayOrder":785},"01a1aafe-f42a-7aae-b274-a8581b132ffc","Infinitivus historicus","infinitivus-historicus",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":734,"displayOrder":790},"01a1aafe-f443-7923-8562-f6926447cdc4","Interest et refert: cuius res intersit","interest-et-refert-cuius-res-intersit",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":734,"displayOrder":795},"01a1aafe-f3d3-7d70-90ce-cc126f4da24e","Genitivus pretii et aestimationis","genitivus-pretii-et-aestimationis",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":734,"displayOrder":800},"01a1aafe-f3bb-748c-a522-b3b8ae833a9c","Genitivus criminis et memoriae","genitivus-criminis-et-memoriae",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":734,"displayOrder":805},"01a1aafe-f253-75a6-b7de-fa1bf128d3c5","Ablativus respectus et mensurae","ablativus-respectus-et-mensurae",159,{"id":807,"title":808,"slug":809,"language":9,"level":734,"displayOrder":810},"01a1aafe-f282-7145-8b84-396ddbc764c2","Accusativus respectus in sermone poetico","accusativus-respectus-in-sermone-poetico",160,{"id":812,"title":813,"slug":814,"language":9,"level":734,"displayOrder":815},"01a1aafe-f4c0-7741-8b07-5b56ef7b83f9","Odi, memini, coepi: perfecta sensu proprio","odi-memini-coepi-perfecta-sensu-proprio",161,{"id":817,"title":818,"slug":819,"language":9,"level":734,"displayOrder":820},"01a1aafe-f649-7952-a8b1-61412c2f5bd7","Verba impersonalia: paenitet, pudet, miseret","verba-impersonalia-paenitet-pudet-miseret",162,{"id":822,"title":823,"slug":824,"language":9,"level":734,"displayOrder":825},"01a1aafe-f5bf-79b3-8d6e-74ed133a2f6c","Relativum conexivum et antecedens omissum","relativum-conexivum-et-antecedens-omissum",163,{"id":827,"title":828,"slug":829,"language":9,"level":734,"displayOrder":830},"01a1aafe-f2c6-7784-89e7-461064b14106","Appositio et concordia ad sensum","appositio-et-concordia-ad-sensum",164,{"id":832,"title":833,"slug":834,"language":9,"level":734,"displayOrder":835},"01a1aafe-f3f7-7acc-a919-1cf58e70af25","Hyperbaton et collocatio informationis","hyperbaton-et-collocatio-informationis",165,{"id":837,"title":838,"slug":839,"language":9,"level":734,"displayOrder":840},"01a1aafe-f570-71cd-a0f0-3094f09500bf","Quidem, ne quidem, etiam: vis et ambitus","quidem-ne-quidem-etiam-vis-et-ambitus",166,{"id":842,"title":843,"slug":844,"language":9,"level":734,"displayOrder":845},"01a1aafe-f606-7128-9545-d5dcb4d2299f","Tempora et personae in epistulis","tempora-et-personae-in-epistulis",167,{"id":847,"title":848,"slug":849,"language":9,"level":734,"displayOrder":850},"01a1aafe-f51a-7f8b-b5cd-316643837cbd","Periodus Latina: membra et nexus","periodus-latina-membra-et-nexus",168,{"id":852,"title":853,"slug":854,"language":9,"level":734,"displayOrder":855},"01a1aafe-f37f-7bef-a2d6-e6c371be163a","Ellipsis et zeugma in prosa","ellipsis-et-zeugma-in-prosa",169,{"id":857,"title":858,"slug":859,"language":9,"level":860,"displayOrder":861},"01a1aafe-f39a-7be6-a8b0-4bf7dfd82b1c","Formae archaicae in textibus legendis","formae-archaicae-in-textibus-legendis","C2",170,{"id":863,"title":864,"slug":865,"language":9,"level":860,"displayOrder":866},"01a1aafe-f431-73ea-95aa-e7a6034f4de8","Infinitivus in -ier et formae poeticae","infinitivus-in-ier-et-formae-poeticae",171,{"id":868,"title":869,"slug":870,"language":9,"level":860,"displayOrder":871},"01a1aafe-f4fc-7802-a27b-7e1f71211f8f","Perfecta contracta et varietas formarum","perfecta-contracta-et-varietas-formarum",172,{"id":873,"title":874,"slug":875,"language":9,"level":860,"displayOrder":876},"01a1aafe-f2ec-7056-8285-ff2cb87db34a","Casus Graeci in nominibus Latinis","casus-graeci-in-nominibus-latinis",173,{"id":878,"title":879,"slug":880,"language":9,"level":860,"displayOrder":881},"01a1aafe-f344-79ad-a290-de8436e01876","Constructio ad sensum in poesi","constructio-ad-sensum-in-poesi",174,{"id":883,"title":884,"slug":885,"language":9,"level":860,"displayOrder":886},"01a1aafe-f4cc-7641-998b-2cf83fedfb60","Ordo poeticus et ambiguitas consulto facta","ordo-poeticus-et-ambiguitas-consulto-facta",175,{"id":888,"title":889,"slug":890,"language":9,"level":860,"displayOrder":891},"01a1aafe-f2b9-76a4-b3d5-158abdd35aca","Anacoluthon et mutatio constructionis","anacoluthon-et-mutatio-constructionis",176,{"id":893,"title":894,"slug":895,"language":9,"level":860,"displayOrder":896},"01a1aafe-f4d7-7259-a67f-73be0ed0b7c1","Parataxis