[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-la":3,"grammar-pages-la":4,"grammar-page-la-quod-quia-quoniam-in-latinitate-postclassica":927,"grammar-lesson-path-la-quod-quia-quoniam-in-latinitate-postclassica-constructiones-classicae-et-usus-posteriores-c2":995,"grammar-exercises-by-page-01a1aafe-f5aa-7990-85df-51bc57e7fc11":1024,"grammar-quick-check-01a1aafe-f5aa-7990-85df-51bc57e7fc11":1035,"grammar-lesson-body-01a1aafe-f5aa-7990-85df-51bc57e7fc11-5a11hfc3nq":1057},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,193,198,203,208,213,218,223,228,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,384,389,394,399,404,409,414,419,424,429,434,439,444,449,454,459,464,469,474,479,484,489,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,565,570,575,580,585,590,595,600,605,610,615,620,625,630,635,640,645,650,655,660,665,670,675,680,685,690,695,700,705,710,715,720,725,730,736,741,746,751,756,761,766,771,776,781,786,791,796,801,806,811,816,821,826,831,836,841,846,851,856,862,867,872,877,882,887,892,897,902,907,912,917,922],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a1aafe-f466-7523-ac0e-2da1a86beae9","Litterae Latinae et scriptura","litterae-latinae-et-scriptura","la","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a1aafe-f65b-710d-901d-22f19e329ced","Vocales longae et breves","vocales-longae-et-breves",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a1aafe-f33f-7d9e-8a9b-dc406573ff81","Consonantes et diphthongi","consonantes-et-diphthongi",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a1aafe-f600-773a-bf78-ca01feb78484","Syllabae et accentus verborum","syllabae-et-accentus-verborum",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a1aafe-f3b5-75a8-b532-627908e131a1","Genera et numeri nominum","genera-et-numeri-nominum",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a1aafe-f5e9-7699-9e3f-108d8c980c75","Subiectum et praedicatum","subiectum-et-praedicatum",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a1aafe-f5ee-7f60-a39c-b9ae971bd0da","Sum, es, est: quis et quid sit","sum-es-est-quis-et-quid-sit",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a1aafe-f547-750e-b26b-d8705e872445","Prima declinatio: nominativus et accusativus","prima-declinatio-nominativus-et-accusativus",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a1aafe-f5d1-7923-8361-f08fb1c50ac0","Secunda declinatio: nomina masculina","secunda-declinatio-nomina-masculina",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a1aafe-f5d8-70cb-8698-77c51f596cd1","Secunda declinatio: nomina neutra","secunda-declinatio-nomina-neutra",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a1aafe-f498-7815-9e53-a3738fc490ab","Nominativus et accusativus in sententia","nominativus-et-accusativus-in-sententia",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a1aafe-f297-7878-96ed-c31628817a7e","Adiectiva primae et secundae declinationis","adiectiva-primae-et-secundae-declinationis",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a1aafe-f2fd-7f6b-baa3-a154801be978","Concordia nominis et adiectivi","concordia-nominis-et-adiectivi",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a1aafe-f375-7464-b103-37f2c671eb5a","Ego, tu, nos, vos: pronomina subiecti","ego-tu-nos-vos-pronomina-subiecti",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a1aafe-f527-737a-a29a-23899a91158f","Praesens activum primae coniugationis","praesens-activum-primae-coniugationis",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a1aafe-f530-7556-83e5-409cb82d87d4","Praesens activum secundae coniugationis","praesens-activum-secundae-coniugationis",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a1aafe-f534-7db5-90fc-535239817b49","Praesens activum tertiae coniugationis","praesens-activum-tertiae-coniugationis",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a1aafe-f52b-7c99-85b0-91fc4d61ab67","Praesens activum quartae coniugationis","praesens-activum-quartae-coniugationis",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a1aafe-f2e0-7476-88dd-6dc360969660","Capio et verba tertiae coniugationis in -io","capio-et-verba-tertiae-coniugationis-in-io",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a1aafe-f49d-7061-91e0-831979bc68f6","Non et negatio simplex","non-et-negatio-simplex",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a1aafe-f584-79bf-8013-6231d963741e","Quis, quid, ubi: interrogationes simplices","quis-quid-ubi-interrogationes-simplices",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a1aafe-f449-7700-83be-404949af6d67","Interrogatio per particulam -ne","interrogatio-per-particulam-ne",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a1aafe-f38a-7643-b161-d5351ac17473","Et, sed, aut: sententias coniungere","et-sed-aut-sententias-coniungere",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a1aafe-f3cf-71de-91a6-9a9d068f9dd5","Genitivus possessionis","genitivus-possessionis",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a1aafe-f46c-738f-b07c-f3ffd4e0789c","Meus et tuus: possessio","meus-et-tuus-possessio",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a1aafe-f41f-724c-88fb-f68f2132c30b","In et sub cum ablativo: ubi res sit","in-et-sub-cum-ablativo-ubi-res-sit",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a1aafe-f290-7e86-9c0f-37024c697e1d","Ad et in cum accusativo: quo aliquis eat","ad-et-in-cum-accusativo-quo-aliquis-eat",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a1aafe-f244-7794-9eb5-2ceae0dd66e6","Ablativus cum a, ab, e, ex, de","ablativus-cum-a-ab-e-ex-de",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a1aafe-f360-7000-bf31-4c9b053b7fff","Dativus eius cui aliquid datur","dativus-eius-cui-aliquid-datur",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a1aafe-f661-772b-9761-0e489eedabab","Vocativus et appellatio","vocativus-et-appellatio",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a1aafe-f437-782d-97cd-3bfaa5063e84","Infinitivus praesentis post possum","infinitivus-praesentis-post-possum",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a1aafe-f405-7e30-ba76-8a1b8a95b5cf","Imperativus praesentis: iussa simplicia","imperativus-praesentis-iussa-simplicia",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a1aafe-f2ae-70bf-a9f0-e88bb3d528b4","Adverbia loci et temporis usitata","adverbia-loci-et-temporis-usitata",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a1aafe-f4a6-7f45-be3a-702ac293016e","Numeri ab uno ad decem","numeri-ab-uno-ad-decem",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a1aafe-f3f0-7cad-b2d6-7cb3ea5b5fe1","Hic et ille: res monstrare","hic-et-ille-res-monstrare",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a1aafe-f4d1-7b82-bf37-f83b106d10b6","Ordo verborum et subiectum omissum","ordo-verborum-et-subiectum-omissum",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":191,"displayOrder":192},"01a1aafe-f617-7ce8-99ca-8f96bd37b65a","Tertia declinatio: thema et genitivus","tertia-declinatio-thema-et-genitivus","A2",37,{"id":194,"title":195,"slug":196,"language":9,"level":191,"displayOrder":197},"01a1aafe-f60c-7469-a640-05816976c09e","Tertia declinatio: masculina et feminina","tertia-declinatio-masculina-et-feminina",38,{"id":199,"title":200,"slug":201,"language":9,"level":191,"displayOrder":202},"01a1aafe-f612-71df-a45e-520178fd6801","Tertia declinatio: neutra","tertia-declinatio-neutra",39,{"id":204,"title":205,"slug":206,"language":9,"level":191,"displayOrder":207},"01a1aafe-f48e-7799-b23f-3b8aa4609273","Nomina tertiae declinationis in -i","nomina-tertiae-declinationis-in-i",40,{"id":209,"title":210,"slug":211,"language":9,"level":191,"displayOrder":212},"01a1aafe-f29d-7dd5-a20f-6922addc6691","Adiectiva tertiae declinationis","adiectiva-tertiae-declinationis",41,{"id":214,"title":215,"slug":216,"language":9,"level":191,"displayOrder":217},"01a1aafe-f564-76fe-83dc-69a302a07076","Quarta