[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-nl":3,"grammar-pages-nl":4,"grammar-page-nl-dialect-omgangstaal-en-standaardtaal-doelgericht-plaatsen":1297,"grammar-lesson-path-nl-dialect-omgangstaal-en-standaardtaal-doelgericht-plaatsen-taalvariatie-analyseren-en-doelgericht-inzetten-c2":1649,"grammar-exercises-by-page-01a0ba4b-8983-76d8-a278-981528f599d4":1701,"grammar-quick-check-01a0ba4b-8983-76d8-a278-981528f599d4":1712,"grammar-lesson-body-01a0ba4b-8983-76d8-a278-981528f599d4-a3axhi8e7":1734},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,207,212,217,222,227,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,418,423,428,433,438,443,448,453,458,463,468,473,478,483,488,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,579,584,589,594,599,604,609,614,619,624,629,634,639,644,649,654,659,664,669,674,679,684,689,694,699,704,709,714,719,724,729,734,739,744,750,755,760,765,770,775,780,785,790,795,800,805,810,815,820,825,830,835,840,845,850,855,860,865,870,875,880,885,890,895,900,905,910,915,920,925,930,935,940,945,950,955,960,965,970,975,980,986,991,996,1001,1006,1011,1016,1021,1026,1031,1036,1041,1046,1051,1056,1061,1066,1071,1076,1081,1086,1091,1096,1101,1106,1111,1116,1121,1126,1131,1136,1141,1146,1151,1156,1162,1167,1172,1177,1182,1187,1192,1197,1202,1207,1212,1217,1222,1227,1232,1237,1242,1247,1252,1257,1262,1267,1272,1277,1282,1287,1292],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a0ba4b-8a31-78d2-bfe8-93cda5da555e","Het Nederlandse alfabet","het-nederlandse-alfabet","nl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a0ba4b-8b04-72cb-8dcd-87e3496aa32c","Letters benoemen en woorden spellen","letters-benoemen-en-woorden-spellen",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a0ba4b-8ae8-729b-8783-55b9aacfce21","Korte en lange klinkers horen","korte-en-lange-klinkers-horen",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a0ba4b-8b87-73a9-9518-4d17aa721080","Open en gesloten lettergrepen","open-en-gesloten-lettergrepen",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a0ba4b-891d-7a3f-adbd-527b99c8ed2c","De klanken ij en ei","de-klanken-ij-en-ei",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a0ba4b-8918-783b-9bd7-01ae7a0889dd","De klanken au en ou","de-klanken-au-en-ou",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a0ba4b-8922-78d7-ba25-82e8471e0365","De klanken ui, eu en oe","de-klanken-ui-eu-en-oe",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a0ba4b-89e2-7a23-a9f4-c2593f46a63b","G, ch, sch, ng en nk uitspreken","g-ch-sch-ng-en-nk-uitspreken",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a0ba4b-8d30-78ab-bd02-60732d19d41d","Woordklemtoon en de stomme e","woordklemtoon-en-de-stomme-e",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a0ba4b-8a7b-767e-97a4-08589a7a5ae5","Hoofdletters en de schrijfwijze van IJ","hoofdletters-en-de-schrijfwijze-van-ij",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a0ba4b-890b-7329-92dd-1df1cd56fd40","De en het bij zelfstandige naamwoorden","de-en-het-bij-zelfstandige-naamwoorden",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a0ba4b-8a38-7302-b15f-d5d26e4b4916","Het onbepaalde lidwoord een","het-onbepaalde-lidwoord-een",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a0ba4b-8b1b-7228-af8c-17ac0c446c30","Meervouden op -en","meervouden-op-en",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a0ba4b-8b1f-7950-964b-a1ad404c15ac","Meervouden op -s en 's","meervouden-op-s-en-apostrof-s",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a0ba4b-8c6d-7dc6-ab35-16bde85f631d","Veelvoorkomende onregelmatige meervouden","veelvoorkomende-onregelmatige-meervouden",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a0ba4b-899d-7be4-b614-20975395e6f8","Eenvoudige verkleinwoorden met -je en -tje","eenvoudige-verkleinwoorden-met-je-en-tje",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a0ba4b-8ba9-7b56-ad6e-036c0afd83a6","Persoonlijke voornaamwoorden als onderwerp","persoonlijke-voornaamwoorden-als-onderwerp",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a0ba4b-8ad3-74cd-af06-d68b55f58b83","Je, jij en u aanspreken","je-jij-en-u-aanspreken",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a0ba4b-8871-709b-928b-2f78426a482b","Beklemtoonde en onbeklemtoonde onderwerpsvormen","beklemtoonde-en-onbeklemtoonde-onderwerpsvormen",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a0ba4b-88ab-7903-8f1e-98e859066901","Bezittelijke voornaamwoorden bij een naamwoord","bezittelijke-voornaamwoorden-bij-een-naamwoord",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a0ba4b-897e-7565-9a93-f65d38dde38d","Deze, die, dit en dat aanwijzen","deze-die-dit-en-dat-aanwijzen",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a0ba4b-8a60-7e86-a650-0d62eb903ae0","Het werkwoord zijn in de tegenwoordige tijd","het-werkwoord-zijn-in-de-tegenwoordige-tijd",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a0ba4b-8a5b-7dc3-86a1-3dd4b376b037","Het werkwoord hebben in de tegenwoordige tijd","het-werkwoord-hebben-in-de-tegenwoordige-tijd",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a0ba4b-8bcf-7b17-96b3-3d0ce096e3b3","Regelmatige werkwoorden in de tegenwoordige tijd","regelmatige-werkwoorden-in-de-tegenwoordige-tijd",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a0ba4b-8947-715c-b329-ba58ae5c2e6a","De stam van een werkwoord vinden","de-stam-van-een-werkwoord-vinden",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a0ba4b-8d2b-7ab4-a05a-88f55a28337a","Werkwoordsvormen met -t en -d","werkwoordsvormen-met-t-en-d",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a0ba4b-8c68-76e3-a5db-16b498338566","Veelgebruikte onregelmatige werkwoorden","veelgebruikte-onregelmatige-werkwoorden",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a0ba4b-8bfb-7e0d-a8c9-89fe0e425bb7","Scheidbare werkwoorden in de tegenwoordige tijd","scheidbare-werkwoorden-in-de-tegenwoordige-tijd",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a0ba4b-8aec-7d1b-a60f-0ea502ac8c5f","Kunnen, willen, moeten en mogen","kunnen-willen-moeten-en-mogen",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a0ba4b-890f-7513-8d49-b9ada6efdd88","De gebiedende wijs","de-gebiedende-wijs",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a0ba4b-8907-743c-ab57-f49c1cf61cd6","De basisvolgorde van een mededelende zin","de-basisvolgorde-van-een-mededelende-zin",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a0ba4b-8937-790e-a6db-12de4f293c3d","De persoonsvorm op de tweede plaats","de-persoonsvorm-op-de-tweede-plaats",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a0ba4b-8ac7-7991-bf26-9b9c72431320","Inversie na tijd en plaats","inversie-na-tijd-en-plaats",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a0ba4b-8a65-7bbb-93b3-3ca1c28a457f","Het zinskader met twee werkwoorden","het-zinskader-met-twee-werkwoorden",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a0ba4b-8acd-7570-ba56-88ce04558280","Ja-neevragen met inversie","ja-neevragen-met-inversie",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a0ba4b-8cde-7300-830a-aa5794a4dc20","Vraagwoorden in eenvoudige vragen","vraagwoorden-in-eenvoudige-vragen",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a0ba4b-8b7d-745f-abca-1a13bfda9be3","Ontkennen met niet","ontkennen-met-niet",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a0ba4b-8b78-7858-b993-9170c8518752","Ontkennen met geen","ontkennen-met-geen",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":10,"displayOrder":201},"01a0ba4b-88bf-7ea7-a50c-7274f39cbba0","Bijvoeglijke naamwoorden en de uitzondering bij een het-woord","bijvoeglijke-naamwoorden-en-de-uitzondering-bij-een-het-woord",39,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":9,"level":10,"displayOrder":206},"01a0ba4b-8867-7609-97d9-66b3d8eed485","Basisvoorzetsels van plaats en tijd","basisvoorzetsels-van-plaats-en-tijd",40,{"id":208,"title":209,"slug":210,"language":9,"level":10,"displayOrder":211},"01a0ba4b-8a88-7021-be52-48e4aab7ee50","Hoofdtelwoorden en aantallen","hoofdtelwoorden-en-aantallen",41,{"id":213,"title":214,"slug":215,"language":9,"level":10,"displayOrder":216},"01a0ba4b-8bbf-79ca-8709-d00ebc26530e","Rangtelwoorden en datums","rangtelwoorden-en-datums",42,{"id":218,"title":219,"slug":220,"language":9,"level":10,"displayOrder":221},"01a0ba4b-89c8-7d1c-a51c-a16727d1c740","Er is en er zijn","er-is-en-er-zijn",43,{"id":223,"title":224,"slug":225,"language":9,"level":10,"displayOrder":226},"01a0ba4b-8a8d-79ca-af90-3ef40cd6857a","Hoofdzinnen verbinden met en, maar en of","hoofdzinnen-verbinden-met-en-maar-en-of",44,{"id":228,"title":229,"slug":230,"language":9,"level":231,"displayOrder":232},"01a0ba4b-8a56-7bb1-8e39-141f60acfad3","Het trema bij botsende klinkers","het-trema-bij-botsende-klinkers","A2",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":231,"displayOrder":237},"01a0ba4b-883b-76c5-9773-3f9bccb7952d","Accenten voor nadruk en uitspraak","accenten-voor-nadruk-en-uitspraak",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":231,"displayOrder":242},"01a0ba4b-8a9b-706a-b8a6-c298fdf7678a","IJ of ei en au of ou spellen","ij-of-ei-en-au-of-ou-spellen",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":231,"displayOrder":247},"01a0ba4b-89a2-7ab9-b882-800075e3ebda","Eindklanken en wisselingen tussen d en t, v en f, z en s","eindklanken-en-wisselingen-tussen-d-t-v-f-z-s",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":231,"displayOrder":252},"01a0ba4b-8ade-76ea-98a6-573794366d51","Klinker- en medeklinkerspelling in meervouden","klinker-en-medeklinkerspelling-in-meervouden",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":231,"displayOrder":257},"01a0ba4b-8c84-7a25-bf31-1ef3e140aa1c","Verkleinwoorden op -je, -tje, -pje, -etje en -kje","verkleinwoorden-op-je-tje-pje-etje-en-kje",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":231,"displayOrder":262},"01a0ba4b-8c05-77e1-acf4-9db934d69ec5","Spelling van verkleinwoorden na klinkers","spelling-van-verkleinwoorden-na-klinkers",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":231,"displayOrder":267},"01a0ba4b-8beb-7df2-870b-08702c72fb43","Samenstellingen en tussenletters","samenstellingen-en-tussenletters",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":231,"displayOrder":272},"01a0ba4b-8b46-7183-b8ae-e8b35b9b856b","Natuurlijk geslacht bij personen en dieren","natuurlijk-geslacht-bij-personen-en-dieren",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":231,"displayOrder":277},"01a0ba4b-8ce9-79fd-baa9-db2e0cfebf68","Wanneer een lidwoord wegblijft","wanneer-een-lidwoord-wegblijft",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":231,"displayOrder":282},"01a0ba4b-8ba4-7bf2-8240-894d40b179fa","Persoonlijke voornaamwoorden als lijdend en meewerkend voorwerp","persoonlijke-voornaamwoorden-als-lijdend-en-meewerkend-voorwerp",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":231,"displayOrder":287},"01a0ba4b-8d00-7c9f-b91d-b3f67e369916","Wederkerende voornaamwoorden bij dagelijkse handelingen","wederkerende-voornaamwoorden-bij-dagelijkse-handelingen",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":231,"displayOrder":292},"01a0ba4b-89a7-7961-a088-0a996d2d0453","Elkaar als wederkerig voornaamwoord","elkaar-als-wederkerig-voornaamwoord",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":231,"displayOrder":297},"01a0ba4b-8a96-78c9-b1c5-55d9df049328","Iemand, niemand, iets en niets","iemand-niemand-iets-en-niets",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":231,"displayOrder":302},"01a0ba4b-8d42-71df-be56-dbd45ab0ab54","Zelfstandig gebruik van deze, die, dit en dat","zelfstandig-gebruik-van-deze-die-dit-en-dat",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":231,"displayOrder":307},"01a0ba4b-8d4e-7ce5-afab-039fc2d6502d","Zelfstandige bezittelijke voornaamwoorden","zelfstandige-bezittelijke-voornaamwoorden",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":231,"displayOrder":312},"01a0ba4b-89be-7a87-821b-bf950f76af86","Er als aanduiding van een plaats","er-als-aanduiding-van-een-plaats",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":231,"displayOrder":317},"01a0ba4b-8bf6-7bcd-aa24-327a31370122","Scheidbare en onscheidbare werkwoorden herkennen","scheidbare-en-onscheidbare-werkwoorden-herkennen",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":231,"displayOrder":322},"01a0ba4b-8b5f-7453-aab4-af4105a9563b","Onbeklemtoonde voorvoegsels be-, ge-, her-, ont- en ver-","onbeklemtoonde-voorvoegsels-be-ge-her-ont-en-ver",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":231,"displayOrder":327},"01a0ba4b-8a42-7372-b201-afb513dfd163","Het perfectum met hebben","het-perfectum-met-hebben",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":231,"displayOrder":332},"01a0ba4b-8a47-79e1-9e1a-1500b1c262d3","Het perfectum met zijn","het-perfectum-met-zijn",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":231,"displayOrder":337},"01a0ba4b-8a2c-787b-9f4b-71b7dd145f99","'t kofschip en het voltooid deelwoord","het-kofschip",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":231,"displayOrder":342},"01a0ba4b-8c9f-70ac-ae83-6de1c1344585","Voltooide deelwoorden van scheidbare en onscheidbare werkwoorden","voltooide-deelwoorden-van-scheidbare-en-onscheidbare-werkwoorden",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":231,"displayOrder":347},"01a0ba4b-8b73-7a58-8e24-c6390984b8d4","Onregelmatige voltooide deelwoorden","onregelmatige-voltooide-deelwoorden",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":231,"displayOrder":352},"01a0ba4b-8a27-7c1c-af66-7383f8c89dbe","Het imperfectum van regelmatige werkwoorden","het-imperfectum-van-regelmatige-werkwoorden",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":231,"displayOrder":357},"01a0ba4b-8a22-7d3a-a1df-740d81b793b2","Het imperfectum van onregelmatige werkwoorden","het-imperfectum-van-onregelmatige-werkwoorden",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":231,"displayOrder":362},"01a0ba4b-8b96-7433-8cbe-230bd2eb6d68","Perfectum en imperfectum in alledaagse verhalen","perfectum-en-imperfectum-in-alledaagse-verhalen",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":231,"displayOrder":367},"01a0ba4b-8a51-7c31-a505-58ffa2df00cf","Het plusquamperfectum voor een eerder verleden","het-plusquamperfectum-voor-een-eerder-verleden",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":231,"displayOrder":372},"01a0ba4b-8951-71b1-ac16-af18ac47a221","De