[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-nl":3,"grammar-pages-nl":4,"grammar-page-nl-citaten-parafrases-en-meerstemmige-indirecte-rede":1297,"grammar-lesson-path-nl-citaten-parafrases-en-meerstemmige-indirecte-rede-complexe-formele-teksten-lezen-en-redigeren-c2":1799,"grammar-exercises-by-page-01a0ba4b-88d8-7307-a2c4-2f08400c6d26":1841,"grammar-quick-check-01a0ba4b-88d8-7307-a2c4-2f08400c6d26":1852,"grammar-lesson-body-01a0ba4b-88d8-7307-a2c4-2f08400c6d26-9kyesqith":1874},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,207,212,217,222,227,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,418,423,428,433,438,443,448,453,458,463,468,473,478,483,488,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,579,584,589,594,599,604,609,614,619,624,629,634,639,644,649,654,659,664,669,674,679,684,689,694,699,704,709,714,719,724,729,734,739,744,750,755,760,765,770,775,780,785,790,795,800,805,810,815,820,825,830,835,840,845,850,855,860,865,870,875,880,885,890,895,900,905,910,915,920,925,930,935,940,945,950,955,960,965,970,975,980,986,991,996,1001,1006,1011,1016,1021,1026,1031,1036,1041,1046,1051,1056,1061,1066,1071,1076,1081,1086,1091,1096,1101,1106,1111,1116,1121,1126,1131,1136,1141,1146,1151,1156,1162,1167,1172,1177,1182,1187,1192,1197,1202,1207,1212,1217,1222,1227,1232,1237,1242,1247,1252,1257,1262,1267,1272,1277,1282,1287,1292],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a0ba4b-8a31-78d2-bfe8-93cda5da555e","Het Nederlandse alfabet","het-nederlandse-alfabet","nl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a0ba4b-8b04-72cb-8dcd-87e3496aa32c","Letters benoemen en woorden spellen","letters-benoemen-en-woorden-spellen",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a0ba4b-8ae8-729b-8783-55b9aacfce21","Korte en lange klinkers horen","korte-en-lange-klinkers-horen",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a0ba4b-8b87-73a9-9518-4d17aa721080","Open en gesloten lettergrepen","open-en-gesloten-lettergrepen",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a0ba4b-891d-7a3f-adbd-527b99c8ed2c","De klanken ij en ei","de-klanken-ij-en-ei",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a0ba4b-8918-783b-9bd7-01ae7a0889dd","De klanken au en ou","de-klanken-au-en-ou",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a0ba4b-8922-78d7-ba25-82e8471e0365","De klanken ui, eu en oe","de-klanken-ui-eu-en-oe",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a0ba4b-89e2-7a23-a9f4-c2593f46a63b","G, ch, sch, ng en nk uitspreken","g-ch-sch-ng-en-nk-uitspreken",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a0ba4b-8d30-78ab-bd02-60732d19d41d","Woordklemtoon en de stomme e","woordklemtoon-en-de-stomme-e",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a0ba4b-8a7b-767e-97a4-08589a7a5ae5","Hoofdletters en de schrijfwijze van IJ","hoofdletters-en-de-schrijfwijze-van-ij",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a0ba4b-890b-7329-92dd-1df1cd56fd40","De en het bij zelfstandige naamwoorden","de-en-het-bij-zelfstandige-naamwoorden",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a0ba4b-8a38-7302-b15f-d5d26e4b4916","Het onbepaalde lidwoord een","het-onbepaalde-lidwoord-een",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a0ba4b-8b1b-7228-af8c-17ac0c446c30","Meervouden op -en","meervouden-op-en",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a0ba4b-8b1f-7950-964b-a1ad404c15ac","Meervouden op -s en 's","meervouden-op-s-en-apostrof-s",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a0ba4b-8c6d-7dc6-ab35-16bde85f631d","Veelvoorkomende onregelmatige meervouden","veelvoorkomende-onregelmatige-meervouden",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a0ba4b-899d-7be4-b614-20975395e6f8","Eenvoudige verkleinwoorden met -je en -tje","eenvoudige-verkleinwoorden-met-je-en-tje",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a0ba4b-8ba9-7b56-ad6e-036c0afd83a6","Persoonlijke voornaamwoorden als onderwerp","persoonlijke-voornaamwoorden-als-onderwerp",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a0ba4b-8ad3-74cd-af06-d68b55f58b83","Je, jij en u aanspreken","je-jij-en-u-aanspreken",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a0ba4b-8871-709b-928b-2f78426a482b","Beklemtoonde en onbeklemtoonde onderwerpsvormen","beklemtoonde-en-onbeklemtoonde-onderwerpsvormen",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a0ba4b-88ab-7903-8f1e-98e859066901","Bezittelijke voornaamwoorden bij een naamwoord","bezittelijke-voornaamwoorden-bij-een-naamwoord",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a0ba4b-897e-7565-9a93-f65d38dde38d","Deze, die, dit en dat aanwijzen","deze-die-dit-en-dat-aanwijzen",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a0ba4b-8a60-7e86-a650-0d62eb903ae0","Het werkwoord zijn in de tegenwoordige tijd","het-werkwoord-zijn-in-de-tegenwoordige-tijd",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a0ba4b-8a5b-7dc3-86a1-3dd4b376b037","Het werkwoord hebben in de tegenwoordige tijd","het-werkwoord-hebben-in-de-tegenwoordige-tijd",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a0ba4b-8bcf-7b17-96b3-3d0ce096e3b3","Regelmatige werkwoorden in de tegenwoordige tijd","regelmatige-werkwoorden-in-de-tegenwoordige-tijd",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a0ba4b-8947-715c-b329-ba58ae5c2e6a","De stam van een werkwoord vinden","de-stam-van-een-werkwoord-vinden",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a0ba4b-8d2b-7ab4-a05a-88f55a28337a","Werkwoordsvormen met -t en -d","werkwoordsvormen-met-t-en-d",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a0ba4b-8c68-76e3-a5db-16b498338566","Veelgebruikte onregelmatige werkwoorden","veelgebruikte-onregelmatige-werkwoorden",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a0ba4b-8bfb-7e0d-a8c9-89fe0e425bb7","Scheidbare werkwoorden in de tegenwoordige tijd","scheidbare-werkwoorden-in-de-tegenwoordige-tijd",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a0ba4b-8aec-7d1b-a60f-0ea502ac8c5f","Kunnen, willen, moeten en mogen","kunnen-willen-moeten-en-mogen",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a0ba4b-890f-7513-8d49-b9ada6efdd88","De gebiedende wijs","de-gebiedende-wijs",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a0ba4b-8907-743c-ab57-f49c1cf61cd6","De basisvolgorde van een mededelende zin","de-basisvolgorde-van-een-mededelende-zin",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a0ba4b-8937-790e-a6db-12de4f293c3d","De persoonsvorm op de tweede plaats","de-persoonsvorm-op-de-tweede-plaats",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a0ba4b-8ac7-7991-bf26-9b9c72431320","Inversie na tijd en plaats","inversie-na-tijd-en-plaats",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a0ba4b-8a65-7bbb-93b3-3ca1c28a457f","Het zinskader met twee werkwoorden","het-zinskader-met-twee-werkwoorden",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a0ba4b-8acd-7570-ba56-88ce04558280","Ja-neevragen met inversie","ja-neevragen-met-inversie",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a0ba4b-8cde-7300-830a-aa5794a4dc20","Vraagwoorden in eenvoudige vragen","vraagwoorden-in-eenvoudige-vragen",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a0ba4b-8b7d-745f-abca-1a13bfda9be3","Ontkennen met niet","ontkennen-met-niet",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a0ba4b-8b78-7858-b993-9170c8518752","Ontkennen met geen","ontkennen-met-geen",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":10,"displayOrder":201},"01a0ba4b-88bf-7ea7-a50c-7274f39cbba0","Bijvoeglijke naamwoorden en de uitzondering bij een het-woord","bijvoeglijke-naamwoorden-en-de-uitzondering-bij-een-het-woord",39,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":9,"level":10,"displayOrder":206},"01a0ba4b-8867-7609-97d9-66b3d8eed485","Basisvoorzetsels van plaats en tijd","basisvoorzetsels-van-plaats-en-tijd",40,{"id":208,"title":209,"slug":210,"language":9,"level":10,"displayOrder":211},"01a0ba4b-8a88-7021-be52-48e4aab7ee50","Hoofdtelwoorden en aantallen","hoofdtelwoorden-en-aantallen",41,{"id":213,"title":214,"slug":215,"language":9,"level":10,"displayOrder":216},"01a0ba4b-8bbf-79ca-8709-d00ebc26530e","Rangtelwoorden en datums","rangtelwoorden-en-datums",42,{"id":218,"title":219,"slug":220,"language":9,"level":10,"displayOrder":221},"01a0ba4b-89c8-7d1c-a51c-a16727d1c740","Er is en er zijn","er-is-en-er-zijn",43,{"id":223,"title":224,"slug":225,"language":9,"level":10,"displayOrder":226},"01a0ba4b-8a8d-79ca-af90-3ef40cd6857a","Hoofdzinnen verbinden met en, maar en of","hoofdzinnen-verbinden-met-en-maar-en-of",44,{"id":228,"title":229,"slug":230,"language":9,"level":231,"displayOrder":232},"01a0ba4b-8a56-7bb1-8e39-141f60acfad3","Het trema bij botsende klinkers","het-trema-bij-botsende-klinkers","A2",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":231,"displayOrder":237},"01a0ba4b-883b-76c5-9773-3f9bccb7952d","Accenten voor nadruk en uitspraak","accenten-voor-nadruk-en-uitspraak",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":231,"displayOrder":242},"01a0ba4b-8a9b-706a-b8a6-c298fdf7678a","IJ of ei en au of ou spellen","ij-of-ei-en-au-of-ou-spellen",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":231,"displayOrder":247},"01a0ba4b-89a2-7ab9-b882-800075e3ebda","Eindklanken en wisselingen tussen d en t, v en f, z en s","eindklanken-en-wisselingen-tussen-d-t-v-f-z-s",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":231,"displayOrder":252},"01a0ba4b-8ade-76ea-98a6-573794366d51","Klinker- en medeklinkerspelling in meervouden","klinker-en-medeklinkerspelling-in-meervouden",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":231,"displayOrder":257},"01a0ba4b-8c84-7a25-bf31-1ef3e140aa1c","Verkleinwoorden op -je, -tje, -pje, -etje en -kje","verkleinwoorden-op-je-tje-pje-etje-en-kje",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":231,"displayOrder":262},"01a0ba4b-8c05-77e1-acf4-9db934d69ec5","Spelling van verkleinwoorden na klinkers","spelling-van-verkleinwoorden-na-klinkers",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":231,"displayOrder":267},"01a0ba4b-8beb-7df2-870b-08702c72fb43","Samenstellingen en tussenletters","samenstellingen-en-tussenletters",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":231,"displayOrder":272},"01a0ba4b-8b46-7183-b8ae-e8b35b9b856b","Natuurlijk geslacht bij personen en dieren","natuurlijk-geslacht-bij-personen-en-dieren",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":231,"displayOrder":277},"01a0ba4b-8ce9-79fd-baa9-db2e0cfebf68","Wanneer een lidwoord wegblijft","wanneer-een-lidwoord-wegblijft",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":231,"displayOrder":282},"01a0ba4b-8ba4-7bf2-8240-894d40b179fa","Persoonlijke voornaamwoorden als lijdend en meewerkend voorwerp","persoonlijke-voornaamwoorden-als-lijdend-en-meewerkend-voorwerp",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":231,"displayOrder":287},"01a0ba4b-8d00-7c9f-b91d-b3f67e369916","Wederkerende voornaamwoorden bij dagelijkse handelingen","wederkerende-voornaamwoorden-bij-dagelijkse-handelingen",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":231,"displayOrder":292},"01a0ba4b-89a7-7961-a088-0a996d2d0453","Elkaar als wederkerig voornaamwoord","elkaar-als-wederkerig-voornaamwoord",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":231,"displayOrder":297},"01a0ba4b-8a96-78c9-b1c5-55d9df049328","Iemand, niemand, iets en niets","iemand-niemand-iets-en-niets",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":231,"displayOrder":302},"01a0ba4b-8d42-71df-be56-dbd45ab0ab54","Zelfstandig gebruik van deze, die, dit en dat","zelfstandig-gebruik-van-deze-die-dit-en-dat",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":231,"displayOrder":307},"01a0ba4b-8d4e-7ce5-afab-039fc2d6502d","Zelfstandige bezittelijke voornaamwoorden","zelfstandige-bezittelijke-voornaamwoorden",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":231,"displayOrder":312},"01a0ba4b-89be-7a87-821b-bf950f76af86","Er als aanduiding van een plaats","er-als-aanduiding-van-een-plaats",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":231,"displayOrder":317},"01a0ba4b-8bf6-7bcd-aa24-327a31370122","Scheidbare en onscheidbare werkwoorden herkennen","scheidbare-en-onscheidbare-werkwoorden-herkennen",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":231,"displayOrder":322},"01a0ba4b-8b5f-7453-aab4-af4105a9563b","Onbeklemtoonde voorvoegsels be-, ge-, her-, ont- en ver-","onbeklemtoonde-voorvoegsels-be-ge-her-ont-en-ver",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":231,"displayOrder":327},"01a0ba4b-8a42-7372-b201-afb513dfd163","Het perfectum met hebben","het-perfectum-met-hebben",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":231,"displayOrder":332},"01a0ba4b-8a47-79e1-9e1a-1500b1c262d3","Het perfectum met zijn","het-perfectum-met-zijn",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":231,"displayOrder":337},"01a0ba4b-8a2c-787b-9f4b-71b7dd145f99","'t kofschip en het voltooid deelwoord","het-kofschip",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":231,"displayOrder":342},"01a0ba4b-8c9f-70ac-ae83-6de1c1344585","Voltooide deelwoorden van scheidbare en onscheidbare werkwoorden","voltooide-deelwoorden-van-scheidbare-en-onscheidbare-werkwoorden",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":231,"displayOrder":347},"01a0ba4b-8b73-7a58-8e24-c6390984b8d4","Onregelmatige voltooide deelwoorden","onregelmatige-voltooide-deelwoorden",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":231,"displayOrder":352},"01a0ba4b-8a27-7c1c-af66-7383f8c89dbe","Het imperfectum van regelmatige werkwoorden","het-imperfectum-van-regelmatige-werkwoorden",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":231,"displayOrder":357},"01a0ba4b-8a22-7d3a-a1df-740d81b793b2","Het imperfectum van onregelmatige werkwoorden","het-imperfectum-van-onregelmatige-werkwoorden",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":231,"displayOrder":362},"01a0ba4b-8b96-7433-8cbe-230bd2eb6d68","Perfectum en imperfectum in alledaagse verhalen","perfectum-en-imperfectum-in-alledaagse-verhalen",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":231,"displayOrder":367},"01a0ba4b-8a51-7c31-a505-58ffa2df00cf","Het plusquamperfectum voor een eerder verleden","het-plusquamperfectum-voor-een-eerder-verleden",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":231,"displayOrder":372},"01a0ba4b-8951-71b1-ac16-af18ac47a221","De toekomst met gaan","de-toekomst-met-gaan",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":231,"displayOrder":377},"01a0ba4b-8956-733e-9339-fea32e5ff0ce","De toekomst met zullen","de-toekomst-met-zullen",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":231,"displayOrder":382},"01a0ba4b-8998-7c2b-b340-b502436665c9","Doel uitdrukken met om te","doel-uitdrukken-met-om-te",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":231,"displayOrder":387},"01a0ba4b-8d1d-72a6-961a-ba3b9df2bbdf","Werkwoorden die een te-infinitief krijgen","werkwoorden-die-een-te-infinitief-krijgen",76,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":9,"level":231,"displayOrder":392},"01a0ba4b-88a3-7417-8f7b-0a7af50301e1","Bezig zijn met aan het en een infinitief","bezig-zijn-met-aan-het-en-een-infinitief",77,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":9,"level":231,"displayOrder":397},"01a0ba4b-8d67-7c7a-a8a4-a90aecfeb651","Zitten, staan, liggen en lopen te","zitten-staan-liggen-en-lopen-te",78,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":9,"level":231,"displayOrder":402},"01a0ba4b-8c38-79c0-95eb-c9bab8f41228","Tijd, manier