declinatio","quarta-declinatio",42,{"id":219,"title":220,"slug":221,"language":9,"level":191,"displayOrder":222},"01a1aafe-f57f-7534-a5bf-e1ca2bcd2965","Quinta declinatio","quinta-declinatio",43,{"id":224,"title":225,"slug":226,"language":9,"level":191,"displayOrder":227},"01a1aafe-f24b-7ea2-90de-737b03f00671","Ablativus instrumenti et modi","ablativus-instrumenti-et-modi",44,{"id":229,"title":230,"slug":231,"language":9,"level":191,"displayOrder":232},"01a1aafe-f34d-7f0e-8359-e7528cab54de","Cum et ablativus comitatus","cum-et-ablativus-comitatus",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":191,"displayOrder":237},"01a1aafe-f364-7315-8649-56aeb6c6914b","Dativus possessionis cum sum","dativus-possessionis-cum-sum",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":191,"displayOrder":242},"01a1aafe-f289-7e38-b695-ebb5648d5de3","Accusativus temporis et spatii","accusativus-temporis-et-spatii",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":191,"displayOrder":247},"01a1aafe-f261-7c56-8f42-cb902015d399","Ablativus temporis","ablativus-temporis",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":191,"displayOrder":252},"01a1aafe-f36a-7819-a4e9-8d84ba729ae3","Domus et nomina urbium: locus et motus","domus-et-nomina-urbium-locus-et-motus",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":191,"displayOrder":257},"01a1aafe-f54b-7e43-b31c-bef3569d1c2a","Pronomina personalia in casibus obliquis","pronomina-personalia-in-casibus-obliquis",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":191,"displayOrder":262},"01a1aafe-f45a-71ae-94d9-1c17658f2728","Is, ea, id: res iam dictae","is-ea-id-res-iam-dictae",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":191,"displayOrder":267},"01a1aafe-f5cc-7080-abc5-0cfa2a95d011","Se et suus: reflexio ad subiectum","se-et-suus-reflexio-ad-subiectum",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":191,"displayOrder":272},"01a1aafe-f56a-7b3b-91c5-37f836d1d5f5","Qui, quae, quod: relativum simplex","qui-quae-quod-relativum-simplex",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":191,"displayOrder":277},"01a1aafe-f4ad-7a04-91a5-a776df5d679e","Numeri cardinales et concordia","numeri-cardinales-et-concordia",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":191,"displayOrder":282},"01a1aafe-f4b9-7a04-b0ec-2565adb7b69f","Numeri ordinales et dies","numeri-ordinales-et-dies",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":191,"displayOrder":287},"01a1aafe-f2f2-7a11-945b-0683e5598d49","Comparativus et superlativus regularis","comparativus-et-superlativus-regularis",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":191,"displayOrder":292},"01a1aafe-f2da-79a6-b9cf-45d74c850bfc","Bonus, malus, magnus: comparatio irregularis","bonus-malus-magnus-comparatio-irregularis",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":191,"displayOrder":297},"01a1aafe-f2a6-791a-abc6-1a60cb25f388","Adverbia ex adiectivis et comparatio","adverbia-ex-adiectivis-et-comparatio",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":191,"displayOrder":302},"01a1aafe-f40c-7c83-8fa7-ed40cdd21ffb","Imperfectum activum","imperfectum-activum",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":191,"displayOrder":307},"01a1aafe-f4dc-78de-ba1e-083f6cf7060c","Partes principales verbi","partes-principales-verbi",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":191,"displayOrder":312},"01a1aafe-f501-7c09-801d-23cbacceb81e","Perfectum activum","perfectum-activum",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":191,"displayOrder":317},"01a1aafe-f506-7dd5-a134-005319dba063","Perfectum et imperfectum in narratione","perfectum-et-imperfectum-in-narratione",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":191,"displayOrder":322},"01a1aafe-f521-7ba4-a04d-10ead508e233","Plusquamperfectum activum","plusquamperfectum-activum",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":191,"displayOrder":327},"01a1aafe-f3a7-79f3-81e4-17af43925606","Futurum primae et secundae coniugationis","futurum-primae-et-secundae-coniugationis",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":191,"displayOrder":332},"01a1aafe-f3ae-785c-abd3-159a985bf6e2","Futurum tertiae et quartae coniugationis","futurum-tertiae-et-quartae-coniugationis",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":191,"displayOrder":337},"01a1aafe-f5f3-7eaa-b752-8a54e9e19dc7","Sum et possum in praeterito et futuro","sum-et-possum-in-praeterito-et-futuro",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":191,"displayOrder":342},"01a1aafe-f667-7e26-aca8-3257ce4bda7e","Volo, nolo, malo et infinitivus","volo-nolo-malo-et-infinitivus",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":191,"displayOrder":347},"01a1aafe-f385-775c-964a-f5787e7849b4","Eo et verba motus","eo-et-verba-motus",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":191,"displayOrder":352},"01a1aafe-f486-7874-9b7a-46dab948b770","Noli et nolite: vetare","noli-et-nolite-vetare",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":191,"displayOrder":357},"01a1aafe-f4a1-7894-8cbc-4c91e0bfbf0c","Nonne, num et responsa","nonne-num-et-responsa",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":191,"displayOrder":362},"01a1aafe-f5a3-7ba5-9106-c24f8c380fc1","Quod et quia: causa aperte dicta","quod-et-quia-causa-aperte-dicta",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":191,"displayOrder":367},"01a1aafe-f61d-7cbe-b4b1-f9c43e6ec960","Ubi et postquam: res ordine narrare","ubi-et-postquam-res-ordine-narrare",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":191,"displayOrder":372},"01a1aafe-f5de-7654-9b01-64cede50cb3d","Si cum indicativo: condicio simplex","si-cum-indicativo-condicio-simplex",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":191,"displayOrder":377},"01a1aafe-f480-775a-a891-20ac17a827cf","Nemo, nihil, nullus: negatio et casus","nemo-nihil-nullus-negatio-et-casus",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":382,"displayOrder":383},"01a1aafe-f542-7a48-ad95-fbac2e24aa1f","Praesens passivum","praesens-passivum","B1",75,{"id":385,"title":386,"slug":387,"language":9,"level":382,"displayOrder":388},"01a1aafe-f419-7b4c-bf5a-eb4404abfedf","Imperfectum et futurum passivum","imperfectum-et-futurum-passivum",76,{"id":390,"title":391,"slug":392,"language":9,"level":382,"displayOrder":393},"01a1aafe-f4ec-7d51-92d3-5bc921478dff","Participium perfecti passivi et concordia","participium-perfecti-passivi-et-concordia",77,{"id":395,"title":396,"slug":397,"language":9,"level":382,"displayOrder":398},"01a1aafe-f3a1-72a3-a0a8-a57d144ca864","Futurum exactum activum","futurum-exactum-activum",78,{"id":400,"title":401,"slug":402,"language":9,"level":382,"displayOrder":403},"01a1aafe-f513-7699-9085-7bce06fdc8aa","Perfectum, plusquamperfectum et futurum exactum passiva","perfectum-plusquamperfectum-et-futurum-exactum-passiva",79,{"id":405,"title":406,"slug":407,"language":9,"level":382,"displayOrder":408},"01a1aafe-f236-7598-98cc-6514a1c11bb0","Ablativus agentis et instrumenti","ablativus-agentis-et-instrumenti",80,{"id":410,"title":411,"slug":412,"language":9,"level":382,"displayOrder":413},"01a1aafe-f644-74d3-8dad-e7dc16b5832b","Verba deponentia: forma passiva et significatio","verba-deponentia-forma-passiva-et-significatio",81,{"id":415,"title":416,"slug":417,"language":9,"level":382,"displayOrder":418},"01a1aafe-f64f-743a-b0e8-2fb63f17c5d7","Verba semideponentia","verba-semideponentia",82,{"id":420,"title":421,"slug":422,"language":9,"level":382,"displayOrder":423},"01a1aafe-f38f-72c5-bbaa-7aa96754f9a5","Fero et composita eius","fero-et-composita-eius",83,{"id":425,"title":426,"slug":427,"language":9,"level":382,"displayOrder":428},"01a1aafe-f394-7c03-b313-827e59caf272","Fio et passivum verbi facio","fio-et-passivum-verbi-facio",84,{"id":430,"title":431,"slug":432,"language":9,"level":382,"displayOrder":433},"01a1aafe-f454-7677-bf56-fb43f8296078","Ipse