toekomst met gaan","de-toekomst-met-gaan",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":231,"displayOrder":377},"01a0ba4b-8956-733e-9339-fea32e5ff0ce","De toekomst met zullen","de-toekomst-met-zullen",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":231,"displayOrder":382},"01a0ba4b-8998-7c2b-b340-b502436665c9","Doel uitdrukken met om te","doel-uitdrukken-met-om-te",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":231,"displayOrder":387},"01a0ba4b-8d1d-72a6-961a-ba3b9df2bbdf","Werkwoorden die een te-infinitief krijgen","werkwoorden-die-een-te-infinitief-krijgen",76,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":9,"level":231,"displayOrder":392},"01a0ba4b-88a3-7417-8f7b-0a7af50301e1","Bezig zijn met aan het en een infinitief","bezig-zijn-met-aan-het-en-een-infinitief",77,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":9,"level":231,"displayOrder":397},"01a0ba4b-8d67-7c7a-a8a4-a90aecfeb651","Zitten, staan, liggen en lopen te","zitten-staan-liggen-en-lopen-te",78,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":9,"level":231,"displayOrder":402},"01a0ba4b-8c38-79c0-95eb-c9bab8f41228","Tijd, manier en plaats in het middenstuk","tijd-manier-en-plaats-in-het-middenstuk",79,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":9,"level":231,"displayOrder":407},"01a0ba4b-8979-713a-b198-a682e3d84d78","De werkwoordelijke tang in de hoofdzin","de-werkwoordelijke-tang-in-de-hoofdzin",80,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":9,"level":231,"displayOrder":412},"01a0ba4b-88ce-7ebd-9d5f-43612bb1f1c5","Bijzinnen met omdat","bijzinnen-met-omdat",81,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":9,"level":231,"displayOrder":417},"01a0ba4b-8cef-72d5-a29a-f5ffdc887e45","Want en omdat vergelijken","want-en-omdat-vergelijken",82,{"id":419,"title":420,"slug":421,"language":9,"level":231,"displayOrder":422},"01a0ba4b-8ab3-7bfc-9875-1ec855e5d96e","Inhoudszinnen met dat","inhoudszinnen-met-dat",83,{"id":424,"title":425,"slug":426,"language":9,"level":231,"displayOrder":427},"01a0ba4b-8a9f-7b15-8a5f-35804c226da6","Indirecte ja-neevragen met of","indirecte-ja-neevragen-met-of",84,{"id":429,"title":430,"slug":431,"language":9,"level":231,"displayOrder":432},"01a0ba4b-8ac1-7c50-8d4e-39985be9554a","Inversie na een bijzin","inversie-na-een-bijzin",85,{"id":434,"title":435,"slug":436,"language":9,"level":231,"displayOrder":437},"01a0ba4b-887e-7e76-b9e2-c037c00bbfec","Beleefde verzoeken met even, maar en alstublieft","beleefde-verzoeken-met-even-maar-en-alstublieft",86,{"id":439,"title":440,"slug":441,"language":9,"level":231,"displayOrder":442},"01a0ba4b-8942-7541-b31a-8863dcdd0857","De plaats van niet in de eenvoudige zin","de-plaats-van-niet-in-de-eenvoudige-zin",87,{"id":444,"title":445,"slug":446,"language":9,"level":231,"displayOrder":447},"01a0ba4b-895b-72b5-b26a-e2b99406dc95","De vergrotende en overtreffende trap","de-vergrotende-en-overtreffende-trap",88,{"id":449,"title":450,"slug":451,"language":9,"level":231,"displayOrder":452},"01a0ba4b-8c7e-7e35-9ec2-cc9d688c5fba","Vergelijken met dan en als","vergelijken-met-dan-en-als",89,{"id":454,"title":455,"slug":456,"language":9,"level":231,"displayOrder":457},"01a0ba4b-8c63-7588-9931-4c956065e266","Veel, weinig, genoeg, meer en minder","veel-weinig-genoeg-meer-en-minder",90,{"id":459,"title":460,"slug":461,"language":9,"level":231,"displayOrder":462},"01a0ba4b-8c73-70d5-b945-950d00700878","Veelvoorkomende vaste voorzetselcombinaties","veelvoorkomende-vaste-voorzetselcombinaties",91,{"id":464,"title":465,"slug":466,"language":9,"level":231,"displayOrder":467},"01a0ba4b-8c3f-78c9-926d-2f82bd4bee0f","Tijdsduur met al, sinds, vanaf en gedurende","tijdsduur-met-al-sinds-vanaf-en-gedurende",92,{"id":469,"title":470,"slug":471,"language":9,"level":231,"displayOrder":472},"01a0ba4b-88a7-7681-a830-52fdd77a64aa","Bezitsrelaties met van en apostrof-s","bezitsrelaties-met-van-en-apostrof-s",93,{"id":474,"title":475,"slug":476,"language":9,"level":231,"displayOrder":477},"01a0ba4b-8b6e-7e23-8519-9af18e867efd","Onregelmatige trappen van vergelijking","onregelmatige-trappen-van-vergelijking",94,{"id":479,"title":480,"slug":481,"language":9,"level":231,"displayOrder":482},"01a0ba4b-88c4-7859-852a-22ba4efa3a7a","Bijwoorden van frequentie en graad","bijwoorden-van-frequentie-en-graad",95,{"id":484,"title":485,"slug":486,"language":9,"level":231,"displayOrder":487},"01a0ba4b-8cd8-74ec-852d-9c101777836a","Voorzetsels bij richting en verplaatsing","voorzetsels-bij-richting-en-verplaatsing",96,{"id":489,"title":490,"slug":491,"language":9,"level":492,"displayOrder":493},"01a0ba4b-8d26-7b4b-be17-687d878c0751","Werkwoordspelling van stam tot verleden tijd","werkwoordspelling-van-stam-tot-verleden-tijd","B1",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":492,"displayOrder":498},"01a0ba4b-8c4f-7144-b05f-05ff200ffd47","Tussen-n en tussen-s in samenstellingen","tussen-n-en-tussen-s-in-samenstellingen",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":492,"displayOrder":503},"01a0ba4b-885a-7d0b-9c8a-79a701bd718a","Apostroffen en meervouden van leenwoorden","apostroffen-en-meervouden-van-leenwoorden",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":492,"displayOrder":508},"01a0ba4b-8c18-7c39-8850-4aa863644dc2","Telbare en niet-telbare zelfstandige naamwoorden","telbare-en-niet-telbare-zelfstandige-naamwoorden",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":492,"displayOrder":513},"01a0ba4b-8d56-7170-8598-3f83e20d35d9","Zelfstandige naamwoorden maken met achtervoegsels","zelfstandige-naamwoorden-maken-met-achtervoegsels",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":492,"displayOrder":518},"01a0ba4b-8c8a-748a-a010-6d01a5dc3f4f","Verkleinwoorden voor betekenis en houding","verkleinwoorden-voor-betekenis-en-houding",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":492,"displayOrder":523},"01a0ba4b-8bae-789f-a518-7256f03bc1d0","Presentatief er bij een onbepaald onderwerp","presentatief-er-bij-een-onbepaald-onderwerp",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":492,"displayOrder":528},"01a0ba4b-8af1-72d6-98bb-ea7292642865","Kwantitatief er met aantallen en hoeveelheden","kwantitatief-er-met-aantallen-en-hoeveelheden",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":492,"displayOrder":533},"01a0ba4b-89cd-7ad4-a14d-0ea3aaa695b0","Er met een voorzetsel","er-met-een-voorzetsel",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":492,"displayOrder":538},"01a0ba4b-8a6a-7b57-a92b-93358fecbfe3","Hier- en daarwoorden met een voorzetsel","hier-en-daarwoorden-met-een-voorzetsel",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":492,"displayOrder":543},"01a0ba4b-8a08-7db9-896c-f605ce17aecf","Gesplitste voornaamwoordelijke bijwoorden","gesplitste-voornaamwoordelijke-bijwoorden",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":492,"displayOrder":548},"01a0ba4b-8a92-7104-a45e-2a65bcd86674","Iedereen, alles, men en algemeen je","iedereen-alles-men-en-algemeen-je",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":492,"displayOrder":553},"01a0ba4b-8c5e-77df-a653-814551bdae5e","Vaste wederkerende en wederkerige werkwoorden","vaste-wederkerende-en-wederkerige-werkwoorden",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":492,"displayOrder":558},"01a0ba4b-8b9b-72a6-98d3-2dd2dda56bb7","Perfectum en imperfectum in een samenhangend verhaal","perfectum-en-imperfectum-in-een-samenhangend-verhaal",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":492,"displayOrder":563},"01a0ba4b-8a4c-7cff-a8fa-d1e2e50d01ba","Het plusquamperfectum in tijdsvolgorde","het-plusquamperfectum-in-tijdsvolgorde",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":492,"displayOrder":568},"01a0ba4b-8a3d-74ad-82eb-9a81aa9ae38c","Het perfectum met een modaal werkwoord","het-perfectum-met-een-modaal-werkwoord",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":492,"displayOrder":573},"01a0ba4b-8d7d-75ca-85ab-db19d1769f70","Zullen voor voorspellingen, beloften en aannames","zullen-voor-voorspellingen-beloften-en-aannames",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":492,"displayOrder":578},"01a0ba4b-8d6d-75b7-82bb-ab97af5da2b1","Zou als toekomst vanuit het verleden","zou-als-toekomst-vanuit-het-verleden",114,{"id":580,"title":581,"slug":582,"language":9,"level":492,"displayOrder":583},"01a0ba4b-8c49-7dfd-8e7b-f19065381670","Tijdsprongen in verhalen markeren","tijdsprongen-in-verhalen-markeren",115,{"id":585,"title":586,"slug":587,"language":9,"level":492,"displayOrder":588},"01a0ba4b-8d22-7010-8019-e829016edf67","Werkwoorden met een vast voorzetsel","werkwoorden-met-een-vast-voorzetsel",116,{"id":590,"title":591,"slug":592,"language":9,"level":492,"displayOrder":593},"01a0ba4b-886c-75b9-b640-aace3da13a67","Beginnen, blijven, stoppen en doorgaan als fasewerkwoorden","beginnen-blijven-stoppen-en-doorgaan-als-fasewerkwoorden",117,{"id":595,"title":596,"slug":597,"language":9,"level":492,"displayOrder":598},"01a0ba4b-8d3b-7a9f-a2e4-e6e1fd140050","Worden, blijven, blijken en lijken als koppelwerkwoorden","worden-blijven-blijken-en-lijken-als-koppelwerkwoorden",118,{"id":600,"title":601,"slug":602,"language":9,"level":492,"displayOrder":603},"01a0ba4b-8d18-71b6-a8e1-a159aa6697c3","Werkwoorden achteraan in de bijzin","werkwoorden-achteraan-in-de-bijzin",119,{"id":605,"title":606,"slug":607,"language":9,"level":492,"displayOrder":608},"01a0ba4b-8c54-7240-82d4-46d7ad35a5d4","Twee werkwoorden in de bijzin","twee-werkwoorden-in-de-bijzin",120,{"id":610,"title":611,"slug":612,"language":9,"level":492,"displayOrder":613},"01a0ba4b-8cbf-7403-bb48-9f3a39d157e4","Voornaamwoorden en bepalingen in het middenstuk","voornaamwoorden-en-bepalingen-in-het-middenstuk",121,{"id":615,"title":616,"slug":617,"language":9,"level":492,"displayOrder":618},"01a0ba4b-893c-7be7-b102-7f79cc64c2f1","De plaats van niet bij werkwoorden en bepalingen","de-plaats-van-niet-bij-werkwoorden-en-bepalingen",122,{"id":620,"title":621,"slug":622,"language":9,"level":492,"displayOrder":623},"01a0ba4b-884d-7c53-9443-5e6c22bcf310","Als, wanneer en toen voor tijd","als-wanneer-en-toen-voor-tijd",123,{"id":625,"title":626,"slug":627,"language":9,"level":492,"displayOrder":628},"01a0ba4b-8c27-7e6e-93d5-e8b43acb0927","Terwijl en toen in beschrijving en verhaal","terwijl-en-toen-in-beschrijving-en-verhaal",124,{"id":630,"title":631,"slug":632,"language":9,"level":492,"displayOrder":633},"01a0ba4b-8ca9-74e1-b5fd-9c2c7b327ec3","Voordat, nadat en totdat","voordat-nadat-en-totdat",125,{"id":635,"title":636,"slug":637,"language":9,"level":492,"displayOrder":638},"01a0ba4b-8ccc-7f50-ac06-a43b549bfa23","Voorwaarden met als en tenzij","voorwaarden-met-als-en-tenzij",126,{"id":640,"title":641,"slug":642,"language":9,"level":492,"displayOrder":643},"01a0ba4b-8c14-7295-8ec8-823481094d8c","Tegenstellingen met hoewel en ook al","tegenstellingen-met-hoewel-en-ook-al",127,{"id":645,"title":646,"slug":647,"language":9,"level":492,"displayOrder":648},"01a0ba4b-8a13-7a97-9d8e-30df8e25cee4","Gevolg uitdrukken met zodat en waardoor","gevolg-uitdrukken-met-zodat-en-waardoor",128,{"id":650,"title":651,"slug":652,"language":9,"level":492,"displayOrder":653},"01a0ba4b-8aa4-7f2c-9483-ca068210593f","Indirecte rede met dat en of","indirecte-rede-met-dat-en-of",129,{"id":655,"title":656,"slug":657,"language":9,"level":492,"displayOrder":658},"01a0ba4b-889a-72b7-b319-38287ecbeed0","Betrekkelijke bijzinnen met die en dat","betrekkelijke-bijzinnen-met-die-en-dat",130,{"id":660,"title":661,"slug":662,"language":9,"level":492,"displayOrder":663},"01a0ba4b-8cd2-7938-8779-ae39d4dc8377","Voorzetsel plus wie en waar plus voorzetsel","voorzetsel-plus-wie-en-waar-plus-voorzetsel",131,{"id":665,"title":666,"slug":667,"language":9,"level":492,"displayOrder":668},"01a0ba4b-8cf4-78eb-866e-888a781e2a62","Wat als betrekkelijk voornaamwoord","wat-als-betrekkelijk-voornaamwoord",132,{"id":670,"title":671,"slug":672,"language":9,"level":492,"displayOrder":673},"01a0ba4b-8896-7047-b4db-4fa96401be6c","Betrekkelijke bijwoorden met waar","betrekkelijke-bijwoorden-met-waar",133,{"id":675,"title":676,"slug":677,"language":9,"level":492,"displayOrder":678},"01a0ba4b-8c0f-74b0-965c-85fbdbf3e755","Te en om te bij infinitiefconstructies","te-en-om-te-bij-infinitiefconstructies",134,{"id":680,"title":681,"slug":682,"language":9,"level":492,"displayOrder":683},"01a0ba4b-8a6f-7ceb-a0f7-d5116fafa9fb","Hoeven te en durven te","hoeven-te-en-durven-te",135,{"id":685,"title":686,"slug":687,"language":9,"level":492,"displayOrder":688},"01a0ba4b-8af5-7504-be93-bd68fa25b103","Laten en doen met een infinitief","laten-en-doen-met-een-infinitief",136,{"id":690,"title":691,"slug":692,"language":9,"level":492,"displayOrder":693},"01a0ba4b-892c-7298-a18f-eca5dc27bed9","De lijdende vorm met worden","de-lijdende-vorm-met-worden",137,{"id":695,"title":696,"slug":697,"language":9,"level":492,"displayOrder":698},"01a0ba4b-896e-7b18-8172-1b381a55ca10","De voltooide lijdende vorm met zijn","de-voltooide-lijdende-vorm-met-zijn",138,{"id":700,"title":701,"slug":702,"language":9,"level":492,"displayOrder":703},"01a0ba4b-8d72-7be2-be7b-5d672d145758","Zou en zouden voor advies en beleefde verzoeken","zou-en-zouden-voor-advies-en-beleefde-verzoeken",139,{"id":705,"title":706,"slug":707,"language":9,"level":492,"displayOrder":708},"01a0ba4b-8bca-7735-b371-9ecae0f90d76","Reële en mogelijke voorwaarden met als","reele-en-mogelijke-voorwaarden-met-als",140,{"id":710,"title":711,"slug":712,"language":9,"level":492,"displayOrder":713},"01a0ba4b-8c78-7a02-91ff-98b545bf9891","Verbanden markeren in verhaal en betoog","verbanden-markeren-in-verhaal-en-betoog",141,{"id":715,"title":716,"slug":717,"language":9,"level":492,"displayOrder":718},"01a0ba4b-8b64-723e-b928-67b424e66aea","Onbepaalde hoeveelheden met wat, enkele en verscheidene","onbepaalde-hoeveelheden-met-wat-enkele-en-verscheidene",142,{"id":720,"title":721,"slug":722,"language":9,"level":492,"displayOrder":723},"01a0ba4b-8bf1-7216-ba74-a4ae3d2ac863","Samenstellingen interpreteren en zelf vormen","samenstellingen-interpreteren-en-zelf-vormen",143,{"id":725,"title":726,"slug":727,"language":9,"level":492,"displayOrder":728},"01a0ba4b-8993-7b0e-a0f7-c69b3304644c","Dit, dat en zo als tekstverwijzers","dit-dat-en-zo-als-tekstverwijzers",144,{"id":730,"title":731,"slug":732,"language":9,"level":492,"displayOrder":733},"01a0ba4b-88d3-7a02-96e8-5ffccdb6ef3e","Bronnen