en plaats in het middenstuk","tijd-manier-en-plaats-in-het-middenstuk",79,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":9,"level":231,"displayOrder":407},"01a0ba4b-8979-713a-b198-a682e3d84d78","De werkwoordelijke tang in de hoofdzin","de-werkwoordelijke-tang-in-de-hoofdzin",80,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":9,"level":231,"displayOrder":412},"01a0ba4b-88ce-7ebd-9d5f-43612bb1f1c5","Bijzinnen met omdat","bijzinnen-met-omdat",81,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":9,"level":231,"displayOrder":417},"01a0ba4b-8cef-72d5-a29a-f5ffdc887e45","Want en omdat vergelijken","want-en-omdat-vergelijken",82,{"id":419,"title":420,"slug":421,"language":9,"level":231,"displayOrder":422},"01a0ba4b-8ab3-7bfc-9875-1ec855e5d96e","Inhoudszinnen met dat","inhoudszinnen-met-dat",83,{"id":424,"title":425,"slug":426,"language":9,"level":231,"displayOrder":427},"01a0ba4b-8a9f-7b15-8a5f-35804c226da6","Indirecte ja-neevragen met of","indirecte-ja-neevragen-met-of",84,{"id":429,"title":430,"slug":431,"language":9,"level":231,"displayOrder":432},"01a0ba4b-8ac1-7c50-8d4e-39985be9554a","Inversie na een bijzin","inversie-na-een-bijzin",85,{"id":434,"title":435,"slug":436,"language":9,"level":231,"displayOrder":437},"01a0ba4b-887e-7e76-b9e2-c037c00bbfec","Beleefde verzoeken met even, maar en alstublieft","beleefde-verzoeken-met-even-maar-en-alstublieft",86,{"id":439,"title":440,"slug":441,"language":9,"level":231,"displayOrder":442},"01a0ba4b-8942-7541-b31a-8863dcdd0857","De plaats van niet in de eenvoudige zin","de-plaats-van-niet-in-de-eenvoudige-zin",87,{"id":444,"title":445,"slug":446,"language":9,"level":231,"displayOrder":447},"01a0ba4b-895b-72b5-b26a-e2b99406dc95","De vergrotende en overtreffende trap","de-vergrotende-en-overtreffende-trap",88,{"id":449,"title":450,"slug":451,"language":9,"level":231,"displayOrder":452},"01a0ba4b-8c7e-7e35-9ec2-cc9d688c5fba","Vergelijken met dan en als","vergelijken-met-dan-en-als",89,{"id":454,"title":455,"slug":456,"language":9,"level":231,"displayOrder":457},"01a0ba4b-8c63-7588-9931-4c956065e266","Veel, weinig, genoeg, meer en minder","veel-weinig-genoeg-meer-en-minder",90,{"id":459,"title":460,"slug":461,"language":9,"level":231,"displayOrder":462},"01a0ba4b-8c73-70d5-b945-950d00700878","Veelvoorkomende vaste voorzetselcombinaties","veelvoorkomende-vaste-voorzetselcombinaties",91,{"id":464,"title":465,"slug":466,"language":9,"level":231,"displayOrder":467},"01a0ba4b-8c3f-78c9-926d-2f82bd4bee0f","Tijdsduur met al, sinds, vanaf en gedurende","tijdsduur-met-al-sinds-vanaf-en-gedurende",92,{"id":469,"title":470,"slug":471,"language":9,"level":231,"displayOrder":472},"01a0ba4b-88a7-7681-a830-52fdd77a64aa","Bezitsrelaties met van en apostrof-s","bezitsrelaties-met-van-en-apostrof-s",93,{"id":474,"title":475,"slug":476,"language":9,"level":231,"displayOrder":477},"01a0ba4b-8b6e-7e23-8519-9af18e867efd","Onregelmatige trappen van vergelijking","onregelmatige-trappen-van-vergelijking",94,{"id":479,"title":480,"slug":481,"language":9,"level":231,"displayOrder":482},"01a0ba4b-88c4-7859-852a-22ba4efa3a7a","Bijwoorden van frequentie en graad","bijwoorden-van-frequentie-en-graad",95,{"id":484,"title":485,"slug":486,"language":9,"level":231,"displayOrder":487},"01a0ba4b-8cd8-74ec-852d-9c101777836a","Voorzetsels bij richting en verplaatsing","voorzetsels-bij-richting-en-verplaatsing",96,{"id":489,"title":490,"slug":491,"language":9,"level":492,"displayOrder":493},"01a0ba4b-8d26-7b4b-be17-687d878c0751","Werkwoordspelling van stam tot verleden tijd","werkwoordspelling-van-stam-tot-verleden-tijd","B1",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":492,"displayOrder":498},"01a0ba4b-8c4f-7144-b05f-05ff200ffd47","Tussen-n en tussen-s in samenstellingen","tussen-n-en-tussen-s-in-samenstellingen",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":492,"displayOrder":503},"01a0ba4b-885a-7d0b-9c8a-79a701bd718a","Apostroffen en meervouden van leenwoorden","apostroffen-en-meervouden-van-leenwoorden",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":492,"displayOrder":508},"01a0ba4b-8c18-7c39-8850-4aa863644dc2","Telbare en niet-telbare zelfstandige naamwoorden","telbare-en-niet-telbare-zelfstandige-naamwoorden",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":492,"displayOrder":513},"01a0ba4b-8d56-7170-8598-3f83e20d35d9","Zelfstandige naamwoorden maken met achtervoegsels","zelfstandige-naamwoorden-maken-met-achtervoegsels",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":492,"displayOrder":518},"01a0ba4b-8c8a-748a-a010-6d01a5dc3f4f","Verkleinwoorden voor betekenis en houding","verkleinwoorden-voor-betekenis-en-houding",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":492,"displayOrder":523},"01a0ba4b-8bae-789f-a518-7256f03bc1d0","Presentatief er bij een onbepaald onderwerp","presentatief-er-bij-een-onbepaald-onderwerp",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":492,"displayOrder":528},"01a0ba4b-8af1-72d6-98bb-ea7292642865","Kwantitatief er met aantallen en hoeveelheden","kwantitatief-er-met-aantallen-en-hoeveelheden",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":492,"displayOrder":533},"01a0ba4b-89cd-7ad4-a14d-0ea3aaa695b0","Er met een voorzetsel","er-met-een-voorzetsel",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":492,"displayOrder":538},"01a0ba4b-8a6a-7b57-a92b-93358fecbfe3","Hier- en daarwoorden met een voorzetsel","hier-en-daarwoorden-met-een-voorzetsel",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":492,"displayOrder":543},"01a0ba4b-8a08-7db9-896c-f605ce17aecf","Gesplitste voornaamwoordelijke bijwoorden","gesplitste-voornaamwoordelijke-bijwoorden",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":492,"displayOrder":548},"01a0ba4b-8a92-7104-a45e-2a65bcd86674","Iedereen, alles, men en algemeen je","iedereen-alles-men-en-algemeen-je",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":492,"displayOrder":553},"01a0ba4b-8c5e-77df-a653-814551bdae5e","Vaste wederkerende en wederkerige werkwoorden","vaste-wederkerende-en-wederkerige-werkwoorden",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":492,"displayOrder":558},"01a0ba4b-8b9b-72a6-98d3-2dd2dda56bb7","Perfectum en imperfectum in een samenhangend verhaal","perfectum-en-imperfectum-in-een-samenhangend-verhaal",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":492,"displayOrder":563},"01a0ba4b-8a4c-7cff-a8fa-d1e2e50d01ba","Het plusquamperfectum in tijdsvolgorde","het-plusquamperfectum-in-tijdsvolgorde",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":492,"displayOrder":568},"01a0ba4b-8a3d-74ad-82eb-9a81aa9ae38c","Het perfectum met een modaal werkwoord","het-perfectum-met-een-modaal-werkwoord",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":492,"displayOrder":573},"01a0ba4b-8d7d-75ca-85ab-db19d1769f70","Zullen voor voorspellingen, beloften en aannames","zullen-voor-voorspellingen-beloften-en-aannames",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":492,"displayOrder":578},"01a0ba4b-8d6d-75b7-82bb-ab97af5da2b1","Zou als toekomst vanuit het verleden","zou-als-toekomst-vanuit-het-verleden",114,{"id":580,"title":581,"slug":582,"language":9,"level":492,"displayOrder":583},"01a0ba4b-8c49-7dfd-8e7b-f19065381670","Tijdsprongen in verhalen markeren","tijdsprongen-in-verhalen-markeren",115,{"id":585,"title":586,"slug":587,"language":9,"level":492,"displayOrder":588},"01a0ba4b-8d22-7010-8019-e829016edf67","Werkwoorden met een vast voorzetsel","werkwoorden-met-een-vast-voorzetsel",116,{"id":590,"title":591,"slug":592,"language":9,"level":492,"displayOrder":593},"01a0ba4b-886c-75b9-b640-aace3da13a67","Beginnen, blijven, stoppen en doorgaan als fasewerkwoorden","beginnen-blijven-stoppen-en-doorgaan-als-fasewerkwoorden",117,{"id":595,"title":596,"slug":597,"language":9,"level":492,"displayOrder":598},"01a0ba4b-8d3b-7a9f-a2e4-e6e1fd140050","Worden, blijven, blijken en lijken als koppelwerkwoorden","worden-blijven-blijken-en-lijken-als-koppelwerkwoorden",118,{"id":600,"title":601,"slug":602,"language":9,"level":492,"displayOrder":603},"01a0ba4b-8d18-71b6-a8e1-a159aa6697c3","Werkwoorden achteraan in de bijzin","werkwoorden-achteraan-in-de-bijzin",119,{"id":605,"title":606,"slug":607,"language":9,"level":492,"displayOrder":608},"01a0ba4b-8c54-7240-82d4-46d7ad35a5d4","Twee werkwoorden in de bijzin","twee-werkwoorden-in-de-bijzin",120,{"id":610,"title":611,"slug":612,"language":9,"level":492,"displayOrder":613},"01a0ba4b-8cbf-7403-bb48-9f3a39d157e4","Voornaamwoorden en bepalingen in het middenstuk","voornaamwoorden-en-bepalingen-in-het-middenstuk",121,{"id":615,"title":616,"slug":617,"language":9,"level":492,"displayOrder":618},"01a0ba4b-893c-7be7-b102-7f79cc64c2f1","De plaats van niet bij werkwoorden en bepalingen","de-plaats-van-niet-bij-werkwoorden-en-bepalingen",122,{"id":620,"title":621,"slug":622,"language":9,"level":492,"displayOrder":623},"01a0ba4b-884d-7c53-9443-5e6c22bcf310","Als, wanneer en toen voor tijd","als-wanneer-en-toen-voor-tijd",123,{"id":625,"title":626,"slug":627,"language":9,"level":492,"displayOrder":628},"01a0ba4b-8c27-7e6e-93d5-e8b43acb0927","Terwijl en toen in beschrijving en verhaal","terwijl-en-toen-in-beschrijving-en-verhaal",124,{"id":630,"title":631,"slug":632,"language":9,"level":492,"displayOrder":633},"01a0ba4b-8ca9-74e1-b5fd-9c2c7b327ec3","Voordat, nadat en totdat","voordat-nadat-en-totdat",125,{"id":635,"title":636,"slug":637,"language":9,"level":492,"displayOrder":638},"01a0ba4b-8ccc-7f50-ac06-a43b549bfa23","Voorwaarden met als en tenzij","voorwaarden-met-als-en-tenzij",126,{"id":640,"title":641,"slug":642,"language":9,"level":492,"displayOrder":643},"01a0ba4b-8c14-7295-8ec8-823481094d8c","Tegenstellingen met hoewel en ook al","tegenstellingen-met-hoewel-en-ook-al",127,{"id":645,"title":646,"slug":647,"language":9,"level":492,"displayOrder":648},"01a0ba4b-8a13-7a97-9d8e-30df8e25cee4","Gevolg uitdrukken met zodat en waardoor","gevolg-uitdrukken-met-zodat-en-waardoor",128,{"id":650,"title":651,"slug":652,"language":9,"level":492,"displayOrder":653},"01a0ba4b-8aa4-7f2c-9483-ca068210593f","Indirecte rede met dat en of","indirecte-rede-met-dat-en-of",129,{"id":655,"title":656,"slug":657,"language":9,"level":492,"displayOrder":658},"01a0ba4b-889a-72b7-b319-38287ecbeed0","Betrekkelijke bijzinnen met die en dat","betrekkelijke-bijzinnen-met-die-en-dat",130,{"id":660,"title":661,"slug":662,"language":9,"level":492,"displayOrder":663},"01a0ba4b-8cd2-7938-8779-ae39d4dc8377","Voorzetsel plus wie en waar plus voorzetsel","voorzetsel-plus-wie-en-waar-plus-voorzetsel",131,{"id":665,"title":666,"slug":667,"language":9,"level":492,"displayOrder":668},"01a0ba4b-8cf4-78eb-866e-888a781e2a62","Wat als betrekkelijk voornaamwoord","wat-als-betrekkelijk-voornaamwoord",132,{"id":670,"title":671,"slug":672,"language":9,"level":492,"displayOrder":673},"01a0ba4b-8896-7047-b4db-4fa96401be6c","Betrekkelijke bijwoorden met waar","betrekkelijke-bijwoorden-met-waar",133,{"id":675,"title":676,"slug":677,"language":9,"level":492,"displayOrder":678},"01a0ba4b-8c0f-74b0-965c-85fbdbf3e755","Te en om te bij infinitiefconstructies","te-en-om-te-bij-infinitiefconstructies",134,{"id":680,"title":681,"slug":682,"language":9,"level":492,"displayOrder":683},"01a0ba4b-8a6f-7ceb-a0f7-d5116fafa9fb","Hoeven te en durven te","hoeven-te-en-durven-te",135,{"id":685,"title":686,"slug":687,"language":9,"level":492,"displayOrder":688},"01a0ba4b-8af5-7504-be93-bd68fa25b103","Laten en doen met een infinitief","laten-en-doen-met-een-infinitief",136,{"id":690,"title":691,"slug":692,"language":9,"level":492,"displayOrder":693},"01a0ba4b-892c-7298-a18f-eca5dc27bed9","De lijdende vorm met worden","de-lijdende-vorm-met-worden",137,{"id":695,"title":696,"slug":697,"language":9,"level":492,"displayOrder":698},"01a0ba4b-896e-7b18-8172-1b381a55ca10","De voltooide lijdende vorm met zijn","de-voltooide-lijdende-vorm-met-zijn",138,{"id":700,"title":701,"slug":702,"language":9,"level":492,"displayOrder":703},"01a0ba4b-8d72-7be2-be7b-5d672d145758","Zou en zouden voor advies en beleefde verzoeken","zou-en-zouden-voor-advies-en-beleefde-verzoeken",139,{"id":705,"title":706,"slug":707,"language":9,"level":492,"displayOrder":708},"01a0ba4b-8bca-7735-b371-9ecae0f90d76","Reële en mogelijke voorwaarden met als","reele-en-mogelijke-voorwaarden-met-als",140,{"id":710,"title":711,"slug":712,"language":9,"level":492,"displayOrder":713},"01a0ba4b-8c78-7a02-91ff-98b545bf9891","Verbanden markeren in verhaal en betoog","verbanden-markeren-in-verhaal-en-betoog",141,{"id":715,"title":716,"slug":717,"language":9,"level":492,"displayOrder":718},"01a0ba4b-8b64-723e-b928-67b424e66aea","Onbepaalde hoeveelheden met wat, enkele en verscheidene","onbepaalde-hoeveelheden-met-wat-enkele-en-verscheidene",142,{"id":720,"title":721,"slug":722,"language":9,"level":492,"displayOrder":723},"01a0ba4b-8bf1-7216-ba74-a4ae3d2ac863","Samenstellingen interpreteren en zelf vormen","samenstellingen-interpreteren-en-zelf-vormen",143,{"id":725,"title":726,"slug":727,"language":9,"level":492,"displayOrder":728},"01a0ba4b-8993-7b0e-a0f7-c69b3304644c","Dit, dat en zo als tekstverwijzers","dit-dat-en-zo-als-tekstverwijzers",144,{"id":730,"title":731,"slug":732,"language":9,"level":492,"displayOrder":733},"01a0ba4b-88d3-7a02-96e8-5ffccdb6ef3e","Bronnen weergeven met afstand en zekerheid","bronnen-weergeven-met-afstand-en-zekerheid",145,{"id":735,"title":736,"slug":737,"language":9,"level":492,"displayOrder":738},"01a0ba4b-8842-774d-8478-b4a6473c8846","Afzwakken en zekerheid doseren","afzwakken-en-zekerheid-doseren",146,{"id":740,"title":741,"slug":742,"language":9,"level":492,"displayOrder":743},"01a0ba4b-8bba-72ef-a8fd-24f8cf944e11","Professioneel register afstemmen op publiek en doel","professioneel-register-afstemmen-op-publiek-en-doel",147,{"id":745,"title":746,"slug":747,"language":9,"level":748,"displayOrder":749},"01a0ba4b-8861-763c-9cb5-3b69f489501a","Assimilatie en klankverbinding in vloeiende spraak","assimilatie-en-klankverbinding-in-vloeiende-spraak","B2",148,{"id":751,"title":752,"slug":753,"language":9,"level":748,"displayOrder":754},"01a0ba4b-8d5c-7448-a8ed-cab5ab14cf00","Zinsaccent en intonatie voor nieuwe informatie","zinsaccent-en-intonatie-voor-nieuwe-informatie",149,{"id":756,"title":757,"slug":758,"language":9,"level":748,"displayOrder":759},"01a0ba4b-8b33-79ad-828e-5e317f92024a","Moeilijke gevallen van d, t en dt","moeilijke-gevallen-van-d-t-en-dt",150,{"id":761,"title":762,"slug":763,"language":9,"level":748,"displayOrder":764},"01a0ba4b-8ae3-7644-92ce-0f7a90f5987d","Koppelteken, trema en tussenletters in samenstellingen","koppelteken-trema-en-tussenletters-in-samenstellingen",151,{"id":766,"title":767,"slug":768,"language":9,"level":748,"displayOrder":769},"01a0ba4b-8a81-7a52-bae3-e76afb2579bf","Hoofdletters en leestekens in formele teksten","hoofdletters-en-leestekens-in-formele-teksten",152,{"id":771,"title":772,"slug":773,"language":9,"level":748,"displayOrder":774},"01a0ba4b-8b4f-7f0b-a6fc-0c11c749e79d","Nominalisaties in informatieve teksten","nominalisaties-in-informatieve-teksten",153,{"id":776,"title":777,"slug":778,"language":9,"level":748,"displayOrder":779},"01a0ba4b-88ba-7f7c-bef5-2a5be5180ac7","Bijvoeglijk gebruikte deelwoorden en hun spelling","bijvoeglijk-gebruikte-deelwoorden-en-hun-spelling",154,{"id":781,"title":782,"slug":783,"language":9,"level":748,"displayOrder":784},"01a0ba4b-8d48-7975-926a-10f6a473824f","Zelfstandig gebruikte bijvoeglijke