[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-nl":3,"grammar-pages-nl":4,"grammar-page-nl-directe-en-indirecte-rede-met-tijd-en-plaatsverschuiving":1297,"grammar-lesson-path-nl-directe-en-indirecte-rede-met-tijd-en-plaatsverschuiving-uitspraken-bevelen-en-verzoeken-rapporteren-b2":1780,"grammar-exercises-by-page-01a0ba4b-898e-78cd-bd1a-d5a07ca9ccf6":1822,"grammar-quick-check-01a0ba4b-898e-78cd-bd1a-d5a07ca9ccf6":1837,"grammar-lesson-body-01a0ba4b-898e-78cd-bd1a-d5a07ca9ccf6-5p01bhosg0":1859},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,207,212,217,222,227,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,418,423,428,433,438,443,448,453,458,463,468,473,478,483,488,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,579,584,589,594,599,604,609,614,619,624,629,634,639,644,649,654,659,664,669,674,679,684,689,694,699,704,709,714,719,724,729,734,739,744,750,755,760,765,770,775,780,785,790,795,800,805,810,815,820,825,830,835,840,845,850,855,860,865,870,875,880,885,890,895,900,905,910,915,920,925,930,935,940,945,950,955,960,965,970,975,980,986,991,996,1001,1006,1011,1016,1021,1026,1031,1036,1041,1046,1051,1056,1061,1066,1071,1076,1081,1086,1091,1096,1101,1106,1111,1116,1121,1126,1131,1136,1141,1146,1151,1156,1162,1167,1172,1177,1182,1187,1192,1197,1202,1207,1212,1217,1222,1227,1232,1237,1242,1247,1252,1257,1262,1267,1272,1277,1282,1287,1292],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a0ba4b-8a31-78d2-bfe8-93cda5da555e","Het Nederlandse alfabet","het-nederlandse-alfabet","nl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a0ba4b-8b04-72cb-8dcd-87e3496aa32c","Letters benoemen en woorden spellen","letters-benoemen-en-woorden-spellen",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a0ba4b-8ae8-729b-8783-55b9aacfce21","Korte en lange klinkers horen","korte-en-lange-klinkers-horen",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a0ba4b-8b87-73a9-9518-4d17aa721080","Open en gesloten lettergrepen","open-en-gesloten-lettergrepen",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a0ba4b-891d-7a3f-adbd-527b99c8ed2c","De klanken ij en ei","de-klanken-ij-en-ei",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a0ba4b-8918-783b-9bd7-01ae7a0889dd","De klanken au en ou","de-klanken-au-en-ou",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a0ba4b-8922-78d7-ba25-82e8471e0365","De klanken ui, eu en oe","de-klanken-ui-eu-en-oe",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a0ba4b-89e2-7a23-a9f4-c2593f46a63b","G, ch, sch, ng en nk uitspreken","g-ch-sch-ng-en-nk-uitspreken",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a0ba4b-8d30-78ab-bd02-60732d19d41d","Woordklemtoon en de stomme e","woordklemtoon-en-de-stomme-e",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a0ba4b-8a7b-767e-97a4-08589a7a5ae5","Hoofdletters en de schrijfwijze van IJ","hoofdletters-en-de-schrijfwijze-van-ij",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a0ba4b-890b-7329-92dd-1df1cd56fd40","De en het bij zelfstandige naamwoorden","de-en-het-bij-zelfstandige-naamwoorden",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a0ba4b-8a38-7302-b15f-d5d26e4b4916","Het onbepaalde lidwoord een","het-onbepaalde-lidwoord-een",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a0ba4b-8b1b-7228-af8c-17ac0c446c30","Meervouden op -en","meervouden-op-en",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a0ba4b-8b1f-7950-964b-a1ad404c15ac","Meervouden op -s en 's","meervouden-op-s-en-apostrof-s",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a0ba4b-8c6d-7dc6-ab35-16bde85f631d","Veelvoorkomende onregelmatige meervouden","veelvoorkomende-onregelmatige-meervouden",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a0ba4b-899d-7be4-b614-20975395e6f8","Eenvoudige verkleinwoorden met -je en -tje","eenvoudige-verkleinwoorden-met-je-en-tje",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a0ba4b-8ba9-7b56-ad6e-036c0afd83a6","Persoonlijke voornaamwoorden als onderwerp","persoonlijke-voornaamwoorden-als-onderwerp",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a0ba4b-8ad3-74cd-af06-d68b55f58b83","Je, jij en u aanspreken","je-jij-en-u-aanspreken",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a0ba4b-8871-709b-928b-2f78426a482b","Beklemtoonde en onbeklemtoonde onderwerpsvormen","beklemtoonde-en-onbeklemtoonde-onderwerpsvormen",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a0ba4b-88ab-7903-8f1e-98e859066901","Bezittelijke voornaamwoorden bij een naamwoord","bezittelijke-voornaamwoorden-bij-een-naamwoord",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a0ba4b-897e-7565-9a93-f65d38dde38d","Deze, die, dit en dat aanwijzen","deze-die-dit-en-dat-aanwijzen",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a0ba4b-8a60-7e86-a650-0d62eb903ae0","Het werkwoord zijn in de tegenwoordige tijd","het-werkwoord-zijn-in-de-tegenwoordige-tijd",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a0ba4b-8a5b-7dc3-86a1-3dd4b376b037","Het werkwoord hebben in de tegenwoordige tijd","het-werkwoord-hebben-in-de-tegenwoordige-tijd",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a0ba4b-8bcf-7b17-96b3-3d0ce096e3b3","Regelmatige werkwoorden in de tegenwoordige tijd","regelmatige-werkwoorden-in-de-tegenwoordige-tijd",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a0ba4b-8947-715c-b329-ba58ae5c2e6a","De stam van een werkwoord vinden","de-stam-van-een-werkwoord-vinden",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a0ba4b-8d2b-7ab4-a05a-88f55a28337a","Werkwoordsvormen met -t en -d","werkwoordsvormen-met-t-en-d",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a0ba4b-8c68-76e3-a5db-16b498338566","Veelgebruikte onregelmatige werkwoorden","veelgebruikte-onregelmatige-werkwoorden",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a0ba4b-8bfb-7e0d-a8c9-89fe0e425bb7","Scheidbare werkwoorden in de tegenwoordige tijd","scheidbare-werkwoorden-in-de-tegenwoordige-tijd",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a0ba4b-8aec-7d1b-a60f-0ea502ac8c5f","Kunnen, willen, moeten en mogen","kunnen-willen-moeten-en-mogen",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a0ba4b-890f-7513-8d49-b9ada6efdd88","De gebiedende wijs","de-gebiedende-wijs",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a0ba4b-8907-743c-ab57-f49c1cf61cd6","De basisvolgorde van een mededelende zin","de-basisvolgorde-van-een-mededelende-zin",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a0ba4b-8937-790e-a6db-12de4f293c3d","De persoonsvorm op de tweede plaats","de-persoonsvorm-op-de-tweede-plaats",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a0ba4b-8ac7-7991-bf26-9b9c72431320","Inversie na tijd en plaats","inversie-na-tijd-en-plaats",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a0ba4b-8a65-7bbb-93b3-3ca1c28a457f","Het zinskader met twee werkwoorden","het-zinskader-met-twee-werkwoorden",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a0ba4b-8acd-7570-ba56-88ce04558280","Ja-neevragen