et idem","ipse-et-idem",85,{"id":435,"title":436,"slug":437,"language":9,"level":382,"displayOrder":438},"01a1aafe-f589-7eb8-93ea-d8fd93cf5ab4","Quisquam, aliquis, quidam","quisquam-aliquis-quidam",86,{"id":440,"title":441,"slug":442,"language":9,"level":382,"displayOrder":443},"01a1aafe-f58f-77f0-bbc7-ba06be7f2c55","Quisque et uterque","quisque-et-uterque",87,{"id":445,"title":446,"slug":447,"language":9,"level":382,"displayOrder":448},"01a1aafe-f3c9-7855-ba27-ecc47122713a","Genitivus partitivus","genitivus-partitivus",88,{"id":450,"title":451,"slug":452,"language":9,"level":382,"displayOrder":453},"01a1aafe-f63e-7b3a-8550-8ffe7571a1a1","Verba cum dativo","verba-cum-dativo",89,{"id":455,"title":456,"slug":457,"language":9,"level":382,"displayOrder":458},"01a1aafe-f636-7ef8-881c-ef3241e55c55","Utor, fruor, fungor, potior, vescor cum ablativo","utor-fruor-fungor-potior-vescor-cum-ablativo",90,{"id":460,"title":461,"slug":462,"language":9,"level":382,"displayOrder":463},"01a1aafe-f23d-77cb-bab8-bc3c564ecaaa","Ablativus comparationis et quam","ablativus-comparationis-et-quam",91,{"id":465,"title":466,"slug":467,"language":9,"level":382,"displayOrder":468},"01a1aafe-f55a-7e6d-b745-9123dc75e55d","Quam cum superlativo","quam-cum-superlativo",92,{"id":470,"title":471,"slug":472,"language":9,"level":382,"displayOrder":473},"01a1aafe-f26d-7677-b157-48e3ac25fd30","Accusativus cum infinitivo: oratio relata","accusativus-cum-infinitivo-oratio-relata",93,{"id":475,"title":476,"slug":477,"language":9,"level":382,"displayOrder":478},"01a1aafe-f424-7a68-91f8-fda009bc495e","Infinitivi perfecti et futuri in oratione obliqua","infinitivi-perfecti-et-futuri-in-oratione-obliqua",94,{"id":480,"title":481,"slug":482,"language":9,"level":382,"displayOrder":483},"01a1aafe-f550-7e2c-aca1-d76d05a56508","Pronomina reflexiva in oratione obliqua","pronomina-reflexiva-in-oratione-obliqua",95,{"id":485,"title":486,"slug":487,"language":9,"level":382,"displayOrder":488},"01a1aafe-f4f2-7220-b1fa-6cd27a9d75fe","Participium praesentis activi","participium-praesentis-activi",96,{"id":490,"title":491,"slug":492,"language":9,"level":382,"displayOrder":493},"01a1aafe-f4e2-703e-8e52-0a9380c9700b","Participium coniunctum","participium-coniunctum",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":382,"displayOrder":498},"01a1aafe-f230-70d6-bf7a-e21b2cba4265","Ablativus absolutus","ablativus-absolutus",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":382,"displayOrder":503},"01a1aafe-f539-704d-ab94-2ecae297ad26","Praesens coniunctivi","praesens-coniunctivi",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":382,"displayOrder":508},"01a1aafe-f413-7da5-9d6c-e6f855c9fbda","Imperfectum coniunctivi","imperfectum-coniunctivi",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":382,"displayOrder":513},"01a1aafe-f50d-704b-b98f-2b0933f14a12","Perfectum et plusquamperfectum coniunctivi","perfectum-et-plusquamperfectum-coniunctivi",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":382,"displayOrder":518},"01a1aafe-f31f-7521-98ea-5c0fe52e8335","Coniunctivus hortativus et iussivus","coniunctivus-hortativus-et-iussivus",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":382,"displayOrder":523},"01a1aafe-f623-768f-97ad-fd17fe9f6886","Ut et ne: propositum exprimere","ut-et-ne-propositum-exprimere",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":382,"displayOrder":528},"01a1aafe-f628-7b18-8c4f-582b5eb3b78d","Ut et ut non: consecutio rerum","ut-et-ut-non-consecutio-rerum",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":382,"displayOrder":533},"01a1aafe-f5c6-7401-af3d-4a466f716db0","Rogo et impero: petitiones obliquae","rogo-et-impero-petitiones-obliquae",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":382,"displayOrder":538},"01a1aafe-f44e-7777-995f-6fee42ecace0","Interrogationes obliquae","interrogationes-obliquae",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":382,"displayOrder":543},"01a1aafe-f33b-73dc-8b68-e8e81f3aaced","Consecutio temporum: rationes primae","consecutio-temporum-rationes-primae",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":382,"displayOrder":548},"01a1aafe-f352-70e5-a547-c4ff22c0fd2f","Cum narrativum","cum-narrativum",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":382,"displayOrder":553},"01a1aafe-f303-75fd-9d4f-788c862039b0","Condiciones contra rem praesentem et praeteritam","condiciones-contra-rem-praesentem-et-praeteritam",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":382,"displayOrder":558},"01a1aafe-f460-7700-80c4-5e4fc9cb1040","Itaque, igitur, autem, enim: nexus sententiarum","itaque-igitur-autem-enim-nexus-sententiarum",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":563,"displayOrder":564},"01a1aafe-f4e7-7613-a6b5-5497161bdb79","Participium futuri activi et periphrasis activa","participium-futuri-activi-et-periphrasis-activa","B2",111,{"id":566,"title":567,"slug":568,"language":9,"level":563,"displayOrder":569},"01a1aafe-f3e2-7113-b77d-180888058307","Gerundium: forma et usus","gerundium-forma-et-usus",112,{"id":571,"title":572,"slug":573,"language":9,"level":563,"displayOrder":574},"01a1aafe-f3e7-7046-8a01-708e5b579384","Gerundivum: concordia et necessitas","gerundivum-concordia-et-necessitas",113,{"id":576,"title":577,"slug":578,"language":9,"level":563,"displayOrder":579},"01a1aafe-f3dd-769e-8a64-c331b25fb4b4","Gerundium et gerundivum in consilio exprimendo","gerundium-et-gerundivum-in-consilio-exprimendo",114,{"id":581,"title":582,"slug":583,"language":9,"level":563,"displayOrder":584},"01a1aafe-f356-748e-b6e7-d0591786bab5","Dativus agentis","dativus-agentis",115,{"id":586,"title":587,"slug":588,"language":9,"level":563,"displayOrder":589},"01a1aafe-f5f9-73e9-9103-ac44a86cf57b","Supinum in -um et -u","supinum-in-um-et-u",116,{"id":591,"title":592,"slug":593,"language":9,"level":563,"displayOrder":594},"01a1aafe-f4f7-7526-9fb8-6d55b364ef4e","Passivum impersonale","passivum-impersonale",117,{"id":596,"title":597,"slug":598,"language":9,"level":563,"displayOrder":599},"01a1aafe-f493-7b24-b0ca-3361cc644530","Nominativus cum infinitivo","nominativus-cum-infinitivo",118,{"id":601,"title":602,"slug":603,"language":9,"level":563,"displayOrder":604},"01a1aafe-f274-73c7-8070-f54ccdc7f1b7","Accusativus cum infinitivo post verba sentiendi","accusativus-cum-infinitivo-post-verba-sentiendi",119,{"id":606,"title":607,"slug":608,"language":9,"level":563,"displayOrder":609},"01a1aafe-f43d-777d-a96a-05a6cd46b8d6","Infinitivus subiecti et praedicati","infinitivus-subiecti-et-praedicati",120,{"id":611,"title":612,"slug":613,"language":9,"level":563,"displayOrder":614},"01a1aafe-f32a-7f06-ab0d-8466a4b51913","Coniunctivus potentialis","coniunctivus-potentialis",121,{"id":616,"title":617,"slug":618,"language":9,"level":563,"displayOrder":619},"01a1aafe-f319-7b0c-8b65-c8d23d3c30e5","Coniunctivus deliberativus","coniunctivus-deliberativus",122,{"id":621,"title":622,"slug":623,"language":9,"level":563,"displayOrder":624},"01a1aafe-f62e-7250-9105-dd885919a24f","Utinam et coniunctivus optativus","utinam-et-coniunctivus-optativus",123,{"id":626,"title":627,"slug":628,"language":9,"level":563,"displayOrder":629},"01a1aafe-f472-724f-af21-99b5ececd6a8","Ne cum perfecto coniunctivi: prohibitio","ne-cum-perfecto-coniunctivi-prohibitio",124,{"id":631,"title":632,"slug":633,"language":9,"level":563,"displayOrder":634},"01a1aafe-f30d-7850-ad8c-875308efa03e","Condiciones possibiles cum coniunctivo","condiciones-possibiles-cum-coniunctivo",125,{"id":636,"title":637,"slug":638,"language":9,"level":563,"displayOrder":639},"01a1aafe-f349-77ca-944b-13e99032112a","Cum causale et concessivum","cum-causale-et-concessivum",126,{"id":641,"title":642,"slug":643,"language":9,"level":563,"displayOrder":644},"01a1aafe-f55f-79c0-8c94-dc7479183ae7","Quamquam, quamvis, etsi: concessio","quamquam-quamvis-etsi-concessio",127,{"id":646,"title":647,"slug":648,"language":9,"level":563,"displayOrder":649},"01a1aafe-f2c0-71b7-930f-5da94897151c","Antequam et priusquam: tempus et exspectatio","antequam-et-priusquam-tempus-et-exspectatio",128,{"id":651,"title":652,"slug":653,"language":9,"level":563,"displayOrder":654},"01a1aafe-f36f-7e30-8c34-91e668443265","Dum, donec, quoad: duratio et finis","dum-donec-quoad-duratio-et-finis",129,{"id":656,"title":657,"slug":658,"language":9,"level":563,"displayOrder":659},"01a1aafe-f654-7f8b-ae8b-579182aff575","Verba timendi cum ne et ut","verba-timendi-cum-ne-et-ut",130,{"id":661,"title":662,"slug":663,"language":9,"level":563,"displayOrder":664},"01a1aafe-f574-7b4c-8eeb-bd573437d83f","Quin et quominus post verba impediendi","quin-et-quominus-post-verba-impediendi",131,{"id":666,"title":667,"slug":668,"language":9,"level":563,"displayOrder":669},"01a1aafe-f5b2-743d-8951-6d4a744b17b4","Relativae finales et consecutivae","relativae-finales-et-consecutivae",132,{"id":671,"title":672,"slug":673,"language":9,"level":563,"displayOrder":674},"01a1aafe-f5b9-7a25-84c9-d72e4b6bb18b","Relativae proprietatis cum coniunctivo","relativae-proprietatis-cum-coniunctivo",133,{"id":676,"title":677,"slug":678,"language":9,"level":563,"displayOrder":679},"01a1aafe-f330-7715-8f87-ba595e029cc8","Consecutio temporum et perfectum coniunctivi","consecutio-temporum-et-perfectum-coniunctivi",134,{"id":681,"title":682,"slug":683,"language":9,"level":563,"displayOrder":684},"01a1aafe-f3d8-7a95-848c-a0676958fd15","Genitivus subiectivus et obiectivus","genitivus-subiectivus-et-obiectivus",135,{"id":686,"title":687,"slug":688,"language":9,"level":563,"displayOrder":689},"01a1aafe-f3c2-7738-b365-06beca363ef2","Genitivus et ablativus qualitatis","genitivus-et-ablativus-qualitatis",136,{"id":691,"title":692,"slug":693,"language":9,"level":563,"displayOrder":694},"01a1aafe-f35a-7961-ae86-8e9c93986f1c","Dativus duplex","dativus-duplex",137,{"id":696,"title":697,"slug":698,"language":9,"level":563,"displayOrder":699},"01a1aafe-f25a-758d-b122-5f639694e8d8","Ablativus separationis et originis","ablativus-separationis-et-originis",138,{"id":701,"title":702,"slug":703,"language":9,"level":563,"displayOrder":704},"01a1aafe-f27b-72ec-ace6-de7d12d3e286","Accusativus duplex","accusativus-duplex",139,{"id":706,"title":707,"slug":708,"language":9,"level":563,"displayOrder":709},"01a1aafe-f2b3-77f8-b54d-b02ef78ca566","Alius, alter, uter et neuter","alius-alter-uter-et-neuter",140,{"id":711,"title":712,"slug":713,"language":9,"level":563,"displayOrder":714},"01a1aafe-f4b3-7282-94cc-c064c42f198f","Numeri distributivi et adverbia numeralia","numeri-distributivi-et-adverbia-numeralia",141,{"id":716,"title":717,"slug":718,"language":9,"level":563,"displayOrder":719},"01a1aafe-f2f8-7093-b9ed-31307c43d2ac","Concordia cum pluribus subiectis","concordia-cum-pluribus-subiectis",142,{"id":721,"title":722,"slug":723,"language":9,"level":563,"displayOrder":724},"01a1aafe-f479-7ca9-be85-d1415986363f","Negationes compositae et ambitus negationis","negationes-compositae-et-ambitus-negationis",143,{"id":726,"title":727,"slug":728,"language":9,"level":563,"displayOrder":729},"01a1aafe-f5e3-7e42-a51d-40d729529297","Sive, seu, vel, aut: distinctio et electio","sive-seu-vel-aut-distinctio-et-electio",144,{"id":731,"title":732,"slug":733,"language":9,"level":734,"displayOrder":735},"01a1aafe-f4c6-79bb-8243-6df2fd326188","Oratio obliqua continua: tempora et prospectus","oratio-obliqua-continua-tempora-et-prospectus","C1",145,{"id":737,"title":738,"slug":739,"language":9,"level":734,"displayOrder":740},"01a1aafe-f555-7c6d-8ae4-aa80d34a5d41","Propositiones subordinatae in oratione obliqua","propositiones-subordinatae-in-oratione-obliqua",146,{"id":742,"title":743,"slug":744,"language":9,"level":734,"displayOrder":745},"01a1aafe-f2cf-769c-a26c-b2b2a92732b5","Attractio modi","attractio-modi",147,{"id":747,"title":748,"slug":749,"language":9,"level":734,"displayOrder":750},"01a1aafe-f308-728b-987b-180e33b52327","Condiciones in oratione obliqua","condiciones-in-oratione-obliqua",148,{"id":752,"title":753,"slug":754,"language":9,"level":734,"displayOrder":755},"01a1aafe-f59c-769d-9019-78dd7c23cfec","Quod declarativum et accusativus cum infinitivo","quod-declarativum-et-accusativus-cum-infinitivo",149,{"id":757,"title":758,"slug":759,"language":9,"level":734,"displayOrder":760},"01a1aafe-f57a-70a0-b064-4420afebfcdf","Quin post dubitationem et negationem","quin-post-dubitationem-et-negationem",150,{"id":762,"title":763,"slug":764,"language":9,"level":734,"displayOrder":765},"01a1aafe-f595-730d-ba99-0207f4a2cd86","Quo cum comparativo in propositione finali","quo-cum-comparativo-in-propositione-finali",151,{"id":767,"title":768,"slug":769,"language":9,"level":734,"displayOrder":770},"01a1aafe-f266-7bcc-92e0-f951b8ab09f5","Ac si, tamquam, velut: comparatio hypothetica","ac-si-tamquam-velut-comparatio-hypothetica",152,{"id":772,"title":773,"slug":774,"language":9,"level":734,"displayOrder":775},"01a1aafe-f336-7638-8a3d-1247f8a524a0","Consecutio temporum post praesens historicum","consecutio-temporum-post-praesens-historicum",153,{"id":777,"title":778,"slug":779,"language":9,"level":734,"displayOrder":780},"01a1aafe-f53d-7b90-9d03-0f2f3f0c7d38","Praesens historicum et vividitas narrationis","praesens-historicum-et-vividitas-narrationis",154,{"id":782,"title":783,"slug":784,"language":9,"level":734,"displayOrder":785},"01a1aafe-f42a-7aae-b274-a8581b132ffc","Infinitivus historicus","infinitivus-historicus",155,{"id":787,"title":788,"slug":789,"language":9,"level":734,"displayOrder":790},"01a1aafe-f443-7923-8562-f6926447cdc4","Interest et refert: cuius res intersit","interest-et-refert-cuius-res-intersit",156,{"id":792,"title":793,"slug":794,"language":9,"level":734,"displayOrder":795},"01a1aafe-f3d3-7d70-90ce-cc126f4da24e","Genitivus pretii et aestimationis","genitivus-pretii-et-aestimationis",157,{"id":797,"title":798,"slug":799,"language":9,"level":734,"displayOrder":800},"01a1aafe-f3bb-748c-a522-b3b8ae833a9c","Genitivus criminis et memoriae","genitivus-criminis-et-memoriae",158,{"id":802,"title":803,"slug":804,"language":9,"level":734,"displayOrder":805},"01a1aafe-f253-75a6-b7de-fa1bf128d3c5","Ablativus respectus et mensurae","ablativus-respectus-et-mensurae",159,{"id":807,"title":808,"slug":809,"language":9,"level":734,"displayOrder":810},"01a1aafe-f282-7145-8b84-396ddbc764c2","Accusativus respectus in sermone poetico","accusativus-respectus-in-sermone-poetico",160,{"id":812,"title":813,"slug":814,"language":9,"level":734,"displayOrder":815},"01a1aafe-f4c0-7741-8b07-5b56ef7b83f9","Odi, memini, coepi: perfecta sensu proprio","odi-memini-coepi-perfecta-sensu-proprio",161,{"id":817,"title":818,"slug":819,"language":9,"level":734,"displayOrder":820},"01a1aafe-f649-7952-a8b1-61412c2f5bd7","Verba impersonalia: paenitet, pudet, miseret","verba-impersonalia-paenitet-pudet-miseret",162,{"id":822,"title":823,"slug":824,"language":9,"level":734,"displayOrder":825},"01a1aafe-f5bf-79b3-8d6e-74ed133a2f6c","Relativum conexivum et antecedens omissum","relativum-conexivum-et-antecedens-omissum",163,{"id":827,"title":828,"slug":829,"language":9,"level":734,"displayOrder":830},"01a1aafe-f2c6-7784-89e7-461064b14106","Appositio et concordia ad sensum","appositio-et-concordia-ad-sensum",164,{"id":832,"title":833,"slug":834,"language":9,"level":734,"displayOrder":835},"01a1aafe-f3f7-7acc-a919-1cf58e70af25","Hyperbaton et collocatio informationis","hyperbaton-et-collocatio-informationis",165,{"id":837,"title":838,"slug":839,"language":9,"level":734,"displayOrder":840},"01a1aafe-f570-71cd-a0f0-3094f09500bf","Quidem, ne quidem, etiam: vis et ambitus","quidem-ne-quidem-etiam-vis-et-ambitus",166,{"id":842,"title":843,"slug":844,"language":9,"level":734,"displayOrder":845},"01a1aafe-f606-7128-9545-d5dcb4d2299f","Tempora