weergeven met afstand en zekerheid","bronnen-weergeven-met-afstand-en-zekerheid",145,{"id":735,"title":736,"slug":737,"language":9,"level":492,"displayOrder":738},"01a0ba4b-8842-774d-8478-b4a6473c8846","Afzwakken en zekerheid doseren","afzwakken-en-zekerheid-doseren",146,{"id":740,"title":741,"slug":742,"language":9,"level":492,"displayOrder":743},"01a0ba4b-8bba-72ef-a8fd-24f8cf944e11","Professioneel register afstemmen op publiek en doel","professioneel-register-afstemmen-op-publiek-en-doel",147,{"id":745,"title":746,"slug":747,"language":9,"level":748,"displayOrder":749},"01a0ba4b-8861-763c-9cb5-3b69f489501a","Assimilatie en klankverbinding in vloeiende spraak","assimilatie-en-klankverbinding-in-vloeiende-spraak","B2",148,{"id":751,"title":752,"slug":753,"language":9,"level":748,"displayOrder":754},"01a0ba4b-8d5c-7448-a8ed-cab5ab14cf00","Zinsaccent en intonatie voor nieuwe informatie","zinsaccent-en-intonatie-voor-nieuwe-informatie",149,{"id":756,"title":757,"slug":758,"language":9,"level":748,"displayOrder":759},"01a0ba4b-8b33-79ad-828e-5e317f92024a","Moeilijke gevallen van d, t en dt","moeilijke-gevallen-van-d-t-en-dt",150,{"id":761,"title":762,"slug":763,"language":9,"level":748,"displayOrder":764},"01a0ba4b-8ae3-7644-92ce-0f7a90f5987d","Koppelteken, trema en tussenletters in samenstellingen","koppelteken-trema-en-tussenletters-in-samenstellingen",151,{"id":766,"title":767,"slug":768,"language":9,"level":748,"displayOrder":769},"01a0ba4b-8a81-7a52-bae3-e76afb2579bf","Hoofdletters en leestekens in formele teksten","hoofdletters-en-leestekens-in-formele-teksten",152,{"id":771,"title":772,"slug":773,"language":9,"level":748,"displayOrder":774},"01a0ba4b-8b4f-7f0b-a6fc-0c11c749e79d","Nominalisaties in informatieve teksten","nominalisaties-in-informatieve-teksten",153,{"id":776,"title":777,"slug":778,"language":9,"level":748,"displayOrder":779},"01a0ba4b-88ba-7f7c-bef5-2a5be5180ac7","Bijvoeglijk gebruikte deelwoorden en hun spelling","bijvoeglijk-gebruikte-deelwoorden-en-hun-spelling",154,{"id":781,"title":782,"slug":783,"language":9,"level":748,"displayOrder":784},"01a0ba4b-8d48-7975-926a-10f6a473824f","Zelfstandig gebruikte bijvoeglijke naamwoorden","zelfstandig-gebruikte-bijvoeglijke-naamwoorden",155,{"id":786,"title":787,"slug":788,"language":9,"level":748,"displayOrder":789},"01a0ba4b-8b16-795f-adcd-1c534952ca0f","Meerdere functies van er in één zin","meerdere-functies-van-er-in-een-zin",156,{"id":791,"title":792,"slug":793,"language":9,"level":748,"displayOrder":794},"01a0ba4b-8d35-7afa-a026-514562d280d4","Woordvolgorde bij presentatief er","woordvolgorde-bij-presentatief-er",157,{"id":796,"title":797,"slug":798,"language":9,"level":748,"displayOrder":799},"01a0ba4b-88eb-7905-abcb-7079857bb0f1","Complexe hoeveelheidsconstructies met er","complexe-hoeveelheidsconstructies-met-er",158,{"id":801,"title":802,"slug":803,"language":9,"level":748,"displayOrder":804},"01a0ba4b-8cb3-7b56-b860-963f7c68ebc0","Voornaamwoordelijke bijwoorden voor zaken en personen","voornaamwoordelijke-bijwoorden-voor-zaken-en-personen",159,{"id":806,"title":807,"slug":808,"language":9,"level":748,"displayOrder":809},"01a0ba4b-8ce3-7e7a-9447-28112fcf53da","Waarmee, waarover en waarop in vraag en verwijzing","waarmee-waarover-en-waarop-in-vraag-en-verwijzing",160,{"id":811,"title":812,"slug":813,"language":9,"level":748,"displayOrder":814},"01a0ba4b-8c44-7c98-98ff-211d1b8ec869","Tijdsperspectief kiezen in verhalen","tijdsperspectief-kiezen-in-verhalen",161,{"id":816,"title":817,"slug":818,"language":9,"level":748,"displayOrder":819},"01a0ba4b-8913-7733-9229-19fe08b6598c","De historische tegenwoordige tijd","de-historische-tegenwoordige-tijd",162,{"id":821,"title":822,"slug":823,"language":9,"level":748,"displayOrder":824},"01a0ba4b-8b9f-7deb-a298-15bbf3486984","Perfectum en plusquamperfectum in complexe vertellingen","perfectum-en-plusquamperfectum-in-complexe-vertellingen",163,{"id":826,"title":827,"slug":828,"language":9,"level":748,"displayOrder":829},"01a0ba4b-8c1d-75b0-be8a-3b7b2ae131eb","Temporeel en modaal zullen onderscheiden","temporeel-en-modaal-zullen-onderscheiden",164,{"id":831,"title":832,"slug":833,"language":9,"level":748,"displayOrder":834},"01a0ba4b-8d78-70fd-81a1-803404a3de92","Zou voor onzekerheid en informatie uit tweede hand","zou-voor-onzekerheid-en-informatie-uit-tweede-hand",165,{"id":836,"title":837,"slug":838,"language":9,"level":748,"displayOrder":839},"01a0ba4b-8960-72af-9e97-fa0d7bae46a0","De vervangende infinitief in het perfectum","de-vervangende-infinitief-in-het-perfectum",166,{"id":841,"title":842,"slug":843,"language":9,"level":748,"displayOrder":844},"01a0ba4b-8c9a-711a-866e-0f208e490710","Voltooide constructies met modale werkwoorden","voltooide-constructies-met-modale-werkwoorden",167,{"id":846,"title":847,"slug":848,"language":9,"level":748,"displayOrder":849},"01a0ba4b-8964-7d35-9bef-9ace62f5a404","De volgorde in clusters van drie werkwoorden","de-volgorde-in-clusters-van-drie-werkwoorden",168,{"id":851,"title":852,"slug":853,"language":9,"level":748,"displayOrder":854},"01a0ba4b-8c00-7a1b-a7d0-5306815f481c","Scheidbare werkwoorden in werkwoordclusters","scheidbare-werkwoorden-in-werkwoordclusters",169,{"id":856,"title":857,"slug":858,"language":9,"level":748,"displayOrder":859},"01a0ba4b-8be6-791a-a91b-c4e4e710b4e2","Rode en groene volgorde in de bijzin","rode-en-groene-volgorde-in-de-bijzin",170,{"id":861,"title":862,"slug":863,"language":9,"level":748,"displayOrder":864},"01a0ba4b-894c-7323-870c-d03909e1bad2","De tangconstructie met een lang middenstuk","de-tangconstructie-met-een-lang-middenstuk",171,{"id":866,"title":867,"slug":868,"language":9,"level":748,"displayOrder":869},"01a0ba4b-88c9-784d-8839-3d08c55b5424","Bijzinnen en woordgroepen in de uitloop","bijzinnen-en-woordgroepen-in-de-uitloop",172,{"id":871,"title":872,"slug":873,"language":9,"level":748,"displayOrder":874},"01a0ba4b-8b0d-7305-9280-ef11268ee643","Linksplaatsing en hervatting met een voornaamwoord","linksplaatsing-en-hervatting-met-een-voornaamwoord",173,{"id":876,"title":877,"slug":878,"language":9,"level":748,"displayOrder":879},"01a0ba4b-8abb-778a-b78f-b3f5d8855135","Inversie na complexe vooropplaatsing","inversie-na-complexe-vooropplaatsing",174,{"id":881,"title":882,"slug":883,"language":9,"level":748,"displayOrder":884},"01a0ba4b-8aae-7a6c-aa8f-c49cfb96327a","Ingebedde vragen en vraagwoordzinnen","ingebedde-vragen-en-vraagwoordzinnen",175,{"id":886,"title":887,"slug":888,"language":9,"level":748,"displayOrder":889},"01a0ba4b-8b5a-7274-8fbb-cfe29611a76a","Omdat, doordat, aangezien en want","omdat-doordat-aangezien-en-want",176,{"id":891,"title":892,"slug":893,"language":9,"level":748,"displayOrder":894},"01a0ba4b-8a75-73ce-bdd3-8c7e5ca3f31d","Hoewel, ofschoon, ondanks en desondanks","hoewel-ofschoon-ondanks-en-desondanks",177,{"id":896,"title":897,"slug":898,"language":9,"level":748,"displayOrder":899},"01a0ba4b-8848-7308-ae1b-5e9b078a21d2","Als, indien, mits en tenzij voor voorwaarden","als-indien-mits-en-tenzij-voor-voorwaarden",178,{"id":901,"title":902,"slug":903,"language":9,"level":748,"displayOrder":904},"01a0ba4b-89d2-7e0b-a15d-e6131d8f633e","Evenredige vergelijking met hoe en des te","evenredige-vergelijking-met-hoe-en-des-te",179,{"id":906,"title":907,"slug":908,"language":9,"level":748,"displayOrder":909},"01a0ba4b-8875-7a7f-ba1e-d067a39069c3","Beknopte bepalingen met tegenwoordige en voltooide deelwoorden","beknopte-bepalingen-met-tegenwoordige-en-voltooide-deelwoorden",180,{"id":911,"title":912,"slug":913,"language":9,"level":748,"displayOrder":914},"01a0ba4b-8883-72cc-98a4-94343e4f5bfc","Beperkende en uitbreidende betrekkelijke bijzinnen","beperkende-en-uitbreidende-betrekkelijke-bijzinnen",181,{"id":916,"title":917,"slug":918,"language":9,"level":748,"displayOrder":919},"01a0ba4b-8932-78a6-addf-7b2435a81866","De onpersoonlijke lijdende vorm met er","de-onpersoonlijke-lijdende-vorm-met-er",182,{"id":921,"title":922,"slug":923,"language":9,"level":748,"displayOrder":924},"01a0ba4b-8b91-7518-a27d-a7365466884d","Passieve zinnen met modale en voltooide vormen","passieve-zinnen-met-modale-en-voltooide-vormen",183,{"id":926,"title":927,"slug":928,"language":9,"level":748,"displayOrder":929},"01a0ba4b-8927-7af2-8bec-06615ad26161","De krijgen-constructie bij overdracht","de-krijgen-constructie-bij-overdracht",184,{"id":931,"title":932,"slug":933,"language":9,"level":748,"displayOrder":934},"01a0ba4b-898e-78cd-bd1a-d5a07ca9ccf6","Directe en indirecte rede met tijd- en plaatsverschuiving","directe-en-indirecte-rede-met-tijd-en-plaatsverschuiving",185,{"id":936,"title":937,"slug":938,"language":9,"level":748,"displayOrder":939},"01a0ba4b-889e-793d-ba6f-5dae28eafedf","Bevelen en verzoeken indirect weergeven","bevelen-en-verzoeken-indirect-weergeven",186,{"id":941,"title":942,"slug":943,"language":9,"level":748,"displayOrder":944},"01a0ba4b-8d06-7972-a5b6-8cb6a050167e","Wel, toch, even, maar, eens en nou als modale partikels","wel-toch-even-maar-eens-en-nou-als-modale-partikels",187,{"id":946,"title":947,"slug":948,"language":9,"level":748,"displayOrder":949},"01a0ba4b-88e1-7670-ad5e-b5ad8a0af8b9","Combinaties van modale partikels en hun intonatie","combinaties-van-modale-partikels-en-hun-intonatie",188,{"id":951,"title":952,"slug":953,"language":9,"level":748,"displayOrder":954},"01a0ba4b-8c94-7d02-9e7d-fb006bb9593c","Verwijzing en signaalwoorden in een betoog","verwijzing-en-signaalwoorden-in-een-betoog",189,{"id":956,"title":957,"slug":958,"language":9,"level":748,"displayOrder":959},"01a0ba4b-89dd-718f-8ee2-37a48218817e","Formele e-mails, verslagen en adviezen structureren","formele-e-mails-verslagen-en-adviezen-structureren",190,{"id":961,"title":962,"slug":963,"language":9,"level":748,"displayOrder":964},"01a0ba4b-8bb3-7544-aa39-faa0ecdb8456","Productieve afleidingen en nominalisaties","productieve-afleidingen-en-nominalisaties",191,{"id":966,"title":967,"slug":968,"language":9,"level":748,"displayOrder":969},"01a0ba4b-8b08-7855-bf64-93e9361e6c98","Lidwoordkeuze bij abstracte, institutionele en stoffelijke namen","lidwoordkeuze-bij-abstracte-institutionele-en-stoffelijke-namen",192,{"id":971,"title":972,"slug":973,"language":9,"level":748,"displayOrder":974},"01a0ba4b-8902-7e43-9b3b-a4bedec4bce1","Creatieve woordvorming met samenstelling en afleiding","creatieve-woordvorming-met-samenstelling-en-afleiding",193,{"id":976,"title":977,"slug":978,"language":9,"level":748,"displayOrder":979},"01a0ba4b-8b8c-7138-ac2b-739b5849b7cd","Parenthetische toevoegingen en tussenzinnen","parenthetische-toevoegingen-en-tussenzinnen",194,{"id":981,"title":982,"slug":983,"language":9,"level":984,"displayOrder":985},"01a0ba4b-8c59-744f-9954-4dad96d6b47c","Uitspraakreductie en verzorgd spreken per situatie","uitspraakreductie-en-verzorgd-spreken-per-situatie","C1",195,{"id":987,"title":988,"slug":989,"language":9,"level":984,"displayOrder":990},"01a0ba4b-8aff-7801-ad31-043ec2109822","Leestekens in lange en gelaagde zinnen","leestekens-in-lange-en-gelaagde-zinnen",196,{"id":992,"title":993,"slug":994,"language":9,"level":984,"displayOrder":995},"01a0ba4b-89b3-7a37-8149-77c0f8601174","Engelse leenwerkwoorden volgens de Nederlandse spelling","engelse-leenwerkwoorden-volgens-de-nederlandse-spelling",197,{"id":997,"title":998,"slug":999,"language":9,"level":984,"displayOrder":1000},"01a0ba4b-8a18-79ef-b865-80be3240a8eb","Grensgevallen tussen bijvoeglijk naamwoord en bijwoord","grensgevallen-tussen-bijvoeglijk-naamwoord-en-bijwoord",198,{"id":1002,"title":1003,"slug":1004,"language":9,"level":984,"displayOrder":1005},"01a0ba4b-8891-7b07-8277-2d09f93097aa","Betekenisverschillen door de- en het-variatie","betekenisverschillen-door-de-en-het-variatie",199,{"id":1007,"title":1008,"slug":1009,"language":9,"level":984,"displayOrder":1010},"01a0ba4b-8c8f-7a74-90b3-6f9644477629","Verwijsketens zonder dubbelzinnige voornaamwoorden","verwijsketens-zonder-dubbelzinnige-voornaamwoorden",200,{"id":1012,"title":1013,"slug":1014,"language":9,"level":984,"displayOrder":1015},"01a0ba4b-89c3-7d86-9a4b-b0273f2b3875","Er, daar en hier in vaste uitdrukkingen","er-daar-en-hier-in-vaste-uitdrukkingen",201,{"id":1017,"title":1018,"slug":1019,"language":9,"level":984,"displayOrder":1020},"01a0ba4b-8cae-76c5-9faa-a78c7c473a99","Voornaamwoordelijke bijwoorden in spreektaal en schrijftaal","voornaamwoordelijke-bijwoorden-in-spreektaal-en-schrijftaal",202,{"id":1022,"title":1023,"slug":1024,"language":9,"level":984,"displayOrder":1025},"01a0ba4b-89d7-7dd1-857e-c54664898a97","Fase, duur en voltooiing als aspectuele keuze","fase-duur-en-voltooiing-als-aspectuele-keuze",203,{"id":1027,"title":1028,"slug":1029,"language":9,"level":984,"displayOrder":1030},"01a0ba4b-8c22-7563-a522-69538e76339c","Temporeel gezichtspunt en verschuivende verteltijd","temporeel-gezichtspunt-en-verschuivende-verteltijd",204,{"id":1032,"title":1033,"slug":1034,"language":9,"level":984,"displayOrder":1035},"01a0ba4b-8969-7930-8953-bd06179ab5dc","De voltooid toekomende tijd","de-voltooid-toekomende-tijd",205,{"id":1037,"title":1038,"slug":1039,"language":9,"level":984,"displayOrder":1040},"01a0ba4b-8973-7d1b-8b6e-5bf91a6590b7","De voltooide voorwaardelijke wijs met zou hebben","de-voltooide-voorwaardelijke-wijs-met-zou-hebben",206,{"id":1042,"title":1043,"slug":1044,"language":9,"level":984,"displayOrder":1045},"01a0ba4b-8b29-73b7-91cf-a8afeb39d069","Modale betekenis in voltooide werkwoordgroepen","modale-betekenis-in-voltooide-werkwoordgroepen",207,{"id":1047,"title":1048,"slug":1049,"language":9,"level":984,"displayOrder":1050},"01a0ba4b-8c2d-76cd-9ebc-07db702f03d3","Thema, focus en informatiestructuur","thema-focus-en-informatiestructuur",208,{"id":1052,"title":1053,"slug":1054,"language":9,"level":984,"displayOrder":1055},"01a0ba4b-89f2-7749-80e8-de5d8cb78a96","Gemarkeerde woordvolgorde en topicalisatie","gemarkeerde-woordvolgorde-en-topicalisatie",209,{"id":1057,"title":1058,"slug":1059,"language":9,"level":984,"displayOrder":1060},"01a0ba4b-8bc5-70b7-8a4d-a21b38109f60","Rechtsplaatsing en hervatting in gesproken taal","rechtsplaatsing-en-hervatting-in-gesproken-taal",210,{"id":1062,"title":1063,"slug":1064,"language":9,"level":984,"displayOrder":1065},"01a0ba4b-8b54-7c00-8aca-7e8e582da32e","Objecten en bijwoorden herschikken in het