in sermone antiquo et familiari","parataxis-in-sermone-antiquo-et-familiari",177,{"id":898,"title":899,"slug":900,"language":9,"level":860,"displayOrder":901},"01a1aafe-f313-7a22-bb92-2916a935aa86","Congeries participiorum in prosa historica","congeries-participiorum-in-prosa-historica",178,{"id":903,"title":904,"slug":905,"language":9,"level":860,"displayOrder":906},"01a1aafe-f324-7bfd-bce6-2e22a267de5e","Coniunctivus in oratione obliqua implicita","coniunctivus-in-oratione-obliqua-implicita",179,{"id":908,"title":909,"slug":910,"language":9,"level":860,"displayOrder":911},"01a1aafe-f5aa-7990-85df-51bc57e7fc11","Quod, quia, quoniam in Latinitate postclassica","quod-quia-quoniam-in-latinitate-postclassica",180,{"id":913,"title":914,"slug":915,"language":9,"level":860,"displayOrder":916},"01a1aafe-f2e5-7a6b-83c1-dc306265735b","Casus et praepositiones in Latinitate postclassica","casus-et-praepositiones-in-latinitate-postclassica",181,{"id":918,"title":919,"slug":920,"language":9,"level":860,"displayOrder":921},"01a1aafe-f3fe-7893-b388-7179324a80fc","Imperativus futuri in legibus et praeceptis","imperativus-futuri-in-legibus-et-praeceptis",182,{"id":923,"title":924,"slug":925,"language":9,"level":860,"displayOrder":926},"01a1aafe-f37a-74b0-9a0f-7dade7b52efe","Elisio et quantitas syllabarum in versu","elisio-et-quantitas-syllabarum-in-versu",183,{"id":777,"title":778,"slug":779,"seoDescription":928,"content":929,"language":9,"level":734,"displayOrder":780,"grammarTopics":930,"createdAt":935,"updatedAt":936,"totalExercises":934,"vocabularyLists":937,"readyImages":938},"Praesens historicum res praeteritas ante oculos ponit: disce eius usum, vim narrandi, indicia temporis et discrimen a perfecto atque praesenti generali.","Praesens historicum forma praesentis res praeteritas narrat. Eius vim intelleges, si non solum terminationem verbi, sed etiam contextum, ordinem rerum et consilium narrantis consideraveris. Disces hoc usu narrationem illustrare, neque tamen omnem sententiam praesentis temporis ad res praeteritas referre.\n\n## 1. Res praeterita quasi praesens\n\nPraesens historicum ad indicativum pertinet. Res non nunc geritur, sed ita narratur quasi ante oculos lectoris agatur. Forma verbi praesens est; tempus rei ex contextu praeteritum intellegitur.\n\n:::example\nHeri ad portam stābam. Subitō nūntius **advolat**, auxilium **petit**, cīvēs ad arma **vocat**.\n:::\n\nVocabulum **heri** et imperfectum **stābam** narrationem in praeterito collocant. Praesentia quae sequuntur non tempus sermonis significant, sed adventum nuntii eiusque actiones lectori exhibent.\n\n:::note\nExempla huius paginae ad doctrinam illustrandam composita sunt; non sunt verba ex auctoribus antiquis desumpta. Excipitur locus Caesaris in parte 5, cuius fons expresse indicatur.\n:::\n\n## 2. Quibus indiciis usum agnoscas\n\nPraesenti historico nulla propria terminatio est. Eaedem formae quae rem praesentem indicant etiam in narratione praeterita adhibentur. Quaere igitur quo tempore tota res collocetur.\n\n| Usus | Exemplum | Unde sensus intellegitur |\n| --- | --- | --- |\n| Praesens de re quae nunc agitur | Ecce nūntius **venit**. | Res coram ostenditur. |\n| Praesens historicum | Heri in forō stābam. Subitō nūntius ad mē **venit**. | Heri et stābam rem praeteritam indicant. |\n| Praesens de consuetudine | Nūntius cotīdiē ad nōs **venit**. | Cotīdiē actionem repetitam significat. |\n\nIn exemplis tabulae **venit** praesentis est; **vēnit**, longa prima vocali, perfecti. In libris sine notis longitudinis scriptis forma *venit* sola tempus certo non declarat.\n\n### Praesens post dum\n\nIn prosa classica **dum**, ubi significat «eo tempore quo» et actionem cum alia re simul gestam exprimit, plerumque indicativum praesentis habet, etiam si tota narratio ad praeteritum pertinet.\n\n:::example\nDum haec **geruntur**, nūntius **vēnit**.\n:::\n\nHic perfectum **vēnit** adventum praeteritum refert; praesens **geruntur** res eodem tempore gestas exprimit. Hoc praesens ex usu coniunctionis **dum** explicatur, a praesenti historico proprie dicto distinguendum: non per se indicat narratorem actionem vividius exhibere velle. Regula ad hunc sensum coniunctionis pertinet, non ad omnes usus vocis **dum**.