et personae in epistulis","tempora-et-personae-in-epistulis",167,{"id":847,"title":848,"slug":849,"language":9,"level":734,"displayOrder":850},"01a1aafe-f51a-7f8b-b5cd-316643837cbd","Periodus Latina: membra et nexus","periodus-latina-membra-et-nexus",168,{"id":852,"title":853,"slug":854,"language":9,"level":734,"displayOrder":855},"01a1aafe-f37f-7bef-a2d6-e6c371be163a","Ellipsis et zeugma in prosa","ellipsis-et-zeugma-in-prosa",169,{"id":857,"title":858,"slug":859,"language":9,"level":860,"displayOrder":861},"01a1aafe-f39a-7be6-a8b0-4bf7dfd82b1c","Formae archaicae in textibus legendis","formae-archaicae-in-textibus-legendis","C2",170,{"id":863,"title":864,"slug":865,"language":9,"level":860,"displayOrder":866},"01a1aafe-f431-73ea-95aa-e7a6034f4de8","Infinitivus in -ier et formae poeticae","infinitivus-in-ier-et-formae-poeticae",171,{"id":868,"title":869,"slug":870,"language":9,"level":860,"displayOrder":871},"01a1aafe-f4fc-7802-a27b-7e1f71211f8f","Perfecta contracta et varietas formarum","perfecta-contracta-et-varietas-formarum",172,{"id":873,"title":874,"slug":875,"language":9,"level":860,"displayOrder":876},"01a1aafe-f2ec-7056-8285-ff2cb87db34a","Casus Graeci in nominibus Latinis","casus-graeci-in-nominibus-latinis",173,{"id":878,"title":879,"slug":880,"language":9,"level":860,"displayOrder":881},"01a1aafe-f344-79ad-a290-de8436e01876","Constructio ad sensum in poesi","constructio-ad-sensum-in-poesi",174,{"id":883,"title":884,"slug":885,"language":9,"level":860,"displayOrder":886},"01a1aafe-f4cc-7641-998b-2cf83fedfb60","Ordo poeticus et ambiguitas consulto facta","ordo-poeticus-et-ambiguitas-consulto-facta",175,{"id":888,"title":889,"slug":890,"language":9,"level":860,"displayOrder":891},"01a1aafe-f2b9-76a4-b3d5-158abdd35aca","Anacoluthon et mutatio constructionis","anacoluthon-et-mutatio-constructionis",176,{"id":893,"title":894,"slug":895,"language":9,"level":860,"displayOrder":896},"01a1aafe-f4d7-7259-a67f-73be0ed0b7c1","Parataxis in sermone antiquo et familiari","parataxis-in-sermone-antiquo-et-familiari",177,{"id":898,"title":899,"slug":900,"language":9,"level":860,"displayOrder":901},"01a1aafe-f313-7a22-bb92-2916a935aa86","Congeries participiorum in prosa historica","congeries-participiorum-in-prosa-historica",178,{"id":903,"title":904,"slug":905,"language":9,"level":860,"displayOrder":906},"01a1aafe-f324-7bfd-bce6-2e22a267de5e","Coniunctivus in oratione obliqua implicita","coniunctivus-in-oratione-obliqua-implicita",179,{"id":908,"title":909,"slug":910,"language":9,"level":860,"displayOrder":911},"01a1aafe-f5aa-7990-85df-51bc57e7fc11","Quod, quia, quoniam in Latinitate postclassica","quod-quia-quoniam-in-latinitate-postclassica",180,{"id":913,"title":914,"slug":915,"language":9,"level":860,"displayOrder":916},"01a1aafe-f2e5-7a6b-83c1-dc306265735b","Casus et praepositiones in Latinitate postclassica","casus-et-praepositiones-in-latinitate-postclassica",181,{"id":918,"title":919,"slug":920,"language":9,"level":860,"displayOrder":921},"01a1aafe-f3fe-7893-b388-7179324a80fc","Imperativus futuri in legibus et praeceptis","imperativus-futuri-in-legibus-et-praeceptis",182,{"id":923,"title":924,"slug":925,"language":9,"level":860,"displayOrder":926},"01a1aafe-f37a-74b0-9a0f-7dade7b52efe","Elisio et quantitas syllabarum in versu","elisio-et-quantitas-syllabarum-in-versu",183,{"id":908,"title":909,"slug":910,"seoDescription":928,"content":929,"language":9,"level":860,"displayOrder":911,"grammarTopics":930,"createdAt":936,"updatedAt":937,"totalExercises":16,"vocabularyLists":938,"primaryTopicHub":992,"readyImages":994},"Usus coniunctionum quod, quia, quoniam in prosa postclassica: causae, enuntiata completiva, modi verborum atque discrimina aetatum et generum dicendi.","In Latinitate postclassica **quod, quia, quoniam** non tantum causas introducunt: latius etiam adhibentur ut sententiae dictae, cognitae vel creditae materiam exprimant. Ad hos usus discernendos spectanda sunt verbum regens, contextus, aetas atque genus scripti; sola coniunctio aut solus modus verbi non sufficit.\n\n## 1. A causa ad materiam enuntiati\n\nPrimum distingue **cur aliquid fiat** et **quid dicatur aut cognoscatur**. Enuntiatum causale rationem rei reddit; enuntiatum completivum materiam verbi regentis explicat.\n\n:::example\nExempla huius paginae ad doctrinam illustrandam composita sunt, non ex auctoribus desumpta.\n\n- *Discessit, **quia hostes appropinquabant**.* — Cur discessit? Quia periculum imminebat.\n- *Nuntiavit **quod hostes appropinquabant**.* — Quid nuntiavit? Hostes appropinquare. Hic **quod** completivum est, secundum usum postclassicum.\n:::\n\nIn secundo exemplo enuntiatum non causam nuntiandi, sed ipsum nuntium exprimit. Ne tamen ex verbo *nuntiare* solo interpretationem deducas: etiam nuntiandi causa addi potest, si materia nuntii aliunde constat.\n\n## 2. Quid ex usu classico continuetur\n\nUsus postclassici non omnes subito exorti sunt. Iam in prosa classica **quod** rem factam explicare potest, praesertim cum de ea iudicatur aut affectus significatur. Contra, post verba dicendi et sentiendi accusativus cum infinitivo est constructio classica usitatissima.\n\n| Constructio | Exemplum | Quid observandum sit |\n| --- | --- | --- |\n| Causa | *Manet, **quia amicum exspectat**.* | Causa manendi redditur. |\n| Res affectum movens | *Gaudeo **quod advenisti**.* | Adventus est et res de qua gaudetur et causa gaudii. |\n| Materia nuntii, more classico | *Nuntiat **amicum advenisse**.* | Accusativus cum infinitivo materiam exprimit. |\n| Materia nuntii, usu postclassico latius recepto | *Nuntiat **quod amicus advenit**.* | Enuntiatum verbo finito praeditum idem munus completivum sustinet. |\n\nIn *gaudeo quod advenisti* fines inter rem expositam et causam affectus non sunt prorsus separati. Non igitur omne **quod** post verbum affectus positum pro innovatione postclassica habendum est.\n\n:::note\nLatinitas postclassica multas aetates et formas sermonis complectitur. Incrementum constructionum completivarum non significat accusativum cum infinitivo ubique evanuisse: constructiones diu coexistunt, etiam apud eundem scriptorem.\n:::\n\n## 3. Tres coniunctiones, non una distributio\n\nUsus causalis trium coniunctionum permanet. **Quod** et **quia** causam exprimere possunt; **quoniam** saepe rationem tamquam iam notam vel concessam praemittit. Haec tamen inclinatio est, non lex qua omnes loci explicentur.\n\nIn usu completivo distributio minus aequabilis est:\n\n- **Quod** post verba dicendi, sciendi, credendi aliaque latius patet quam in norma prosae classicae.\n- **Quia** quoque materiam dicti vel cognitionis introducit, conspicue in multis scriptis Christianis et posterioribus.\n- **Quoniam** completivum invenitur praesertim in traditione biblica et sermone ea imbuto; non est ubique liberum substitutum coniunctionum **quod** et **quia**.\n\n:::example\n*Scio **quia verum dicis**.*\n\nIn usu completivo, qui in Latinitate Christiana occurrit, sensus est: *Scio te verum dicere.* Non necesse est intellegere: *Aliquid scio propterea quod verum dicis.*\n\n*Credimus **quoniam Deus iustus est**.*\n\nHoc exemplum usum completivum traditioni biblicae proprium illustrat: materia fidei exprimitur, non causa credendi.\n:::\n\nIn versionibus biblicis Graecum **ὅτι**, quod et causale et completivum esse potest, ad hos usus aestimandos pertinet. Non tamen omnis constructio Latina huius generis ex Graeco orta est: antecedentia Latina, consuetudo interpretum et imitatio sermonis biblici distinguenda sunt.\n\n## 4. Indicativus et coniunctivus\n\nConiunctio completiva **neque indicativum neque coniunctivum per se necessario postulat**. In textibus postclassicis uterque modus occurrit; ratio electionis ex consuetudine auctoris et contextu petenda est.