middenstuk","objecten-en-bijwoorden-herschikken-in-het-middenstuk",211,{"id":1067,"title":1068,"slug":1069,"language":9,"level":984,"displayOrder":1070},"01a0ba4b-8887-7cfc-b8f4-4cf982a9ac4e","Bereik en contrast van ontkenning","bereik-en-contrast-van-ontkenning",212,{"id":1072,"title":1073,"slug":1074,"language":9,"level":984,"displayOrder":1075},"01a0ba4b-89e7-79e6-91ef-b0c19b27243d","Gedeeltelijke ontkenning met niet alle en niet altijd","gedeeltelijke-ontkenning-met-niet-alle-en-niet-altijd",213,{"id":1077,"title":1078,"slug":1079,"language":9,"level":984,"displayOrder":1080},"01a0ba4b-8d0c-7663-9634-cf27c57e8c93","Werkwoordclusters met vier of meer werkwoorden","werkwoordclusters-met-vier-of-meer-werkwoorden",214,{"id":1082,"title":1083,"slug":1084,"language":9,"level":984,"displayOrder":1085},"01a0ba4b-88f9-7de1-b7d9-7a39d387c57c","Controle en onderwerpsinterpretatie bij infinitieven","controle-en-onderwerpsinterpretatie-bij-infinitieven",215,{"id":1087,"title":1088,"slug":1089,"language":9,"level":984,"displayOrder":1090},"01a0ba4b-8ca3-7f9d-a41a-ff74ee12a783","Voltooide infinitieven met te hebben en te zijn","voltooide-infinitieven-met-te-hebben-en-te-zijn",216,{"id":1092,"title":1093,"slug":1094,"language":9,"level":984,"displayOrder":1095},"01a0ba4b-88f0-70e2-9e9e-aeff8e20f4f3","Concessieve en adversatieve verbanden nuanceren","concessieve-en-adversatieve-verbanden-nuanceren",217,{"id":1097,"title":1098,"slug":1099,"language":9,"level":984,"displayOrder":1100},"01a0ba4b-8b82-7268-bc28-ef8b5721f063","Oorzaak, reden en aanleiding zorgvuldig onderscheiden","oorzaak-reden-en-aanleiding-zorgvuldig-onderscheiden",218,{"id":1102,"title":1103,"slug":1104,"language":9,"level":984,"displayOrder":1105},"01a0ba4b-88fe-7659-8bc8-0184591a1bde","Correlatieve verbindingen met zowel, noch en niet alleen","correlatieve-verbindingen-met-zowel-noch-en-niet-alleen",219,{"id":1107,"title":1108,"slug":1109,"language":9,"level":984,"displayOrder":1110},"01a0ba4b-887a-74c2-87f8-77fe0964b1cb","Beknopte bijzinnen en weggelaten zinsdelen","beknopte-bijzinnen-en-weggelaten-zinsdelen",220,{"id":1112,"title":1113,"slug":1114,"language":9,"level":984,"displayOrder":1115},"01a0ba4b-8cfa-7a61-a334-17199be89a16","Wat na een hele zin als antecedent","wat-na-een-hele-zin-als-antecedent",221,{"id":1117,"title":1118,"slug":1119,"language":9,"level":984,"displayOrder":1120},"01a0ba4b-8afa-7647-8e1d-1e7da7628e95","Leestekens bij beperkende en uitbreidende bijzinnen","leestekens-bij-beperkende-en-uitbreidende-bijzinnen",222,{"id":1122,"title":1123,"slug":1124,"language":9,"level":984,"displayOrder":1125},"01a0ba4b-8b24-73d8-96ae-b307e7d5256b","Meervoudige inbedding leesbaar houden","meervoudige-inbedding-leesbaar-houden",223,{"id":1127,"title":1128,"slug":1129,"language":9,"level":984,"displayOrder":1130},"01a0ba4b-8a1d-7b36-8670-8808d38edfec","Handelende personen weglaten in passieve teksten","handelende-personen-weglaten-in-passieve-teksten",224,{"id":1132,"title":1133,"slug":1134,"language":9,"level":984,"displayOrder":1135},"01a0ba4b-8853-7c23-a983-3c417e58cf87","Alternatieven voor het passief met men, ze en krijgen","alternatieven-voor-het-passief-met-men-ze-en-krijgen",225,{"id":1137,"title":1138,"slug":1139,"language":9,"level":984,"displayOrder":1140},"01a0ba4b-8a0e-740f-97f4-d2092114c6cb","Gestapelde modale partikels en subtiele houding","gestapelde-modale-partikels-en-subtiele-houding",226,{"id":1142,"title":1143,"slug":1144,"language":9,"level":984,"displayOrder":1145},"01a0ba4b-88dc-7d42-a759-f7d4735e1320","Cohesie in academische en beschouwende teksten","cohesie-in-academische-en-beschouwende-teksten",227,{"id":1147,"title":1148,"slug":1149,"language":9,"level":984,"displayOrder":1150},"01a0ba4b-8b4a-7f47-b04f-e46c34bc07ff","Nominale en verbale stijl afwisselen","nominale-en-verbale-stijl-afwisselen",228,{"id":1152,"title":1153,"slug":1154,"language":9,"level":984,"displayOrder":1155},"01a0ba4b-8c0a-73f0-bced-c55e50a93cf9","Standaardtaal in Nederland en België vergelijken","standaardtaal-in-nederland-en-belgie-vergelijken",229,{"id":1157,"title":1158,"slug":1159,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1161},"01a0ba4b-8bd5-708c-948e-9c05d67bd8bf","Regionale uitspraakvariatie herkennen en interpreteren","regionale-uitspraakvariatie-herkennen-en-interpreteren","C2",230,{"id":1163,"title":1164,"slug":1165,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1166},"01a0ba4b-89fd-78a1-bcd5-e31c7323d0a3","Genitiefresten en oude naamvallen in vaste uitdrukkingen","genitiefresten-en-oude-naamvallen-in-vaste-uitdrukkingen",231,{"id":1168,"title":1169,"slug":1170,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1171},"01a0ba4b-88f4-78c3-91da-9a8628961b2a","Congruentie bij complexe onderwerpen en grensgevallen","congruentie-bij-complexe-onderwerpen-en-grensgevallen",232,{"id":1173,"title":1174,"slug":1175,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1176},"01a0ba4b-8cb9-7469-80c5-629be98648f5","Voornaamwoordelijke verwijzing in juridische en academische teksten","voornaamwoordelijke-verwijzing-in-juridische-en-academische-teksten",233,{"id":1178,"title":1179,"slug":1180,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1181},"01a0ba4b-88e6-797c-a1c4-643afba9bfb1","Complex en idiomatisch gebruik van er","complex-en-idiomatisch-gebruik-van-er",234,{"id":1183,"title":1184,"slug":1185,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1186},"01a0ba4b-8a03-722f-a5ea-8f396ec56e85","Gespleten voornaamwoordelijke bijwoorden en voorzetselstranding","gespleten-voornaamwoordelijke-bijwoorden-en-voorzetselstranding",235,{"id":1188,"title":1189,"slug":1190,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1191},"01a0ba4b-8c32-7aac-8a75-d2072a4e667e","Tijd en gezichtspunt in de vrije indirecte rede","tijd-en-gezichtspunt-in-de-vrije-indirecte-rede",236,{"id":1193,"title":1194,"slug":1195,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1196},"01a0ba4b-8b11-7b97-af3f-dbd6f5d143cd","Literaire verschuivingen tussen verteltijden","literaire-verschuivingen-tussen-verteltijden",237,{"id":1198,"title":1199,"slug":1200,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1201},"01a0ba4b-89b9-70b4-8c4d-c943d8d660ee","Epistemische toekomst en voorwaardelijkheid","epistemische-toekomst-en-voorwaardelijkheid",238,{"id":1203,"title":1204,"slug":1205,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1206},"01a0ba4b-8b69-757c-b5df-effc104eaa56","Onpersoonlijke constructies in academische en ambtelijke stijl","onpersoonlijke-constructies-in-academische-en-ambtelijke-stijl",239,{"id":1208,"title":1209,"slug":1210,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1211},"01a0ba4b-888c-7d5c-9447-04bde8300fef","Betekenisverschillen door complexe clustervolgorde","betekenisverschillen-door-complexe-clustervolgorde",240,{"id":1213,"title":1214,"slug":1215,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1216},"01a0ba4b-8d12-7729-8b99-dca7365e1309","Werkwoordclustervolgorde in Nederland en België","werkwoordclustervolgorde-in-nederland-en-belgie",241,{"id":1218,"title":1219,"slug":1220,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1221},"01a0ba4b-882a-7ef6-b063-406970da6735","Absolute constructies in formele teksten","absolute-constructies-in-formele-teksten",242,{"id":1223,"title":1224,"slug":1225,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1226},"01a0ba4b-8b40-77ec-bfb4-30b5846d6379","Naamwoordzinnen en zinnen zonder persoonsvorm","naamwoordzinnen-en-zinnen-zonder-persoonsvorm",243,{"id":1228,"title":1229,"slug":1230,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1231},"01a0ba4b-89ac-7c9a-a4da-858c8f8ecd4f","Ellips en samentrekking over zinsgrenzen heen","ellips-en-samentrekking-over-zinsgrenzen-heen",244,{"id":1233,"title":1234,"slug":1235,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1236},"01a0ba4b-8d61-7e1a-87a6-70dde79c73d0","Zinsvervlechting in gesproken en geschreven taal","zinsvervlechting-in-gesproken-en-geschreven-taal",245,{"id":1238,"title":1239,"slug":1240,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1241},"01a0ba4b-89ed-704e-bf7b-44aab5189ed0","Gemarkeerde ontkenning met pas, slechts en niet dan","gemarkeerde-ontkenning-met-pas-slechts-en-niet-dan",246,{"id":1243,"title":1244,"slug":1245,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1246},"01a0ba4b-8cc6-7a1b-8246-44834fdc4a02","Voorwaardelijke inversie met mocht, ware en had","voorwaardelijke-inversie-met-mocht-ware-en-had",247,{"id":1248,"title":1249,"slug":1250,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1251},"01a0ba4b-89f8-70a8-8988-9f838f3c6926","Gemengde en impliciete tegenfeitelijke voorwaarden","gemengde-en-impliciete-tegenfeitelijke-voorwaarden",248,{"id":1253,"title":1254,"slug":1255,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1256},"01a0ba4b-8bda-78df-936f-3cdf804428fc","Resten van de aanvoegende wijs","resten-van-de-aanvoegende-wijs",249,{"id":1258,"title":1259,"slug":1260,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1261},"01a0ba4b-8989-7325-a700-764e2b152bfe","Dienen te, behoren te en geacht worden te","dienen-te-behoren-te-en-geacht-worden-te",250,{"id":1263,"title":1264,"slug":1265,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1266},"01a0ba4b-8b2e-71b9-bb2b-62eae7a54f1d","Modale partikels voor ironie en afstand","modale-partikels-voor-ironie-en-afstand",251,{"id":1268,"title":1269,"slug":1270,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1271},"01a0ba4b-8be0-7294-83e0-8db09c7564c6","Retorische vragen en stilistische inversie","retorische-vragen-en-stilistische-inversie",252,{"id":1273,"title":1274,"slug":1275,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1276},"01a0ba4b-8aa9-7bec-bae9-d3ded87541e1","Informatiedichtheid en ritme in complexe teksten","informatiedichtheid-en-ritme-in-complexe-teksten",253,{"id":1278,"title":1279,"slug":1280,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1281},"01a0ba4b-88d8-7307-a2c4-2f08400c6d26","Citaten, parafrases en meerstemmige indirecte rede","citaten-parafrases-en-meerstemmige-indirecte-rede",254,{"id":1283,"title":1284,"slug":1285,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1286},"01a0ba4b-8ad8-774e-b512-9e2bd067e629","Juridisch en bestuurlijk Nederlands ontleden","juridisch-en-bestuurlijk-nederlands-ontleden",255,{"id":1288,"title":1289,"slug":1290,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1291},"01a0ba4b-8b3a-74ed-8eb1-8d7b1a9f58cb","Morfosyntaxis in Nederlands-Nederlands en Belgisch-Nederlands","morfosyntaxis-in-nederlands-nederlands-en-belgisch-nederlands",256,{"id":1293,"title":1294,"slug":1295,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1296},"01a0ba4b-8983-76d8-a278-981528f599d4","Dialect, omgangstaal en standaardtaal doelgericht plaatsen","dialect-omgangstaal-en-standaardtaal-doelgericht-plaatsen",257,{"id":1293,"title":1294,"slug":1295,"seoDescription":1298,"content":1299,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1296,"grammarTopics":1300,"createdAt":1306,"updatedAt":1307,"vocabularyLists":1308,"primaryTopicHub":1646,"readyImages":1648},"Leer dialect, omgangstaal, regiolect en standaardtaal doelgericht inzetten, met oog voor publiek, register, authenticiteit en respectvolle representatie.","## Variatie is een repertoire, geen ranglijst\n\nNederlandstaligen gebruiken niet in elke situatie hetzelfde Nederlands. Een gesprek met een buur, een sollicitatiebrief, een raadsvergadering en een roman vragen om andere keuzes. Die flexibiliteit is geen teken van gebrekkige beheersing, maar van **registergevoeligheid**: een taalgebruiker kiest uit een repertoire wat bij het doel, het publiek en de relatie past.\n\nDe **standaardtaal** is de variëteit die breed bruikbaar is in het publieke domein en in contacten buiten de vertrouwde omgeving. Dat maakt haar belangrijk in bestuur, rechtspraak, onderwijs, media en bedrijfsleven. Het betekent niet dat de standaardtaal taalkundig rijker, logischer of menselijk waardevoller is dan een dialect.\n\n:::note\nHet Nederlands is **pluricentrisch**. De standaardtaal kent onder meer Nederlandse, Belgische, Surinaamse en Caribische variatie. *Pinpas* is bijvoorbeeld standaardtaal in Nederland en *bankkaart* standaardtaal in België. Geografisch beperkt betekent dus niet automatisch niet-standaardtalig.\n:::\n\n## De begrippen zorgvuldig onderscheiden\n\nDe grenzen tussen variëteiten zijn niet altijd scherp. Een spreker kan zich geleidelijk bewegen tussen sterk lokaal en breed standaardtalig Nederlands.\n\n| Begrip | Werkbare omschrijving | Mogelijke gebruikssituatie |\n|---|---|---|\n| Standaardtaal | Nederlands dat breed bruikbaar is in het openbare leven | nieuwsbericht, beleidsbrief, landelijk examen |\n| Omgangstaal | informeel taalgebruik in alledaagse contacten | gesprek met collega's, familie-appgroep |\n| Dialect | lokaal verankerde variëteit met eigen uitspraak, woordenschat en grammatica | gesprek binnen een lokale gemeenschap |\n| Regiolect | taalgebruik dat ruimer regionaal herkenbaar is en vaak dichter bij de standaardtaal staat dan een lokaal dialect | regionaal gesprek of programma |\n| Sociolect of groepstaal | variëteit die samenhangt met een sociale groep, beroep of gemeenschap | vakgemeenschap, jongerengroep |\n| Register | keuzes die passen bij doel, medium, onderwerp en verhouding tussen deelnemers | formeel advies tegenover informeel overleg |\n\n**Omgangstaal** is niet hetzelfde als **niet-standaardtaal**. Een zin als *Weet jij wanneer de bus gaat?* is informeel én standaardtalig. Omgekeerd kan een plechtig klinkende regionale constructie buiten de standaardtaal vallen. Formaliteit en standaardstatus zijn verschillende dimensies.\n\nEen dialect is evenmin een verzameling ‘fouten’ tegenover de standaardtaal. Dialecten hebben eigen regelmatigheden. Een vorm kan dus perfect systematisch zijn binnen een dialect en tegelijk niet geschikt zijn voor een tekst waarin brede standaardtaal wordt verwacht.\n\n:::warning\nGebruik *dialect*, *accent*, *regiolect* en *slordige uitspraak* niet als synoniemen. Een accent betreft vooral uitspraak; een dialect omvat ook woordenschat en grammatica. Een oordeel als *slordig* beschrijft bovendien een waardering, geen variëteit.\n:::\n\n## Standaardstatus, register en passendheid\n\nBij een taalkeuze spelen minstens drie vragen:\n\n1. **Is de vorm standaardtalig?** Kan hij breed in het publieke domein worden gebruikt?\n2. **Waar is hij gangbaar?