met inversie","ja-neevragen-met-inversie",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a0ba4b-8cde-7300-830a-aa5794a4dc20","Vraagwoorden in eenvoudige vragen","vraagwoorden-in-eenvoudige-vragen",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a0ba4b-8b7d-745f-abca-1a13bfda9be3","Ontkennen met niet","ontkennen-met-niet",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a0ba4b-8b78-7858-b993-9170c8518752","Ontkennen met geen","ontkennen-met-geen",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":10,"displayOrder":201},"01a0ba4b-88bf-7ea7-a50c-7274f39cbba0","Bijvoeglijke naamwoorden en de uitzondering bij een het-woord","bijvoeglijke-naamwoorden-en-de-uitzondering-bij-een-het-woord",39,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":9,"level":10,"displayOrder":206},"01a0ba4b-8867-7609-97d9-66b3d8eed485","Basisvoorzetsels van plaats en tijd","basisvoorzetsels-van-plaats-en-tijd",40,{"id":208,"title":209,"slug":210,"language":9,"level":10,"displayOrder":211},"01a0ba4b-8a88-7021-be52-48e4aab7ee50","Hoofdtelwoorden en aantallen","hoofdtelwoorden-en-aantallen",41,{"id":213,"title":214,"slug":215,"language":9,"level":10,"displayOrder":216},"01a0ba4b-8bbf-79ca-8709-d00ebc26530e","Rangtelwoorden en datums","rangtelwoorden-en-datums",42,{"id":218,"title":219,"slug":220,"language":9,"level":10,"displayOrder":221},"01a0ba4b-89c8-7d1c-a51c-a16727d1c740","Er is en er zijn","er-is-en-er-zijn",43,{"id":223,"title":224,"slug":225,"language":9,"level":10,"displayOrder":226},"01a0ba4b-8a8d-79ca-af90-3ef40cd6857a","Hoofdzinnen verbinden met en, maar en of","hoofdzinnen-verbinden-met-en-maar-en-of",44,{"id":228,"title":229,"slug":230,"language":9,"level":231,"displayOrder":232},"01a0ba4b-8a56-7bb1-8e39-141f60acfad3","Het trema bij botsende klinkers","het-trema-bij-botsende-klinkers","A2",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":231,"displayOrder":237},"01a0ba4b-883b-76c5-9773-3f9bccb7952d","Accenten voor nadruk en uitspraak","accenten-voor-nadruk-en-uitspraak",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":231,"displayOrder":242},"01a0ba4b-8a9b-706a-b8a6-c298fdf7678a","IJ of ei en au of ou spellen","ij-of-ei-en-au-of-ou-spellen",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":231,"displayOrder":247},"01a0ba4b-89a2-7ab9-b882-800075e3ebda","Eindklanken en wisselingen tussen d en t, v en f, z en s","eindklanken-en-wisselingen-tussen-d-t-v-f-z-s",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":231,"displayOrder":252},"01a0ba4b-8ade-76ea-98a6-573794366d51","Klinker- en medeklinkerspelling in meervouden","klinker-en-medeklinkerspelling-in-meervouden",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":231,"displayOrder":257},"01a0ba4b-8c84-7a25-bf31-1ef3e140aa1c","Verkleinwoorden op -je, -tje, -pje, -etje en -kje","verkleinwoorden-op-je-tje-pje-etje-en-kje",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":231,"displayOrder":262},"01a0ba4b-8c05-77e1-acf4-9db934d69ec5","Spelling van verkleinwoorden na klinkers","spelling-van-verkleinwoorden-na-klinkers",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":231,"displayOrder":267},"01a0ba4b-8beb-7df2-870b-08702c72fb43","Samenstellingen en tussenletters","samenstellingen-en-tussenletters",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":231,"displayOrder":272},"01a0ba4b-8b46-7183-b8ae-e8b35b9b856b","Natuurlijk geslacht bij personen en dieren","natuurlijk-geslacht-bij-personen-en-dieren",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":231,"displayOrder":277},"01a0ba4b-8ce9-79fd-baa9-db2e0cfebf68","Wanneer een lidwoord wegblijft","wanneer-een-lidwoord-wegblijft",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":231,"displayOrder":282},"01a0ba4b-8ba4-7bf2-8240-894d40b179fa","Persoonlijke voornaamwoorden als lijdend en meewerkend voorwerp","persoonlijke-voornaamwoorden-als-lijdend-en-meewerkend-voorwerp",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":231,"displayOrder":287},"01a0ba4b-8d00-7c9f-b91d-b3f67e369916","Wederkerende voornaamwoorden bij dagelijkse handelingen","wederkerende-voornaamwoorden-bij-dagelijkse-handelingen",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":231,"displayOrder":292},"01a0ba4b-89a7-7961-a088-0a996d2d0453","Elkaar als wederkerig voornaamwoord","elkaar-als-wederkerig-voornaamwoord",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":231,"displayOrder":297},"01a0ba4b-8a96-78c9-b1c5-55d9df049328","Iemand, niemand, iets en niets","iemand-niemand-iets-en-niets",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":231,"displayOrder":302},"01a0ba4b-8d42-71df-be56-dbd45ab0ab54","Zelfstandig gebruik van deze, die, dit en dat","zelfstandig-gebruik-van-deze-die-dit-en-dat",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":231,"displayOrder":307},"01a0ba4b-8d4e-7ce5-afab-039fc2d6502d","Zelfstandige bezittelijke voornaamwoorden","zelfstandige-bezittelijke-voornaamwoorden",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":231,"displayOrder":312},"01a0ba4b-89be-7a87-821b-bf950f76af86","Er als aanduiding van een plaats","er-als-aanduiding-van-een-plaats",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":231,"displayOrder":317},"01a0ba4b-8bf6-7bcd-aa24-327a31370122","Scheidbare en onscheidbare werkwoorden herkennen","scheidbare-en-onscheidbare-werkwoorden-herkennen",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":231,"displayOrder":322},"01a0ba4b-8b5f-7453-aab4-af4105a9563b","Onbeklemtoonde voorvoegsels be-, ge-, her-, ont- en ver-","onbeklemtoonde-voorvoegsels-be-ge-her-ont-en-ver",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":231,"displayOrder":327},"01a0ba4b-8a42-7372-b201-afb513dfd163","Het perfectum met hebben","het-perfectum-met-hebben",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":231,"displayOrder":332},"01a0ba4b-8a47-79e1-9e1a-1500b1c262d3","Het perfectum met zijn","het-perfectum-met-zijn",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":231,"displayOrder":337},"01a0ba4b-8a2c-787b-9f4b-71b7dd145f99","'t kofschip en het voltooid deelwoord","het-kofschip",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":231,"displayOrder":342},"01a0ba4b-8c9f-70ac-ae83-6de1c1344585","Voltooide deelwoorden van scheidbare en onscheidbare werkwoorden","voltooide-deelwoorden-van-scheidbare-en-onscheidbare-werkwoorden",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":231,"displayOrder":347},"01a0ba4b-8b73-7a58-8e24-c6390984b8d4","Onregelmatige voltooide deelwoorden","onregelmatige-voltooide-deelwoorden",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":231,"displayOrder":352},"01a0ba4b-8a27-7c1c-af66-7383f8c89dbe","Het imperfectum van regelmatige werkwoorden","het-imperfectum-van-regelmatige-werkwoorden",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":231,"displayOrder":357},"01a0ba4b-8a22-7d3a-a1df-740d81b793b2","Het