naamwoorden","zelfstandig-gebruikte-bijvoeglijke-naamwoorden",155,{"id":786,"title":787,"slug":788,"language":9,"level":748,"displayOrder":789},"01a0ba4b-8b16-795f-adcd-1c534952ca0f","Meerdere functies van er in één zin","meerdere-functies-van-er-in-een-zin",156,{"id":791,"title":792,"slug":793,"language":9,"level":748,"displayOrder":794},"01a0ba4b-8d35-7afa-a026-514562d280d4","Woordvolgorde bij presentatief er","woordvolgorde-bij-presentatief-er",157,{"id":796,"title":797,"slug":798,"language":9,"level":748,"displayOrder":799},"01a0ba4b-88eb-7905-abcb-7079857bb0f1","Complexe hoeveelheidsconstructies met er","complexe-hoeveelheidsconstructies-met-er",158,{"id":801,"title":802,"slug":803,"language":9,"level":748,"displayOrder":804},"01a0ba4b-8cb3-7b56-b860-963f7c68ebc0","Voornaamwoordelijke bijwoorden voor zaken en personen","voornaamwoordelijke-bijwoorden-voor-zaken-en-personen",159,{"id":806,"title":807,"slug":808,"language":9,"level":748,"displayOrder":809},"01a0ba4b-8ce3-7e7a-9447-28112fcf53da","Waarmee, waarover en waarop in vraag en verwijzing","waarmee-waarover-en-waarop-in-vraag-en-verwijzing",160,{"id":811,"title":812,"slug":813,"language":9,"level":748,"displayOrder":814},"01a0ba4b-8c44-7c98-98ff-211d1b8ec869","Tijdsperspectief kiezen in verhalen","tijdsperspectief-kiezen-in-verhalen",161,{"id":816,"title":817,"slug":818,"language":9,"level":748,"displayOrder":819},"01a0ba4b-8913-7733-9229-19fe08b6598c","De historische tegenwoordige tijd","de-historische-tegenwoordige-tijd",162,{"id":821,"title":822,"slug":823,"language":9,"level":748,"displayOrder":824},"01a0ba4b-8b9f-7deb-a298-15bbf3486984","Perfectum en plusquamperfectum in complexe vertellingen","perfectum-en-plusquamperfectum-in-complexe-vertellingen",163,{"id":826,"title":827,"slug":828,"language":9,"level":748,"displayOrder":829},"01a0ba4b-8c1d-75b0-be8a-3b7b2ae131eb","Temporeel en modaal zullen onderscheiden","temporeel-en-modaal-zullen-onderscheiden",164,{"id":831,"title":832,"slug":833,"language":9,"level":748,"displayOrder":834},"01a0ba4b-8d78-70fd-81a1-803404a3de92","Zou voor onzekerheid en informatie uit tweede hand","zou-voor-onzekerheid-en-informatie-uit-tweede-hand",165,{"id":836,"title":837,"slug":838,"language":9,"level":748,"displayOrder":839},"01a0ba4b-8960-72af-9e97-fa0d7bae46a0","De vervangende infinitief in het perfectum","de-vervangende-infinitief-in-het-perfectum",166,{"id":841,"title":842,"slug":843,"language":9,"level":748,"displayOrder":844},"01a0ba4b-8c9a-711a-866e-0f208e490710","Voltooide constructies met modale werkwoorden","voltooide-constructies-met-modale-werkwoorden",167,{"id":846,"title":847,"slug":848,"language":9,"level":748,"displayOrder":849},"01a0ba4b-8964-7d35-9bef-9ace62f5a404","De volgorde in clusters van drie werkwoorden","de-volgorde-in-clusters-van-drie-werkwoorden",168,{"id":851,"title":852,"slug":853,"language":9,"level":748,"displayOrder":854},"01a0ba4b-8c00-7a1b-a7d0-5306815f481c","Scheidbare werkwoorden in werkwoordclusters","scheidbare-werkwoorden-in-werkwoordclusters",169,{"id":856,"title":857,"slug":858,"language":9,"level":748,"displayOrder":859},"01a0ba4b-8be6-791a-a91b-c4e4e710b4e2","Rode en groene volgorde in de bijzin","rode-en-groene-volgorde-in-de-bijzin",170,{"id":861,"title":862,"slug":863,"language":9,"level":748,"displayOrder":864},"01a0ba4b-894c-7323-870c-d03909e1bad2","De tangconstructie met een lang middenstuk","de-tangconstructie-met-een-lang-middenstuk",171,{"id":866,"title":867,"slug":868,"language":9,"level":748,"displayOrder":869},"01a0ba4b-88c9-784d-8839-3d08c55b5424","Bijzinnen en woordgroepen in de uitloop","bijzinnen-en-woordgroepen-in-de-uitloop",172,{"id":871,"title":872,"slug":873,"language":9,"level":748,"displayOrder":874},"01a0ba4b-8b0d-7305-9280-ef11268ee643","Linksplaatsing en hervatting met een voornaamwoord","linksplaatsing-en-hervatting-met-een-voornaamwoord",173,{"id":876,"title":877,"slug":878,"language":9,"level":748,"displayOrder":879},"01a0ba4b-8abb-778a-b78f-b3f5d8855135","Inversie na complexe vooropplaatsing","inversie-na-complexe-vooropplaatsing",174,{"id":881,"title":882,"slug":883,"language":9,"level":748,"displayOrder":884},"01a0ba4b-8aae-7a6c-aa8f-c49cfb96327a","Ingebedde vragen en vraagwoordzinnen","ingebedde-vragen-en-vraagwoordzinnen",175,{"id":886,"title":887,"slug":888,"language":9,"level":748,"displayOrder":889},"01a0ba4b-8b5a-7274-8fbb-cfe29611a76a","Omdat, doordat, aangezien en want","omdat-doordat-aangezien-en-want",176,{"id":891,"title":892,"slug":893,"language":9,"level":748,"displayOrder":894},"01a0ba4b-8a75-73ce-bdd3-8c7e5ca3f31d","Hoewel, ofschoon, ondanks en desondanks","hoewel-ofschoon-ondanks-en-desondanks",177,{"id":896,"title":897,"slug":898,"language":9,"level":748,"displayOrder":899},"01a0ba4b-8848-7308-ae1b-5e9b078a21d2","Als, indien, mits en tenzij voor voorwaarden","als-indien-mits-en-tenzij-voor-voorwaarden",178,{"id":901,"title":902,"slug":903,"language":9,"level":748,"displayOrder":904},"01a0ba4b-89d2-7e0b-a15d-e6131d8f633e","Evenredige vergelijking met hoe en des te","evenredige-vergelijking-met-hoe-en-des-te",179,{"id":906,"title":907,"slug":908,"language":9,"level":748,"displayOrder":909},"01a0ba4b-8875-7a7f-ba1e-d067a39069c3","Beknopte bepalingen met tegenwoordige en voltooide deelwoorden","beknopte-bepalingen-met-tegenwoordige-en-voltooide-deelwoorden",180,{"id":911,"title":912,"slug":913,"language":9,"level":748,"displayOrder":914},"01a0ba4b-8883-72cc-98a4-94343e4f5bfc","Beperkende en uitbreidende betrekkelijke bijzinnen","beperkende-en-uitbreidende-betrekkelijke-bijzinnen",181,{"id":916,"title":917,"slug":918,"language":9,"level":748,"displayOrder":919},"01a0ba4b-8932-78a6-addf-7b2435a81866","De onpersoonlijke lijdende vorm met er","de-onpersoonlijke-lijdende-vorm-met-er",182,{"id":921,"title":922,"slug":923,"language":9,"level":748,"displayOrder":924},"01a0ba4b-8b91-7518-a27d-a7365466884d","Passieve zinnen met modale en voltooide vormen","passieve-zinnen-met-modale-en-voltooide-vormen",183,{"id":926,"title":927,"slug":928,"language":9,"level":748,"displayOrder":929},"01a0ba4b-8927-7af2-8bec-06615ad26161","De krijgen-constructie bij overdracht","de-krijgen-constructie-bij-overdracht",184,{"id":931,"title":932,"slug":933,"language":9,"level":748,"displayOrder":934},"01a0ba4b-898e-78cd-bd1a-d5a07ca9ccf6","Directe en indirecte rede met tijd- en plaatsverschuiving","directe-en-indirecte-rede-met-tijd-en-plaatsverschuiving",185,{"id":936,"title":937,"slug":938,"language":9,"level":748,"displayOrder":939},"01a0ba4b-889e-793d-ba6f-5dae28eafedf","Bevelen en verzoeken indirect weergeven","bevelen-en-verzoeken-indirect-weergeven",186,{"id":941,"title":942,"slug":943,"language":9,"level":748,"displayOrder":944},"01a0ba4b-8d06-7972-a5b6-8cb6a050167e","Wel, toch, even, maar, eens en nou als modale partikels","wel-toch-even-maar-eens-en-nou-als-modale-partikels",187,{"id":946,"title":947,"slug":948,"language":9,"level":748,"displayOrder":949},"01a0ba4b-88e1-7670-ad5e-b5ad8a0af8b9","Combinaties van modale partikels en hun intonatie","combinaties-van-modale-partikels-en-hun-intonatie",188,{"id":951,"title":952,"slug":953,"language":9,"level":748,"displayOrder":954},"01a0ba4b-8c94-7d02-9e7d-fb006bb9593c","Verwijzing en signaalwoorden in een betoog","verwijzing-en-signaalwoorden-in-een-betoog",189,{"id":956,"title":957,"slug":958,"language":9,"level":748,"displayOrder":959},"01a0ba4b-89dd-718f-8ee2-37a48218817e","Formele e-mails, verslagen en adviezen structureren","formele-e-mails-verslagen-en-adviezen-structureren",190,{"id":961,"title":962,"slug":963,"language":9,"level":748,"displayOrder":964},"01a0ba4b-8bb3-7544-aa39-faa0ecdb8456","Productieve afleidingen en nominalisaties","productieve-afleidingen-en-nominalisaties",191,{"id":966,"title":967,"slug":968,"language":9,"level":748,"displayOrder":969},"01a0ba4b-8b08-7855-bf64-93e9361e6c98","Lidwoordkeuze bij abstracte, institutionele en stoffelijke namen","lidwoordkeuze-bij-abstracte-institutionele-en-stoffelijke-namen",192,{"id":971,"title":972,"slug":973,"language":9,"level":748,"displayOrder":974},"01a0ba4b-8902-7e43-9b3b-a4bedec4bce1","Creatieve woordvorming met samenstelling en afleiding","creatieve-woordvorming-met-samenstelling-en-afleiding",193,{"id":976,"title":977,"slug":978,"language":9,"level":748,"displayOrder":979},"01a0ba4b-8b8c-7138-ac2b-739b5849b7cd","Parenthetische toevoegingen en tussenzinnen","parenthetische-toevoegingen-en-tussenzinnen",194,{"id":981,"title":982,"slug":983,"language":9,"level":984,"displayOrder":985},"01a0ba4b-8c59-744f-9954-4dad96d6b47c","Uitspraakreductie en verzorgd spreken per situatie","uitspraakreductie-en-verzorgd-spreken-per-situatie","C1",195,{"id":987,"title":988,"slug":989,"language":9,"level":984,"displayOrder":990},"01a0ba4b-8aff-7801-ad31-043ec2109822","Leestekens in lange en gelaagde zinnen","leestekens-in-lange-en-gelaagde-zinnen",196,{"id":992,"title":993,"slug":994,"language":9,"level":984,"displayOrder":995},"01a0ba4b-89b3-7a37-8149-77c0f8601174","Engelse leenwerkwoorden volgens de Nederlandse spelling","engelse-leenwerkwoorden-volgens-de-nederlandse-spelling",197,{"id":997,"title":998,"slug":999,"language":9,"level":984,"displayOrder":1000},"01a0ba4b-8a18-79ef-b865-80be3240a8eb","Grensgevallen tussen bijvoeglijk naamwoord en bijwoord","grensgevallen-tussen-bijvoeglijk-naamwoord-en-bijwoord",198,{"id":1002,"title":1003,"slug":1004,"language":9,"level":984,"displayOrder":1005},"01a0ba4b-8891-7b07-8277-2d09f93097aa","Betekenisverschillen door de- en het-variatie","betekenisverschillen-door-de-en-het-variatie",199,{"id":1007,"title":1008,"slug":1009,"language":9,"level":984,"displayOrder":1010},"01a0ba4b-8c8f-7a74-90b3-6f9644477629","Verwijsketens zonder dubbelzinnige voornaamwoorden","verwijsketens-zonder-dubbelzinnige-voornaamwoorden",200,{"id":1012,"title":1013,"slug":1014,"language":9,"level":984,"displayOrder":1015},"01a0ba4b-89c3-7d86-9a4b-b0273f2b3875","Er, daar en hier in vaste uitdrukkingen","er-daar-en-hier-in-vaste-uitdrukkingen",201,{"id":1017,"title":1018,"slug":1019,"language":9,"level":984,"displayOrder":1020},"01a0ba4b-8cae-76c5-9faa-a78c7c473a99","Voornaamwoordelijke bijwoorden in spreektaal en schrijftaal","voornaamwoordelijke-bijwoorden-in-spreektaal-en-schrijftaal",202,{"id":1022,"title":1023,"slug":1024,"language":9,"level":984,"displayOrder":1025},"01a0ba4b-89d7-7dd1-857e-c54664898a97","Fase, duur en voltooiing als aspectuele keuze","fase-duur-en-voltooiing-als-aspectuele-keuze",203,{"id":1027,"title":1028,"slug":1029,"language":9,"level":984,"displayOrder":1030},"01a0ba4b-8c22-7563-a522-69538e76339c","Temporeel gezichtspunt en verschuivende verteltijd","temporeel-gezichtspunt-en-verschuivende-verteltijd",204,{"id":1032,"title":1033,"slug":1034,"language":9,"level":984,"displayOrder":1035},"01a0ba4b-8969-7930-8953-bd06179ab5dc","De voltooid toekomende tijd","de-voltooid-toekomende-tijd",205,{"id":1037,"title":1038,"slug":1039,"language":9,"level":984,"displayOrder":1040},"01a0ba4b-8973-7d1b-8b6e-5bf91a6590b7","De voltooide voorwaardelijke wijs met zou hebben","de-voltooide-voorwaardelijke-wijs-met-zou-hebben",206,{"id":1042,"title":1043,"slug":1044,"language":9,"level":984,"displayOrder":1045},"01a0ba4b-8b29-73b7-91cf-a8afeb39d069","Modale betekenis in voltooide werkwoordgroepen","modale-betekenis-in-voltooide-werkwoordgroepen",207,{"id":1047,"title":1048,"slug":1049,"language":9,"level":984,"displayOrder":1050},"01a0ba4b-8c2d-76cd-9ebc-07db702f03d3","Thema, focus en informatiestructuur","thema-focus-en-informatiestructuur",208,{"id":1052,"title":1053,"slug":1054,"language":9,"level":984,"displayOrder":1055},"01a0ba4b-89f2-7749-80e8-de5d8cb78a96","Gemarkeerde woordvolgorde en topicalisatie","gemarkeerde-woordvolgorde-en-topicalisatie",209,{"id":1057,"title":1058,"slug":1059,"language":9,"level":984,"displayOrder":1060},"01a0ba4b-8bc5-70b7-8a4d-a21b38109f60","Rechtsplaatsing en hervatting in gesproken taal","rechtsplaatsing-en-hervatting-in-gesproken-taal",210,{"id":1062,"title":1063,"slug":1064,"language":9,"level":984,"displayOrder":1065},"01a0ba4b-8b54-7c00-8aca-7e8e582da32e","Objecten en bijwoorden herschikken in het middenstuk","objecten-en-bijwoorden-herschikken-in-het-middenstuk",211,{"id":1067,"title":1068,"slug":1069,"language":9,"level":984,"displayOrder":1070},"01a0ba4b-8887-7cfc-b8f4-4cf982a9ac4e","Bereik en contrast van ontkenning","bereik-en-contrast-van-ontkenning",212,{"id":1072,"title":1073,"slug":1074,"language":9,"level":984,"displayOrder":1075},"01a0ba4b-89e7-79e6-91ef-b0c19b27243d","Gedeeltelijke ontkenning met niet alle en niet altijd","gedeeltelijke-ontkenning-met-niet-alle-en-niet-altijd",213,{"id":1077,"title":1078,"slug":1079,"language":9,"level":984,"displayOrder":1080},"01a0ba4b-8d0c-7663-9634-cf27c57e8c93","Werkwoordclusters met vier of meer werkwoorden","werkwoordclusters-met-vier-of-meer-werkwoorden",214,{"id":1082,"title":1083,"slug":1084,"language":9,"level":984,"displayOrder":1085},"01a0ba4b-88f9-7de1-b7d9-7a39d387c57c","Controle en onderwerpsinterpretatie bij infinitieven","controle-en-onderwerpsinterpretatie-bij-infinitieven",215,{"id":1087,"title":1088,"slug":1089,"language":9,"level":984,"displayOrder":1090},"01a0ba4b-8ca3-7f9d-a41a-ff74ee12a783","Voltooide infinitieven met te hebben en te zijn","voltooide-infinitieven-met-te-hebben-en-te-zijn",216,{"id":1092,"title":1093,"slug":1094,"language":9,"level":984,"displayOrder":1095},"01a0ba4b-88f0-70e2-9e9e-aeff8e20f4f3","Concessieve en adversatieve verbanden nuanceren","concessieve-en-adversatieve-verbanden-nuanceren",217,{"id":1097,"title":1098,"slug":1099,"language":9,"level":984,"displayOrder":1100},"01a0ba4b-8b82-7268-bc28-ef8b5721f063","Oorzaak, reden en aanleiding zorgvuldig onderscheiden","oorzaak-reden-en-aanleiding-zorgvuldig-onderscheiden",218,{"id":1102,"title":1103,"slug":1104,"language":9,"level":984,"displayOrder":1105},"01a0ba4b-88fe-7659-8bc8-0184591a1bde","Correlatieve verbindingen met zowel, noch en niet alleen","correlatieve-verbindingen-met-zowel-noch-en-niet-alleen",219,{"id":1107,"title":1108,"slug":1109,"language":9,"level":984,"displayOrder":1110},"01a0ba4b-887a-74c2-87f8-77fe0964b1cb","Beknopte bijzinnen en weggelaten zinsdelen","beknopte-bijzinnen-en-weggelaten-zinsdelen",220,{"id":1112,"title":1113,"slug":1114,"language":9,"level":984,"displayOrder":1115},"01a0ba4b-8cfa-7a61-a334-17199be89a16","Wat na een hele zin als antecedent","wat-na-een-hele-zin-als-antecedent",221,{"id":1117,"title":1118,"slug":1119,"language":9,"level":984,"displayOrder":1120},"01a0ba4b-8afa-7647-8e1d-1e7da7628e95","Leestekens bij beperkende en uitbreidende bijzinnen","leestekens-bij-beperkende-en-uitbreidende-bijzinnen",222,{"id":1122,"title":1123,"slug":1124,"language":9,"level":984,"displayOrder":1125},"01a0ba4b-8b24-73d8-96ae-b307e7d5256b","Meervoudige inbedding leesbaar houden","meervoudige-inbedding-leesbaar-houden",223,{"id":1127,"title":1128,"slug":1129,"language":9,"level":984,"displayOrder":1130},"01a0ba4b-8a1d-7b36-8670-8808d38edfec","Handelende personen weglaten in passieve teksten","handelende-personen-weglaten-in-passieve-teksten",224,{"id":1132,"title":1133,"slug":1134,"language":9,"level":984,"displayOrder":1135},"01a0ba4b-8853-7c23-a983-3c417e58cf87","Alternatieven voor het passief met men, ze en krijgen","alternatieven-voor-het-passief-met-men-ze-en-krijgen",225,{"id":1137,"title":1138,"slug":1139,"language":9,"level":984,"displayOrder":1140},"01a0ba4b-8a0e-740f-97f4-d2092114c6cb","Gestapelde modale partikels en subtiele houding","gestapelde-modale-partikels-en-subtiele-houding",226,{"id":1142,"title":1143,"slug":1144,"language":9,"level":984,"displayOrder":1145},"01a0ba4b-88dc-7d42-a759-f7d4735e1320","Cohesie