** In het hele taalgebied, in één land, in een regio of in een groep?\n3. **Past hij hier?** Sluit hij aan bij de relatie, het medium, de gewenste toon en de kennis van het publiek?\n\nEen vorm kan op vraag 1 een duidelijk ‘ja’ krijgen en toch niet passend zijn. *Derhalve verzoeken wij u onverwijld te reageren* is formeel standaardtalig, maar afstandelijk in een bericht aan een goede vriend. *Stuur je me straks even een appje?* is informeel standaardtalig, maar te los voor sommige officiële besluiten.\n\n| Situatie | Waarschijnlijk doel | Mogelijke keuze |\n|---|---|---|\n| Instructie voor het hele taalgebied | maximale brede begrijpelijkheid | gedeelde standaardvorm of korte uitleg over regionale term |\n| Brief aan een Belgisch publiek | herkenbare institutionele taal | Belgisch-Nederlandse standaardvariant waar passend |\n| Lokale publiekscampagne | nabijheid en identificatie | standaardtaal met zorgvuldig gekozen regionale elementen |\n| Gesprek onder bekenden | solidariteit en snelheid | omgangstaal, regiolect of dialect |\n| Wetenschappelijke publicatie | precisie en controleerbaarheid | vakregister binnen de standaardtaal |\n| Literair personage | stem, plaats en groepsrelatie | onderbouwde, consistente variatie |\n\nPassendheid is geen mechanische formule. Een lokaal woord kan in een landelijke tekst uitleg vereisen, maar in een gemeentelijke campagne juist het helderste woord zijn.\n\n## Stijl verschuiven en van code wisselen\n\nSprekers passen hun taal vaak tijdens één dag of zelfs binnen één gesprek aan. **Stijlverschuiving** is een verandering van register binnen een taal of variëteitscontinuüm. **Codewisseling** wordt meestal gebruikt voor een wissel tussen duidelijk onderscheiden talen of variëteiten. In de praktijk lopen de begrippen soms in elkaar over.\n\n:::example\nTijdens de vergadering zegt een teamleider: *Kunt u toelichten waarop die raming is gebaseerd?*\n\nNa afloop zegt dezelfde persoon tegen een collega: *Weet jij eigenlijk hoe ze aan dat bedrag komen?*\n\nDe inhoudelijke vraag blijft vergelijkbaar, maar aanspreekvorm, syntaxis en woordkeuze veranderen met de situatie.\n:::\n\nEen verschuiving kan verschillende functies hebben:\n\n- afstand verkleinen of juist institutionele afstand markeren;\n- aansluiting bij een groep tonen;\n- een citaat, grap of herinnering een herkenbare stem geven;\n- van vakinhoud naar uitleg voor niet-specialisten gaan;\n- vertrouwelijkheid, irritatie of solidariteit signaleren;\n- een nieuw gespreksonderdeel afbakenen.\n\nNiet elke wisseling is volledig bewust. Een gesprekspartner, onderwerp of emotie kan een variëteit oproepen zonder voorafgaande keuze. Analyseer daarom niet alleen de vorm, maar ook het moment en het interactionele effect.\n\n### Afstemmen zonder iemand na te doen\n\nTaalgebruikers nemen vaak woorden, tempo of aanspreekvormen van elkaar over. Dat kan begrip en verbondenheid bevorderen. Een plotseling overdreven dialect van iemand die het niet beheerst, kan daarentegen neerbuigend of karikaturaal overkomen.\n\n:::tip\nWil je afstand verkleinen, stem dan eerst af op helderheid, aanspreekvorm en mate van formaliteit. Je hoeft daarvoor niet de regionale uitspraak of groepskenmerken van je gesprekspartner te imiteren.\n:::\n\n## Regionale grammatica beschrijven zonder te veroordelen\n\nEen redactioneel label moet precies aangeven wat er aan de hand is:\n\n- **standaardtaal in België** of **standaardtaal in Nederland**: breed publiek gebruik binnen dat deel van het taalgebied;\n- **regionaal**: geografisch beperkt, zonder dat daarmee alle andere eigenschappen vaststaan;\n- **informeel**: vooral passend in ongedwongen situaties;\n- **niet-standaardtalig**: niet algemeen bruikbaar waar standaardtaal verwacht wordt;\n- **verouderd**, **formeel** of **vaktaal**: een tijds-, stijl- of domeinlabel, geen geografisch oordeel.\n\nEen vorm kan meerdere labels tegelijk dragen. Bovendien verandert taal: wat eerst alleen in een groep voorkomt, kan zich verspreiden; een vroegere standaardvorm kan verouderd raken. Naslagwerken beschrijven daarom gebruik en aanvaarding op een bepaald moment, geen onveranderlijke natuurwet.\n\nVergelijk een niet-standaardtalige constructie als *hun hebben dat gedaan*. Die vorm is wijdverbreid in bepaalde Nederlandse spreekcontexten, maar niet algemeen aanvaard voor de standaardtaal. Een redacteur kan hem in een formeel verslag vervangen door *zij hebben dat gedaan*. Daaruit volgt niet dat de oorspronkelijke spreker onsystematisch denkt of minderwaardig Nederlands spreekt.\n\nOok dubbele ontkenning kan binnen een dialect een vaste grammaticale functie hebben. In een standaardtalige parafrase kies je de standaardconstructie; in taalkundige documentatie of een authentiek citaat kan behoud juist noodzakelijk zijn.\n\n## Citeren, transcriberen en parafraseren\n\nBij directe citaten beloof je in beginsel dat de weergegeven woorden van de spreker zijn. Regionale vormen stilzwijgend standaardiseren kan de stem en soms de betekenis veranderen. Toch bestaan er genres waarin een transcript voor leesbaarheid licht wordt genormaliseerd. Maak dan duidelijk welke transcriptieconventie je volgt.\n\n| Doel | Verantwoorde aanpak |\n|---|---|\n| Taalkundig onderzoek | vorm, uitspraak en aarzeling volgens expliciete conventies vastleggen |\n| Journalistiek citaat | betekenis en relevante formulering trouw bewaren; redactionele ingrepen transparant behandelen |\n| Notulen | bijdragen zakelijk samenvatten zonder ze als letterlijke citaten te presenteren |\n| Ondertiteling | inkorten voor leestijd, maar houding en betekenis behouden |\n| Literaire dialoog | een consistente personagestem maken zonder documentaire exactheid te veinzen |\n\nEen parafrase staat niet tussen aanhalingstekens en mag naar standaardtaal worden omgezet, zolang inhoud, modaliteit en houding behouden blijven. Schrijf dus niet:\n\n> De getuige verklaarde letterlijk dat hij niks gezien had.\n\nAls *letterlijk* hier ‘woordelijk’ betekent, botst het met de indirecte parafrase. Kies dan óf een controleerbaar citaat — *De getuige zei: ‘Ik heb niks gezien’* — óf indirecte rede: *De getuige verklaarde dat hij niets had gezien.* Het verschil tussen *niks* en *niets* kan register betreffen; het verschil tussen zekerheid en twijfel mag je nooit als louter stijl wegredigeren.\n\n## Authenticiteit zonder karikatuur\n\nIn fictie, reclame en publiekscampagnes wordt regionale taal vaak ingezet om plaats, intimiteit of identiteit op te roepen. Dat vereist meer dan enkele opvallende spellingen.\n\n### Vermijd talige stereotypering\n\nEen personage alleen dialect laten spreken omdat het ongeschoold, komisch of onbetrouwbaar moet lijken, koppelt taalvariatie aan een sociaal waardeoordeel. Hetzelfde geldt wanneer alle regionale personages sterk fonetisch worden gespeld, terwijl de standaardtalige personages ongemarkeerd en genuanceerd spreken.\n\nVraag bij representatie:\n\n1. Beheers ik deze variëteit voldoende of heb ik deskundige lezers nodig?\n2. Is het taalgebruik intern consistent, of bestaat het uit willekeurige herkenningstekens?\n3. Krijgen sprekers van deze variëteit verschillende rollen en persoonlijkheden?\n4. Dient de gemarkeerde vorm het perspectief, of alleen een snelle grap?\n5. Blijft de tekst toegankelijk voor de bedoelde lezer?\n\nFonetische spelling kan uitspraak zichtbaar maken, maar vergroot ook de leeslast en het risico op karikatuur. Vaak zijn enkele goed onderzochte lexicale of syntactische kenmerken effectiever. Noem een verzonnen dialoog niet ‘authentiek dialect’ als de constructie vooral op indruk berust.\n\n:::warning\nNeem niet op basis van woonplaats, achternaam, beroep of uiterlijk aan welke variëteit iemand spreekt. Regionale en sociale identiteiten zijn meervoudig, en taalkeuzes veranderen per context.\n:::\n\n## Macht, toegang en verantwoordelijkheid\n\nDe standaardtaal geeft toegang tot instellingen en tot een groot publiek. Onderwijs en redactie mogen die toegang ondersteunen. Dat doel rechtvaardigt niet dat iemands thuistaal wordt bespot of uitgewist.\n\nEen professional kan beide doen:\n\n- uitleggen welke vorm in een examen, sollicitatie of openbare tekst verwacht wordt;\n- erkennen dat een andere vorm in een familie-, buurt- of groepscontext functioneel en betekenisvol is;\n- een standaardtalig alternatief aanbieden zonder de spreker als persoon te corrigeren;\n- nagaan of de instelling zelf onnodig ingewikkelde standaardtaal gebruikt;\n- ruimte laten voor lokale stemmen waar brede uniformiteit niet nodig is.\n\nAanpassing is bovendien niet altijd symmetrisch. Wie minder institutionele macht heeft, moet vaak sterker naar de dominante norm opschuiven. Een doelgerichte taalkeuze houdt daarom ook rekening met wie de norm bepaalt en wie de kosten van aanpassing draagt.\n\n## Een beslismodel voor schrijvers en redacteurs\n\n1. **Bepaal het communicatieve doel.** Moet de tekst informeren, instrueren, overtuigen, verbinden of karakteriseren?\n2. **Breng het publiek in kaart.** Welke regio's, leeftijden, vakgebieden en taalervaringen zijn relevant zonder mensen te reduceren tot labels?\n3. **Kies de vereiste reikwijdte.** Is lokale herkenning gewenst of moet de formulering in het hele taalgebied direct begrijpelijk zijn?\n4. **Scheid de dimensies.** Noteer afzonderlijk of een vorm regionaal, informeel, verouderd, vakmatig of niet-standaardtalig is.\n5. **Controleer de stem.** Gaat het om je eigen formulering, een parafrase, een letterlijk citaat of literaire representatie?\n6. **Toets het effect.** Verhoogt de variatie nabijheid en precisie, of leidt ze af en bevestigt ze een stereotype?\n7. **Herlees op consistentie.** Een register mag verschuiven, maar de lezer moet kunnen begrijpen waarom en wanneer.\n\nDoelgericht plaatsen betekent dus niet dat standaardtaal altijd wint. Het betekent dat je de sociale en grammaticale betekenis van elke keuze ziet. Soms biedt de standaardtaal de benodigde reikwijdte; soms draagt omgangstaal de juiste nabijheid; soms bewaart een dialectvorm precies de stem die niet verloren mag gaan.",[1301],{"id":1302,"name":1303,"level":1160,"language":9,"isCompleted":1304,"completionPercentage":1305,"totalExercises":46,"completedExercises":1305},"01a0ba4b-87f1-71ad-848a-94163068f639","Taalvariatie analyseren en doelgericht inzetten",false,0,"2026-09-19T15:31:47+00:00","2026-10-11T12:53:41+00:00",[1309],{"id":1310,"title":1311,"vocabularyListWords":1312,"isPublished":1324},"01a0ba4c-4453-784f-8ec9-2571711bd567","Kernwoorden bij Dialect, omgangstaal en standaardtaal doelgericht plaatsen",[1313,1326,1336,1346,1356,1366,1376,1386,1396,1404,1415,1423,1431,1439,1449,1459,1469,1477,1493,1510,1518,1528,1538,1548,1556,1566,1578,1588,1598,1608,1618,1626,1634],{"id":1314,"vocabularyWord":1315,"displayOrder":11},"01a0ba4c-4453-78cb-8ec9-257171264525",{"id":1316,"word":1317,"frequency":31,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1318,"partsOfSpeech":1319,"audio":1324,"audioUrl":1325},"01a0ba4b-e514-7249-865f-b417678e648d","standaardtaal","tts_f94d6a81c128d727_nl-NL.mp3",[1320],{"id":1321,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52e-73e6-9db1-7eb8e8a586e4","NOUN","",true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_f94d6a81c128d727_nl-NL.mp3",{"id":1327,"vocabularyWord":1328,"displayOrder":16},"01a0ba4c-4453-791b-8ec9-2571718ef03a",{"id":1329,"word":1330,"frequency":31,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1331,"partsOfSpeech":1332,"audio":1324,"audioUrl":1335},"01a0ba4b-e508-7205-8a80-8e6c811eac87","omgangstaal","tts_05f18521984856d3_nl-NL.mp3",[1333],{"id":1334,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52d-70a1-80f5-3db19e203899","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_05f18521984856d3_nl-NL.mp3",{"id":1337,"vocabularyWord":1338,"displayOrder":21},"01a0ba4c-4453-795b-8ec9-2571724a47dd",{"id":1339,"word":1340,"frequency":31,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1341,"partsOfSpeech":1342,"audio":1324,"audioUrl":1345},"01a0ba4b-e4f9-7a93-97e0-503ba5bf9ccb","dialect","tts_51adcf8d7c81c59b_nl-NL.mp3",[1343],{"id":1344,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52b-79ae-9532-d2b1f0dbd356","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_51adcf8d7c81c59b_nl-NL.mp3",{"id":1347,"vocabularyWord":1348,"displayOrder":36},"01a0ba4c-4453-7a2b-8ec9-2571749c2f7e",{"id":1349,"word":1350,"frequency":11,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1351,"partsOfSpeech":1352,"audio":1324,"audioUrl":1355},"01a0ba4b-e4ff-79df-9348-8e11446b3b8f","groepstaal","tts_73639460c644151c_nl-NL.mp3",[1353],{"id":1354,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52c-72f9-ae79-566f611d3acc","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_73639460c644151c_nl-NL.mp3",{"id":1357,"vocabularyWord":1358,"displayOrder":41},"01a0ba4c-4453-7a67-8ec9-25717529e84b",{"id":1359,"word":1360,"frequency":31,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1361,"partsOfSpeech":1362,"audio":1324,"audioUrl":1365},"01a0ba4b-e50f-7f14-9558-96af4eb95dd7","register","tts_7dc60978512f83b1_nl-NL.mp3",[1363],{"id":1364,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52d-7ccd-80f5-3db1a45b662b","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_7dc60978512f83b1_nl-NL.mp3",{"id":1367,"vocabularyWord":1368,"displayOrder":46},"01a0ba4c-4453-7aa7-8ec9-2571753d2879",{"id":1369,"word":1370,"frequency":41,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1371,"partsOfSpeech":1372,"audio":1324,"audioUrl":1375},"01a0ba4b-e4ee-7bc0-be09-c342be9f0317","accent","tts_2dae90b6a778e326_nl-NL.mp3",[1373],{"id":1374,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52a-7969-9aec-2be99bc9162e","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_2dae90b6a778e326_nl-NL.mp3",{"id":1377,"vocabularyWord":1378,"displayOrder":51},"01a0ba4c-4453-7ae7-8ec9-257175aa3e88",{"id":1379,"word":1380,"frequency":41,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1381,"partsOfSpeech":1382,"audio":1324,"audioUrl":1385},"01a0ba4b-e51a-7a17-9e36-d55018fcae7e","variëteit","tts_d08c1a3ff72787e5_nl-NL.mp3",[1383],{"id":1384,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52e-7db2-9db1-7eb8ecc1f7d9","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d08c1a3ff72787e5_nl-NL.mp3",{"id":1387,"vocabularyWord":1388,"displayOrder":56},"01a0ba4c-4453-7b23-8ec9-257176a1da4a",{"id":1389,"word":1390,"frequency":11,