imperfectum van onregelmatige werkwoorden","het-imperfectum-van-onregelmatige-werkwoorden",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":231,"displayOrder":362},"01a0ba4b-8b96-7433-8cbe-230bd2eb6d68","Perfectum en imperfectum in alledaagse verhalen","perfectum-en-imperfectum-in-alledaagse-verhalen",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":231,"displayOrder":367},"01a0ba4b-8a51-7c31-a505-58ffa2df00cf","Het plusquamperfectum voor een eerder verleden","het-plusquamperfectum-voor-een-eerder-verleden",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":231,"displayOrder":372},"01a0ba4b-8951-71b1-ac16-af18ac47a221","De toekomst met gaan","de-toekomst-met-gaan",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":231,"displayOrder":377},"01a0ba4b-8956-733e-9339-fea32e5ff0ce","De toekomst met zullen","de-toekomst-met-zullen",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":231,"displayOrder":382},"01a0ba4b-8998-7c2b-b340-b502436665c9","Doel uitdrukken met om te","doel-uitdrukken-met-om-te",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":231,"displayOrder":387},"01a0ba4b-8d1d-72a6-961a-ba3b9df2bbdf","Werkwoorden die een te-infinitief krijgen","werkwoorden-die-een-te-infinitief-krijgen",76,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":9,"level":231,"displayOrder":392},"01a0ba4b-88a3-7417-8f7b-0a7af50301e1","Bezig zijn met aan het en een infinitief","bezig-zijn-met-aan-het-en-een-infinitief",77,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":9,"level":231,"displayOrder":397},"01a0ba4b-8d67-7c7a-a8a4-a90aecfeb651","Zitten, staan, liggen en lopen te","zitten-staan-liggen-en-lopen-te",78,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":9,"level":231,"displayOrder":402},"01a0ba4b-8c38-79c0-95eb-c9bab8f41228","Tijd, manier en plaats in het middenstuk","tijd-manier-en-plaats-in-het-middenstuk",79,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":9,"level":231,"displayOrder":407},"01a0ba4b-8979-713a-b198-a682e3d84d78","De werkwoordelijke tang in de hoofdzin","de-werkwoordelijke-tang-in-de-hoofdzin",80,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":9,"level":231,"displayOrder":412},"01a0ba4b-88ce-7ebd-9d5f-43612bb1f1c5","Bijzinnen met omdat","bijzinnen-met-omdat",81,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":9,"level":231,"displayOrder":417},"01a0ba4b-8cef-72d5-a29a-f5ffdc887e45","Want en omdat vergelijken","want-en-omdat-vergelijken",82,{"id":419,"title":420,"slug":421,"language":9,"level":231,"displayOrder":422},"01a0ba4b-8ab3-7bfc-9875-1ec855e5d96e","Inhoudszinnen met dat","inhoudszinnen-met-dat",83,{"id":424,"title":425,"slug":426,"language":9,"level":231,"displayOrder":427},"01a0ba4b-8a9f-7b15-8a5f-35804c226da6","Indirecte ja-neevragen met of","indirecte-ja-neevragen-met-of",84,{"id":429,"title":430,"slug":431,"language":9,"level":231,"displayOrder":432},"01a0ba4b-8ac1-7c50-8d4e-39985be9554a","Inversie na een bijzin","inversie-na-een-bijzin",85,{"id":434,"title":435,"slug":436,"language":9,"level":231,"displayOrder":437},"01a0ba4b-887e-7e76-b9e2-c037c00bbfec","Beleefde verzoeken met even, maar en alstublieft","beleefde-verzoeken-met-even-maar-en-alstublieft",86,{"id":439,"title":440,"slug":441,"language":9,"level":231,"displayOrder":442},"01a0ba4b-8942-7541-b31a-8863dcdd0857","De plaats van niet in de eenvoudige zin","de-plaats-van-niet-in-de-eenvoudige-zin",87,{"id":444,"title":445,"slug":446,"language":9,"level":231,"displayOrder":447},"01a0ba4b-895b-72b5-b26a-e2b99406dc95","De vergrotende en overtreffende trap","de-vergrotende-en-overtreffende-trap",88,{"id":449,"title":450,"slug":451,"language":9,"level":231,"displayOrder":452},"01a0ba4b-8c7e-7e35-9ec2-cc9d688c5fba","Vergelijken met dan en als","vergelijken-met-dan-en-als",89,{"id":454,"title":455,"slug":456,"language":9,"level":231,"displayOrder":457},"01a0ba4b-8c63-7588-9931-4c956065e266","Veel, weinig, genoeg, meer en minder","veel-weinig-genoeg-meer-en-minder",90,{"id":459,"title":460,"slug":461,"language":9,"level":231,"displayOrder":462},"01a0ba4b-8c73-70d5-b945-950d00700878","Veelvoorkomende vaste voorzetselcombinaties","veelvoorkomende-vaste-voorzetselcombinaties",91,{"id":464,"title":465,"slug":466,"language":9,"level":231,"displayOrder":467},"01a0ba4b-8c3f-78c9-926d-2f82bd4bee0f","Tijdsduur met al, sinds, vanaf en gedurende","tijdsduur-met-al-sinds-vanaf-en-gedurende",92,{"id":469,"title":470,"slug":471,"language":9,"level":231,"displayOrder":472},"01a0ba4b-88a7-7681-a830-52fdd77a64aa","Bezitsrelaties met van en apostrof-s","bezitsrelaties-met-van-en-apostrof-s",93,{"id":474,"title":475,"slug":476,"language":9,"level":231,"displayOrder":477},"01a0ba4b-8b6e-7e23-8519-9af18e867efd","Onregelmatige trappen van vergelijking","onregelmatige-trappen-van-vergelijking",94,{"id":479,"title":480,"slug":481,"language":9,"level":231,"displayOrder":482},"01a0ba4b-88c4-7859-852a-22ba4efa3a7a","Bijwoorden van frequentie en graad","bijwoorden-van-frequentie-en-graad",95,{"id":484,"title":485,"slug":486,"language":9,"level":231,"displayOrder":487},"01a0ba4b-8cd8-74ec-852d-9c101777836a","Voorzetsels bij richting en verplaatsing","voorzetsels-bij-richting-en-verplaatsing",96,{"id":489,"title":490,"slug":491,"language":9,"level":492,"displayOrder":493},"01a0ba4b-8d26-7b4b-be17-687d878c0751","Werkwoordspelling van stam tot verleden tijd","werkwoordspelling-van-stam-tot-verleden-tijd","B1",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":492,"displayOrder":498},"01a0ba4b-8c4f-7144-b05f-05ff200ffd47","Tussen-n en tussen-s in samenstellingen","tussen-n-en-tussen-s-in-samenstellingen",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":492,"displayOrder":503},"01a0ba4b-885a-7d0b-9c8a-79a701bd718a","Apostroffen en meervouden van leenwoorden","apostroffen-en-meervouden-van-leenwoorden",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":492,"displayOrder":508},"01a0ba4b-8c18-7c39-8850-4aa863644dc2","Telbare en niet-telbare zelfstandige naamwoorden","telbare-en-niet-telbare-zelfstandige-naamwoorden",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":492,"displayOrder":513},"01a0ba4b-8d56-7170-8598-3f83e20d35d9","Zelfstandige naamwoorden maken met achtervoegsels","zelfstandige-naamwoorden-maken-met-achtervoegsels",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":492,"displayOrder":518},"01a0ba4b-8c8a-748a-a010-6d01a5dc3f4f","Verkleinwoorden voor betekenis en houding","verkleinwoorden-voor-betekenis-en-houding",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":492,"displayOrder":523},"01a0ba4b-8bae-789f-a518-7256f03bc1d0","Presentatief er bij een onbepaald onderwerp","presentatief-er-bij-een-onbepaald-onderwerp",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":492,"displayOrder":528},"01a0ba4b-8af1-72d6-98bb-ea7292642865","Kwantitatief er met aantallen en