\n\nIndicativus rem directe enuntiare potest etiam intra materiam sermonis alieni. Coniunctivus autem obliquitatem sermonis, attractionem modalem vel certam scribendi consuetudinem referre potest. Ne igitur indicativum semper pro assensu scriptoris, coniunctivum semper pro dubitatione accipias.\n\n:::example\n- *Dicit **quod amicus adest**.*\n- *Dicit **quod amicus adsit**.*\n\nUtraque forma in usu completivo postclassico locum habere potest. Ex solo discrimine **adest \u002F adsit** nondum constat utrum scriptor rem probet an dubitet.\n:::\n\nIn enuntiatis causalibus manet utilis distinctio inter causam ab ipso scriptore propositam et causam alterius iudicio tributam, quae coniunctivo exprimi potest. Sed hanc distinctionem ne sine examine ad omnia enuntiata completiva transferas.\n\n:::warning\n**Quia + indicativus** non semper causam significat; **quod + coniunctivus** non semper materiam dicti significat. Munus enuntiati et modus verbi separatim examinanda sunt.\n:::\n\n## 5. Ambiguitas et ratio interpretandi\n\nInter causam et materiam dicti interdum vera ambiguitas est. Interpunctio editoris lectorem adiuvat, sed ipsa testimonium certum de constructione antiqua non praebet.\n\n:::example\n*Dixit quia timebat.*\n\nSi **quia** completivum est, sensus esse potest: *Dixit se timere.* Si causale est, sensus est: *Id dixit propterea quod timebat.* In hac altera interpretatione id quod dixit e contextu repetendum est.\n:::\n\nAd locum interpretandum hoc ordine procede:\n\n1. Quaere utrum materia dicti iam expressa sit an adhuc requiratur.\n2. Examina quid enuntiatum coniunctione introductum praebeat: rem dictam, causam dicendi an causam rei narratae.\n3. Confer locos eiusdem scriptoris, praesertim post idem verbum regens.\n4. Respice aetatem, genus scripti et, si versio est, textum unde conversum est.\n5. Si utraque interpretatio contextui convenit, ambiguitatem agnosce potius quam certitudinem fingas.\n\nCum constructionem completivam in accusativum cum infinitivo resolvis, **personas et tempora** ad sensum restitue. Subiectum verbi finiti non semper idem est atque subiectum verbi dicendi; tempus quoque non ex sola terminatione mechanice convertitur.\n\n## 6. Quid memoria tenendum sit\n\n- **Causale:** enuntiatum rationem rei aut actus dicendi reddit.\n- **Completivum:** enuntiatum materiam dicti, cognitionis vel fidei exprimit.\n- **Historia:** usus classici continuantur, dum constructiones verbo finito praeditae latius propagantur.\n- **Distributio:** quod, quia et quoniam non apud omnes auctores eadem frequentia aut libertate adhibentur.\n- **Modus:** indicativus et coniunctivus indicia praebent, non interpretationem soli definiunt.\n\nSi prosam classicam imitaris, post verba dicendi et sentiendi accusativum cum infinitivo plerumque elige. Si textum postclassicum legis, constructionem completivam ne pro mendo habeas eo solo quod a norma classica usitatiore recedit.",[931],{"id":932,"name":933,"level":860,"language":9,"isCompleted":934,"completionPercentage":935,"totalExercises":26,"completedExercises":935},"01a1aafe-f1e8-79ac-bd04-b327bec78296","Constructiones classicae et usus posteriores",false,0,"2026-11-05T09:16:38+00:00","2026-11-05T13:29:44+00:00",[939],{"id":940,"title":941,"vocabularyListWords":942,"isPublished":954},"01a1aaff-41c5-7246-a94e-8aa19d68799d","Vocabula: Quod, quia, quoniam in Latinitate postclassica",[943,964,978],{"id":944,"vocabularyWord":945,"displayOrder":11},"01a1aaff-41c5-72b6-a94e-8aa19d82acdf",{"id":946,"word":947,"frequency":11,"level":382,"language":9,"partsOfSpeech":948,"audio":934},"01a1aaff-207d-73ac-9e27-a1e3e4d7c6c9","quod",[949,955,959],{"id":950,"partOfSpeech":951,"definition":952,"exampleSentences":953,"isPrimary":954,"meaningOrder":11},"01a1ab93-150a-7635-abbd-d75be0c839b5","CONJUNCTION","Coniūnctiō quae causam actiōnis indicat, ut 'quia' vel 'quoniam'.","Puer lacrimat quod librum āmīsit.\nGaudeō quod amīcus meus ad mē vēnit.\nMagister discipulōs laudat quod dīligenter labōrāvērunt.",true,{"id":956,"partOfSpeech":951,"definition":957,"exampleSentences":958,"isPrimary":934,"meaningOrder":16},"01a1ab93-150a-76c5-abbd-d75be1593165","Coniūnctiō quae rem factam enuntiat, post verba affectūs vel post verba quae factum laudant aut reprehendunt, ut 'id quod' vel 'quod attinet ad'.","Bene fēcistī quod tacuistī.\nQuod mē rogās, nōn possum respondēre.\nAccēdit quod pecūniam nōn habēbat.",{"id":960,"partOfSpeech":961,"definition":962,"exampleSentences":963,"isPrimary":934,"meaningOrder":21},"01a1ab93-150a-7759-abbd-d75be24f46fd","PRONOUN","Prōnōmen relātīvum generis neutrius (nōminātīvus vel accūsātīvus singulāris prōnōminis 'quī'), quod ad rem iam commemorātam refertur.","Librum legō, quod amīcus mihi dedit.\nDōnum, quod accēpī, mihi valde placet.\nId quod dīcis vērum esse putō.",{"id":965,"vocabularyWord":966,"displayOrder":16},"01a1aaff-41c5-72f2-a94e-8aa19d9838d2",{"id":967,"word":968,"frequency":11,"level":382,"language":9,"partsOfSpeech":969,"audio":934},"01a1aaff-207a-73c2-a57b-95f2f6916951","quia",[970,974],{"id":971,"partOfSpeech":951,"definition":972,"exampleSentences":973,"isPrimary":954,"meaningOrder":11},"01a1ab93-150a-7051-abbd-d75bdc65b0d3","Particula causalis, quae rationem rei indicat: significat 'ea de causa quod', 'nam', 'propterea quod'. Verbum indicativi modi plerumque sequitur.","Puer domi manet, quia pluit.\nMagister discipulum laudat, quia diligenter laborat.\nAmīcum amō, quia fidēlis est.",{"id":975,"partOfSpeech":951,"definition":976,"exampleSentences":977,"isPrimary":934,"meaningOrder":16},"01a1ab93-150a-70a5-abbd-d75bdd407c51","In Latīnitāte serā et mediaevālī, particula quae enuntiātum obliquum (post verba dīcendī et sentiendī) introducit, ut 'quod' aut 'ut'; idem valet quod 'esse quod' in accūsātīvō cum īnfīnītīvō.","Nūntius dīxit quia hostēs appropinquant.\nScīmus quia deus omnia videt.\nPutāvī quia frāter tuus iam vēnisset.",{"id":979,"vocabularyWord":980,"displayOrder":21},"01a1aaff-41c5-7316-a94e-8aa19e325215",{"id":981,"word":982,"frequency":11,"level":734,"language":9,"partsOfSpeech":983,"audio":934},"01a1aaff-2141-7abc-bb6e-6cc7db30b4cf","quoniam",[984,988],{"id":985,"partOfSpeech":951,"definition":986,"exampleSentences":987,"isPrimary":954,"meaningOrder":11},"01a1ab93-1751-7418-a5bb-7eb55196e42d","Particula causalis, quae causam aut rationem rei indicat: 'quia', 'propterea quod', 'cum' significat.","Quoniam tempus est breve, statim incipiāmus.\nAmīcum meum adiuvō, quoniam eum valdē dīligō.\nQuoniam omnēs adsunt, senātus cōnsilium inīre potest.",{"id":989,"partOfSpeech":951,"definition":990,"exampleSentences":991,"isPrimary":934,"meaningOrder":16},"01a1ab93-1751-74a4-a5bb-7eb5521b71e2","Particula temporalis et causalis in antīquā Latīnitāte: 'postquam', 'cum iam', significat; rem quae iam facta est causam alterīus rei esse ostendit.","Quoniam hūc ventum est, rem tōtam explicābō.\nQuoniam in portum pervēnimus, nāvem relīquimus.