\n\nNeque **subito** neque **tum** per se praesentis historici signum est. Utrumque cum aliis quoque temporibus recte coniungitur.\n\n## 3. Quid mutetur a perfecto ad praesens\n\nPerfectum et praesens historicum eandem rem praeteritam narrare possunt. Mutata forma, non necessario mutatur ordo rerum; mutatur potius ratio qua narrator eas exhibet.\n\n:::example\n**Perfectum:** Dux signum **dedit**; mīlitēs ex castrīs **ērūpērunt**.\n\n**Praesens historicum:** Dux signum **dat**; mīlitēs ex castrīs **ērumpunt**.\n:::\n\nPrior narratio facta gesta refert. Altera lectorem propius ad ipsam actionem admovere potest. Perfectum tamen non est sua natura languidum, nec praesens semper vehementius.\n\nVividitas etiam ex brevitate sententiarum, delectu verborum et ordine narrationis nascitur. Praesens historicum actionem neque necessario celeriorem neque diuturniorem significat.\n\n## 4. Vicissitudo temporum\n\nPraesens historicum cum temporibus praeteritis in eadem narratione apte misceri potest. Imperfectum saepe condicionem describit, in qua actio principali verbo expressa accidit. Narrator etiam a praesentibus ad perfecta redire potest, neque reditus ille per se mendum est.\n\n:::example\nNox erat; custōdēs ad portam vigilābant. Repente clāmor **oritur**. Custōdēs ad mūrum **currunt** atque hostēs **cōnspiciunt**. Paulō post hostēs **recessērunt**.\n:::\n\nImperfecta initium rerum describunt. Praesentia clamorem et motum custodum in conspectum adducunt. Perfectum **recessērunt** eventum posteriorem refert. Sic narrator hanc partem narrationis clausit; non tamen necesse est omnem talem narrationem perfecto claudere.\n\n### Consecutio temporum post praesens historicum\n\nPost praesens historicum, in enuntiatis subordinatis quae consecutionem temporum sequuntur, coniunctivus modo tempora primaria, modo secundaria sequitur. Consecutio primaria formam praesentem verbi regentis respicit; secundaria tempus praeteritum rei narratae.\n\n:::example\n**Consecutio primaria:** Tum dux mīlitēs **hortātur** ut **pugnent**.\n\n**Consecutio secundaria:** Tum dux mīlitēs **hortātur** ut **pugnārent**.\n:::\n\nIn utraque sententia, si contextus res praeteritas narrat, **hortātur** praesens historicum est. **Pugnent** praesentis coniunctivi formam habet, **pugnārent** imperfecti; utraque forma pugnam exprimit ad quam dux milites hortatus est. Imperfectum hic non significat milites ante hortationem pugnavisse. In consecutione primaria res anterior plerumque perfecto coniunctivi exprimitur, in secundaria plusquamperfecto. Itaque, cum coniunctivum interpretaris, et verbum regens et rationem temporalem inter res considera; sola forma praesentis historici unam consecutionem non imponit.\n\n## 5. Vividitas et genus dicendi\n\nPraesens historicum in prosa classica, praesertim in narrationibus, usitatum est; non ad solam poesin pertinet. Potest rem singularem insignire, sed etiam per plures sententias continuari. Non omnis eius usus subitam animi perturbationem significat.\n\n### Locus Caesaris legendus\n\nCaesar, *De bello Gallico* 1.7.1, postquam sibi de consilio Helvetiorum nuntiatum esse narravit, ita pergit:\n\n:::example\n«maturat ab urbe proficisci et quam maximis potest itineribus in Galliam ulteriorem contendit»\n:::\n\n**Maturat** et **contendit** praesentia historica sunt: Caesar res iam gestas quasi coram procedentes exhibet. In enuntiato antecedente **nuntiatum esset**, plusquamperfectum coniunctivi, nuntium ante profectionem acceptum indicat. Sic tempus praeteritum et praesentia in eodem contextu diversa munera sustinent. Celeritas autem non ex praesentibus solis nascitur: **maturat** et **quam maximis potest itineribus** festinationem verbis ipsis exprimunt.\n\n:::warning\nNoli omnia perfecta in praesentia mutare, quasi vividitas ex sola temporis forma oriatur. Si nulla res praeterita iam indicata est, lector praesentia ad id quod nunc agitur referre potest.\n:::\n\nCum ipse scribis:\n\n- tempus rei satis aperte indica;\n- elige quas actiones quasi coram exhibere velis;\n- tempora propter sensum et narrationis ordinem varia, non propter solam varietatem.\n\n## 6. Brevis recognitio\n\n1. **Formam inspice:** estne verbum praesentis indicativi?\n2. **Contextum lege:** agitur de rebus nunc praesentibus, de consuetudine an de praeteritis?\n3. **Vim perpende:** quid narrator quasi ante oculos ponit?