hoeveelheden","kwantitatief-er-met-aantallen-en-hoeveelheden",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":492,"displayOrder":533},"01a0ba4b-89cd-7ad4-a14d-0ea3aaa695b0","Er met een voorzetsel","er-met-een-voorzetsel",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":492,"displayOrder":538},"01a0ba4b-8a6a-7b57-a92b-93358fecbfe3","Hier- en daarwoorden met een voorzetsel","hier-en-daarwoorden-met-een-voorzetsel",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":492,"displayOrder":543},"01a0ba4b-8a08-7db9-896c-f605ce17aecf","Gesplitste voornaamwoordelijke bijwoorden","gesplitste-voornaamwoordelijke-bijwoorden",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":492,"displayOrder":548},"01a0ba4b-8a92-7104-a45e-2a65bcd86674","Iedereen, alles, men en algemeen je","iedereen-alles-men-en-algemeen-je",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":492,"displayOrder":553},"01a0ba4b-8c5e-77df-a653-814551bdae5e","Vaste wederkerende en wederkerige werkwoorden","vaste-wederkerende-en-wederkerige-werkwoorden",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":492,"displayOrder":558},"01a0ba4b-8b9b-72a6-98d3-2dd2dda56bb7","Perfectum en imperfectum in een samenhangend verhaal","perfectum-en-imperfectum-in-een-samenhangend-verhaal",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":492,"displayOrder":563},"01a0ba4b-8a4c-7cff-a8fa-d1e2e50d01ba","Het plusquamperfectum in tijdsvolgorde","het-plusquamperfectum-in-tijdsvolgorde",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":492,"displayOrder":568},"01a0ba4b-8a3d-74ad-82eb-9a81aa9ae38c","Het perfectum met een modaal werkwoord","het-perfectum-met-een-modaal-werkwoord",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":492,"displayOrder":573},"01a0ba4b-8d7d-75ca-85ab-db19d1769f70","Zullen voor voorspellingen, beloften en aannames","zullen-voor-voorspellingen-beloften-en-aannames",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":492,"displayOrder":578},"01a0ba4b-8d6d-75b7-82bb-ab97af5da2b1","Zou als toekomst vanuit het verleden","zou-als-toekomst-vanuit-het-verleden",114,{"id":580,"title":581,"slug":582,"language":9,"level":492,"displayOrder":583},"01a0ba4b-8c49-7dfd-8e7b-f19065381670","Tijdsprongen in verhalen markeren","tijdsprongen-in-verhalen-markeren",115,{"id":585,"title":586,"slug":587,"language":9,"level":492,"displayOrder":588},"01a0ba4b-8d22-7010-8019-e829016edf67","Werkwoorden met een vast voorzetsel","werkwoorden-met-een-vast-voorzetsel",116,{"id":590,"title":591,"slug":592,"language":9,"level":492,"displayOrder":593},"01a0ba4b-886c-75b9-b640-aace3da13a67","Beginnen, blijven, stoppen en doorgaan als fasewerkwoorden","beginnen-blijven-stoppen-en-doorgaan-als-fasewerkwoorden",117,{"id":595,"title":596,"slug":597,"language":9,"level":492,"displayOrder":598},"01a0ba4b-8d3b-7a9f-a2e4-e6e1fd140050","Worden, blijven, blijken en lijken als koppelwerkwoorden","worden-blijven-blijken-en-lijken-als-koppelwerkwoorden",118,{"id":600,"title":601,"slug":602,"language":9,"level":492,"displayOrder":603},"01a0ba4b-8d18-71b6-a8e1-a159aa6697c3","Werkwoorden achteraan in de bijzin","werkwoorden-achteraan-in-de-bijzin",119,{"id":605,"title":606,"slug":607,"language":9,"level":492,"displayOrder":608},"01a0ba4b-8c54-7240-82d4-46d7ad35a5d4","Twee werkwoorden in de bijzin","twee-werkwoorden-in-de-bijzin",120,{"id":610,"title":611,"slug":612,"language":9,"level":492,"displayOrder":613},"01a0ba4b-8cbf-7403-bb48-9f3a39d157e4","Voornaamwoorden en bepalingen in het middenstuk","voornaamwoorden-en-bepalingen-in-het-middenstuk",121,{"id":615,"title":616,"slug":617,"language":9,"level":492,"displayOrder":618},"01a0ba4b-893c-7be7-b102-7f79cc64c2f1","De plaats van niet bij werkwoorden en bepalingen","de-plaats-van-niet-bij-werkwoorden-en-bepalingen",122,{"id":620,"title":621,"slug":622,"language":9,"level":492,"displayOrder":623},"01a0ba4b-884d-7c53-9443-5e6c22bcf310","Als, wanneer en toen voor tijd","als-wanneer-en-toen-voor-tijd",123,{"id":625,"title":626,"slug":627,"language":9,"level":492,"displayOrder":628},"01a0ba4b-8c27-7e6e-93d5-e8b43acb0927","Terwijl en toen in beschrijving en verhaal","terwijl-en-toen-in-beschrijving-en-verhaal",124,{"id":630,"title":631,"slug":632,"language":9,"level":492,"displayOrder":633},"01a0ba4b-8ca9-74e1-b5fd-9c2c7b327ec3","Voordat, nadat en totdat","voordat-nadat-en-totdat",125,{"id":635,"title":636,"slug":637,"language":9,"level":492,"displayOrder":638},"01a0ba4b-8ccc-7f50-ac06-a43b549bfa23","Voorwaarden met als en tenzij","voorwaarden-met-als-en-tenzij",126,{"id":640,"title":641,"slug":642,"language":9,"level":492,"displayOrder":643},"01a0ba4b-8c14-7295-8ec8-823481094d8c","Tegenstellingen met hoewel en ook al","tegenstellingen-met-hoewel-en-ook-al",127,{"id":645,"title":646,"slug":647,"language":9,"level":492,"displayOrder":648},"01a0ba4b-8a13-7a97-9d8e-30df8e25cee4","Gevolg uitdrukken met zodat en waardoor","gevolg-uitdrukken-met-zodat-en-waardoor",128,{"id":650,"title":651,"slug":652,"language":9,"level":492,"displayOrder":653},"01a0ba4b-8aa4-7f2c-9483-ca068210593f","Indirecte rede met dat en of","indirecte-rede-met-dat-en-of",129,{"id":655,"title":656,"slug":657,"language":9,"level":492,"displayOrder":658},"01a0ba4b-889a-72b7-b319-38287ecbeed0","Betrekkelijke bijzinnen met die en dat","betrekkelijke-bijzinnen-met-die-en-dat",130,{"id":660,"title":661,"slug":662,"language":9,"level":492,"displayOrder":663},"01a0ba4b-8cd2-7938-8779-ae39d4dc8377","Voorzetsel plus wie en waar plus voorzetsel","voorzetsel-plus-wie-en-waar-plus-voorzetsel",131,{"id":665,"title":666,"slug":667,"language":9,"level":492,"displayOrder":668},"01a0ba4b-8cf4-78eb-866e-888a781e2a62","Wat als betrekkelijk voornaamwoord","wat-als-betrekkelijk-voornaamwoord",132,{"id":670,"title":671,"slug":672,"language":9,"level":492,"displayOrder":673},"01a0ba4b-8896-7047-b4db-4fa96401be6c","Betrekkelijke bijwoorden met waar","betrekkelijke-bijwoorden-met-waar",133,{"id":675,"title":676,"slug":677,"language":9,"level":492,"displayOrder":678},"01a0ba4b-8c0f-74b0-965c-85fbdbf3e755","Te en om te bij infinitiefconstructies","te-en-om-te-bij-infinitiefconstructies",134,{"id":680,"title":681,"slug":682,"language":9,"level":492,"displayOrder":683},"01a0ba4b-8a6f-7ceb-a0f7-d5116fafa9fb","Hoeven te en durven te","hoeven-te-en-durven-te",135,{"id":685,"title":686,"slug":687,"language":9,"level":492,"displayOrder":688},"01a0ba4b-8af5-7504-be93-bd68fa25b103","Laten en doen met een infinitief","laten-en-doen-met-een-infinitief",136,{"id":690,"title":691,"slug":692,"language":9,"level":492,"displayOrder":693},"01a0ba4b-892c-7298-a18f-eca5dc27bed9","De lijdende vorm met worden","de-lijdende-vorm-met-worden",137,{"id":695,"title":696,"slug":697,"language":9,"level":492,"displayOrder":698},"01a0ba4b-896e-7b18-8172-1b381a55ca10","De voltooide lijdende vorm met