in academische en beschouwende teksten","cohesie-in-academische-en-beschouwende-teksten",227,{"id":1147,"title":1148,"slug":1149,"language":9,"level":984,"displayOrder":1150},"01a0ba4b-8b4a-7f47-b04f-e46c34bc07ff","Nominale en verbale stijl afwisselen","nominale-en-verbale-stijl-afwisselen",228,{"id":1152,"title":1153,"slug":1154,"language":9,"level":984,"displayOrder":1155},"01a0ba4b-8c0a-73f0-bced-c55e50a93cf9","Standaardtaal in Nederland en België vergelijken","standaardtaal-in-nederland-en-belgie-vergelijken",229,{"id":1157,"title":1158,"slug":1159,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1161},"01a0ba4b-8bd5-708c-948e-9c05d67bd8bf","Regionale uitspraakvariatie herkennen en interpreteren","regionale-uitspraakvariatie-herkennen-en-interpreteren","C2",230,{"id":1163,"title":1164,"slug":1165,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1166},"01a0ba4b-89fd-78a1-bcd5-e31c7323d0a3","Genitiefresten en oude naamvallen in vaste uitdrukkingen","genitiefresten-en-oude-naamvallen-in-vaste-uitdrukkingen",231,{"id":1168,"title":1169,"slug":1170,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1171},"01a0ba4b-88f4-78c3-91da-9a8628961b2a","Congruentie bij complexe onderwerpen en grensgevallen","congruentie-bij-complexe-onderwerpen-en-grensgevallen",232,{"id":1173,"title":1174,"slug":1175,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1176},"01a0ba4b-8cb9-7469-80c5-629be98648f5","Voornaamwoordelijke verwijzing in juridische en academische teksten","voornaamwoordelijke-verwijzing-in-juridische-en-academische-teksten",233,{"id":1178,"title":1179,"slug":1180,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1181},"01a0ba4b-88e6-797c-a1c4-643afba9bfb1","Complex en idiomatisch gebruik van er","complex-en-idiomatisch-gebruik-van-er",234,{"id":1183,"title":1184,"slug":1185,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1186},"01a0ba4b-8a03-722f-a5ea-8f396ec56e85","Gespleten voornaamwoordelijke bijwoorden en voorzetselstranding","gespleten-voornaamwoordelijke-bijwoorden-en-voorzetselstranding",235,{"id":1188,"title":1189,"slug":1190,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1191},"01a0ba4b-8c32-7aac-8a75-d2072a4e667e","Tijd en gezichtspunt in de vrije indirecte rede","tijd-en-gezichtspunt-in-de-vrije-indirecte-rede",236,{"id":1193,"title":1194,"slug":1195,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1196},"01a0ba4b-8b11-7b97-af3f-dbd6f5d143cd","Literaire verschuivingen tussen verteltijden","literaire-verschuivingen-tussen-verteltijden",237,{"id":1198,"title":1199,"slug":1200,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1201},"01a0ba4b-89b9-70b4-8c4d-c943d8d660ee","Epistemische toekomst en voorwaardelijkheid","epistemische-toekomst-en-voorwaardelijkheid",238,{"id":1203,"title":1204,"slug":1205,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1206},"01a0ba4b-8b69-757c-b5df-effc104eaa56","Onpersoonlijke constructies in academische en ambtelijke stijl","onpersoonlijke-constructies-in-academische-en-ambtelijke-stijl",239,{"id":1208,"title":1209,"slug":1210,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1211},"01a0ba4b-888c-7d5c-9447-04bde8300fef","Betekenisverschillen door complexe clustervolgorde","betekenisverschillen-door-complexe-clustervolgorde",240,{"id":1213,"title":1214,"slug":1215,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1216},"01a0ba4b-8d12-7729-8b99-dca7365e1309","Werkwoordclustervolgorde in Nederland en België","werkwoordclustervolgorde-in-nederland-en-belgie",241,{"id":1218,"title":1219,"slug":1220,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1221},"01a0ba4b-882a-7ef6-b063-406970da6735","Absolute constructies in formele teksten","absolute-constructies-in-formele-teksten",242,{"id":1223,"title":1224,"slug":1225,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1226},"01a0ba4b-8b40-77ec-bfb4-30b5846d6379","Naamwoordzinnen en zinnen zonder persoonsvorm","naamwoordzinnen-en-zinnen-zonder-persoonsvorm",243,{"id":1228,"title":1229,"slug":1230,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1231},"01a0ba4b-89ac-7c9a-a4da-858c8f8ecd4f","Ellips en samentrekking over zinsgrenzen heen","ellips-en-samentrekking-over-zinsgrenzen-heen",244,{"id":1233,"title":1234,"slug":1235,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1236},"01a0ba4b-8d61-7e1a-87a6-70dde79c73d0","Zinsvervlechting in gesproken en geschreven taal","zinsvervlechting-in-gesproken-en-geschreven-taal",245,{"id":1238,"title":1239,"slug":1240,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1241},"01a0ba4b-89ed-704e-bf7b-44aab5189ed0","Gemarkeerde ontkenning met pas, slechts en niet dan","gemarkeerde-ontkenning-met-pas-slechts-en-niet-dan",246,{"id":1243,"title":1244,"slug":1245,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1246},"01a0ba4b-8cc6-7a1b-8246-44834fdc4a02","Voorwaardelijke inversie met mocht, ware en had","voorwaardelijke-inversie-met-mocht-ware-en-had",247,{"id":1248,"title":1249,"slug":1250,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1251},"01a0ba4b-89f8-70a8-8988-9f838f3c6926","Gemengde en impliciete tegenfeitelijke voorwaarden","gemengde-en-impliciete-tegenfeitelijke-voorwaarden",248,{"id":1253,"title":1254,"slug":1255,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1256},"01a0ba4b-8bda-78df-936f-3cdf804428fc","Resten van de aanvoegende wijs","resten-van-de-aanvoegende-wijs",249,{"id":1258,"title":1259,"slug":1260,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1261},"01a0ba4b-8989-7325-a700-764e2b152bfe","Dienen te, behoren te en geacht worden te","dienen-te-behoren-te-en-geacht-worden-te",250,{"id":1263,"title":1264,"slug":1265,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1266},"01a0ba4b-8b2e-71b9-bb2b-62eae7a54f1d","Modale partikels voor ironie en afstand","modale-partikels-voor-ironie-en-afstand",251,{"id":1268,"title":1269,"slug":1270,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1271},"01a0ba4b-8be0-7294-83e0-8db09c7564c6","Retorische vragen en stilistische inversie","retorische-vragen-en-stilistische-inversie",252,{"id":1273,"title":1274,"slug":1275,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1276},"01a0ba4b-8aa9-7bec-bae9-d3ded87541e1","Informatiedichtheid en ritme in complexe teksten","informatiedichtheid-en-ritme-in-complexe-teksten",253,{"id":1278,"title":1279,"slug":1280,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1281},"01a0ba4b-88d8-7307-a2c4-2f08400c6d26","Citaten, parafrases en meerstemmige indirecte rede","citaten-parafrases-en-meerstemmige-indirecte-rede",254,{"id":1283,"title":1284,"slug":1285,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1286},"01a0ba4b-8ad8-774e-b512-9e2bd067e629","Juridisch en bestuurlijk Nederlands ontleden","juridisch-en-bestuurlijk-nederlands-ontleden",255,{"id":1288,"title":1289,"slug":1290,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1291},"01a0ba4b-8b3a-74ed-8eb1-8d7b1a9f58cb","Morfosyntaxis in Nederlands-Nederlands en Belgisch-Nederlands","morfosyntaxis-in-nederlands-nederlands-en-belgisch-nederlands",256,{"id":1293,"title":1294,"slug":1295,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1296},"01a0ba4b-8983-76d8-a278-981528f599d4","Dialect, omgangstaal en standaardtaal doelgericht plaatsen","dialect-omgangstaal-en-standaardtaal-doelgericht-plaatsen",257,{"id":1278,"title":1279,"slug":1280,"seoDescription":1298,"content":1299,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1281,"grammarTopics":1300,"createdAt":1306,"updatedAt":1307,"vocabularyLists":1308,"primaryTopicHub":1796,"readyImages":1798},"Leer citaten, parafrases en indirecte rede zorgvuldig verweven, met duidelijk onderscheiden bronstemmen, passende tijdskeuze en helder perspectief.","## Wie spreekt, wie formuleert en wie oordeelt?\n\nEen complexe tekst kan de stem van de schrijver, een geciteerde spreker, een geparafraseerde bron en andere commentatoren in één alinea samenbrengen. **Meerstemmigheid** ontstaat wanneer verschillende perspectieven herkenbaar naast of door elkaar klinken. Ze wordt problematisch als onduidelijk is wie verantwoordelijk is voor een woordkeuze, zekerheidsgraad of waardering.\n\nVergelijk drie manieren om dezelfde fictieve uitspraak weer te geven:\n\n> Mira zei: ‘Ik lever dit rapport morgen in.’\n\n> Mira zei dat ze het rapport de volgende dag zou inleveren.\n\n> Volgens Mira zou het rapport de volgende dag worden ingeleverd.\n\nDe eerste zin presenteert letterlijke woorden. De tweede geeft de inhoud indirect weer en behoudt Mira als handelende persoon. De derde maakt de formulering onpersoonlijker en laat minder duidelijk zien wie het rapport daadwerkelijk inlevert.\n\n## Vier vormen van bronweergave\n\n| Vorm | Grammaticale kenmerken | Voorbeeld | Verantwoordelijkheid voor de formulering |\n|---|---|---|---|\n| Direct citaat | aanhalingstekens; oorspronkelijke persoon en zinsvorm | Noor zei: ‘Ik betwijfel de uitkomst.’ | de geciteerde bron |\n| Indirecte rede | meestal *dat* of *of*; bijzinsvolgorde; aangepaste verwijzing mogelijk | Noor zei dat ze de uitkomst betwijfelde. | vooral de huidige schrijver |\n| Semi-directe rede | hoofdzinsvolgorde zonder voegwoord; aanpassingen als in indirecte rede | Ze betwijfelde de uitkomst, zei Noor. | gemengd |\n| Vrije indirecte stijl | geen zichtbaar spreekwerkwoord nodig; verteller en personage lopen in elkaar over | Die uitkomst kon toch nooit kloppen? | bewust dubbel, vaak literair |\n\nDe terminologie voor de tussenvormen varieert in grammatica's en literatuurstudies. Het nuttige onderscheid is functioneel: staat er een letterlijk citaat, een grammaticaal ingebedde inhoud, een los weergegeven uitspraak met bronvermelding of een passage waarin het perspectief alleen uit de context blijkt?\n\n:::warning\nAanhalingstekens beloven letterlijkheid. Corrigeer daarom niet stilzwijgend de grammatica, woordkeuze of modaliteit van een bron. Is aanpassing nodig, maak dan zichtbaar wat je hebt gewijzigd of kies een eerlijke parafrase.\n:::\n\n## Letterlijk citeren en syntactisch integreren\n\nEen volledig citaat kan na een citaatinbedder staan:\n\n> De onderzoeker antwoordde: ‘De gegevens ondersteunen deze conclusie niet.’\n\nEen kort fragment kan deel worden van je eigen grammaticale zin:\n\n> De onderzoeker noemt de conclusie ‘onvoldoende onderbouwd’.\n\nIn het tweede voorbeeld zijn alleen de woorden *onvoldoende onderbouwd* geciteerd. De schrijver is verantwoordelijk voor de omringende formulering en moet controleren of het fragment in de oorspronkelijke context dezelfde functie en strekking had.\n\nVoor enkele en dubbele aanhalingstekens bestaat meer dan één geaccepteerd systeem. Volg de huisstijl consequent en gebruik bij een citaat binnen een citaat zo nodig het andere type. Een volledig citaat na een inleidende zin begint doorgaans na een dubbele punt met een hoofdletter. Bij een geïntegreerd woordgroepcitaat is geen dubbele punt nodig.\n\n### De citaatinbedder is nooit helemaal neutraal\n\n| Werkwoord | Houding die het kan oproepen |\n|---|---|\n| zeggen, schrijven | relatief weinig inhoudelijke beoordeling |\n| toelichten, verduidelijken | de bron maakt iets begrijpelijker |\n| stellen, betogen | de bron verdedigt een inhoudelijk standpunt |\n| erkennen, toegeven | de informatie ging tegen een verwachting of belang in |\n| beweren | de schrijver houdt afstand tot de waarheid van de uitspraak |\n| waarschuwen | de bron presenteert een mogelijk gevaar |\n| aantonen | de schrijver aanvaardt doorgaans dat er bewijs is geleverd |\n\n> ‘De procedure was zorgvuldig’, **beweerde** de directeur.\n\nHet citaat kan exact zijn, maar *beweerde* is het oordeel van de citerende schrijver. Wie alleen de spreekhandeling wil benoemen, kan *zei* of *verklaarde* kiezen. Andersom is schijnbare neutraliteit niet altijd wenselijk: als een bron aantoonbaar voor een risico waarschuwt, kan *waarschuwde* precies zijn.\n\n:::tip\nLees een alinea eenmaal zonder de citaten, maar mét alle inbedders en bronzinnen. Dan hoor je welke houding je eigen werkwoorden aan de bronnen toeschrijven.\n:::\n\n## Parafraseren is opnieuw formuleren\n\nEen parafrase geeft de relevante inhoud in de woorden en grammatica van de huidige schrijver weer. Ze staat daarom niet tussen aanhalingstekens. Een goede parafrase behoudt minstens:\n\n- de centrale bewering;\n- de ontkenning en haar bereik;\n- de zekerheid of onzekerheid;\n- relevante voorwaarden en uitzonderingen;\n- het onderscheid tussen feit, voorspelling, advies en norm;\n- de bron van de uitspraak.\n\nStel dat een bron schrijft:\n\n> ‘De maatregel kan onder gunstige omstandigheden een beperkte daling veroorzaken.’\n\nDan is *De bron bewijst dat de maatregel de cijfers verlaagt* geen betrouwbare parafrase. *Kan* is zekerheid geworden, de voorwaarden zijn verdwenen en *beperkt* is weggelaten. Zorgvuldiger is:\n\n> De auteur acht een beperkte daling mogelijk, maar alleen onder gunstige omstandigheden.\n\nOok een parafrase die bijna woordelijk gelijk blijft, kan misleidend zijn als zij een sleutelzin uit haar argumentatieve context haalt. Bronvermelding vervangt de inhoudelijke controle niet.\n\n## Persoon, plaats en tijd verschuiven\n\nBij indirecte rede worden voornaamwoorden en deiktische woorden aangepast als het perspectief van de verslaggever daarom vraagt.\n\n> Mira zei maandag in Brussel: ‘Ik lever dit rapport morgen hier in.’\n\nEen verslag op donderdag vanuit een andere plaats kan luiden:\n\n> Mira zei maandag dat ze het rapport de volgende dag daar zou inleveren.\n\nMaar verschuiving is niet mechanisch. Wie op maandag op dezelfde plaats live rapporteert, kan schrijven:\n\n> Mira zegt dat ze dit rapport morgen hier inlevert.\n\n| Direct perspectief | Mogelijke indirecte vorm | Alleen veranderen als ... |\n|---|---|---|\n| ik, wij | hij, zij, ze | de huidige schrijver niet dezelfde referent is |\n| jij, u | ik, hij, zij, de aangesprokene | de rolverdeling verandert |\n| hier | daar, op die plaats | het ruimtelijke anker verschuift |\n| morgen | de volgende dag | het tijdsanker verschuift |\n| dit rapport | dat rapport, het rapport | de aanwijzende nabijheid niet meer geldt |\n\nEen eigennaam is soms duidelijker dan een correct maar dubbelzinnig voornaamwoord:\n\n> Sara vertelde Noor dat zij haar conclusie moest herzien.\n\nWie is *zij* en van wie is *haar conclusie*? Schrijf bijvoorbeeld: *Sara zei tegen Noor dat Noor de conclusie van Sara moest herzien.* Herhaling is hier informatie, geen stijlgebrek.\n\n## Werkwoordstijd zonder automatische terugschakeling\n\nHet Nederlands kent geen verplicht mechanisch systeem waarin elke tijd na een verleden spreekwerkwoord één stap terug moet. De gekozen tijd bepaalt mede vanuit welk moment de inhoud wordt bekeken.\n\n- Noor zei dat ze **ziek was**. — de ziekte wordt vanuit het verleden bekeken;\n- Noor zei dat ze **ziek is**. — de schrijver presenteert de toestand als nog actueel;\n- Noor zei dat ze de uitslag **de volgende dag zou melden**. — toekomst gezien vanuit een verleden moment;\n- Noor zei dat ze de uitslag **morgen meldt**. — *morgen* is nog het gedeelde toekomstige tijdstip.\n\nHet imperfectum *was* bewijst niet dat Noor nu beter is. Evenmin garandeert het presens *is* dat de schrijver de uitspraak zelfstandig heeft geverifieerd. De bronmarkering en de werkwoordstijd dragen verschillende soorten informatie.\n\n:::note\n*Zou* kan toekomst vanuit het verleden uitdrukken, maar ook voorwaardelijkheid, onzekerheid of informatie uit tweede hand. Schrijf bij mogelijke dubbelzinnigheid het tijdsanker of de bron expliciet.