\n4. **Cetera tempora compara:** quomodo descriptio, actio et exitus inter se cohaerent?\n\n**Praesens historicum: forma praesens, res praeterita.** Vividitas ex forma et contextu simul aestimanda est, non ex terminatione sola.",[931],{"id":932,"name":778,"level":734,"language":9,"isCompleted":933,"completionPercentage":934,"totalExercises":934,"completedExercises":934},"01a1aafe-f1db-7f50-9afe-365296c1a51b",false,0,"2026-11-05T09:16:38+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[],[],null,[],{"html":942,"toc":943},"\u003Cp>Praesens historicum forma praesentis res praeteritas narrat. Eius vim intelleges, si non solum terminationem verbi, sed etiam contextum, ordinem rerum et consilium narrantis consideraveris. Disces hoc usu narrationem illustrare, neque tamen omnem sententiam praesentis temporis ad res praeteritas referre.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"res-praeterita-quasi-praesens\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Res praeterita quasi praesens\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Praesens historicum ad indicativum pertinet. Res non nunc geritur, sed ita narratur quasi ante oculos lectoris agatur. Forma verbi praesens est; tempus rei ex contextu praeteritum intellegitur.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Heri ad portam stābam. Subitō nūntius \u003Cstrong>advolat\u003C\u002Fstrong>, auxilium \u003Cstrong>petit\u003C\u002Fstrong>, cīvēs ad arma \u003Cstrong>vocat\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Vocabulum \u003Cstrong>heri\u003C\u002Fstrong> et imperfectum \u003Cstrong>stābam\u003C\u002Fstrong> narrationem in praeterito collocant. Praesentia quae sequuntur non tempus sermonis significant, sed adventum nuntii eiusque actiones lectori exhibent.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Exempla huius paginae ad doctrinam illustrandam composita sunt; non sunt verba ex auctoribus antiquis desumpta. Excipitur locus Caesaris in parte 5, cuius fons expresse indicatur.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"quibus-indiciis-usum-agnoscas\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Quibus indiciis usum agnoscas\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Praesenti historico nulla propria terminatio est. Eaedem formae quae rem praesentem indicant etiam in narratione praeterita adhibentur. Quaere igitur quo tempore tota res collocetur.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Usus\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Exemplum\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Unde sensus intellegitur\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Praesens de re quae nunc agitur\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ecce nūntius \u003Cstrong>venit\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Res coram ostenditur.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Praesens historicum\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Heri in forō stābam. Subitō nūntius ad mē \u003Cstrong>venit\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Heri et stābam rem praeteritam indicant.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Praesens de consuetudine\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nūntius cotīdiē ad nōs \u003Cstrong>venit\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Cotīdiē actionem repetitam significat.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>In exemplis tabulae \u003Cstrong>venit\u003C\u002Fstrong> praesentis est; \u003Cstrong>vēnit\u003C\u002Fstrong>, longa prima vocali, perfecti. In libris sine notis longitudinis scriptis forma \u003Cem>venit\u003C\u002Fem> sola tempus certo non declarat.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"praesens-post-dum\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.1\u003C\u002Fspan>Praesens post dum\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>In prosa classica \u003Cstrong>dum\u003C\u002Fstrong>, ubi significat «eo tempore quo» et actionem cum alia re simul gestam exprimit, plerumque indicativum praesentis habet, etiam si tota narratio ad praeteritum pertinet.