zijn","de-voltooide-lijdende-vorm-met-zijn",138,{"id":700,"title":701,"slug":702,"language":9,"level":492,"displayOrder":703},"01a0ba4b-8d72-7be2-be7b-5d672d145758","Zou en zouden voor advies en beleefde verzoeken","zou-en-zouden-voor-advies-en-beleefde-verzoeken",139,{"id":705,"title":706,"slug":707,"language":9,"level":492,"displayOrder":708},"01a0ba4b-8bca-7735-b371-9ecae0f90d76","Reële en mogelijke voorwaarden met als","reele-en-mogelijke-voorwaarden-met-als",140,{"id":710,"title":711,"slug":712,"language":9,"level":492,"displayOrder":713},"01a0ba4b-8c78-7a02-91ff-98b545bf9891","Verbanden markeren in verhaal en betoog","verbanden-markeren-in-verhaal-en-betoog",141,{"id":715,"title":716,"slug":717,"language":9,"level":492,"displayOrder":718},"01a0ba4b-8b64-723e-b928-67b424e66aea","Onbepaalde hoeveelheden met wat, enkele en verscheidene","onbepaalde-hoeveelheden-met-wat-enkele-en-verscheidene",142,{"id":720,"title":721,"slug":722,"language":9,"level":492,"displayOrder":723},"01a0ba4b-8bf1-7216-ba74-a4ae3d2ac863","Samenstellingen interpreteren en zelf vormen","samenstellingen-interpreteren-en-zelf-vormen",143,{"id":725,"title":726,"slug":727,"language":9,"level":492,"displayOrder":728},"01a0ba4b-8993-7b0e-a0f7-c69b3304644c","Dit, dat en zo als tekstverwijzers","dit-dat-en-zo-als-tekstverwijzers",144,{"id":730,"title":731,"slug":732,"language":9,"level":492,"displayOrder":733},"01a0ba4b-88d3-7a02-96e8-5ffccdb6ef3e","Bronnen weergeven met afstand en zekerheid","bronnen-weergeven-met-afstand-en-zekerheid",145,{"id":735,"title":736,"slug":737,"language":9,"level":492,"displayOrder":738},"01a0ba4b-8842-774d-8478-b4a6473c8846","Afzwakken en zekerheid doseren","afzwakken-en-zekerheid-doseren",146,{"id":740,"title":741,"slug":742,"language":9,"level":492,"displayOrder":743},"01a0ba4b-8bba-72ef-a8fd-24f8cf944e11","Professioneel register afstemmen op publiek en doel","professioneel-register-afstemmen-op-publiek-en-doel",147,{"id":745,"title":746,"slug":747,"language":9,"level":748,"displayOrder":749},"01a0ba4b-8861-763c-9cb5-3b69f489501a","Assimilatie en klankverbinding in vloeiende spraak","assimilatie-en-klankverbinding-in-vloeiende-spraak","B2",148,{"id":751,"title":752,"slug":753,"language":9,"level":748,"displayOrder":754},"01a0ba4b-8d5c-7448-a8ed-cab5ab14cf00","Zinsaccent en intonatie voor nieuwe informatie","zinsaccent-en-intonatie-voor-nieuwe-informatie",149,{"id":756,"title":757,"slug":758,"language":9,"level":748,"displayOrder":759},"01a0ba4b-8b33-79ad-828e-5e317f92024a","Moeilijke gevallen van d, t en dt","moeilijke-gevallen-van-d-t-en-dt",150,{"id":761,"title":762,"slug":763,"language":9,"level":748,"displayOrder":764},"01a0ba4b-8ae3-7644-92ce-0f7a90f5987d","Koppelteken, trema en tussenletters in samenstellingen","koppelteken-trema-en-tussenletters-in-samenstellingen",151,{"id":766,"title":767,"slug":768,"language":9,"level":748,"displayOrder":769},"01a0ba4b-8a81-7a52-bae3-e76afb2579bf","Hoofdletters en leestekens in formele teksten","hoofdletters-en-leestekens-in-formele-teksten",152,{"id":771,"title":772,"slug":773,"language":9,"level":748,"displayOrder":774},"01a0ba4b-8b4f-7f0b-a6fc-0c11c749e79d","Nominalisaties in informatieve teksten","nominalisaties-in-informatieve-teksten",153,{"id":776,"title":777,"slug":778,"language":9,"level":748,"displayOrder":779},"01a0ba4b-88ba-7f7c-bef5-2a5be5180ac7","Bijvoeglijk gebruikte deelwoorden en hun spelling","bijvoeglijk-gebruikte-deelwoorden-en-hun-spelling",154,{"id":781,"title":782,"slug":783,"language":9,"level":748,"displayOrder":784},"01a0ba4b-8d48-7975-926a-10f6a473824f","Zelfstandig gebruikte bijvoeglijke naamwoorden","zelfstandig-gebruikte-bijvoeglijke-naamwoorden",155,{"id":786,"title":787,"slug":788,"language":9,"level":748,"displayOrder":789},"01a0ba4b-8b16-795f-adcd-1c534952ca0f","Meerdere functies van er in één zin","meerdere-functies-van-er-in-een-zin",156,{"id":791,"title":792,"slug":793,"language":9,"level":748,"displayOrder":794},"01a0ba4b-8d35-7afa-a026-514562d280d4","Woordvolgorde bij presentatief er","woordvolgorde-bij-presentatief-er",157,{"id":796,"title":797,"slug":798,"language":9,"level":748,"displayOrder":799},"01a0ba4b-88eb-7905-abcb-7079857bb0f1","Complexe hoeveelheidsconstructies met er","complexe-hoeveelheidsconstructies-met-er",158,{"id":801,"title":802,"slug":803,"language":9,"level":748,"displayOrder":804},"01a0ba4b-8cb3-7b56-b860-963f7c68ebc0","Voornaamwoordelijke bijwoorden voor zaken en personen","voornaamwoordelijke-bijwoorden-voor-zaken-en-personen",159,{"id":806,"title":807,"slug":808,"language":9,"level":748,"displayOrder":809},"01a0ba4b-8ce3-7e7a-9447-28112fcf53da","Waarmee, waarover en waarop in vraag en verwijzing","waarmee-waarover-en-waarop-in-vraag-en-verwijzing",160,{"id":811,"title":812,"slug":813,"language":9,"level":748,"displayOrder":814},"01a0ba4b-8c44-7c98-98ff-211d1b8ec869","Tijdsperspectief kiezen in verhalen","tijdsperspectief-kiezen-in-verhalen",161,{"id":816,"title":817,"slug":818,"language":9,"level":748,"displayOrder":819},"01a0ba4b-8913-7733-9229-19fe08b6598c","De historische tegenwoordige tijd","de-historische-tegenwoordige-tijd",162,{"id":821,"title":822,"slug":823,"language":9,"level":748,"displayOrder":824},"01a0ba4b-8b9f-7deb-a298-15bbf3486984","Perfectum en plusquamperfectum in complexe vertellingen","perfectum-en-plusquamperfectum-in-complexe-vertellingen",163,{"id":826,"title":827,"slug":828,"language":9,"level":748,"displayOrder":829},"01a0ba4b-8c1d-75b0-be8a-3b7b2ae131eb","Temporeel en modaal zullen onderscheiden","temporeel-en-modaal-zullen-onderscheiden",164,{"id":831,"title":832,"slug":833,"language":9,"level":748,"displayOrder":834},"01a0ba4b-8d78-70fd-81a1-803404a3de92","Zou voor onzekerheid en informatie uit tweede hand","zou-voor-onzekerheid-en-informatie-uit-tweede-hand",165,{"id":836,"title":837,"slug":838,"language":9,"level":748,"displayOrder":839},"01a0ba4b-8960-72af-9e97-fa0d7bae46a0","De vervangende infinitief in het perfectum","de-vervangende-infinitief-in-het-perfectum",166,{"id":841,"title":842,"slug":843,"language":9,"level":748,"displayOrder":844},"01a0ba4b-8c9a-711a-866e-0f208e490710","Voltooide constructies met modale werkwoorden","voltooide-constructies-met-modale-werkwoorden",167,{"id":846,"title":847,"slug":848,"language":9,"level":748,"displayOrder":849},"01a0ba4b-8964-7d35-9bef-9ace62f5a404","De volgorde in clusters van drie werkwoorden","de-volgorde-in-clusters-van-drie-werkwoorden",168,{"id":851,"title":852,"slug":853,"language":9,"level":748,"displayOrder":854},"01a0ba4b-8c00-7a1b-a7d0-5306815f481c","Scheidbare werkwoorden in werkwoordclusters","scheidbare-werkwoorden-in-werkwoordclusters",169,{"id":856,"title":857,"slug":858,"language":9,"level":748,"displayOrder":859},"01a0ba4b-8be6-791a-a91b-c4e4e710b4e2","Rode en groene volgorde in de bijzin","rode-en-groene-volgorde-in-de-bijzin",170,{"id":861,"title":862,"slug":863,"language":9,"level":748,"displayOrder":864},"01a0ba4b-894c-7323-870c-d03909e1bad2","De