\n:::\n\n## Vragen, bevelen en toezeggingen indirect weergeven\n\nEen ja-neevraag krijgt in indirecte rede meestal *of*; een vraagwoord blijft staan. De persoonsvorm gaat naar de bijzinpositie:\n\n- ‘Komt de trein op tijd?’ → Ze vroeg **of de trein op tijd kwam**.\n- ‘Waarom is de trein vertraagd?’ → Ze vroeg **waarom de trein vertraagd was**.\n\nEen bevel heeft geen eenvoudige indirecte pendant met dezelfde gebiedende wijs. Kies een werkwoord dat de handeling juist typeert:\n\n- ‘Lever het rapport vandaag in.’ → Ze **droeg hem op** het rapport die dag in te leveren.\n- ‘Wilt u even wachten?’ → Ze **vroeg hem** even te wachten.\n- ‘Ik stuur het rapport vanavond.’ → Ze **beloofde** het rapport die avond te sturen.\n\n*Opdragen*, *vragen* en *beloven* verdelen de rollen verschillend. Bij *beloven* voert het onderwerp van *beloven* normaal ook de infinitiefhandeling uit; bij *vragen* en *opdragen* doet doorgaans de aangesprokene dat. Een verkeerde keuze kan dus ongemerkt de actor veranderen.\n\n## Meerdere stemmen in één zin\n\n> Volgens De Wit stelt de minister dat de maatregel volgens deskundigen uitvoerbaar is.\n\nDeze zin bevat ten minste vier mogelijke posities: de huidige schrijver, De Wit, de minister en de deskundigen. De zin is grammaticaal, maar de verantwoordelijkheid voor *uitvoerbaar* en voor de keuze *stelt* kan moeilijk te volgen zijn.\n\nSplits de bronlagen wanneer hun onderlinge relatie belangrijk is:\n\n> De Wit beschrijft het standpunt van de minister. De minister beroept zich daarbij op deskundigen, die de maatregel uitvoerbaar noemen.\n\nNu blijft nog open of De Wit of de huidige schrijver de bronrelatie met *beroepen op* karakteriseert. In analytische teksten kun je dat expliciet maken: *In mijn lezing beroept de minister zich ...* Meerstemmigheid verdwijnt niet door langere bronketens; ze wordt beheersbaar door de overgangen te markeren.\n\n### Modaliteit aan de juiste stem koppelen\n\n> Volgens De Wit is de maatregel waarschijnlijk uitvoerbaar.\n\nHoort *waarschijnlijk* bij De Wits oordeel of bij dat van de huidige schrijver? Mogelijke preciseringen zijn:\n\n- De Wit schrijft dat de maatregel **waarschijnlijk** uitvoerbaar is.\n- De Wit noemt de maatregel uitvoerbaar; **ik acht die conclusie waarschijnlijk juist**.\n- Waarschijnlijk heeft De Wit gelijk wanneer zij de maatregel uitvoerbaar noemt.\n\nElke versie verdeelt broninhoud en schrijverscommentaar anders.\n\n## Vrije indirecte stijl en gecontroleerde dubbelheid\n\nIn literaire en essayistische teksten kan de verteller tijdelijk woorden, vragen of waarderingen van een personage overnemen zonder aanhalingstekens of zichtbaar spreekwerkwoord:\n\n> Noor sloot het dossier. Morgen zou alles anders zijn. Had de commissie haar waarschuwing eindelijk begrepen?\n\nDe derde persoon en het verleden passen bij de verteller, terwijl *morgen*, de vraag en de waardering *eindelijk* dicht bij Noors perspectief liggen. Juist die vermenging is het stilistische effect.\n\nIn een roman mag de lezer soms twijfelen of een oordeel van de verteller of het personage komt. In een onderzoeksrapport, nieuwsbericht of besluit is dezelfde twijfel meestal ongewenst. Daar markeer je de bron met *volgens*, een spreekwerkwoord, een noot of een andere ondubbelzinnige verwijzing.\n\n:::example\n**Bewust meerstemmig:** De hervorming was ‘onvermijdelijk’, aldus de minister. Voor de getroffen bewoners voelde ze vooral onrechtvaardig.\n\n**Bronnen uit elkaar:** De minister noemde de hervorming onvermijdelijk. Bewonersorganisaties kwalificeerden haar daarentegen als onrechtvaardig.\n:::\n\n## Een controlelijst voor brongetrouwe meerstemmigheid\n\n1. **Bepaal de status.** Is de formulering letterlijk, geparafraseerd, samengevat of door jou geïnterpreteerd?\n2. **Markeer de bronwissel.** Laat zien wanneer een andere stem begint en eindigt.\n3. **Behoud modaliteit en negatie.** Maak *mogelijk* niet tot *zeker* en *niet alle* niet tot *geen*.\n4. **Controleer de rollen.** Wie spreekt, wie denkt, wie handelt en wie wordt aangesproken?\n5. **Kies het tijdsperspectief.** Pas persoon, plaats en tijd alleen aan als het vertelanker verschuift.\n6. **Beoordeel het inbedderwerkwoord.** Draagt *beweren*, *erkennen* of *aantonen* een oordeel dat je kunt verantwoorden?\n7. **Los pronoomambiguïteit op.** Herhaal een naam of functienaam als twee referenten concurreren.\n8. **Stem het register af.** Literaire dubbelheid kan productief zijn; institutionele bronverwarring zelden.\n\nEen C2-schrijver gebruikt meerstemmigheid niet alleen om veel bronnen in weinig ruimte te noemen. De kern is beheerste verantwoordelijkheid: de lezer moet kunnen reconstrueren welke woorden letterlijk zijn, wie een bewering onderschrijft, vanuit welk tijdstip ze geldt en waar de huidige schrijver zelf positie kiest.",[1301],{"id":1302,"name":1303,"level":1160,"language":9,"isCompleted":1304,"completionPercentage":1305,"totalExercises":36,"completedExercises":1305},"01a0ba4b-87ea-726f-8233-4350604825df","Complexe formele teksten lezen en redigeren",false,0,"2026-09-19T15:31:47+00:00","2026-10-11T12:53:41+00:00",[1309],{"id":1310,"title":1311,"vocabularyListWords":1312,"isPublished":1324},"01a0ba4c-4271-7d05-a46a-c906e3fb7d74","Kernwoorden bij Citaten, parafrases en meerstemmige indirecte rede",[1313,1326,1336,1349,1357,1367,1375,1402,1418,1426,1434,1446,1462,1474,1482,1490,1506,1522,1532,1544,1556,1568,1584,1604,1612,1620,1628,1645,1661,1671,1679,1695,1707,1717,1734,1750,1766,1776,1784],{"id":1314,"vocabularyWord":1315,"displayOrder":11},"01a0ba4c-4271-7d75-a46a-c906e4820c46",{"id":1316,"word":1317,"frequency":41,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1318,"partsOfSpeech":1319,"audio":1324,"audioUrl":1325},"01a0ba4b-dfd6-711a-9b5a-78ccb08fe9b1","citaat","tts_d66942026489e0c5_nl-NL.mp3",[1320],{"id":1321,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfea-756b-8e07-3fb48afb7bd4","NOUN","",true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d66942026489e0c5_nl-NL.mp3",{"id":1327,"vocabularyWord":1328,"displayOrder":16},"01a0ba4c-4271-7dad-a46a-c906e55331dc",{"id":1329,"word":1330,"frequency":16,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1331,"partsOfSpeech":1332,"audio":1324,"audioUrl":1335},"01a0ba4b-e50a-7413-8ee6-2aadacf1cec0","parafrase","tts_616222256bd62592_nl-NL.mp3",[1333],{"id":1334,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52d-7401-80f5-3db1a057fe8b","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_616222256bd62592_nl-NL.mp3",{"id":1337,"vocabularyWord":1338,"displayOrder":21},"01a0ba4c-4271-7dd1-a46a-c906e588ddd1",{"id":1339,"word":1340,"frequency":36,"level":1160,"language":9,"audioFilePath":1341,"partsOfSpeech":1342,"audio":1324,"audioUrl":1348},"01a0ba4b-e490-74ff-bcdc-57eb45005111","parafraseren","tts_fcb03599a252954f_nl-NL.mp3",[1343],{"id":1344,"partOfSpeech":1345,"definition":1346,"exampleSentences":1347,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e4b3-753b-bf68-6874e5544297","VERB","De inhoud van een uitspraak of tekst in andere woorden weergeven zonder de kernbetekenis te veranderen.","De promovendus parafraseert de bron nauwkeurig en vermeldt vervolgens de verwijzing.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_fcb03599a252954f_nl-NL.mp3",{"id":1350,"vocabularyWord":1351,"displayOrder":26},"01a0ba4c-4271-7df1-a46a-c906e653e321",{"id":1352,"word":1353,"frequency":11,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1354,"partsOfSpeech":1355,"audio":1324,"audioUrl":1356},"01a0ba4b-e302-76e8-a890-c8ddb7fa6f4d","meerstemmigheid","tts_a7582b50fe16164a_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a7582b50fe16164a_nl-NL.mp3",{"id":1358,"vocabularyWord":1359,"displayOrder":31},"01a0ba4c-4271-7e11-a46a-c906e69a86b1",{"id":1360,"word":1361,"frequency":31,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1362,"partsOfSpeech":1363,"audio":1324,"audioUrl":1366},"01a0ba4b-e4f6-7098-81c6-7a6cddc50a20","citeren","tts_60da9e49b64810b2_nl-NL.mp3",[1364],{"id":1365,"partOfSpeech":1345,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52b-7412-9532-d2b1ed598d01","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_60da9e49b64810b2_nl-NL.mp3",{"id":1368,"vocabularyWord":1369,"displayOrder":36},"01a0ba4c-4271-7e31-a46a-c906e793c583",{"id":1370,"word":1371,"frequency":31,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1372,"partsOfSpeech":1373,"audio":1324,"audioUrl":1374},"01a0ba4b-e192-77bb-9d6c-2240ee749c87","aanhalingstekens","tts_dfee78ff86e3983d_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_dfee78ff86e3983d_nl-NL.mp3",{"id":1376,"vocabularyWord":1377,"displayOrder":46},"01a0ba4c-4271-7e69-a46a-c906e8cc1e1c",{"id":1378,"word":1379,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1380,"partsOfSpeech":1381,"audio":1324,"audioUrl":1401},"01a0ba4b-d525-736a-b5ba-b2891c447de2","dat","tts_cb8aa98748ccfdaa_nl-NL.mp3",[1382,1387,1392,1397],{"id":1383,"partOfSpeech":1384,"definition":1385,"exampleSentences":1386,"isPrimary":1304,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d561-7c53-8c67-8f0dca208b6c","CONJUNCTION","Voegwoord dat een bijzin met een mededeling of gedachte inleidt.","Ik weet dat de winkel vandaag open is.",{"id":1388,"partOfSpeech":1389,"definition":1390,"exampleSentences":1391,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d561-7c97-8c67-8f0dcab6a76a","DETERMINER","Aanwijzend woord voor een enkelvoudig het-woord verder van de spreker.","Dat huis aan het einde van de straat is nieuw.",{"id":1393,"partOfSpeech":1394,"definition":1395,"exampleSentences":1396,"isPrimary":1304,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d561-7cd7-8c67-8f0dcb336235","PRONOUN","Aanwijzend voornaamwoord dat zelfstandig naar iets verder weg verwijst.","Wat staat daar? Dat is een ziekenhuis.",{"id":1398,"partOfSpeech":1394,"definition":1399,"exampleSentences":1400,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-d561-7d17-8c67-8f0dcbf8d715","Betrekkelijk voornaamwoord dat terugwijst naar een enkelvoudig het-woord.","Het boek dat op tafel ligt, is van mijn zus.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_cb8aa98748ccfdaa_nl-NL.mp3",{"id":1403,"vocabularyWord":1404,"displayOrder":51},"01a0ba4c-4271-7e85-a46a-c906e8fd05f7",{"id":1405,"word":1406,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1407,"partsOfSpeech":1408,"audio":1324,"audioUrl":1417},"01a0ba4b-d6cf-707c-9c55-9d6b62e4b93f","of","tts_06162fd32b9eb852_nl-NL.mp3",[1409,1413],{"id":1410,"partOfSpeech":1384,"definition":1411,"exampleSentences":1412,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d6de-7677-9471-be6b2e87ecdc","Voegwoord tussen twee of meer mogelijkheden.","Wil je koffie of thee?",{"id":1414,"partOfSpeech":1384,"definition":1415,"exampleSentences":1416,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-d6de-76bb-9471-be6b2f1e82da","Voegwoord dat een indirecte ja-neevraag inleidt.","Ik weet niet of de winkel open is.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_06162fd32b9eb852_nl-NL.mp3",{"id":1419,"vocabularyWord":1420,"displayOrder":66},"01a0ba4c-4271-7edd-a46a-c906ea9ae9cf",{"id":1421,"word":1422,"frequency":36,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1423,"partsOfSpeech":1424,"audio":1324,"audioUrl":1425},"01a0ba4b-e46f-7bed-87d5-e5626af73c95","letterlijk","tts_97ed09393ea1cb90_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_97ed09393ea1cb90_nl-NL.mp3",{"id":1427,"vocabularyWord":1428,"displayOrder":71},"01a0ba4c-4271-7ef9-a46a-c906eb53e711",{"id":1429,"word":1430,"frequency":11,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1431,"partsOfSpeech":1432,"audio":1324,"audioUrl":1433},"01a0ba4b-e309-713d-8fb3-f6de1ecd960b","citaatinbedder","tts_0739676c6becdc21_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_0739676c6becdc21_nl-NL.mp3",{"id":1435,"vocabularyWord":1436,"displayOrder":76},"01a0ba4c-4271-7f15-a46a-c906eb58241a",{"id":1437,"word":1438,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1439,"partsOfSpeech":1440,"audio":1324,"audioUrl":1445},"01a0ba4b-d79a-721c-89ee-26cea91e91bb","zeggen","tts_c3bd1badd67487ba_nl-NL.mp3",[1441],{"id":1442,"partOfSpeech":1345,"definition":1443,"exampleSentences":1444,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d7de-78cc-b35c-f80d63a28ea0","Met woorden vertellen of uitspreken wat iemand denkt, weet of wil.","De dokter zegt dat ik veel water moet drinken.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c3bd1badd67487ba_nl-NL.mp3",{"id":1447,"vocabularyWord":1448,"displayOrder":81},"01a0ba4c-4271-7f31-a46a-c906ebc28538",{"id":1449,"word":1450,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1451,"partsOfSpeech":1452,"audio":1324,"audioUrl":1461},"01a0ba4b-d70d-7876-b9b5-47dd106f71d0","schrijven","tts_38b0644fdc686105_nl-NL.mp3",[1453,1457],{"id":1454,"partOfSpeech":1345,"definition":1455,"exampleSentences":1456,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d753-7564-ac34-23a0a5a51414","Letters, woorden of andere tekens op papier of een scherm zetten.","Sara schrijft haar naam op het formulier.",{"id":1458,"partOfSpeech":1345,"definition":1459,"exampleSentences":1460,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-d753-75b0-ac34-23a0a60026d7","Een tekst zoals een brief, verhaal of boek maken.","Mijn broer schrijft een bericht aan zijn docent.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_38b0644fdc686105_nl-NL.mp3",{"id":1463,"vocabularyWord":1464,"displayOrder":86},"01a0ba4c-4271-7f4d-a46a-c906ec667db6",{"id":1465,"word":1466,"frequency":46,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1467,"partsOfSpeech":1468,"audio":1324,"audioUrl":1473},"01a0ba4b-dfb5-7831-befd-99eb27bffb8a","toelichten","tts_9f3eb155128c137b_nl-NL.mp3",[1469],{"id":1470,"partOfSpeech":1345,"definition":1471,"exampleSentences":1472,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfe7-7000-9e58-f9d5c04a1eaf","Extra uitleg geven zodat een idee, besluit of situatie duidelijker wordt.","De wethouder licht het nieuwe beleid tijdens de bijeenkomst toe.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_9f3eb155128c137b_nl-NL.mp3",{"id":1475,"vocabularyWord":1476,"displayOrder":91},"01a0ba4c-4271-7f69-a46a-c906ed098550",{"id":1477,"word":1478,"frequency":41,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1479,"partsOfSpeech":1480,"audio":1324,"audioUrl":1481},"01a0ba4b-e41a-7de3-b47f-65273c4c8311","verduidelijken","tts_7dabc6ba57a6a836_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_7dabc6ba57a6a836_nl-NL.mp3",{"id":1483,"vocabularyWord":1484,"displayOrder":96},"01a0ba4c-4271-7f85-a46a-c906edec9f7a",{"id":1485,"word":1486,"frequency":46,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1487,"partsOfSpeech":1488,"audio":1324,"audioUrl":1489},"01a0ba4b-dc02-731f-9608-838719b3274d","stellen","tts_d58beda300fb5d7d_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d58beda300fb5d7d_nl-NL.mp3",{"id":1491,"vocabularyWord":1492,"displayOrder":101},"01a0ba4c-4272-7003-9001-c81de5328b42",{"id":1493,"word":1494,"frequency":36,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1495,"partsOfSpeech":1496,"audio":1324,"audioUrl":1505},"01a0ba4b-e062-7777-b062-6bc246782000","betogen","tts_fc20505448438a43_nl-NL.mp3",[1497,1501],{"id":1498,"partOfSpeech":1345,"definition":1499,"exampleSentences":1500,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e08b-7ae8-ac02-5263b60b2ff0","Een standpunt uitvoerig en met samenhangende argumenten verdedigen.","De auteur betoogt dat economische cijfers alleen geen volledig beeld van welvaart geven.",{"id":1502,"partOfSpeech":1345,"definition":1503,"exampleSentences":1504,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-e08b-7b30-ac02-5263b6c4f288","In het openbaar demonstreren om een eis of standpunt zichtbaar te maken.","Duizenden mensen betoogden vreedzaam voor betere arbeidsvoorwaarden.