\nQuoniam iam sēro est, domum redīre dēbēmus.",{"name":933,"slug":993,"language":9},"constructiones-classicae-et-usus-posteriores-c2",[],{"id":932,"name":933,"slug":993,"language":9,"level":860,"introduction":996,"lessonCount":16,"totalExercises":26,"objectives":997,"prerequisites":1000,"lessons":1002},"Primus gradus ostendit quomodo enuntiata per quod, quia et quoniam materiam dicti latius exprimant, accusativo cum infinitivo adhuc vigente. Alter idem iudicium historicum ad casus et praepositiones transfert: continuationem, usum ampliatum et varietatem documentorum argumentis separas.",[998,999],"Constructiones posteriores cum norma classica comparare sine damnatione temeraria.","Expansionem usus a substitutione universali et scripturam a syntaxi distinguere.",[1001],"Accusativum cum infinitivo, quod declarativum et regimen casuum ac praepositionum nosti.",[1003,1014],{"id":908,"contentId":1004,"slug":910,"title":909,"level":860,"summary":1005,"order":11,"exercises":1006},"pg_92bd9531-0a4e-47bf-ae37-5bc514d1ef86","Materiam dicti a causa distinguis et usum completivum trium coniunctionum secundum aetatem, traditionem biblicam et auctorem aestimas.",[1007,1011],{"id":1008,"title":1009,"order":935,"type":1010},"01a1aaff-1652-7b2e-8ea3-5ba467a46ba8","Causa, materia et historia constructionum","word_select",{"id":1012,"title":1013,"order":11,"type":1010},"01a1aaff-166b-7eb7-b36d-3f5c896b15c6","Modi, ambiguitas et interpretatio contextus",{"id":913,"contentId":1015,"slug":915,"title":914,"level":860,"summary":1016,"order":16,"exercises":1017},"pg_315e8653-3e57-4af0-b0a9-c05e33ab4937","Dativum et genetivum cum locutionibus praepositionalibus comparas; expansionem usus, regimen biblicum et varietatem scripturae separas.",[1018,1021],{"id":1019,"title":1020,"order":935,"type":1010},"01a1aafe-fc14-745b-886f-16a186cbed67","Relationes casuum et sensus praepositionum",{"id":1022,"title":1023,"order":11,"type":1010},"01a1aafe-fc2c-73af-82f9-3dd4658b3949","Testimonia et mutationes prudenter aestimanda",[1025,1031],{"@id":1026,"@type":1027,"id":1008,"grammarPage":1028,"title":1009,"instructions":1029,"displayOrder":935,"type":1010,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":934,"ogImageUrl":1030},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aaff-1652-7b2e-8ea3-5ba467a46ba8","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a1aafe-f5aa-7990-85df-51bc57e7fc11","Lege contextum et elige interpretationem aptam. Exempla ad exercitationem composita sunt, non ex auctoribus desumpta.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_927b3241-b45d-435c-a7b3-115414f60a93_hero.webp?v=1793870206",{"@id":1032,"@type":1027,"id":1012,"grammarPage":1028,"title":1013,"instructions":1033,"displayOrder":11,"type":1010,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":934,"ogImageUrl":1034},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a1aaff-166b-7eb7-b36d-3f5c896b15c6","Elige conclusionem vel conversionem quam contextus sustinet. Ne ex sola coniunctione aut solo modo iudica. Exempla sunt composita.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0c6fc1b8-45ad-4ec9-baf2-59cd526c7ac4_hero.webp?v=1793870206",{"id":1008,"grammarPage":1028,"title":1009,"instructions":1029,"seoTitle":1036,"seoDescription":1037,"displayOrder":935,"type":1010,"questions":1038,"ogImageUrl":1030},"Quod, quia, quoniam: causa an materia?","Exerce quod, quia et quoniam optionibus eligendis: distingue causas a materia nuntiorum et fidei, atque usum classicum a sermone Christiano et biblico.",[1039],{"id":1040,"sentenceTemplate":1041,"displayOrder":935,"explanation":1042,"exampleSentence":1043,"blanks":1044},"01a1aaff-1652-7e3a-8ea3-5ba468b62730","Custos rogatus cur portam clauserit respondet: Portam clausi, quia latrones aderant. Enuntiatum quia latrones aderant exprimit __1__.","Quaestio cur et responsum de porta clausa causam definiunt. Nullum verbum nuntiandi hic materiam dicti regit; indicativus incertitudinem per se non significat.","Agricola domi mansit, quod imber vehemens erat: imber causam manendi reddit.",[1045],{"id":1046,"blankNumber":11,"options":1047},"01a1aaff-1652-7daa-8ea3-5ba468a9c4c0",[1048,1051,1054],{"id":1049,"optionText":1050,"isCorrect":934,"displayOrder":935},"01a1aaff-1652-7cba-8ea3-5ba467fb93c3","materiam nuntii",{"id":1052,"optionText":1053,"isCorrect":954,"displayOrder":11},"01a1aaff-1652-7d1e-8ea3-5ba46872ee6d","causam claudendi",{"id":1055,"optionText":1056,"isCorrect":934,"displayOrder":16},"01a1aaff-1652-7d66-8ea3-5ba468a31fdb","rem incertam ob solum indicativum",{"html":1058,"toc":1059},"\u003Cp>In Latinitate postclassica \u003Cstrong>quod, quia, quoniam\u003C\u002Fstrong> non tantum causas introducunt: latius etiam adhibentur ut sententiae dictae, cognitae vel creditae materiam exprimant. Ad hos usus discernendos spectanda sunt verbum regens, contextus, aetas atque genus scripti; sola coniunctio aut solus modus verbi non sufficit.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"a-causa-ad-materiam-enuntiati\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>A causa ad materiam enuntiati\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Primum distingue \u003Cstrong>cur aliquid fiat\u003C\u002Fstrong> et \u003Cstrong>quid dicatur aut cognoscatur\u003C\u002Fstrong>. Enuntiatum causale rationem rei reddit; enuntiatum completivum materiam verbi regentis explicat.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Exempla huius paginae ad doctrinam illustrandam composita sunt, non ex auctoribus desumpta.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cem>Discessit, \u003Cstrong>quia hostes appropinquabant\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fem> — Cur discessit? Quia periculum imminebat.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cem>Nuntiavit \u003Cstrong>quod hostes appropinquabant\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fem> — Quid nuntiavit? Hostes appropinquare. Hic \u003Cstrong>quod\u003C\u002Fstrong> completivum est, secundum usum postclassicum.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>In secundo exemplo enuntiatum non causam nuntiandi, sed ipsum nuntium exprimit. Ne tamen ex verbo \u003Cem>nuntiare\u003C\u002Fem> solo interpretationem deducas: etiam nuntiandi causa addi potest, si materia nuntii aliunde constat.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"quid-ex-usu-classico-continuetur\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Quid ex usu classico continuetur\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Usus postclassici non omnes subito exorti sunt. Iam in prosa classica \u003Cstrong>quod\u003C\u002Fstrong> rem factam explicare potest, praesertim cum de ea iudicatur aut affectus significatur. Contra, post verba dicendi et sentiendi accusativus cum infinitivo est constructio classica usitatissima.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Constructio\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Exemplum\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Quid observandum sit\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Causa\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cem>Manet, \u003Cstrong>quia amicum exspectat\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Causa manendi redditur.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Res affectum movens\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cem>Gaudeo \u003Cstrong>quod advenisti\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Adventus est et res de qua gaudetur et causa gaudii.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Materia nuntii, more classico\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cem>Nuntiat \u003Cstrong>amicum advenisse\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Accusativus cum infinitivo materiam exprimit.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Materia nuntii, usu postclassico latius recepto\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>\u003Cem>Nuntiat \u003Cstrong>quod amicus advenit\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Enuntiatum verbo finito praeditum idem munus completivum sustinet.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>In \u003Cem>gaudeo quod advenisti\u003C\u002Fem> fines inter rem expositam et causam affectus non sunt prorsus separati. Non igitur omne \u003Cstrong>quod\u003C\u002Fstrong> post verbum affectus positum pro innovatione postclassica habendum est.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Latinitas postclassica multas aetates et formas sermonis complectitur. Incrementum constructionum completivarum non significat accusativum cum infinitivo ubique evanuisse: constructiones diu coexistunt, etiam apud eundem scriptorem.