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1391,"partsOfSpeech":1392,"audio":1324,"audioUrl":1395},"01a0ba4b-e510-7a86-9634-fe98ec1dc79f","repertoire","tts_4fc6d03c52bbd67d_nl-NL.mp3",[1393],{"id":1394,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52d-7de5-80f5-3db1a4f341af","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_4fc6d03c52bbd67d_nl-NL.mp3",{"id":1397,"vocabularyWord":1398,"displayOrder":71},"01a0ba4c-4453-7bdf-8ec9-257178b06bbf",{"id":1399,"word":1400,"frequency":11,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1401,"partsOfSpeech":1402,"audio":1324,"audioUrl":1403},"01a0ba4b-e193-7ac5-ac56-065b939c1f2a","taalgebied","tts_3f76a755e01c65a3_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_3f76a755e01c65a3_nl-NL.mp3",{"id":1405,"vocabularyWord":1406,"displayOrder":76},"01a0ba4c-4453-7c1b-8ec9-2571791b89fb",{"id":1407,"word":1408,"frequency":11,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1409,"partsOfSpeech":1410,"audio":1324,"audioUrl":1414},"01a0ba4b-e514-7e91-865f-b41768203461","standaardtalig","tts_c40bfb74ec041ffb_nl-NL.mp3",[1411],{"id":1412,"partOfSpeech":1413,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52e-74fe-9db1-7eb8e9328ec4","ADJECTIVE","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c40bfb74ec041ffb_nl-NL.mp3",{"id":1416,"vocabularyWord":1417,"displayOrder":81},"01a0ba4c-4453-7c57-8ec9-257179a255ba",{"id":1418,"word":1419,"frequency":11,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1420,"partsOfSpeech":1421,"audio":1324,"audioUrl":1422},"01a0ba4b-e312-7cac-8bfd-9ca3348b4135","niet-standaardtalig","tts_9b6f5daf04a52dc6_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_9b6f5daf04a52dc6_nl-NL.mp3",{"id":1424,"vocabularyWord":1425,"displayOrder":86},"01a0ba4c-4453-7c93-8ec9-257179c5bf0f",{"id":1426,"word":1427,"frequency":41,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1428,"partsOfSpeech":1429,"audio":1324,"audioUrl":1430},"01a0ba4b-d86e-7dd4-b6d5-2a5641d195da","formeel","tts_3e851b79e4f29997_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_3e851b79e4f29997_nl-NL.mp3",{"id":1432,"vocabularyWord":1433,"displayOrder":91},"01a0ba4c-4453-7cd3-8ec9-257179d95a37",{"id":1434,"word":1435,"frequency":41,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1436,"partsOfSpeech":1437,"audio":1324,"audioUrl":1438},"01a0ba4b-d8ed-7244-819b-6af9c95e2828","informeel","tts_3601cc24835e75e9_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_3601cc24835e75e9_nl-NL.mp3",{"id":1440,"vocabularyWord":1441,"displayOrder":96},"01a0ba4c-4453-7d0f-8ec9-25717a19c87f",{"id":1442,"word":1443,"frequency":36,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1444,"partsOfSpeech":1445,"audio":1324,"audioUrl":1448},"01a0ba4b-e50f-7304-9558-96af4e2a3365","regionaal","tts_0f1dec59f7b6a3e0_nl-NL.mp3",[1446],{"id":1447,"partOfSpeech":1413,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52d-7bb9-80f5-3db1a35f37e5","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_0f1dec59f7b6a3e0_nl-NL.mp3",{"id":1450,"vocabularyWord":1451,"displayOrder":101},"01a0ba4c-4453-7d4f-8ec9-25717aa15567",{"id":1452,"word":1453,"frequency":36,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1454,"partsOfSpeech":1455,"audio":1324,"audioUrl":1458},"01a0ba4b-e51c-7b67-b263-efe8ff34a3d1","verouderd","tts_48bd8e224d02c02d_nl-NL.mp3",[1456],{"id":1457,"partOfSpeech":1413,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52f-7162-b8a0-7c155d2463d9","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_48bd8e224d02c02d_nl-NL.mp3",{"id":1460,"vocabularyWord":1461,"displayOrder":106},"01a0ba4c-4453-7d8b-8ec9-25717b5020a7",{"id":1462,"word":1463,"frequency":16,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1464,"partsOfSpeech":1465,"audio":1324,"audioUrl":1468},"01a0ba4b-e519-7f06-9220-ac6e987bf6ef","vaktaal","tts_dfdfcd7456402134_nl-NL.mp3",[1466],{"id":1467,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52e-7c9a-9db1-7eb8ebf047dd","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_dfdfcd7456402134_nl-NL.mp3",{"id":1470,"vocabularyWord":1471,"displayOrder":111},"01a0ba4c-4453-7dc7-8ec9-25717bf960d3",{"id":1472,"word":1473,"frequency":16,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1474,"partsOfSpeech":1475,"audio":1324,"audioUrl":1476},"01a0ba4b-e2fb-74b0-a586-7f7f26c2d43f","passendheid","tts_55dc1615f010f9dc_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_55dc1615f010f9dc_nl-NL.mp3",{"id":1478,"vocabularyWord":1479,"displayOrder":116},"01a0ba4c-4453-7e07-8ec9-25717cdb975a",{"id":1480,"word":1481,"frequency":36,"level":1160,"language":9,"audioFilePath":1482,"partsOfSpeech":1483,"audio":1324,"audioUrl":1492},"01a0ba4b-e49d-733c-b036-ca28d9bb049f","reikwijdte","tts_de28590446b15fb0_nl-NL.mp3",[1484,1488],{"id":1485,"partOfSpeech":1322,"definition":1486,"exampleSentences":1487,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e4b4-78e2-a168-16497688ac4d","(de; reikwijdten) gebied, groep of soort gevallen waarop een regel, begrip, onderzoek of invloed betrekking heeft.","Het hof verduidelijkte de reikwijdte van het recht op vrije meningsuiting.",{"id":1489,"partOfSpeech":1322,"definition":1490,"exampleSentences":1491,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-e4b4-792a-a168-16497694a054","(de; reikwijdten) maximale afstand die een voertuig, signaal of wapen kan bereiken.","Door de grotere batterij is de reikwijdte van het voertuig aanzienlijk toegenomen.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_de28590446b15fb0_nl-NL.mp3",{"id":1494,"vocabularyWord":1495,"displayOrder":131},"01a0ba4c-4453-7ebf-8ec9-25717e7b2ee8",{"id":1496,"word":1497,"frequency":46,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1498,"partsOfSpeech":1499,"audio":1324,"audioUrl":1509},"01a0ba4b-e054-7479-bc45-a3ce95f96527","afstemmen","tts_f66dacedfb2f8081_nl-NL.mp3",[1500,1505],{"id":1501,"partOfSpeech":1502,"definition":1503,"exampleSentences":1504,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e08a-7498-8d15-a7213a7aec1b","VERB","Plannen, handelingen of middelen zo op elkaar aanpassen dat ze goed samenwerken.","De drie organisaties stemmen hun hulpverlening nauw op elkaar af.",{"id":1506,"partOfSpeech":1502,"definition":1507,"exampleSentences":1508,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-e08a-74e0-8d15-a7213b3c16fc","Een apparaat of instelling precies aanpassen aan het gewenste signaal of doel.","De technicus stemde de meetapparatuur af op zeer zwakke signalen.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_f66dacedfb2f8081_nl-NL.mp3",{"id":1511,"vocabularyWord":1512,"displayOrder":136},"01a0ba4c-4453-7f07-8ec9-25717eb00186",{"id":1513,"word":1514,"frequency":41,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1515,"partsOfSpeech":1516,"audio":1324,"audioUrl":1517},"01a0ba4b-e3a9-76f8-a1e9-da71b7c6198d","imiteren","tts_fa533d966055d116_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_fa533d966055d116_nl-NL.mp3",{"id":1519,"vocabularyWord":1520,"displayOrder":141},"01a0ba4c-4453-7f43-8ec9-25717ef8bb26",{"id":1521,"word":1522,"frequency":41,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1523,"partsOfSpeech":1524,"audio":1324,"audioUrl":1527},"01a0ba4b-dfd6-711a-9b5a-78ccb08fe9b1","citaat","tts_d66942026489e0c5_nl-NL.mp3",[1525],{"id":1526,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfea-756b-8e07-3fb48afb7bd4","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d66942026489e0c5_nl-NL.mp3",{"id":1529,"vocabularyWord":1530,"displayOrder":146},"01a0ba4c-4453-7f83-8ec9-25717f322fcb",{"id":1531,"word":1532,"frequency":31,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1533,"partsOfSpeech":1534,"audio":1324,"audioUrl":1537},"01a0ba4b-e4f6-7098-81c6-7a6cddc50a20","citeren","tts_60da9e49b64810b2_nl-NL.mp3",[1535],{"id":1536,"partOfSpeech":1502,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52b-7412-9532-d2b1ed598d01","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_60da9e49b64810b2_nl-NL.mp3",{"id":1539,"vocabularyWord":1540,"displayOrder":151},"01a0ba4c-4454-7021-80c8-06f188049b91",{"id":1541,"word":1542,"frequency":16,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1543,"partsOfSpeech":1544,"audio":1324,"audioUrl":1547},"01a0ba4b-e517-71bb-8bc5-2fffca9d42ce","transcriberen","tts_7b712a7153fc6798_nl-NL.mp3",[1545],{"id":1546,"partOfSpeech":1502,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52e-783e-9db1-7eb8e9f7ccad","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_7b712a7153fc6798_nl-NL.mp3",{"id":1549,"vocabularyWord":1550,"displayOrder":156},"01a0ba4c-4454-7061-80c8-06f188862abd",{"id":1551,"word":1552,"frequency":16,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1553,"partsOfSpeech":1554,"audio":1324,"audioUrl":1555},"01a0ba4b-e373-7b68-bece-81eb1e03372c","transcript","tts_41e6fcbbc566ffee_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_41e6fcbbc566ffee_nl-NL.mp3",{"id":1557,"vocabularyWord":1558,"displayOrder":161},"01a0ba4c-4454-709d-80c8-06f18938c206",{"id":1559,"word":1560,"frequency":16,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1561,"partsOfSpeech":1562,"audio":1324,"audioUrl":1565},"01a0ba4b-e50a-7413-8ee6-2aadacf1cec0","parafrase","tts_616222256bd62592_nl-NL.mp3",[1563],{"id":1564,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52d-7401-80f5-3db1a057fe8b","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_616222256bd62592_nl-NL.mp3",{"id":1567,"vocabularyWord":1568,"displayOrder":166},"01a0ba4c-4454-70e1-80c8-06f189caa63e",{"id":1569,"word":1570,"frequency":36,"level":1160,"language":9,"audioFilePath":1571,"partsOfSpeech":1572,"audio":1324,"audioUrl":1577},"01a0ba4b-e490-74ff-bcdc-57eb45005111","parafraseren","tts_fcb03599a252954f_nl-NL.mp3",[1573],{"id":1574,"partOfSpeech":1502,"definition":1575,"exampleSentences":1576,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e4b3-753b-bf68-6874e5544297","De inhoud van een uitspraak of tekst in andere woorden weergeven zonder de kernbetekenis te veranderen.","De promovendus parafraseert de bron nauwkeurig en vermeldt vervolgens de verwijzing.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_fcb03599a252954f_nl-NL.mp3",{"id":1579,"vocabularyWord":1580,"displayOrder":171},"01a0ba4c-4454-711d-80c8-06f189fac13d",{"id":1581,"word":1582,"frequency":31,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1583,"partsOfSpeech":1584,"audio":1324,"audioUrl":1587},"01a0ba4b-e504-7aed-b03c-7970ac9333d5","karikatuur","tts_c17fc134771f1910_nl-NL.mp3",[1585],{"id":1586,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52c-7ad1-ae79-566f64fe21f6","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c17fc134771f1910_nl-NL.mp3",{"id":1589,"vocabularyWord":1590,"displayOrder":176},"01a0ba4c-4454-7159-80c8-06f18aa3ad17",{"id":1591,"word":1592,"frequency":11,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1593,"partsOfSpeech":1594,"audio":1324,"audioUrl":1597},"01a0ba4b-e515-7a32-8c2d-05d21334e494","stereotypering","tts_37c3b7906a7afc3a_nl-NL.mp3",[1595],{"id":1596,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52e-7616-9db1-7eb8e9b066eb","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_37c3b7906a7afc3a_nl-NL.mp3",{"id":1599,"vocabularyWord":1600,"displayOrder":181},"01a0ba4c-4454-7195-80c8-06f18aca5f6f",{"id":1601,"word":1602,"frequency":16,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1603,"partsOfSpeech":1604,"audio":1324,"audioUrl":1607},"01a0ba4b-e4f1-73bd-bc85-157eb3161460","authenticiteit","tts_33d9415061f190a4_nl-NL.mp3",[1605],{"id":1606,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52a-7cf1-9aec-2be99c0b576f","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_33d9415061f190a4_nl-NL.mp3",{"id":1609,"vocabularyWord":1610,"displayOrder":186},"01a0ba4c-4454-71d5-80c8-06f18bacbac3",{"id":1611,"word":1612,"frequency":16,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1613,"partsOfSpeech":1614,"audio":1324,"audioUrl":1617},"01a0ba4b-e511-75d6-a1f0-81f5e5081833","representatie","tts_6423723f860fb5ad_nl-NL.mp3",[1615],{"id":1616,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52d-7efd-80f5-3db1a54cfe59","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_6423723f860fb5ad_nl-NL.mp3",{"id":1619,"vocabularyWord":1620,"displayOrder":191},"01a0ba4c-4454-7211-80c8-06f18c439cab",{"id":1621,"word":1622,"frequency":11,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1623,"partsOfSpeech":1624,"audio":1324,"audioUrl":1625},"01a0ba4b-e357-7a09-9fdc-b51b9c297a49","fonetisch","tts_def3e7b0e38a452b_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_def3e7b0e38a452b_nl-NL.mp3",{"id":1627,"vocabularyWord":1628,"displayOrder":196},"01a0ba4c-4454-724d-80c8-06f18ca51ebf",{"id":1629,"word":1630,"frequency":31,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1631,"partsOfSpeech":1632,"audio":1324,"audioUrl":1633},"01a0ba4b-e39d-737b-aa47-0172d267c24d","thuistaal","tts_296ade3f0e3e3a78_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_296ade3f0e3e3a78_nl-NL.mp3",{"id":1635,"vocabularyWord":1636,"displayOrder":201},"01a0ba4c-4454-728d-80c8-06f18d65c13e",{"id":1637,"word":1638,"frequency":46,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1639,"partsOfSpeech":1640,"audio":1324,"audioUrl":1645},"01a0ba4b-e1c9-7118-a22e-d055a350ea84","norm","tts_ecd7b88f143cd5fd_nl-NL.mp3",[1641],{"id":1642,"partOfSpeech":1322,"definition":1643,"exampleSentences":1644,"isPrimary":1324,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e1fd-70ab-a85f-a16a54071a20","(de; normen) afgesproken of algemeen aanvaarde regel of maatstaf voor gedrag, kwaliteit of prestaties.","De uitstoot van deze fabriek blijft ruim boven de wettelijke norm.