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_fc20505448438a43_nl-NL.mp3",{"id":1507,"vocabularyWord":1508,"displayOrder":106},"01a0ba4c-4272-7027-9001-c81de5fd9d15",{"id":1509,"word":1510,"frequency":51,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1511,"partsOfSpeech":1512,"audio":1324,"audioUrl":1521},"01a0ba4b-dd2b-7302-9569-62333f34e8ba","erkennen","tts_33ba8401d5c6eca8_nl-NL.mp3",[1513,1517],{"id":1514,"partOfSpeech":1345,"definition":1515,"exampleSentences":1516,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-dd58-71d8-92a9-4806514d281e","Iemand, een organisatie, recht of status officieel als geldig aanvaarden.","Het diploma wordt in meerdere Europese landen officieel erkend.",{"id":1518,"partOfSpeech":1345,"definition":1519,"exampleSentences":1520,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dd58-7194-92a9-480650e34c00","Toegeven of accepteren dat een feit, probleem of verdienste werkelijk bestaat.","De directie erkende dat de communicatie over de verandering onvoldoende was.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_33ba8401d5c6eca8_nl-NL.mp3",{"id":1523,"vocabularyWord":1524,"displayOrder":111},"01a0ba4c-4272-7053-9001-c81de67d7522",{"id":1525,"word":1526,"frequency":41,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1527,"partsOfSpeech":1528,"audio":1324,"audioUrl":1531},"01a0ba4b-e044-7f04-bb7e-fc97d36a2f8d","toegeven","tts_ec1db4cf03de8021_nl-NL.mp3",[1529],{"id":1530,"partOfSpeech":1345,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e088-7695-8497-1c4c42c6ea35","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_ec1db4cf03de8021_nl-NL.mp3",{"id":1533,"vocabularyWord":1534,"displayOrder":116},"01a0ba4c-4272-706f-9001-c81de75b55ef",{"id":1535,"word":1536,"frequency":51,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1537,"partsOfSpeech":1538,"audio":1324,"audioUrl":1543},"01a0ba4b-dd10-7b69-b013-bc38d900f4a9","beweren","tts_c5ed13b3d4cce638_nl-NL.mp3",[1539],{"id":1540,"partOfSpeech":1345,"definition":1541,"exampleSentences":1542,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dd55-781b-bc3e-5dc638f5d0c1","Met overtuiging zeggen dat iets waar is, soms zonder voldoende bewijs te geven.","De fabrikant beweert dat het nieuwe apparaat veel minder energie gebruikt.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c5ed13b3d4cce638_nl-NL.mp3",{"id":1545,"vocabularyWord":1546,"displayOrder":121},"01a0ba4c-4272-708f-9001-c81de7d3b428",{"id":1547,"word":1548,"frequency":46,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1549,"partsOfSpeech":1550,"audio":1324,"audioUrl":1555},"01a0ba4b-dca6-7103-9e24-8b9f61924b0c","waarschuwen","tts_cd32ed2c1fb23fed_nl-NL.mp3",[1551],{"id":1552,"partOfSpeech":1345,"definition":1553,"exampleSentences":1554,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dcc2-7585-8514-2c0167e7be05","Iemand laten weten dat er gevaar, een probleem of een ongewenst gevolg kan ontstaan.","De politie waarschuwt automobilisten voor gladde wegen.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_cd32ed2c1fb23fed_nl-NL.mp3",{"id":1557,"vocabularyWord":1558,"displayOrder":126},"01a0ba4c-4272-70a7-9001-c81de8a78671",{"id":1559,"word":1560,"frequency":51,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1561,"partsOfSpeech":1562,"audio":1324,"audioUrl":1567},"01a0ba4b-dcb2-7787-92e9-be40c726917a","aantonen","tts_295c35ad8c125c04_nl-NL.mp3",[1563],{"id":1564,"partOfSpeech":1345,"definition":1565,"exampleSentences":1566,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dcc3-797a-8bac-76b93e1cc3bb","Met feiten, onderzoek of bewijs duidelijk maken dat iets waar is of bestaat.","De cijfers tonen aan dat het energieverbruik sinds vorig jaar is gedaald.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_295c35ad8c125c04_nl-NL.mp3",{"id":1569,"vocabularyWord":1570,"displayOrder":131},"01a0ba4c-4272-70c3-9001-c81de8b3fb9a",{"id":1571,"word":1572,"frequency":56,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1573,"partsOfSpeech":1574,"audio":1324,"audioUrl":1583},"01a0ba4b-dfc5-7211-9c76-2fd7a570432f","verklaren","tts_87d25870172fd79b_nl-NL.mp3",[1575,1579],{"id":1576,"partOfSpeech":1345,"definition":1577,"exampleSentences":1578,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfe8-75f8-88ea-9e2ffcddb59f","Uitleggen waardoor iets gebeurt of hoe iets begrepen moet worden.","De deskundige verklaart waarom de prijzen in korte tijd zijn gestegen.",{"id":1580,"partOfSpeech":1345,"definition":1581,"exampleSentences":1582,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-dfe8-763c-88ea-9e2ffcf618f9","Iets officieel of nadrukkelijk meedelen, vaak tegenover een instantie of publiek.","De getuige verklaarde dat hij op dat moment thuis was.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_87d25870172fd79b_nl-NL.mp3",{"id":1585,"vocabularyWord":1586,"displayOrder":136},"01a0ba4c-4272-70df-9001-c81de99c6511",{"id":1587,"word":1588,"frequency":51,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1589,"partsOfSpeech":1590,"audio":1324,"audioUrl":1603},"01a0ba4b-dd16-7c46-bd2c-2e54f4bb1b92","bron","tts_b9fc1392140c1bbb_nl-NL.mp3",[1591,1595,1599],{"id":1592,"partOfSpeech":1322,"definition":1593,"exampleSentences":1594,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dd56-72c2-93b4-ae0ae92b2cfb","(de; bronnen) persoon, tekst, organisatie of verzameling gegevens waaruit informatie afkomstig is.","De journalist controleerde het bericht bij twee onafhankelijke bronnen.",{"id":1596,"partOfSpeech":1322,"definition":1597,"exampleSentences":1598,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-dd56-730a-93b4-ae0ae941863c","(de; bronnen) oorsprong of oorzaak waaruit iets voortkomt.","Zonlicht is een belangrijke bron van duurzame energie.",{"id":1600,"partOfSpeech":1322,"definition":1601,"exampleSentences":1602,"isPrimary":1304,"meaningOrder":21},"01a0ba4b-dd56-7346-93b4-ae0ae9bf54d9","(de; bronnen) plaats waar water vanzelf uit de grond naar boven komt.","Het dorp haalt drinkwater uit een natuurlijke bron in de bergen.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b9fc1392140c1bbb_nl-NL.mp3",{"id":1605,"vocabularyWord":1606,"displayOrder":141},"01a0ba4c-4272-70fb-9001-c81dea09bbca",{"id":1607,"word":1608,"frequency":16,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1609,"partsOfSpeech":1610,"audio":1324,"audioUrl":1611},"01a0ba4b-dde9-7acb-be27-4ce13d3c0e64","bronvermelding","tts_4cf7b3a292e6fc43_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_4cf7b3a292e6fc43_nl-NL.mp3",{"id":1613,"vocabularyWord":1614,"displayOrder":146},"01a0ba4c-4272-7117-9001-c81dea56e3f2",{"id":1615,"word":1616,"frequency":41,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1617,"partsOfSpeech":1618,"audio":1324,"audioUrl":1619},"01a0ba4b-e3ec-7260-bde0-3a7c96a9a2dc","achten","tts_1b4a98a516d26a54_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1b4a98a516d26a54_nl-NL.mp3",{"id":1621,"vocabularyWord":1622,"displayOrder":151},"01a0ba4c-4272-7133-9001-c81deb1f7a74",{"id":1623,"word":1624,"frequency":46,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1625,"partsOfSpeech":1626,"audio":1324,"audioUrl":1627},"01a0ba4b-dbee-75ad-aad9-2359f4604f1e","volgens","tts_2a04226c82dae25b_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_2a04226c82dae25b_nl-NL.mp3",{"id":1629,"vocabularyWord":1630,"displayOrder":156},"01a0ba4c-4272-714f-9001-c81dec17ce4c",{"id":1631,"word":1632,"frequency":36,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1633,"partsOfSpeech":1634,"audio":1324,"audioUrl":1644},"01a0ba4b-e056-714b-99eb-0e4b5f87b749","aldus","tts_e3b8f673c19534f4_nl-NL.mp3",[1635,1640],{"id":1636,"partOfSpeech":1637,"definition":1638,"exampleSentences":1639,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e08a-7880-8d15-a7213d4731a9","ADVERB","Geeft aan dat iets op de zojuist beschreven manier gebeurt of dat daaruit het genoemde gevolg ontstaat.","De partijen deelden de kosten en konden aldus het gezamenlijke project voortzetten.",{"id":1641,"partOfSpeech":1637,"definition":1642,"exampleSentences":1643,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-e08a-78c8-8d15-a7213da83040","Markeert in formele teksten dat de voorafgaande woorden van de genoemde bron afkomstig zijn.","De maatregel is onuitvoerbaar, aldus de voorzitter van de adviesraad.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_e3b8f673c19534f4_nl-NL.mp3",{"id":1646,"vocabularyWord":1647,"displayOrder":161},"01a0ba4c-4272-716b-9001-c81dec82ad56",{"id":1648,"word":1649,"frequency":46,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1650,"partsOfSpeech":1651,"audio":1324,"audioUrl":1660},"01a0ba4b-df99-7d6c-8bf6-27bd863975f5","perspectief","tts_220fc5e2d12256d6_nl-NL.mp3",[1652,1656],{"id":1653,"partOfSpeech":1322,"definition":1654,"exampleSentences":1655,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfe4-75e9-ac55-929163c21a60","(het; perspectieven) manier waarop iemand vanuit een bepaalde ervaring of positie naar een onderwerp kijkt.","Vanuit het perspectief van de bewoners heeft het plan ook duidelijke nadelen.",{"id":1657,"partOfSpeech":1322,"definition":1658,"exampleSentences":1659,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-dfe4-7635-ac55-929164be5fc3","(het; perspectieven) gunstige mogelijkheid of vooruitzicht voor de toekomst.","De opleiding biedt jongeren meer perspectief op vast werk.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_220fc5e2d12256d6_nl-NL.mp3",{"id":1662,"vocabularyWord":1663,"displayOrder":171},"01a0ba4c-4272-71a3-9001-c81ded66b36b",{"id":1664,"word":1665,"frequency":56,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1666,"partsOfSpeech":1667,"audio":1324,"audioUrl":1670},"01a0ba4b-da0b-74d0-827c-b9e1bf0241c7","zou","tts_2296ed1c4262d670_nl-NL.mp3",[1668],{"id":1669,"partOfSpeech":1345,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-da15-7e11-ad8a-88f7c4b884f3","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_2296ed1c4262d670_nl-NL.mp3",{"id":1672,"vocabularyWord":1673,"displayOrder":176},"01a0ba4c-4272-71bf-9001-c81ded85714f",{"id":1674,"word":1675,"frequency":31,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1676,"partsOfSpeech":1677,"audio":1324,"audioUrl":1678},"01a0ba4b-ddbf-7be2-b238-381156200c11","opdragen","tts_64b2a0b1417b33d9_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_64b2a0b1417b33d9_nl-NL.mp3",{"id":1680,"vocabularyWord":1681,"displayOrder":181},"01a0ba4c-4272-71db-9001-c81dee0815f4",{"id":1682,"word":1683,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1684,"partsOfSpeech":1685,"audio":1324,"audioUrl":1694},"01a0ba4b-d727-7498-b968-6cb3029d8e0b","vragen","tts_862b8759f7896b10_nl-NL.mp3",[1686,1690],{"id":1687,"partOfSpeech":1345,"definition":1688,"exampleSentences":1689,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d756-71db-8423-db458f15063f","Met woorden proberen informatie of een antwoord te krijgen.","De toerist vraagt waar het station is.",{"id":1691,"partOfSpeech":1345,"definition":1692,"exampleSentences":1693,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-d756-721f-8423-db458fc90755","Iemand verzoeken iets te geven of te doen.","Ik vraag mijn buurman om hulp.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_862b8759f7896b10_nl-NL.mp3",{"id":1696,"vocabularyWord":1697,"displayOrder":186},"01a0ba4c-4272-71f7-9001-c81dee9e6b78",{"id":1698,"word":1699,"frequency":46,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1700,"partsOfSpeech":1701,"audio":1324,"audioUrl":1706},"01a0ba4b-da6d-78f2-943b-7d14468812f8","beloven","tts_0093441427f7b0dd_nl-NL.mp3",[1702],{"id":1703,"partOfSpeech":1345,"definition":1704,"exampleSentences":1705,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-daa7-79ee-af15-7af29ad7a215","Zeggen dat je iets zeker zult doen of dat iets zeker zal gebeuren.","Ik beloof dat ik het geleende boek morgen terugbreng.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_0093441427f7b0dd_nl-NL.mp3",{"id":1708,"vocabularyWord":1709,"displayOrder":191},"01a0ba4c-4272-7213-9001-c81deedff1e4",{"id":1710,"word":1711,"frequency":16,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1712,"partsOfSpeech":1713,"audio":1324,"audioUrl":1716},"01a0ba4b-e506-7b6a-b499-bd18d571be78","modaliteit","tts_c815e596584bf212_nl-NL.mp3",[1714],{"id":1715,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52c-7e11-ae79-566f662452a6","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c815e596584bf212_nl-NL.mp3",{"id":1718,"vocabularyWord":1719,"displayOrder":196},"01a0ba4c-4272-722f-9001-c81def61b708",{"id":1720,"word":1721,"frequency":56,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1722,"partsOfSpeech":1723,"audio":1324,"audioUrl":1733},"01a0ba4b-dca5-73fc-927b-c4121d1418c4","waarschijnlijk","tts_b96e77fa3a4ee149_nl-NL.mp3",[1724,1729],{"id":1725,"partOfSpeech":1726,"definition":1727,"exampleSentences":1728,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dcc2-7421-8514-2c0166e5fa3d","ADJECTIVE","Waarvan het aannemelijk is dat het waar is of zal gebeuren.","Een technisch probleem is de meest waarschijnlijke oorzaak van de storing.",{"id":1730,"partOfSpeech":1637,"definition":1731,"exampleSentences":1732,"isPrimary":1304,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dcc2-746d-8514-2c0166f992b4","Naar verwachting, maar niet met volledige zekerheid.","De uitslag wordt waarschijnlijk volgende week bekendgemaakt.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b96e77fa3a4ee149_nl-NL.mp3",{"id":1735,"vocabularyWord":1736,"displayOrder":201},"01a0ba4c-4272-724b-9001-c81df045d9e7",{"id":1737,"word":1738,"frequency":56,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1739,"partsOfSpeech":1740,"audio":1324,"audioUrl":1749},"01a0ba4b-dc0a-7ad3-b2e7-50e9533ef096","mogelijk","tts_58aeabfe2b021f9b_nl-NL.mp3",[1741,1745],{"id":1742,"partOfSpeech":1726,"definition":1743,"exampleSentences":1744,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dc38-7755-bc80-8a55520b8218","Kunnen gebeuren, bestaan of worden uitgevoerd.","Een oplossing zonder extra kosten lijkt nog steeds mogelijk.",{"id":1746,"partOfSpeech":1637,"definition":1747,"exampleSentences":1748,"isPrimary":1304,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dc38-77dd-bc80-8a55523cce84","Misschien; het is niet zeker, maar het kan zo zijn.","De afspraak wordt mogelijk naar volgende week verplaatst.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_58aeabfe2b021f9b_nl-NL.mp3",{"id":1751,"vocabularyWord":1752,"displayOrder":206},"01a0ba4c-4272-7267-9001-c81df10e56af",{"id":1753,"word":1754,"frequency":56,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1755,"partsOfSpeech":1756,"audio":1324,"audioUrl":1765},"01a0ba4b-dcab-7e68-8980-d55bc4a99154","zeker","tts_061188374e850f05_nl-NL.mp3",[1757,1761],{"id":1758,"partOfSpeech":1726,"definition":1759,"exampleSentences":1760,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dcc2-7d81-8514-2c016cfb8e76","Zonder twijfel en overtuigd dat iets waar is of zal gebeuren.","Zij is er zeker van dat haar aanvraag wordt goedgekeurd.",{"id":1762,"partOfSpeech":1637,"definition":1763,"exampleSentences":1764,"isPrimary":1304,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dcc2-7dc5-8514-2c016d964aeb","Zonder twijfel; gebruikt om een uitspraak kracht bij te zetten.","Dit onderwerp komt zeker terug in het examen.