tangconstructie met een lang middenstuk","de-tangconstructie-met-een-lang-middenstuk",171,{"id":866,"title":867,"slug":868,"language":9,"level":748,"displayOrder":869},"01a0ba4b-88c9-784d-8839-3d08c55b5424","Bijzinnen en woordgroepen in de uitloop","bijzinnen-en-woordgroepen-in-de-uitloop",172,{"id":871,"title":872,"slug":873,"language":9,"level":748,"displayOrder":874},"01a0ba4b-8b0d-7305-9280-ef11268ee643","Linksplaatsing en hervatting met een voornaamwoord","linksplaatsing-en-hervatting-met-een-voornaamwoord",173,{"id":876,"title":877,"slug":878,"language":9,"level":748,"displayOrder":879},"01a0ba4b-8abb-778a-b78f-b3f5d8855135","Inversie na complexe vooropplaatsing","inversie-na-complexe-vooropplaatsing",174,{"id":881,"title":882,"slug":883,"language":9,"level":748,"displayOrder":884},"01a0ba4b-8aae-7a6c-aa8f-c49cfb96327a","Ingebedde vragen en vraagwoordzinnen","ingebedde-vragen-en-vraagwoordzinnen",175,{"id":886,"title":887,"slug":888,"language":9,"level":748,"displayOrder":889},"01a0ba4b-8b5a-7274-8fbb-cfe29611a76a","Omdat, doordat, aangezien en want","omdat-doordat-aangezien-en-want",176,{"id":891,"title":892,"slug":893,"language":9,"level":748,"displayOrder":894},"01a0ba4b-8a75-73ce-bdd3-8c7e5ca3f31d","Hoewel, ofschoon, ondanks en desondanks","hoewel-ofschoon-ondanks-en-desondanks",177,{"id":896,"title":897,"slug":898,"language":9,"level":748,"displayOrder":899},"01a0ba4b-8848-7308-ae1b-5e9b078a21d2","Als, indien, mits en tenzij voor voorwaarden","als-indien-mits-en-tenzij-voor-voorwaarden",178,{"id":901,"title":902,"slug":903,"language":9,"level":748,"displayOrder":904},"01a0ba4b-89d2-7e0b-a15d-e6131d8f633e","Evenredige vergelijking met hoe en des te","evenredige-vergelijking-met-hoe-en-des-te",179,{"id":906,"title":907,"slug":908,"language":9,"level":748,"displayOrder":909},"01a0ba4b-8875-7a7f-ba1e-d067a39069c3","Beknopte bepalingen met tegenwoordige en voltooide deelwoorden","beknopte-bepalingen-met-tegenwoordige-en-voltooide-deelwoorden",180,{"id":911,"title":912,"slug":913,"language":9,"level":748,"displayOrder":914},"01a0ba4b-8883-72cc-98a4-94343e4f5bfc","Beperkende en uitbreidende betrekkelijke bijzinnen","beperkende-en-uitbreidende-betrekkelijke-bijzinnen",181,{"id":916,"title":917,"slug":918,"language":9,"level":748,"displayOrder":919},"01a0ba4b-8932-78a6-addf-7b2435a81866","De onpersoonlijke lijdende vorm met er","de-onpersoonlijke-lijdende-vorm-met-er",182,{"id":921,"title":922,"slug":923,"language":9,"level":748,"displayOrder":924},"01a0ba4b-8b91-7518-a27d-a7365466884d","Passieve zinnen met modale en voltooide vormen","passieve-zinnen-met-modale-en-voltooide-vormen",183,{"id":926,"title":927,"slug":928,"language":9,"level":748,"displayOrder":929},"01a0ba4b-8927-7af2-8bec-06615ad26161","De krijgen-constructie bij overdracht","de-krijgen-constructie-bij-overdracht",184,{"id":931,"title":932,"slug":933,"language":9,"level":748,"displayOrder":934},"01a0ba4b-898e-78cd-bd1a-d5a07ca9ccf6","Directe en indirecte rede met tijd- en plaatsverschuiving","directe-en-indirecte-rede-met-tijd-en-plaatsverschuiving",185,{"id":936,"title":937,"slug":938,"language":9,"level":748,"displayOrder":939},"01a0ba4b-889e-793d-ba6f-5dae28eafedf","Bevelen en verzoeken indirect weergeven","bevelen-en-verzoeken-indirect-weergeven",186,{"id":941,"title":942,"slug":943,"language":9,"level":748,"displayOrder":944},"01a0ba4b-8d06-7972-a5b6-8cb6a050167e","Wel, toch, even, maar, eens en nou als modale partikels","wel-toch-even-maar-eens-en-nou-als-modale-partikels",187,{"id":946,"title":947,"slug":948,"language":9,"level":748,"displayOrder":949},"01a0ba4b-88e1-7670-ad5e-b5ad8a0af8b9","Combinaties van modale partikels en hun intonatie","combinaties-van-modale-partikels-en-hun-intonatie",188,{"id":951,"title":952,"slug":953,"language":9,"level":748,"displayOrder":954},"01a0ba4b-8c94-7d02-9e7d-fb006bb9593c","Verwijzing en signaalwoorden in een betoog","verwijzing-en-signaalwoorden-in-een-betoog",189,{"id":956,"title":957,"slug":958,"language":9,"level":748,"displayOrder":959},"01a0ba4b-89dd-718f-8ee2-37a48218817e","Formele e-mails, verslagen en adviezen structureren","formele-e-mails-verslagen-en-adviezen-structureren",190,{"id":961,"title":962,"slug":963,"language":9,"level":748,"displayOrder":964},"01a0ba4b-8bb3-7544-aa39-faa0ecdb8456","Productieve afleidingen en nominalisaties","productieve-afleidingen-en-nominalisaties",191,{"id":966,"title":967,"slug":968,"language":9,"level":748,"displayOrder":969},"01a0ba4b-8b08-7855-bf64-93e9361e6c98","Lidwoordkeuze bij abstracte, institutionele en stoffelijke namen","lidwoordkeuze-bij-abstracte-institutionele-en-stoffelijke-namen",192,{"id":971,"title":972,"slug":973,"language":9,"level":748,"displayOrder":974},"01a0ba4b-8902-7e43-9b3b-a4bedec4bce1","Creatieve woordvorming met samenstelling en afleiding","creatieve-woordvorming-met-samenstelling-en-afleiding",193,{"id":976,"title":977,"slug":978,"language":9,"level":748,"displayOrder":979},"01a0ba4b-8b8c-7138-ac2b-739b5849b7cd","Parenthetische toevoegingen en tussenzinnen","parenthetische-toevoegingen-en-tussenzinnen",194,{"id":981,"title":982,"slug":983,"language":9,"level":984,"displayOrder":985},"01a0ba4b-8c59-744f-9954-4dad96d6b47c","Uitspraakreductie en verzorgd spreken per situatie","uitspraakreductie-en-verzorgd-spreken-per-situatie","C1",195,{"id":987,"title":988,"slug":989,"language":9,"level":984,"displayOrder":990},"01a0ba4b-8aff-7801-ad31-043ec2109822","Leestekens in lange en gelaagde zinnen","leestekens-in-lange-en-gelaagde-zinnen",196,{"id":992,"title":993,"slug":994,"language":9,"level":984,"displayOrder":995},"01a0ba4b-89b3-7a37-8149-77c0f8601174","Engelse leenwerkwoorden volgens de Nederlandse spelling","engelse-leenwerkwoorden-volgens-de-nederlandse-spelling",197,{"id":997,"title":998,"slug":999,"language":9,"level":984,"displayOrder":1000},"01a0ba4b-8a18-79ef-b865-80be3240a8eb","Grensgevallen tussen bijvoeglijk naamwoord en bijwoord","grensgevallen-tussen-bijvoeglijk-naamwoord-en-bijwoord",198,{"id":1002,"title":1003,"slug":1004,"language":9,"level":984,"displayOrder":1005},"01a0ba4b-8891-7b07-8277-2d09f93097aa","Betekenisverschillen door de- en het-variatie","betekenisverschillen-door-de-en-het-variatie",199,{"id":1007,"title":1008,"slug":1009,"language":9,"level":984,"displayOrder":1010},"01a0ba4b-8c8f-7a74-90b3-6f9644477629","Verwijsketens zonder dubbelzinnige voornaamwoorden","verwijsketens-zonder-dubbelzinnige-voornaamwoorden",200,{"id":1012,"title":1013,"slug":1014,"language":9,"level":984,"displayOrder":1015},"01a0ba4b-89c3-7d86-9a4b-b0273f2b3875","Er, daar en hier in vaste uitdrukkingen","er-daar-en-hier-in-vaste-uitdrukkingen",201,{"id":1017,"title":1018,"slug":1019,"language":9,"level":984,"displayOrder":1020},"01a0ba4b-8cae-76c5-9faa-a78c7c473a99","Voornaamwoordelijke bijwoorden in spreektaal en