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_ecd7b88f143cd5fd_nl-NL.mp3",{"name":1303,"slug":1647,"language":9},"taalvariatie-analyseren-en-doelgericht-inzetten-c2",[],{"id":1302,"name":1303,"slug":1647,"language":9,"level":1160,"introduction":1650,"lessonCount":26,"totalExercises":46,"objectives":1651,"prerequisites":1656,"lessons":1659},"Geavanceerd taalbewustzijn vraagt dat je variatie beschrijft zonder haar meteen te rangschikken. Je analyseert uitspraak en grammatica in hun geografische en sociale context en gebruikt dat inzicht om stemmen authentiek, passend en niet-stereotiep te plaatsen.",[1652,1653,1654,1655],"Uitspraakvariatie op afzonderlijke kenmerken analyseren zonder overhaaste herkomstclaims.","Werkwoordvolgorde en andere morfosyntactische varianten naar regio, frequentie en standaardstatus beoordelen.","Stijlverschuiving en codewisseling vanuit publiek, doel en sociale verhouding verklaren.","Regionale taal in citaten en redactie authentiek behandelen zonder karikatuur of normverwarring.",[1657,1658],"Je kunt Nederlands-Nederlandse en Belgisch-Nederlandse standaardvariatie beschrijven.","Je herkent register, dialect, omgangstaal en standaardtaal als verschillende maar overlappende dimensies.",[1660,1671,1681,1691],{"id":1157,"contentId":1661,"slug":1159,"title":1158,"level":1160,"summary":1662,"order":11,"exercises":1663},"pg_d18b004f-bbcc-4254-8573-762dfaf92c32","Beschrijf regionale uitspraakkenmerken nauwkeurig en trek pas daarna voorzichtige conclusies over herkomst, stijl en identiteit.",[1664,1668],{"id":1665,"title":1666,"order":1305,"type":1667},"01a0ba4b-b8a2-71a6-8000-e8682e720dc2","Uitspraakvariatie: kenmerken en patronen","word_select",{"id":1669,"title":1670,"order":11,"type":1667},"01a0ba4b-b8b6-7079-87c9-6e547395bf6c","Van waarneming naar verantwoorde interpretatie",{"id":1213,"contentId":1672,"slug":1215,"title":1214,"level":1160,"summary":1673,"order":16,"exercises":1674},"pg_6ae4e539-96c6-4d63-b8c8-3add693a5d10","Vergelijk Nederlandse en Belgische voorkeuren in werkwoordclusters zonder toegestane volgordevariatie tot één nationale regel te reduceren.",[1675,1678],{"id":1676,"title":1677,"order":1305,"type":1667},"01a0ba4b-c582-7d30-94e1-4598f10388fd","Varianten herkennen zonder voorkeuren tot regels te maken",{"id":1679,"title":1680,"order":11,"type":1667},"01a0ba4b-c59c-7640-bd62-b7d4d3efc1de","Constructies beoordelen en zorgvuldig redigeren",{"id":1288,"contentId":1682,"slug":1290,"title":1289,"level":1160,"summary":1683,"order":21,"exercises":1684},"pg_7f430c85-61f9-4b78-8634-22593d1e17f5","Beoordeel morfosyntactische varianten op betekenis, verspreiding, standaardstatus en register in Nederland en Nederlandstalig België.",[1685,1688],{"id":1686,"title":1687,"order":1305,"type":1667},"01a0ba4b-b1d8-7cb7-8ecf-379d247dd1c6","Constructies vergelijken: vorm, betekenis en status",{"id":1689,"title":1690,"order":11,"type":1667},"01a0ba4b-b1f5-7608-8b6a-c91c23d4051a","Taaladvies en redactie zonder nationale vooroordelen",{"id":1293,"contentId":1692,"slug":1295,"title":1294,"level":1160,"summary":1693,"order":26,"exercises":1694},"pg_751de5d8-82b9-48c4-8a81-5a6ad8c779b7","Kies bewust tussen dialect, regiolect, omgangstaal en standaardtaal met respect voor publiek, authenticiteit en sociale betekenis.",[1695,1698],{"id":1696,"title":1697,"order":1305,"type":1667},"01a0ba4b-9d3e-78cf-aac0-5cd117dcf73d","Variëteiten en taalkeuzes nauwkeurig analyseren",{"id":1699,"title":1700,"order":11,"type":1667},"01a0ba4b-9d54-7f76-a88b-923f1d15bd74","Redigeren met behoud van stem en betekenis",[1702,1708],{"@id":1703,"@type":1704,"id":1696,"grammarPage":1705,"title":1697,"instructions":1706,"displayOrder":1305,"type":1667,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":1304,"ogImageUrl":1707},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-9d3e-78cf-aac0-5cd117dcf73d","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0ba4b-8983-76d8-a278-981528f599d4","Kies de aanvulling die de beschreven taalkeuze nauwkeurig verklaart. Houd standaardstatus, verspreiding en register uit elkaar.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_90a9c820-bcdd-4170-8a20-74d2f4cdb578_hero.webp?v=1789831912",{"@id":1709,"@type":1704,"id":1699,"grammarPage":1705,"title":1700,"instructions":1710,"displayOrder":11,"type":1667,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":1304,"ogImageUrl":1711},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-9d54-7f76-a88b-923f1d15bd74","Kies de redactionele beslissing of analyse die past bij het expliciete doel. Bewaak betekenis, brontrouw en respect voor taalvariatie.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_63d6151f-c339-419e-b075-0386d6f6043b_hero.webp?v=1789831912",{"id":1696,"grammarPage":1705,"title":1697,"instructions":1706,"seoTitle":1713,"seoDescription":1714,"displayOrder":1305,"type":1667,"questions":1715,"ogImageUrl":1707},"Dialect en standaardtaal: taalkeuzes analyseren","Kies de aanvulling die een taalkeuze nauwkeurig verklaart en houd standaardstatus, regionale spreiding en register uit elkaar, zoals bij Surinaams.",[1716],{"id":1717,"sentenceTemplate":1718,"displayOrder":1305,"explanation":1719,"exampleSentence":1720,"blanks":1721},"01a0ba4b-9d3e-7ba3-aac0-5cd119daa5ef","Een spreker gebruikt thuis dialect en vraagt tijdens een openbare hoorzitting: “Kunt u dat besluit toelichten?” Een verslaggever noemt deze wisseling een teken van registergevoeligheid. Dat label betreft hier __1__.","Registergevoeligheid betreft de afstemming op doel, publiek en relatie. Codewisseling kan daarbij een middel zijn, maar de structurele afstand tussen codes is niet wat dit label benoemt. Ook regionale verspreiding is een andere dimensie.","Een arts formuleert een onderzoeksverslag anders dan een bericht aan haar broer.",[1722],{"id":1723,"blankNumber":11,"options":1724},"01a0ba4b-9d3e-7b1f-aac0-5cd119c40ec9",[1725,1728,1731],{"id":1726,"optionText":1727,"isCorrect":1304,"displayOrder":1305},"01a0ba4b-9d3e-7a37-aac0-5cd11814f52a","de verspreiding van lokale vormen over een ruimere streek",{"id":1729,"optionText":1730,"isCorrect":1324,"displayOrder":11},"01a0ba4b-9d3e-7a93-aac0-5cd118b6bc07","de afstemming van taalgebruik op de gesprekssituatie",{"id":1732,"optionText":1733,"isCorrect":1304,"displayOrder":16},"01a0ba4b-9d3e-7adb-aac0-5cd119076297","de structurele afstand tussen twee onderscheiden taalcodes",{"html":1735,"toc":1736},"\u003Ch2 id=\"variatie-is-een-repertoire-geen-ranglijst\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Variatie is een repertoire, geen ranglijst\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Nederlandstaligen gebruiken niet in elke situatie hetzelfde Nederlands. Een gesprek met een buur, een sollicitatiebrief, een raadsvergadering en een roman vragen om andere keuzes. Die flexibiliteit is geen teken van gebrekkige beheersing, maar van \u003Cstrong>registergevoeligheid\u003C\u002Fstrong>: een taalgebruiker kiest uit een repertoire wat bij het doel, het publiek en de relatie past.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>De \u003Cstrong>standaardtaal\u003C\u002Fstrong> is de variëteit die breed bruikbaar is in het publieke domein en in contacten buiten de vertrouwde omgeving. Dat maakt haar belangrijk in bestuur, rechtspraak, onderwijs, media en bedrijfsleven. Het betekent niet dat de standaardtaal taalkundig rijker, logischer of menselijk waardevoller is dan een dialect.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Het Nederlands is \u003Cstrong>pluricentrisch\u003C\u002Fstrong>. De standaardtaal kent onder meer Nederlandse, Belgische, Surinaamse en Caribische variatie. \u003Cem>Pinpas\u003C\u002Fem> is bijvoorbeeld standaardtaal in Nederland en \u003Cem>bankkaart\u003C\u002Fem> standaardtaal in België. Geografisch beperkt betekent dus niet automatisch niet-standaardtalig.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"de-begrippen-zorgvuldig-onderscheiden\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>De begrippen zorgvuldig onderscheiden\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>De grenzen tussen variëteiten zijn niet altijd scherp. Een spreker kan zich geleidelijk bewegen tussen sterk lokaal en breed standaardtalig Nederlands.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Begrip\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Werkbare omschrijving\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Mogelijke gebruikssituatie\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Standaardtaal\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Nederlands dat breed bruikbaar is in het openbare leven\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>nieuwsbericht, beleidsbrief, landelijk examen\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Omgangstaal\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>informeel taalgebruik in alledaagse contacten\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>gesprek met collega's, familie-appgroep\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Dialect\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>lokaal verankerde variëteit met eigen uitspraak, woordenschat en grammatica\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>gesprek binnen een lokale gemeenschap\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Regiolect\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>taalgebruik dat ruimer regionaal herkenbaar is en vaak dichter bij de standaardtaal staat dan een lokaal dialect\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>regionaal gesprek of programma\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Sociolect of groepstaal\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>variëteit die samenhangt met een sociale groep, beroep of gemeenschap\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>vakgemeenschap, jongerengroep\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Register\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>keuzes die passen bij doel, medium, onderwerp en verhouding tussen deelnemers\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>formeel advies tegenover informeel overleg\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Omgangstaal\u003C\u002Fstrong> is niet hetzelfde als \u003Cstrong>niet-standaardtaal\u003C\u002Fstrong>. Een zin als \u003Cem>Weet jij wanneer de bus gaat?\u003C\u002Fem> is informeel én standaardtalig. Omgekeerd kan een plechtig klinkende regionale constructie buiten de standaardtaal vallen. Formaliteit en standaardstatus zijn verschillende dimensies.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Een dialect is evenmin een verzameling ‘fouten’ tegenover de standaardtaal. Dialecten hebben eigen regelmatigheden. Een vorm kan dus perfect systematisch zijn binnen een dialect en tegelijk niet geschikt zijn voor een tekst waarin brede standaardtaal wordt verwacht.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Gebruik \u003Cem>dialect\u003C\u002Fem>, \u003Cem>accent\u003C\u002Fem>, \u003Cem>regiolect\u003C\u002Fem> en \u003Cem>slordige uitspraak\u003C\u002Fem> niet als synoniemen. Een accent betreft vooral uitspraak; een dialect omvat ook woordenschat en grammatica. Een oordeel als \u003Cem>slordig\u003C\u002Fem> beschrijft bovendien een waardering, geen variëteit.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"standaardstatus-register-en-passendheid\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Standaardstatus, register en passendheid\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bij een taalkeuze spelen minstens drie vragen:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Is de vorm standaardtalig?\u003C\u002Fstrong> Kan hij breed in het publieke domein worden gebruikt?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Waar is hij gangbaar?\u003C\u002Fstrong> In het hele taalgebied, in één land, in een regio of in een groep?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Past hij hier?\u003C\u002Fstrong> Sluit hij aan bij de relatie, het medium, de gewenste toon en de kennis van het publiek?\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Een vorm kan op vraag 1 een duidelijk ‘ja’ krijgen en toch niet passend zijn. \u003Cem>Derhalve verzoeken wij u onverwijld te reageren\u003C\u002Fem> is formeel standaardtalig, maar afstandelijk in een bericht aan een goede vriend. \u003Cem>Stuur je me straks even een appje?\u003C\u002Fem> is informeel standaardtalig, maar te los voor sommige officiële besluiten.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Situatie\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Waarschijnlijk doel\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Mogelijke keuze\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Instructie voor het hele taalgebied\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>maximale brede begrijpelijkheid\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>gedeelde standaardvorm of korte uitleg over regionale term\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Brief aan een Belgisch publiek\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>herkenbare institutionele taal\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Belgisch-Nederlandse standaardvariant waar passend\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Lokale publiekscampagne\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>nabijheid en identificatie\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>standaardtaal met zorgvuldig gekozen regionale elementen\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Gesprek onder bekenden\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>solidariteit en snelheid\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>omgangstaal, regiolect of dialect\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Wetenschappelijke publicatie\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>precisie en controleerbaarheid\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>vakregister binnen de standaardtaal\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Literair personage\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>stem, plaats en groepsrelatie\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>onderbouwde, consistente variatie\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Passendheid is geen mechanische formule. Een lokaal woord kan in een landelijke tekst uitleg vereisen, maar in een gemeentelijke campagne juist het helderste woord zijn.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"stijl-verschuiven-en-van-code-wisselen\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Stijl verschuiven en van code wisselen\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Sprekers passen hun taal vaak tijdens één dag of zelfs binnen één gesprek aan. \u003Cstrong>Stijlverschuiving\u003C\u002Fstrong> is een verandering van register binnen een taal of variëteitscontinuüm. \u003Cstrong>Codewisseling\u003C\u002Fstrong> wordt meestal gebruikt voor een wissel tussen duidelijk onderscheiden talen of variëteiten. In de praktijk lopen de begrippen soms in elkaar over.