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_061188374e850f05_nl-NL.mp3",{"id":1767,"vocabularyWord":1768,"displayOrder":211},"01a0ba4c-4272-7283-9001-c81df1761530",{"id":1769,"word":1770,"frequency":16,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1771,"partsOfSpeech":1772,"audio":1324,"audioUrl":1775},"01a0ba4b-e047-71e2-a58b-8e699bfcc3af","verteller","tts_d7b520834d996fcb_nl-NL.mp3",[1773],{"id":1774,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e088-7a01-8497-1c4c440cdaf1","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d7b520834d996fcb_nl-NL.mp3",{"id":1777,"vocabularyWord":1778,"displayOrder":216},"01a0ba4c-4272-72ab-9001-c81df2302d36",{"id":1779,"word":1780,"frequency":11,"level":1160,"language":9,"audioFilePath":1781,"partsOfSpeech":1782,"audio":1324,"audioUrl":1783},"01a0ba4b-e314-7e97-abb0-7683ca23b3e9","personage","tts_fd9dc6e97caa1be2_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_fd9dc6e97caa1be2_nl-NL.mp3",{"id":1785,"vocabularyWord":1786,"displayOrder":221},"01a0ba4c-4272-72c3-9001-c81df2bf4868",{"id":1787,"word":1788,"frequency":46,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1789,"partsOfSpeech":1790,"audio":1324,"audioUrl":1795},"01a0ba4b-dc72-7522-8b2f-885ca21c50a0","verantwoordelijkheid","tts_7978f58d26662fc3_nl-NL.mp3",[1791],{"id":1792,"partOfSpeech":1322,"definition":1793,"exampleSentences":1794,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dcbd-7663-9e8d-757c256da481","(de; verantwoordelijkheden) taak of plicht waarvoor iemand moet zorgen en waarop die persoon kan worden aangesproken.","De veiligheid van de medewerkers is de verantwoordelijkheid van de werkgever.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_7978f58d26662fc3_nl-NL.mp3",{"name":1303,"slug":1797,"language":9},"complexe-formele-teksten-lezen-en-redigeren-c2",[],{"id":1302,"name":1303,"slug":1797,"language":9,"level":1160,"introduction":1800,"lessonCount":21,"totalExercises":36,"objectives":1801,"prerequisites":1806,"lessons":1809},"Complexe formele teksten worden helder wanneer ritme, stem en logische reikwijdte zichtbaar blijven. Je leert informatie doseren, bronnen nauwkeurig positioneren en normatieve passages ontleden zonder hun noodzakelijke precisie weg te redigeren.",[1802,1803,1804,1805],"Informatiedichtheid en zinsritme analyseren en doelgericht herverdelen.","Citaat, parafrase, bronafstand en eigen evaluatie transparant van elkaar scheiden.","Normen, voorwaarden, uitzonderingen en actoren in juridische of bestuurlijke tekst reconstrueren.","Een complexe passage vereenvoudigen met behoud van juridische of inhoudelijke reikwijdte.",[1807,1808],"Je kunt academische en beschouwende teksten op cohesie en stijl reviseren.","Je herkent passieve, nominale en ingebedde constructies in formeel Nederlands.",[1810,1821,1831],{"id":1273,"contentId":1811,"slug":1275,"title":1274,"level":1160,"summary":1812,"order":11,"exercises":1813},"pg_96a38998-9045-4650-aec2-3790354a91dd","Doseer informatiedichtheid en ritme met zinslengte, nominale groepen, verwijzing en bewuste afwisseling tussen spanning en rust.",[1814,1818],{"id":1815,"title":1816,"order":1305,"type":1817},"01a0ba4b-ab26-7353-b6e7-e01a2578d8da","Informatie verpakken en toegankelijk maken","word_select",{"id":1819,"title":1820,"order":11,"type":1817},"01a0ba4b-ab3a-7976-aa55-755a433fd5ba","Zinsgewicht, samenhang en functioneel ritme",{"id":1278,"contentId":1822,"slug":1280,"title":1279,"level":1160,"summary":1823,"order":16,"exercises":1824},"pg_7778db7d-5f88-4f80-9758-af8edd448f21","Houd bronstem, schrijversstem en interpretatie uit elkaar in citaten, parafrases en meerstemmige indirecte rede.",[1825,1828],{"id":1826,"title":1827,"order":1305,"type":1817},"01a0ba4b-9496-7a8a-befc-8af3acad0b26","Brongetrouw formuleren",{"id":1829,"title":1830,"order":11,"type":1817},"01a0ba4b-94aa-7a6c-8aa2-a278576e728f","Perspectief, rollen en stemgrenzen",{"id":1283,"contentId":1832,"slug":1285,"title":1284,"level":1160,"summary":1833,"order":21,"exercises":1834},"pg_ee58662c-4898-4188-b183-4312f0453de9","Ontleed juridische en bestuurlijke passages op norm, voorwaarden, uitzonderingen, reikwijdte en verantwoordelijke actor.",[1835,1838],{"id":1836,"title":1837,"order":1305,"type":1817},"01a0ba4b-ad48-79a3-91ad-44821607a205","Normen, voorwaarden en bereik",{"id":1839,"title":1840,"order":11,"type":1817},"01a0ba4b-ad63-71dc-8c0e-a35968c7c23a","Rollen, verwijzingen en veilige herformulering",[1842,1848],{"@id":1843,"@type":1844,"id":1826,"grammarPage":1845,"title":1827,"instructions":1846,"displayOrder":1305,"type":1817,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":1304,"ogImageUrl":1847},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-9496-7a8a-befc-8af3acad0b26","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0ba4b-88d8-7307-a2c4-2f08400c6d26","Kies de formulering die precies aan de beschreven bron en schrijfopdracht voldoet. Voeg geen oordeel of informatie toe.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0db68714-5d95-4023-91d5-b16911f1f782_hero.webp?v=1789831910",{"@id":1849,"@type":1844,"id":1829,"grammarPage":1845,"title":1830,"instructions":1850,"displayOrder":11,"type":1817,"questionCount":66,"blankCount":81,"isCompleted":1304,"ogImageUrl":1851},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-94aa-7a6c-8aa2-a278576e728f","Kies wat grammaticaal klopt én het opgegeven perspectief, de rollen en de bronverdeling bewaart.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_36734ef3-b568-4ed6-bbc7-81bf6a7db0eb_hero.webp?v=1789831910",{"id":1826,"grammarPage":1845,"title":1827,"instructions":1846,"seoTitle":1853,"seoDescription":1854,"displayOrder":1305,"type":1817,"questions":1855,"ogImageUrl":1847},"Citaten en parafrases brongetrouw formuleren","Kies de formulering die precies aan de bron voldoet: een direct citaat, een geïntegreerd citaat of een parafrase zonder eigen oordeel van de schrijver.",[1856],{"id":1857,"sentenceTemplate":1858,"displayOrder":1305,"explanation":1859,"exampleSentence":1860,"blanks":1861},"01a0ba4b-9496-7d56-befc-8af3afad2e54","In het interview staat letterlijk: ‘Wij verwachten vertraging.’ Welke weergave is een direct citaat zonder wijziging? __1__","Een direct citaat behoudt de oorspronkelijke woorden, persoon en zinsvorm. ‘Zij verwachtten’ wijzigt de bron; de dat-zin is indirecte rede.","De gids schreef: ‘Ik wacht bij de ingang.’",[1862],{"id":1863,"blankNumber":11,"options":1864},"01a0ba4b-9496-7cd2-befc-8af3af63d451",[1865,1868,1871],{"id":1866,"optionText":1867,"isCorrect":1304,"displayOrder":1305},"01a0ba4b-9496-7bee-befc-8af3ad58944e","De woordvoerder zei: ‘Zij verwachtten vertraging.’",{"id":1869,"optionText":1870,"isCorrect":1324,"displayOrder":11},"01a0ba4b-9496-7c46-befc-8af3ae3f2939","De woordvoerder zei: ‘Wij verwachten vertraging.’",{"id":1872,"optionText":1873,"isCorrect":1304,"displayOrder":16},"01a0ba4b-9496-7c8e-befc-8af3aeffe619","De woordvoerder zei dat zij vertraging verwachtten.",{"html":1875,"toc":1876},"\u003Ch2 id=\"wie-spreekt-wie-formuleert-en-wie-oordeelt\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Wie spreekt, wie formuleert en wie oordeelt?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Een complexe tekst kan de stem van de schrijver, een geciteerde spreker, een geparafraseerde bron en andere commentatoren in één alinea samenbrengen. \u003Cstrong>Meerstemmigheid\u003C\u002Fstrong> ontstaat wanneer verschillende perspectieven herkenbaar naast of door elkaar klinken. Ze wordt problematisch als onduidelijk is wie verantwoordelijk is voor een woordkeuze, zekerheidsgraad of waardering.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Vergelijk drie manieren om dezelfde fictieve uitspraak weer te geven:\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>Mira zei: ‘Ik lever dit rapport morgen in.’\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>Mira zei dat ze het rapport de volgende dag zou inleveren.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>Volgens Mira zou het rapport de volgende dag worden ingeleverd.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>De eerste zin presenteert letterlijke woorden. De tweede geeft de inhoud indirect weer en behoudt Mira als handelende persoon. De derde maakt de formulering onpersoonlijker en laat minder duidelijk zien wie het rapport daadwerkelijk inlevert.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"vier-vormen-van-bronweergave\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Vier vormen van bronweergave\u003C\u002Fh2>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Vorm\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Grammaticale kenmerken\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Voorbeeld\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Verantwoordelijkheid voor de formulering\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Direct citaat\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>aanhalingstekens; oorspronkelijke persoon en zinsvorm\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Noor zei: ‘Ik betwijfel de uitkomst.’\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>de geciteerde bron\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Indirecte rede\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>meestal \u003Cem>dat\u003C\u002Fem> of \u003Cem>of\u003C\u002Fem>; bijzinsvolgorde; aangepaste verwijzing mogelijk\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Noor zei dat ze de uitkomst betwijfelde.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>vooral de huidige schrijver\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Semi-directe rede\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>hoofdzinsvolgorde zonder voegwoord; aanpassingen als in indirecte rede\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Ze betwijfelde de uitkomst, zei Noor.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>gemengd\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Vrije indirecte stijl\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>geen zichtbaar spreekwerkwoord nodig; verteller en personage lopen in elkaar over\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Die uitkomst kon toch nooit kloppen?\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>bewust dubbel, vaak literair\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>De terminologie voor de tussenvormen varieert in grammatica&#39;s en literatuurstudies. Het nuttige onderscheid is functioneel: staat er een letterlijk citaat, een grammaticaal ingebedde inhoud, een los weergegeven uitspraak met bronvermelding of een passage waarin het perspectief alleen uit de context blijkt?\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Aanhalingstekens beloven letterlijkheid. Corrigeer daarom niet stilzwijgend de grammatica, woordkeuze of modaliteit van een bron. Is aanpassing nodig, maak dan zichtbaar wat je hebt gewijzigd of kies een eerlijke parafrase.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"letterlijk-citeren-en-syntactisch-integreren\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Letterlijk citeren en syntactisch integreren\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Een volledig citaat kan na een citaatinbedder staan:\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>De onderzoeker antwoordde: ‘De gegevens ondersteunen deze conclusie niet.’\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>Een kort fragment kan deel worden van je eigen grammaticale zin:\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>De onderzoeker noemt de conclusie ‘onvoldoende onderbouwd’.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>In het tweede voorbeeld zijn alleen de woorden \u003Cem>onvoldoende onderbouwd\u003C\u002Fem> geciteerd. De schrijver is verantwoordelijk voor de omringende formulering en moet controleren of het fragment in de oorspronkelijke context dezelfde functie en strekking had.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Voor enkele en dubbele aanhalingstekens bestaat meer dan één geaccepteerd systeem. Volg de huisstijl consequent en gebruik bij een citaat binnen een citaat zo nodig het andere type. Een volledig citaat na een inleidende zin begint doorgaans na een dubbele punt met een hoofdletter. Bij een geïntegreerd woordgroepcitaat is geen dubbele punt nodig.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"de-citaatinbedder-is-nooit-helemaal-neutraal\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.1\u003C\u002Fspan>De citaatinbedder is nooit helemaal neutraal\u003C\u002Fh3>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Werkwoord\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Houding die het kan oproepen\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>zeggen, schrijven\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>relatief weinig inhoudelijke beoordeling\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>toelichten, verduidelijken\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>de bron maakt iets begrijpelijker\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>stellen, betogen\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>de bron verdedigt een inhoudelijk standpunt\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>erkennen, toegeven\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>de informatie ging tegen een verwachting of belang in\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>beweren\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>de schrijver houdt afstand tot de waarheid van de uitspraak\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>waarschuwen\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>de bron presenteert een mogelijk gevaar\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>aantonen\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>de schrijver aanvaardt doorgaans dat er bewijs is geleverd\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>‘De procedure was zorgvuldig’, \u003Cstrong>beweerde\u003C\u002Fstrong> de directeur.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>Het citaat kan exact zijn, maar \u003Cem>beweerde\u003C\u002Fem> is het oordeel van de citerende schrijver. Wie alleen de spreekhandeling wil benoemen, kan \u003Cem>zei\u003C\u002Fem> of \u003Cem>verklaarde\u003C\u002Fem> kiezen. Andersom is schijnbare neutraliteit niet altijd wenselijk: als een bron aantoonbaar voor een risico waarschuwt, kan \u003Cem>waarschuwde\u003C\u002Fem> precies zijn.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Lees een alinea eenmaal zonder de citaten, maar mét alle inbedders en bronzinnen. Dan hoor je welke houding je eigen werkwoorden aan de bronnen toeschrijven.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"parafraseren-is-opnieuw-formuleren\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Parafraseren is opnieuw formuleren\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Een parafrase geeft de relevante inhoud in de woorden en grammatica van de huidige schrijver weer. Ze staat daarom niet tussen aanhalingstekens. Een goede parafrase behoudt minstens:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>de centrale bewering;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>de ontkenning en haar bereik;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>de zekerheid of onzekerheid;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>relevante voorwaarden en uitzonderingen;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>het onderscheid tussen feit, voorspelling, advies en norm;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>de bron van de uitspraak.