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Dum haec \u003Cstrong>geruntur\u003C\u002Fstrong>, nūntius \u003Cstrong>vēnit\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Hic perfectum \u003Cstrong>vēnit\u003C\u002Fstrong> adventum praeteritum refert; praesens \u003Cstrong>geruntur\u003C\u002Fstrong> res eodem tempore gestas exprimit. Hoc praesens ex usu coniunctionis \u003Cstrong>dum\u003C\u002Fstrong> explicatur, a praesenti historico proprie dicto distinguendum: non per se indicat narratorem actionem vividius exhibere velle. Regula ad hunc sensum coniunctionis pertinet, non ad omnes usus vocis \u003Cstrong>dum\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Neque \u003Cstrong>subito\u003C\u002Fstrong> neque \u003Cstrong>tum\u003C\u002Fstrong> per se praesentis historici signum est. Utrumque cum aliis quoque temporibus recte coniungitur.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"quid-mutetur-a-perfecto-ad-praesens\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Quid mutetur a perfecto ad praesens\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Perfectum et praesens historicum eandem rem praeteritam narrare possunt. Mutata forma, non necessario mutatur ordo rerum; mutatur potius ratio qua narrator eas exhibet.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Perfectum:\u003C\u002Fstrong> Dux signum \u003Cstrong>dedit\u003C\u002Fstrong>; mīlitēs ex castrīs \u003Cstrong>ērūpērunt\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Praesens historicum:\u003C\u002Fstrong> Dux signum \u003Cstrong>dat\u003C\u002Fstrong>; mīlitēs ex castrīs \u003Cstrong>ērumpunt\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Prior narratio facta gesta refert. Altera lectorem propius ad ipsam actionem admovere potest. Perfectum tamen non est sua natura languidum, nec praesens semper vehementius.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Vividitas etiam ex brevitate sententiarum, delectu verborum et ordine narrationis nascitur. Praesens historicum actionem neque necessario celeriorem neque diuturniorem significat.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"vicissitudo-temporum\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Vicissitudo temporum\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Praesens historicum cum temporibus praeteritis in eadem narratione apte misceri potest. Imperfectum saepe condicionem describit, in qua actio principali verbo expressa accidit. Narrator etiam a praesentibus ad perfecta redire potest, neque reditus ille per se mendum est.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Nox erat; custōdēs ad portam vigilābant. Repente clāmor \u003Cstrong>oritur\u003C\u002Fstrong>. Custōdēs ad mūrum \u003Cstrong>currunt\u003C\u002Fstrong> atque hostēs \u003Cstrong>cōnspiciunt\u003C\u002Fstrong>. Paulō post hostēs \u003Cstrong>recessērunt\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Imperfecta initium rerum describunt. Praesentia clamorem et motum custodum in conspectum adducunt. Perfectum \u003Cstrong>recessērunt\u003C\u002Fstrong> eventum posteriorem refert. Sic narrator hanc partem narrationis clausit; non tamen necesse est omnem talem narrationem perfecto claudere.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"consecutio-temporum-post-praesens-historicum\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.1\u003C\u002Fspan>Consecutio temporum post praesens historicum\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Post praesens historicum, in enuntiatis subordinatis quae consecutionem temporum sequuntur, coniunctivus modo tempora primaria, modo secundaria sequitur. Consecutio primaria formam praesentem verbi regentis respicit; secundaria tempus praeteritum rei narratae.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Consecutio primaria:\u003C\u002Fstrong> Tum dux mīlitēs \u003Cstrong>hortātur\u003C\u002Fstrong> ut \u003Cstrong>pugnent\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Consecutio secundaria:\u003C\u002Fstrong> Tum dux mīlitēs \u003Cstrong>hortātur\u003C\u002Fstrong> ut \u003Cstrong>pugnārent\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>In utraque sententia, si contextus res praeteritas narrat, \u003Cstrong>hortātur\u003C\u002Fstrong> praesens historicum est. \u003Cstrong>Pugnent\u003C\u002Fstrong> praesentis coniunctivi formam habet, \u003Cstrong>pugnārent\u003C\u002Fstrong> imperfecti; utraque forma pugnam exprimit ad quam dux milites hortatus est. Imperfectum hic non significat milites ante hortationem pugnavisse. In consecutione primaria res anterior plerumque perfecto coniunctivi exprimitur, in secundaria plusquamperfecto. Itaque, cum coniunctivum interpretaris, et verbum regens et rationem temporalem inter res considera; sola forma praesentis historici unam consecutionem non imponit.