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Tijdens de vergadering zegt een teamleider: \u003Cem>Kunt u toelichten waarop die raming is gebaseerd?\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Na afloop zegt dezelfde persoon tegen een collega: \u003Cem>Weet jij eigenlijk hoe ze aan dat bedrag komen?\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>De inhoudelijke vraag blijft vergelijkbaar, maar aanspreekvorm, syntaxis en woordkeuze veranderen met de situatie.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Een verschuiving kan verschillende functies hebben:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>afstand verkleinen of juist institutionele afstand markeren;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>aansluiting bij een groep tonen;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>een citaat, grap of herinnering een herkenbare stem geven;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>van vakinhoud naar uitleg voor niet-specialisten gaan;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>vertrouwelijkheid, irritatie of solidariteit signaleren;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>een nieuw gespreksonderdeel afbakenen.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Niet elke wisseling is volledig bewust. Een gesprekspartner, onderwerp of emotie kan een variëteit oproepen zonder voorafgaande keuze. Analyseer daarom niet alleen de vorm, maar ook het moment en het interactionele effect.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"afstemmen-zonder-iemand-na-te-doen\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.1\u003C\u002Fspan>Afstemmen zonder iemand na te doen\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Taalgebruikers nemen vaak woorden, tempo of aanspreekvormen van elkaar over. Dat kan begrip en verbondenheid bevorderen. Een plotseling overdreven dialect van iemand die het niet beheerst, kan daarentegen neerbuigend of karikaturaal overkomen.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Wil je afstand verkleinen, stem dan eerst af op helderheid, aanspreekvorm en mate van formaliteit. Je hoeft daarvoor niet de regionale uitspraak of groepskenmerken van je gesprekspartner te imiteren.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"regionale-grammatica-beschrijven-zonder-te-veroordelen\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Regionale grammatica beschrijven zonder te veroordelen\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Een redactioneel label moet precies aangeven wat er aan de hand is:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>standaardtaal in België\u003C\u002Fstrong> of \u003Cstrong>standaardtaal in Nederland\u003C\u002Fstrong>: breed publiek gebruik binnen dat deel van het taalgebied;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>regionaal\u003C\u002Fstrong>: geografisch beperkt, zonder dat daarmee alle andere eigenschappen vaststaan;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>informeel\u003C\u002Fstrong>: vooral passend in ongedwongen situaties;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>niet-standaardtalig\u003C\u002Fstrong>: niet algemeen bruikbaar waar standaardtaal verwacht wordt;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>verouderd\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>formeel\u003C\u002Fstrong> of \u003Cstrong>vaktaal\u003C\u002Fstrong>: een tijds-, stijl- of domeinlabel, geen geografisch oordeel.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Een vorm kan meerdere labels tegelijk dragen. Bovendien verandert taal: wat eerst alleen in een groep voorkomt, kan zich verspreiden; een vroegere standaardvorm kan verouderd raken. Naslagwerken beschrijven daarom gebruik en aanvaarding op een bepaald moment, geen onveranderlijke natuurwet.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Vergelijk een niet-standaardtalige constructie als \u003Cem>hun hebben dat gedaan\u003C\u002Fem>. Die vorm is wijdverbreid in bepaalde Nederlandse spreekcontexten, maar niet algemeen aanvaard voor de standaardtaal. Een redacteur kan hem in een formeel verslag vervangen door \u003Cem>zij hebben dat gedaan\u003C\u002Fem>. Daaruit volgt niet dat de oorspronkelijke spreker onsystematisch denkt of minderwaardig Nederlands spreekt.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ook dubbele ontkenning kan binnen een dialect een vaste grammaticale functie hebben. In een standaardtalige parafrase kies je de standaardconstructie; in taalkundige documentatie of een authentiek citaat kan behoud juist noodzakelijk zijn.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"citeren-transcriberen-en-parafraseren\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Citeren, transcriberen en parafraseren\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bij directe citaten beloof je in beginsel dat de weergegeven woorden van de spreker zijn. Regionale vormen stilzwijgend standaardiseren kan de stem en soms de betekenis veranderen. Toch bestaan er genres waarin een transcript voor leesbaarheid licht wordt genormaliseerd. Maak dan duidelijk welke transcriptieconventie je volgt.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Doel\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Verantwoorde aanpak\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Taalkundig onderzoek\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>vorm, uitspraak en aarzeling volgens expliciete conventies vastleggen\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Journalistiek citaat\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>betekenis en relevante formulering trouw bewaren; redactionele ingrepen transparant behandelen\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Notulen\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>bijdragen zakelijk samenvatten zonder ze als letterlijke citaten te presenteren\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ondertiteling\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>inkorten voor leestijd, maar houding en betekenis behouden\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Literaire dialoog\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>een consistente personagestem maken zonder documentaire exactheid te veinzen\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Een parafrase staat niet tussen aanhalingstekens en mag naar standaardtaal worden omgezet, zolang inhoud, modaliteit en houding behouden blijven. Schrijf dus niet:\u003C\u002Fp>\n\u003Cblockquote>\n\u003Cp>De getuige verklaarde letterlijk dat hij niks gezien had.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fblockquote>\n\u003Cp>Als \u003Cem>letterlijk\u003C\u002Fem> hier ‘woordelijk’ betekent, botst het met de indirecte parafrase. Kies dan óf een controleerbaar citaat — \u003Cem>De getuige zei: ‘Ik heb niks gezien’\u003C\u002Fem> — óf indirecte rede: \u003Cem>De getuige verklaarde dat hij niets had gezien.\u003C\u002Fem> Het verschil tussen \u003Cem>niks\u003C\u002Fem> en \u003Cem>niets\u003C\u002Fem> kan register betreffen; het verschil tussen zekerheid en twijfel mag je nooit als louter stijl wegredigeren.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"authenticiteit-zonder-karikatuur\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">7.\u003C\u002Fspan>Authenticiteit zonder karikatuur\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>In fictie, reclame en publiekscampagnes wordt regionale taal vaak ingezet om plaats, intimiteit of identiteit op te roepen. Dat vereist meer dan enkele opvallende spellingen.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"vermijd-talige-stereotypering\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">7.1\u003C\u002Fspan>Vermijd talige stereotypering\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Een personage alleen dialect laten spreken omdat het ongeschoold, komisch of onbetrouwbaar moet lijken, koppelt taalvariatie aan een sociaal waardeoordeel. Hetzelfde geldt wanneer alle regionale personages sterk fonetisch worden gespeld, terwijl de standaardtalige personages ongemarkeerd en genuanceerd spreken.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Vraag bij representatie:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>Beheers ik deze variëteit voldoende of heb ik deskundige lezers nodig?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Is het taalgebruik intern consistent, of bestaat het uit willekeurige herkenningstekens?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Krijgen sprekers van deze variëteit verschillende rollen en persoonlijkheden?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Dient de gemarkeerde vorm het perspectief, of alleen een snelle grap?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Blijft de tekst toegankelijk voor de bedoelde lezer?\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Fonetische spelling kan uitspraak zichtbaar maken, maar vergroot ook de leeslast en het risico op karikatuur. Vaak zijn enkele goed onderzochte lexicale of syntactische kenmerken effectiever. Noem een verzonnen dialoog niet ‘authentiek dialect’ als de constructie vooral op indruk berust.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Neem niet op basis van woonplaats, achternaam, beroep of uiterlijk aan welke variëteit iemand spreekt. Regionale en sociale identiteiten zijn meervoudig, en taalkeuzes veranderen per context.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"macht-toegang-en-verantwoordelijkheid\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">8.\u003C\u002Fspan>Macht, toegang en verantwoordelijkheid\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>De standaardtaal geeft toegang tot instellingen en tot een groot publiek. Onderwijs en redactie mogen die toegang ondersteunen. Dat doel rechtvaardigt niet dat iemands thuistaal wordt bespot of uitgewist.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Een professional kan beide doen:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>uitleggen welke vorm in een examen, sollicitatie of openbare tekst verwacht wordt;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>erkennen dat een andere vorm in een familie-, buurt- of groepscontext functioneel en betekenisvol is;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>een standaardtalig alternatief aanbieden zonder de spreker als persoon te corrigeren;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>nagaan of de instelling zelf onnodig ingewikkelde standaardtaal gebruikt;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>ruimte laten voor lokale stemmen waar brede uniformiteit niet nodig is.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Aanpassing is bovendien niet altijd symmetrisch. Wie minder institutionele macht heeft, moet vaak sterker naar de dominante norm opschuiven. Een doelgerichte taalkeuze houdt daarom ook rekening met wie de norm bepaalt en wie de kosten van aanpassing draagt.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"een-beslismodel-voor-schrijvers-en-redacteurs\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">9.\u003C\u002Fspan>Een beslismodel voor schrijvers en redacteurs\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Bepaal het communicatieve doel.\u003C\u002Fstrong> Moet de tekst informeren, instrueren, overtuigen, verbinden of karakteriseren?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Breng het publiek in kaart.\u003C\u002Fstrong> Welke regio's, leeftijden, vakgebieden en taalervaringen zijn relevant zonder mensen te reduceren tot labels?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Kies de vereiste reikwijdte.\u003C\u002Fstrong> Is lokale herkenning gewenst of moet de formulering in het hele taalgebied direct begrijpelijk zijn?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Scheid de dimensies.\u003C\u002Fstrong> Noteer afzonderlijk of een vorm regionaal, informeel, verouderd, vakmatig of niet-standaardtalig is.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Controleer de stem.\u003C\u002Fstrong> Gaat het om je eigen formulering, een parafrase, een letterlijk citaat of literaire representatie?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Toets het effect.\u003C\u002Fstrong> Verhoogt de variatie nabijheid en precisie, of leidt ze af en bevestigt ze een stereotype?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Herlees op consistentie.\u003C\u002Fstrong> Een register mag verschuiven, maar de lezer moet kunnen begrijpen waarom en wanneer.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Doelgericht plaatsen betekent dus niet dat standaardtaal altijd wint. Het betekent dat je de sociale en grammaticale betekenis van elke keuze ziet. Soms biedt de standaardtaal de benodigde reikwijdte; soms draagt omgangstaal de juiste nabijheid; soms bewaart een dialectvorm precies de stem die niet verloren mag gaan.\u003C\u002Fp>\n",[1737,1741,1745,1749,1753,1757,1761,1765,1769,1773,1777],{"id":1738,"text":1739,"depth":16,"number":1740},"variatie-is-een-repertoire-geen-ranglijst","Variatie is een repertoire, geen ranglijst","1",{"id":1742,"text":1743,"depth":16,"number":1744},"de-begrippen-zorgvuldig-onderscheiden","De begrippen zorgvuldig onderscheiden","2",{"id":1746,"text":1747,"depth":16,"number":1748},"standaardstatus-register-en-passendheid","Standaardstatus, register en passendheid","3",{"id":1750,"text":1751,"depth":16,"number":1752},"stijl-verschuiven-en-van-code-wisselen","Stijl verschuiven en van code wisselen","4",{"id":1754,"text":1755,"depth":21,"number":1756},"afstemmen-zonder-iemand-na-te-doen","Afstemmen zonder iemand na te doen","4.1",{"id":1758,"text":1759,"depth":16,"number":1760},"regionale-grammatica-beschrijven-zonder-te-veroordelen","Regionale grammatica beschrijven zonder te veroordelen","5",{"id":1762,"text":1763,"depth":16,"number":1764},"citeren-transcriberen-en-parafraseren","Citeren, transcriberen en parafraseren","6",{"id":1766,"text":1767,"depth":16,"number":1768},"authenticiteit-zonder-karikatuur","Authenticiteit zonder karikatuur","7",{"id":1770,"text":1771,"depth":21,"number":1772},"vermijd-talige-stereotypering","Vermijd talige stereotypering","7.1",{"id":1774,"text":1775,"depth":16,"number":1776},"macht-toegang-en-verantwoordelijkheid","Macht, toegang en verantwoordelijkheid","8",{"id":1778,"text":1779,"depth":16,"number":1780},"een-beslismodel-voor-schrijvers-en-redacteurs","Een beslismodel voor schrijvers en redacteurs","9"]