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Stel dat een bron schrijft:\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>‘De maatregel kan onder gunstige omstandigheden een beperkte daling veroorzaken.’\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>Dan is \u003Cem>De bron bewijst dat de maatregel de cijfers verlaagt\u003C\u002Fem> geen betrouwbare parafrase. \u003Cem>Kan\u003C\u002Fem> is zekerheid geworden, de voorwaarden zijn verdwenen en \u003Cem>beperkt\u003C\u002Fem> is weggelaten. Zorgvuldiger is:\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>De auteur acht een beperkte daling mogelijk, maar alleen onder gunstige omstandigheden.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>Ook een parafrase die bijna woordelijk gelijk blijft, kan misleidend zijn als zij een sleutelzin uit haar argumentatieve context haalt. Bronvermelding vervangt de inhoudelijke controle niet.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"persoon-plaats-en-tijd-verschuiven\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Persoon, plaats en tijd verschuiven\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bij indirecte rede worden voornaamwoorden en deiktische woorden aangepast als het perspectief van de verslaggever daarom vraagt.\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>Mira zei maandag in Brussel: ‘Ik lever dit rapport morgen hier in.’\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>Een verslag op donderdag vanuit een andere plaats kan luiden:\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>Mira zei maandag dat ze het rapport de volgende dag daar zou inleveren.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>Maar verschuiving is niet mechanisch. Wie op maandag op dezelfde plaats live rapporteert, kan schrijven:\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>Mira zegt dat ze dit rapport morgen hier inlevert.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Direct perspectief\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Mogelijke indirecte vorm\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Alleen veranderen als ...\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>ik, wij\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>hij, zij, ze\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>de huidige schrijver niet dezelfde referent is\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>jij, u\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>ik, hij, zij, de aangesprokene\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>de rolverdeling verandert\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>hier\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>daar, op die plaats\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>het ruimtelijke anker verschuift\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>morgen\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>de volgende dag\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>het tijdsanker verschuift\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>dit rapport\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>dat rapport, het rapport\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>de aanwijzende nabijheid niet meer geldt\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Een eigennaam is soms duidelijker dan een correct maar dubbelzinnig voornaamwoord:\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>Sara vertelde Noor dat zij haar conclusie moest herzien.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>Wie is \u003Cem>zij\u003C\u002Fem> en van wie is \u003Cem>haar conclusie\u003C\u002Fem>? Schrijf bijvoorbeeld: \u003Cem>Sara zei tegen Noor dat Noor de conclusie van Sara moest herzien.\u003C\u002Fem> Herhaling is hier informatie, geen stijlgebrek.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"werkwoordstijd-zonder-automatische-terugschakeling\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Werkwoordstijd zonder automatische terugschakeling\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Het Nederlands kent geen verplicht mechanisch systeem waarin elke tijd na een verleden spreekwerkwoord één stap terug moet. De gekozen tijd bepaalt mede vanuit welk moment de inhoud wordt bekeken.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Noor zei dat ze \u003Cstrong>ziek was\u003C\u002Fstrong>. — de ziekte wordt vanuit het verleden bekeken;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Noor zei dat ze \u003Cstrong>ziek is\u003C\u002Fstrong>. — de schrijver presenteert de toestand als nog actueel;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Noor zei dat ze de uitslag \u003Cstrong>de volgende dag zou melden\u003C\u002Fstrong>. — toekomst gezien vanuit een verleden moment;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Noor zei dat ze de uitslag \u003Cstrong>morgen meldt\u003C\u002Fstrong>. — \u003Cem>morgen\u003C\u002Fem> is nog het gedeelde toekomstige tijdstip.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Het imperfectum \u003Cem>was\u003C\u002Fem> bewijst niet dat Noor nu beter is. Evenmin garandeert het presens \u003Cem>is\u003C\u002Fem> dat de schrijver de uitspraak zelfstandig heeft geverifieerd. De bronmarkering en de werkwoordstijd dragen verschillende soorten informatie.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>\u003Cem>Zou\u003C\u002Fem> kan toekomst vanuit het verleden uitdrukken, maar ook voorwaardelijkheid, onzekerheid of informatie uit tweede hand. Schrijf bij mogelijke dubbelzinnigheid het tijdsanker of de bron expliciet.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"vragen-bevelen-en-toezeggingen-indirect-weergeven\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">7.\u003C\u002Fspan>Vragen, bevelen en toezeggingen indirect weergeven\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Een ja-neevraag krijgt in indirecte rede meestal \u003Cem>of\u003C\u002Fem>; een vraagwoord blijft staan. De persoonsvorm gaat naar de bijzinpositie:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>‘Komt de trein op tijd?’ → Ze vroeg \u003Cstrong>of de trein op tijd kwam\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>‘Waarom is de trein vertraagd?’ → Ze vroeg \u003Cstrong>waarom de trein vertraagd was\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Een bevel heeft geen eenvoudige indirecte pendant met dezelfde gebiedende wijs. Kies een werkwoord dat de handeling juist typeert:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>‘Lever het rapport vandaag in.’ → Ze \u003Cstrong>droeg hem op\u003C\u002Fstrong> het rapport die dag in te leveren.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>‘Wilt u even wachten?’ → Ze \u003Cstrong>vroeg hem\u003C\u002Fstrong> even te wachten.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>‘Ik stuur het rapport vanavond.’ → Ze \u003Cstrong>beloofde\u003C\u002Fstrong> het rapport die avond te sturen.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>\u003Cem>Opdragen\u003C\u002Fem>, \u003Cem>vragen\u003C\u002Fem> en \u003Cem>beloven\u003C\u002Fem> verdelen de rollen verschillend. Bij \u003Cem>beloven\u003C\u002Fem> voert het onderwerp van \u003Cem>beloven\u003C\u002Fem> normaal ook de infinitiefhandeling uit; bij \u003Cem>vragen\u003C\u002Fem> en \u003Cem>opdragen\u003C\u002Fem> doet doorgaans de aangesprokene dat. Een verkeerde keuze kan dus ongemerkt de actor veranderen.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"meerdere-stemmen-in-n-zin\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">8.\u003C\u002Fspan>Meerdere stemmen in één zin\u003C\u002Fh2>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>Volgens De Wit stelt de minister dat de maatregel volgens deskundigen uitvoerbaar is.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>Deze zin bevat ten minste vier mogelijke posities: de huidige schrijver, De Wit, de minister en de deskundigen. De zin is grammaticaal, maar de verantwoordelijkheid voor \u003Cem>uitvoerbaar\u003C\u002Fem> en voor de keuze \u003Cem>stelt\u003C\u002Fem> kan moeilijk te volgen zijn.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Splits de bronlagen wanneer hun onderlinge relatie belangrijk is:\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>De Wit beschrijft het standpunt van de minister. De minister beroept zich daarbij op deskundigen, die de maatregel uitvoerbaar noemen.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>Nu blijft nog open of De Wit of de huidige schrijver de bronrelatie met \u003Cem>beroepen op\u003C\u002Fem> karakteriseert. In analytische teksten kun je dat expliciet maken: \u003Cem>In mijn lezing beroept de minister zich ...\u003C\u002Fem> Meerstemmigheid verdwijnt niet door langere bronketens; ze wordt beheersbaar door de overgangen te markeren.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"modaliteit-aan-de-juiste-stem-koppelen\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">8.1\u003C\u002Fspan>Modaliteit aan de juiste stem koppelen\u003C\u002Fh3>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>Volgens De Wit is de maatregel waarschijnlijk uitvoerbaar.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>Hoort \u003Cem>waarschijnlijk\u003C\u002Fem> bij De Wits oordeel of bij dat van de huidige schrijver? Mogelijke preciseringen zijn:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>De Wit schrijft dat de maatregel \u003Cstrong>waarschijnlijk\u003C\u002Fstrong> uitvoerbaar is.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>De Wit noemt de maatregel uitvoerbaar; \u003Cstrong>ik acht die conclusie waarschijnlijk juist\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Waarschijnlijk heeft De Wit gelijk wanneer zij de maatregel uitvoerbaar noemt.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Elke versie verdeelt broninhoud en schrijverscommentaar anders.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"vrije-indirecte-stijl-en-gecontroleerde-dubbelheid\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">9.\u003C\u002Fspan>Vrije indirecte stijl en gecontroleerde dubbelheid\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>In literaire en essayistische teksten kan de verteller tijdelijk woorden, vragen of waarderingen van een personage overnemen zonder aanhalingstekens of zichtbaar spreekwerkwoord:\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>Noor sloot het dossier. Morgen zou alles anders zijn. Had de commissie haar waarschuwing eindelijk begrepen?\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>De derde persoon en het verleden passen bij de verteller, terwijl \u003Cem>morgen\u003C\u002Fem>, de vraag en de waardering \u003Cem>eindelijk\u003C\u002Fem> dicht bij Noors perspectief liggen. Juist die vermenging is het stilistische effect.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>In een roman mag de lezer soms twijfelen of een oordeel van de verteller of het personage komt. In een onderzoeksrapport, nieuwsbericht of besluit is dezelfde twijfel meestal ongewenst. Daar markeer je de bron met \u003Cem>volgens\u003C\u002Fem>, een spreekwerkwoord, een noot of een andere ondubbelzinnige verwijzing.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Bewust meerstemmig:\u003C\u002Fstrong> De hervorming was ‘onvermijdelijk’, aldus de minister. Voor de getroffen bewoners voelde ze vooral onrechtvaardig.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Bronnen uit elkaar:\u003C\u002Fstrong> De minister noemde de hervorming onvermijdelijk. Bewonersorganisaties kwalificeerden haar daarentegen als onrechtvaardig.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"een-controlelijst-voor-brongetrouwe-meerstemmigheid\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">10.\u003C\u002Fspan>Een controlelijst voor brongetrouwe meerstemmigheid\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Bepaal de status.\u003C\u002Fstrong> Is de formulering letterlijk, geparafraseerd, samengevat of door jou geïnterpreteerd?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Markeer de bronwissel.\u003C\u002Fstrong> Laat zien wanneer een andere stem begint en eindigt.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Behoud modaliteit en negatie.\u003C\u002Fstrong> Maak \u003Cem>mogelijk\u003C\u002Fem> niet tot \u003Cem>zeker\u003C\u002Fem> en \u003Cem>niet alle\u003C\u002Fem> niet tot \u003Cem>geen\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Controleer de rollen.\u003C\u002Fstrong> Wie spreekt, wie denkt, wie handelt en wie wordt aangesproken?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kies het tijdsperspectief.\u003C\u002Fstrong> Pas persoon, plaats en tijd alleen aan als het vertelanker verschuift.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Beoordeel het inbedderwerkwoord.\u003C\u002Fstrong> Draagt \u003Cem>beweren\u003C\u002Fem>, \u003Cem>erkennen\u003C\u002Fem> of \u003Cem>aantonen\u003C\u002Fem> een oordeel dat je kunt verantwoorden?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Los pronoomambiguïteit op.\u003C\u002Fstrong> Herhaal een naam of functienaam als twee referenten concurreren.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Stem het register af.\u003C\u002Fstrong> Literaire dubbelheid kan productief zijn; institutionele bronverwarring zelden.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Een C2-schrijver gebruikt meerstemmigheid niet alleen om veel bronnen in weinig ruimte te noemen. De kern is beheerste verantwoordelijkheid: de lezer moet kunnen reconstrueren welke woorden letterlijk zijn, wie een bewering onderschrijft, vanuit welk tijdstip ze geldt en waar de huidige schrijver zelf positie kiest.\u003C\u002Fp>\n",[1877,1881,1885,1889,1893,1897,1901,1905,1909,1913,1917,1921],{"id":1878,"text":1879,"depth":16,"number":1880},"wie-spreekt-wie-formuleert-en-wie-oordeelt","Wie spreekt, wie formuleert en wie oordeelt?","1",{"id":1882,"text":1883,"depth":16,"number":1884},"vier-vormen-van-bronweergave","Vier vormen van bronweergave","2",{"id":1886,"text":1887,"depth":16,"number":1888},"letterlijk-citeren-en-syntactisch-integreren","Letterlijk citeren en syntactisch integreren","3",{"id":1890,"text":1891,"depth":21,"number":1892},"de-citaatinbedder-is-nooit-helemaal-neutraal","De citaatinbedder is nooit helemaal neutraal","3.1",{"id":1894,"text":1895,"depth":16,"number":1896},"parafraseren-is-opnieuw-formuleren","Parafraseren is opnieuw formuleren","4",{"id":1898,"text":1899,"depth":16,"number":1900},"persoon-plaats-en-tijd-verschuiven","Persoon, plaats en tijd verschuiven","5",{"id":1902,"text":1903,"depth":16,"number":1904},"werkwoordstijd-zonder-automatische-terugschakeling","Werkwoordstijd zonder automatische terugschakeling","6",{"id":1906,"text":1907,"depth":16,"number":1908},"vragen-bevelen-en-toezeggingen-indirect-weergeven","Vragen, bevelen en toezeggingen indirect weergeven","7",{"id":1910,"text":1911,"depth":16,"number":1912},"meerdere-stemmen-in-n-zin","Meerdere stemmen in één zin","8",{"id":1914,"text":1915,"depth":21,"number":1916},"modaliteit-aan-de-juiste-stem-koppelen","Modaliteit aan de juiste stem koppelen","8.1",{"id":1918,"text":1919,"depth":16,"number":1920},"vrije-indirecte-stijl-en-gecontroleerde-dubbelheid","Vrije indirecte stijl en gecontroleerde dubbelheid","9",{"id":1922,"text":1923,"depth":16,"number":1924},"een-controlelijst-voor-brongetrouwe-meerstemmigheid","Een controlelijst voor brongetrouwe meerstemmigheid","10"]