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"vividitas-et-genus-dicendi\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Vividitas et genus dicendi\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Praesens historicum in prosa classica, praesertim in narrationibus, usitatum est; non ad solam poesin pertinet. Potest rem singularem insignire, sed etiam per plures sententias continuari. Non omnis eius usus subitam animi perturbationem significat.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"locus-caesaris-legendus\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.1\u003C\u002Fspan>Locus Caesaris legendus\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Caesar, \u003Cem>De bello Gallico\u003C\u002Fem> 1.7.1, postquam sibi de consilio Helvetiorum nuntiatum esse narravit, ita pergit:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>«maturat ab urbe proficisci et quam maximis potest itineribus in Galliam ulteriorem contendit»\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Maturat\u003C\u002Fstrong> et \u003Cstrong>contendit\u003C\u002Fstrong> praesentia historica sunt: Caesar res iam gestas quasi coram procedentes exhibet. In enuntiato antecedente \u003Cstrong>nuntiatum esset\u003C\u002Fstrong>, plusquamperfectum coniunctivi, nuntium ante profectionem acceptum indicat. Sic tempus praeteritum et praesentia in eodem contextu diversa munera sustinent. Celeritas autem non ex praesentibus solis nascitur: \u003Cstrong>maturat\u003C\u002Fstrong> et \u003Cstrong>quam maximis potest itineribus\u003C\u002Fstrong> festinationem verbis ipsis exprimunt.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Noli omnia perfecta in praesentia mutare, quasi vividitas ex sola temporis forma oriatur. Si nulla res praeterita iam indicata est, lector praesentia ad id quod nunc agitur referre potest.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Cum ipse scribis:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>tempus rei satis aperte indica;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>elige quas actiones quasi coram exhibere velis;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>tempora propter sensum et narrationis ordinem varia, non propter solam varietatem.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"brevis-recognitio\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Brevis recognitio\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Formam inspice:\u003C\u002Fstrong> estne verbum praesentis indicativi?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Contextum lege:\u003C\u002Fstrong> agitur de rebus nunc praesentibus, de consuetudine an de praeteritis?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Vim perpende:\u003C\u002Fstrong> quid narrator quasi ante oculos ponit?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Cetera tempora compara:\u003C\u002Fstrong> quomodo descriptio, actio et exitus inter se cohaerent?\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Praesens historicum: forma praesens, res praeterita.\u003C\u002Fstrong> Vividitas ex forma et contextu simul aestimanda est, non ex terminatione sola.\u003C\u002Fp>\n",[944,948,952,956,960,964,966,970,974],{"id":945,"text":946,"depth":16,"number":947},"res-praeterita-quasi-praesens","Res praeterita quasi praesens","1",{"id":949,"text":950,"depth":16,"number":951},"quibus-indiciis-usum-agnoscas","Quibus indiciis usum agnoscas","2",{"id":953,"text":954,"depth":21,"number":955},"praesens-post-dum","Praesens post dum","2.1",{"id":957,"text":958,"depth":16,"number":959},"quid-mutetur-a-perfecto-ad-praesens","Quid mutetur a perfecto ad praesens","3",{"id":961,"text":962,"depth":16,"number":963},"vicissitudo-temporum","Vicissitudo temporum","4",{"id":774,"text":773,"depth":21,"number":965},"4.1",{"id":967,"text":968,"depth":16,"number":969},"vividitas-et-genus-dicendi","Vividitas et genus dicendi","5",{"id":971,"text":972,"depth":21,"number":973},"locus-caesaris-legendus","Locus Caesaris legendus","5.1",{"id":975,"text":976,"depth":16,"number":977},"brevis-recognitio","Brevis recognitio","6"]