schrijftaal","voornaamwoordelijke-bijwoorden-in-spreektaal-en-schrijftaal",202,{"id":1022,"title":1023,"slug":1024,"language":9,"level":984,"displayOrder":1025},"01a0ba4b-89d7-7dd1-857e-c54664898a97","Fase, duur en voltooiing als aspectuele keuze","fase-duur-en-voltooiing-als-aspectuele-keuze",203,{"id":1027,"title":1028,"slug":1029,"language":9,"level":984,"displayOrder":1030},"01a0ba4b-8c22-7563-a522-69538e76339c","Temporeel gezichtspunt en verschuivende verteltijd","temporeel-gezichtspunt-en-verschuivende-verteltijd",204,{"id":1032,"title":1033,"slug":1034,"language":9,"level":984,"displayOrder":1035},"01a0ba4b-8969-7930-8953-bd06179ab5dc","De voltooid toekomende tijd","de-voltooid-toekomende-tijd",205,{"id":1037,"title":1038,"slug":1039,"language":9,"level":984,"displayOrder":1040},"01a0ba4b-8973-7d1b-8b6e-5bf91a6590b7","De voltooide voorwaardelijke wijs met zou hebben","de-voltooide-voorwaardelijke-wijs-met-zou-hebben",206,{"id":1042,"title":1043,"slug":1044,"language":9,"level":984,"displayOrder":1045},"01a0ba4b-8b29-73b7-91cf-a8afeb39d069","Modale betekenis in voltooide werkwoordgroepen","modale-betekenis-in-voltooide-werkwoordgroepen",207,{"id":1047,"title":1048,"slug":1049,"language":9,"level":984,"displayOrder":1050},"01a0ba4b-8c2d-76cd-9ebc-07db702f03d3","Thema, focus en informatiestructuur","thema-focus-en-informatiestructuur",208,{"id":1052,"title":1053,"slug":1054,"language":9,"level":984,"displayOrder":1055},"01a0ba4b-89f2-7749-80e8-de5d8cb78a96","Gemarkeerde woordvolgorde en topicalisatie","gemarkeerde-woordvolgorde-en-topicalisatie",209,{"id":1057,"title":1058,"slug":1059,"language":9,"level":984,"displayOrder":1060},"01a0ba4b-8bc5-70b7-8a4d-a21b38109f60","Rechtsplaatsing en hervatting in gesproken taal","rechtsplaatsing-en-hervatting-in-gesproken-taal",210,{"id":1062,"title":1063,"slug":1064,"language":9,"level":984,"displayOrder":1065},"01a0ba4b-8b54-7c00-8aca-7e8e582da32e","Objecten en bijwoorden herschikken in het middenstuk","objecten-en-bijwoorden-herschikken-in-het-middenstuk",211,{"id":1067,"title":1068,"slug":1069,"language":9,"level":984,"displayOrder":1070},"01a0ba4b-8887-7cfc-b8f4-4cf982a9ac4e","Bereik en contrast van ontkenning","bereik-en-contrast-van-ontkenning",212,{"id":1072,"title":1073,"slug":1074,"language":9,"level":984,"displayOrder":1075},"01a0ba4b-89e7-79e6-91ef-b0c19b27243d","Gedeeltelijke ontkenning met niet alle en niet altijd","gedeeltelijke-ontkenning-met-niet-alle-en-niet-altijd",213,{"id":1077,"title":1078,"slug":1079,"language":9,"level":984,"displayOrder":1080},"01a0ba4b-8d0c-7663-9634-cf27c57e8c93","Werkwoordclusters met vier of meer werkwoorden","werkwoordclusters-met-vier-of-meer-werkwoorden",214,{"id":1082,"title":1083,"slug":1084,"language":9,"level":984,"displayOrder":1085},"01a0ba4b-88f9-7de1-b7d9-7a39d387c57c","Controle en onderwerpsinterpretatie bij infinitieven","controle-en-onderwerpsinterpretatie-bij-infinitieven",215,{"id":1087,"title":1088,"slug":1089,"language":9,"level":984,"displayOrder":1090},"01a0ba4b-8ca3-7f9d-a41a-ff74ee12a783","Voltooide infinitieven met te hebben en te zijn","voltooide-infinitieven-met-te-hebben-en-te-zijn",216,{"id":1092,"title":1093,"slug":1094,"language":9,"level":984,"displayOrder":1095},"01a0ba4b-88f0-70e2-9e9e-aeff8e20f4f3","Concessieve en adversatieve verbanden nuanceren","concessieve-en-adversatieve-verbanden-nuanceren",217,{"id":1097,"title":1098,"slug":1099,"language":9,"level":984,"displayOrder":1100},"01a0ba4b-8b82-7268-bc28-ef8b5721f063","Oorzaak, reden en aanleiding zorgvuldig onderscheiden","oorzaak-reden-en-aanleiding-zorgvuldig-onderscheiden",218,{"id":1102,"title":1103,"slug":1104,"language":9,"level":984,"displayOrder":1105},"01a0ba4b-88fe-7659-8bc8-0184591a1bde","Correlatieve verbindingen met zowel, noch en niet alleen","correlatieve-verbindingen-met-zowel-noch-en-niet-alleen",219,{"id":1107,"title":1108,"slug":1109,"language":9,"level":984,"displayOrder":1110},"01a0ba4b-887a-74c2-87f8-77fe0964b1cb","Beknopte bijzinnen en weggelaten zinsdelen","beknopte-bijzinnen-en-weggelaten-zinsdelen",220,{"id":1112,"title":1113,"slug":1114,"language":9,"level":984,"displayOrder":1115},"01a0ba4b-8cfa-7a61-a334-17199be89a16","Wat na een hele zin als antecedent","wat-na-een-hele-zin-als-antecedent",221,{"id":1117,"title":1118,"slug":1119,"language":9,"level":984,"displayOrder":1120},"01a0ba4b-8afa-7647-8e1d-1e7da7628e95","Leestekens bij beperkende en uitbreidende bijzinnen","leestekens-bij-beperkende-en-uitbreidende-bijzinnen",222,{"id":1122,"title":1123,"slug":1124,"language":9,"level":984,"displayOrder":1125},"01a0ba4b-8b24-73d8-96ae-b307e7d5256b","Meervoudige inbedding leesbaar houden","meervoudige-inbedding-leesbaar-houden",223,{"id":1127,"title":1128,"slug":1129,"language":9,"level":984,"displayOrder":1130},"01a0ba4b-8a1d-7b36-8670-8808d38edfec","Handelende personen weglaten in passieve teksten","handelende-personen-weglaten-in-passieve-teksten",224,{"id":1132,"title":1133,"slug":1134,"language":9,"level":984,"displayOrder":1135},"01a0ba4b-8853-7c23-a983-3c417e58cf87","Alternatieven voor het passief met men, ze en krijgen","alternatieven-voor-het-passief-met-men-ze-en-krijgen",225,{"id":1137,"title":1138,"slug":1139,"language":9,"level":984,"displayOrder":1140},"01a0ba4b-8a0e-740f-97f4-d2092114c6cb","Gestapelde modale partikels en subtiele houding","gestapelde-modale-partikels-en-subtiele-houding",226,{"id":1142,"title":1143,"slug":1144,"language":9,"level":984,"displayOrder":1145},"01a0ba4b-88dc-7d42-a759-f7d4735e1320","Cohesie in academische en beschouwende teksten","cohesie-in-academische-en-beschouwende-teksten",227,{"id":1147,"title":1148,"slug":1149,"language":9,"level":984,"displayOrder":1150},"01a0ba4b-8b4a-7f47-b04f-e46c34bc07ff","Nominale en verbale stijl afwisselen","nominale-en-verbale-stijl-afwisselen",228,{"id":1152,"title":1153,"slug":1154,"language":9,"level":984,"displayOrder":1155},"01a0ba4b-8c0a-73f0-bced-c55e50a93cf9","Standaardtaal in Nederland en België vergelijken","standaardtaal-in-nederland-en-belgie-vergelijken",229,{"id":1157,"title":1158,"slug":1159,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1161},"01a0ba4b-8bd5-708c-948e-9c05d67bd8bf","Regionale uitspraakvariatie herkennen en interpreteren","regionale-uitspraakvariatie-herkennen-en-interpreteren","C2",230,{"id":1163,"title":1164,"slug":1165,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1166},"01a0ba4b-89fd-78a1-bcd5-e31c7323d0a3","Genitiefresten en oude naamvallen in vaste uitdrukkingen","genitiefresten-en-oude-naamvallen-in-vaste-uitdrukkingen",231,{"id":1168,"title":1169,"slug":1170,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1171},"01a0ba4b-88f4-78c3-91da-9a8628961b2a","Congruentie bij complexe onderwerpen en grensgevallen","congruentie-bij-complexe-onderwerpen-en-grensgevallen",232,{"id":1173,"title":1174,"slug":1175,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1176},"01a0ba4b-8cb9-7469-80c5-629be98648f5","Voornaamwoordelijke