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"tres-coniunctiones-non-una-distributio\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Tres coniunctiones, non una distributio\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Usus causalis trium coniunctionum permanet. \u003Cstrong>Quod\u003C\u002Fstrong> et \u003Cstrong>quia\u003C\u002Fstrong> causam exprimere possunt; \u003Cstrong>quoniam\u003C\u002Fstrong> saepe rationem tamquam iam notam vel concessam praemittit. Haec tamen inclinatio est, non lex qua omnes loci explicentur.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>In usu completivo distributio minus aequabilis est:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Quod\u003C\u002Fstrong> post verba dicendi, sciendi, credendi aliaque latius patet quam in norma prosae classicae.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Quia\u003C\u002Fstrong> quoque materiam dicti vel cognitionis introducit, conspicue in multis scriptis Christianis et posterioribus.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Quoniam\u003C\u002Fstrong> completivum invenitur praesertim in traditione biblica et sermone ea imbuto; non est ubique liberum substitutum coniunctionum \u003Cstrong>quod\u003C\u002Fstrong> et \u003Cstrong>quia\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cem>Scio \u003Cstrong>quia verum dicis\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>In usu completivo, qui in Latinitate Christiana occurrit, sensus est: \u003Cem>Scio te verum dicere.\u003C\u002Fem> Non necesse est intellegere: \u003Cem>Aliquid scio propterea quod verum dicis.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cem>Credimus \u003Cstrong>quoniam Deus iustus est\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Hoc exemplum usum completivum traditioni biblicae proprium illustrat: materia fidei exprimitur, non causa credendi.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>In versionibus biblicis Graecum \u003Cstrong>ὅτι\u003C\u002Fstrong>, quod et causale et completivum esse potest, ad hos usus aestimandos pertinet. Non tamen omnis constructio Latina huius generis ex Graeco orta est: antecedentia Latina, consuetudo interpretum et imitatio sermonis biblici distinguenda sunt.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"indicativus-et-coniunctivus\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Indicativus et coniunctivus\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Coniunctio completiva \u003Cstrong>neque indicativum neque coniunctivum per se necessario postulat\u003C\u002Fstrong>. In textibus postclassicis uterque modus occurrit; ratio electionis ex consuetudine auctoris et contextu petenda est.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Indicativus rem directe enuntiare potest etiam intra materiam sermonis alieni. Coniunctivus autem obliquitatem sermonis, attractionem modalem vel certam scribendi consuetudinem referre potest. Ne igitur indicativum semper pro assensu scriptoris, coniunctivum semper pro dubitatione accipias.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cem>Dicit \u003Cstrong>quod amicus adest\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cem>Dicit \u003Cstrong>quod amicus adsit\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Utraque forma in usu completivo postclassico locum habere potest. Ex solo discrimine \u003Cstrong>adest \u002F adsit\u003C\u002Fstrong> nondum constat utrum scriptor rem probet an dubitet.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>In enuntiatis causalibus manet utilis distinctio inter causam ab ipso scriptore propositam et causam alterius iudicio tributam, quae coniunctivo exprimi potest. Sed hanc distinctionem ne sine examine ad omnia enuntiata completiva transferas.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>\u003Cstrong>Quia + indicativus\u003C\u002Fstrong> non semper causam significat; \u003Cstrong>quod + coniunctivus\u003C\u002Fstrong> non semper materiam dicti significat. Munus enuntiati et modus verbi separatim examinanda sunt.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"ambiguitas-et-ratio-interpretandi\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Ambiguitas et ratio interpretandi\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Inter causam et materiam dicti interdum vera ambiguitas est. Interpunctio editoris lectorem adiuvat, sed ipsa testimonium certum de constructione antiqua non praebet.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cem>Dixit quia timebat.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Si \u003Cstrong>quia\u003C\u002Fstrong> completivum est, sensus esse potest: \u003Cem>Dixit se timere.\u003C\u002Fem> Si causale est, sensus est: \u003Cem>Id dixit propterea quod timebat.\u003C\u002Fem> In hac altera interpretatione id quod dixit e contextu repetendum est.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Ad locum interpretandum hoc ordine procede:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>Quaere utrum materia dicti iam expressa sit an adhuc requiratur.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Examina quid enuntiatum coniunctione introductum praebeat: rem dictam, causam dicendi an causam rei narratae.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Confer locos eiusdem scriptoris, praesertim post idem verbum regens.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Respice aetatem, genus scripti et, si versio est, textum unde conversum est.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Si utraque interpretatio contextui convenit, ambiguitatem agnosce potius quam certitudinem fingas.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Cum constructionem completivam in accusativum cum infinitivo resolvis, \u003Cstrong>personas et tempora\u003C\u002Fstrong> ad sensum restitue. Subiectum verbi finiti non semper idem est atque subiectum verbi dicendi; tempus quoque non ex sola terminatione mechanice convertitur.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"quid-memoria-tenendum-sit\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Quid memoria tenendum sit\u003C\u002Fh2>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Causale:\u003C\u002Fstrong> enuntiatum rationem rei aut actus dicendi reddit.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Completivum:\u003C\u002Fstrong> enuntiatum materiam dicti, cognitionis vel fidei exprimit.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Historia:\u003C\u002Fstrong> usus classici continuantur, dum constructiones verbo finito praeditae latius propagantur.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Distributio:\u003C\u002Fstrong> quod, quia et quoniam non apud omnes auctores eadem frequentia aut libertate adhibentur.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Modus:\u003C\u002Fstrong> indicativus et coniunctivus indicia praebent, non interpretationem soli definiunt.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Si prosam classicam imitaris, post verba dicendi et sentiendi accusativum cum infinitivo plerumque elige. Si textum postclassicum legis, constructionem completivam ne pro mendo habeas eo solo quod a norma classica usitatiore recedit.\u003C\u002Fp>\n",[1060,1064,1068,1072,1076,1080],{"id":1061,"text":1062,"depth":16,"number":1063},"a-causa-ad-materiam-enuntiati","A causa ad materiam enuntiati","1",{"id":1065,"text":1066,"depth":16,"number":1067},"quid-ex-usu-classico-continuetur","Quid ex usu classico continuetur","2",{"id":1069,"text":1070,"depth":16,"number":1071},"tres-coniunctiones-non-una-distributio","Tres coniunctiones, non una distributio","3",{"id":1073,"text":1074,"depth":16,"number":1075},"indicativus-et-coniunctivus","Indicativus et coniunctivus","4",{"id":1077,"text":1078,"depth":16,"number":1079},"ambiguitas-et-ratio-interpretandi","Ambiguitas et ratio interpretandi","5",{"id":1081,"text":1082,"depth":16,"number":1083},"quid-memoria-tenendum-sit","Quid memoria tenendum sit","6"]