verwijzing in juridische en academische teksten","voornaamwoordelijke-verwijzing-in-juridische-en-academische-teksten",233,{"id":1178,"title":1179,"slug":1180,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1181},"01a0ba4b-88e6-797c-a1c4-643afba9bfb1","Complex en idiomatisch gebruik van er","complex-en-idiomatisch-gebruik-van-er",234,{"id":1183,"title":1184,"slug":1185,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1186},"01a0ba4b-8a03-722f-a5ea-8f396ec56e85","Gespleten voornaamwoordelijke bijwoorden en voorzetselstranding","gespleten-voornaamwoordelijke-bijwoorden-en-voorzetselstranding",235,{"id":1188,"title":1189,"slug":1190,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1191},"01a0ba4b-8c32-7aac-8a75-d2072a4e667e","Tijd en gezichtspunt in de vrije indirecte rede","tijd-en-gezichtspunt-in-de-vrije-indirecte-rede",236,{"id":1193,"title":1194,"slug":1195,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1196},"01a0ba4b-8b11-7b97-af3f-dbd6f5d143cd","Literaire verschuivingen tussen verteltijden","literaire-verschuivingen-tussen-verteltijden",237,{"id":1198,"title":1199,"slug":1200,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1201},"01a0ba4b-89b9-70b4-8c4d-c943d8d660ee","Epistemische toekomst en voorwaardelijkheid","epistemische-toekomst-en-voorwaardelijkheid",238,{"id":1203,"title":1204,"slug":1205,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1206},"01a0ba4b-8b69-757c-b5df-effc104eaa56","Onpersoonlijke constructies in academische en ambtelijke stijl","onpersoonlijke-constructies-in-academische-en-ambtelijke-stijl",239,{"id":1208,"title":1209,"slug":1210,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1211},"01a0ba4b-888c-7d5c-9447-04bde8300fef","Betekenisverschillen door complexe clustervolgorde","betekenisverschillen-door-complexe-clustervolgorde",240,{"id":1213,"title":1214,"slug":1215,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1216},"01a0ba4b-8d12-7729-8b99-dca7365e1309","Werkwoordclustervolgorde in Nederland en België","werkwoordclustervolgorde-in-nederland-en-belgie",241,{"id":1218,"title":1219,"slug":1220,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1221},"01a0ba4b-882a-7ef6-b063-406970da6735","Absolute constructies in formele teksten","absolute-constructies-in-formele-teksten",242,{"id":1223,"title":1224,"slug":1225,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1226},"01a0ba4b-8b40-77ec-bfb4-30b5846d6379","Naamwoordzinnen en zinnen zonder persoonsvorm","naamwoordzinnen-en-zinnen-zonder-persoonsvorm",243,{"id":1228,"title":1229,"slug":1230,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1231},"01a0ba4b-89ac-7c9a-a4da-858c8f8ecd4f","Ellips en samentrekking over zinsgrenzen heen","ellips-en-samentrekking-over-zinsgrenzen-heen",244,{"id":1233,"title":1234,"slug":1235,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1236},"01a0ba4b-8d61-7e1a-87a6-70dde79c73d0","Zinsvervlechting in gesproken en geschreven taal","zinsvervlechting-in-gesproken-en-geschreven-taal",245,{"id":1238,"title":1239,"slug":1240,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1241},"01a0ba4b-89ed-704e-bf7b-44aab5189ed0","Gemarkeerde ontkenning met pas, slechts en niet dan","gemarkeerde-ontkenning-met-pas-slechts-en-niet-dan",246,{"id":1243,"title":1244,"slug":1245,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1246},"01a0ba4b-8cc6-7a1b-8246-44834fdc4a02","Voorwaardelijke inversie met mocht, ware en had","voorwaardelijke-inversie-met-mocht-ware-en-had",247,{"id":1248,"title":1249,"slug":1250,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1251},"01a0ba4b-89f8-70a8-8988-9f838f3c6926","Gemengde en impliciete tegenfeitelijke voorwaarden","gemengde-en-impliciete-tegenfeitelijke-voorwaarden",248,{"id":1253,"title":1254,"slug":1255,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1256},"01a0ba4b-8bda-78df-936f-3cdf804428fc","Resten van de aanvoegende wijs","resten-van-de-aanvoegende-wijs",249,{"id":1258,"title":1259,"slug":1260,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1261},"01a0ba4b-8989-7325-a700-764e2b152bfe","Dienen te, behoren te en geacht worden te","dienen-te-behoren-te-en-geacht-worden-te",250,{"id":1263,"title":1264,"slug":1265,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1266},"01a0ba4b-8b2e-71b9-bb2b-62eae7a54f1d","Modale partikels voor ironie en afstand","modale-partikels-voor-ironie-en-afstand",251,{"id":1268,"title":1269,"slug":1270,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1271},"01a0ba4b-8be0-7294-83e0-8db09c7564c6","Retorische vragen en stilistische inversie","retorische-vragen-en-stilistische-inversie",252,{"id":1273,"title":1274,"slug":1275,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1276},"01a0ba4b-8aa9-7bec-bae9-d3ded87541e1","Informatiedichtheid en ritme in complexe teksten","informatiedichtheid-en-ritme-in-complexe-teksten",253,{"id":1278,"title":1279,"slug":1280,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1281},"01a0ba4b-88d8-7307-a2c4-2f08400c6d26","Citaten, parafrases en meerstemmige indirecte rede","citaten-parafrases-en-meerstemmige-indirecte-rede",254,{"id":1283,"title":1284,"slug":1285,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1286},"01a0ba4b-8ad8-774e-b512-9e2bd067e629","Juridisch en bestuurlijk Nederlands ontleden","juridisch-en-bestuurlijk-nederlands-ontleden",255,{"id":1288,"title":1289,"slug":1290,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1291},"01a0ba4b-8b3a-74ed-8eb1-8d7b1a9f58cb","Morfosyntaxis in Nederlands-Nederlands en Belgisch-Nederlands","morfosyntaxis-in-nederlands-nederlands-en-belgisch-nederlands",256,{"id":1293,"title":1294,"slug":1295,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1296},"01a0ba4b-8983-76d8-a278-981528f599d4","Dialect, omgangstaal en standaardtaal doelgericht plaatsen","dialect-omgangstaal-en-standaardtaal-doelgericht-plaatsen",257,{"id":931,"title":932,"slug":933,"seoDescription":1298,"content":1299,"language":9,"level":748,"displayOrder":934,"grammarTopics":1300,"createdAt":1306,"updatedAt":1307,"vocabularyLists":1308,"primaryTopicHub":1777,"readyImages":1779},"Zet directe rede om in indirecte rede en pas tijd, plaats, voornaamwoorden en werkwoordstijd correct en bewust aan een nieuw vertelperspectief aan.","## Van citaat naar nieuw perspectief\n\nIn de **directe rede** geef je woorden als citaat weer. In de **indirecte rede** verwerk je de inhoud vanuit het perspectief van de huidige verteller. Daardoor kunnen verwijzingen naar persoon, tijd en plaats veranderen.\n\n:::example\nMaandag zei Leyla in Utrecht: “**Ik** lever het rapport **morgen hier** af.”\n\nOp dinsdag, vanuit Rotterdam: Leyla zei dat **zij** het rapport **die dag daar** zou afleveren.\n\n**Ik** verwees naar Leyla, **morgen** is inmiddels die dinsdag en **hier** verwees naar Utrecht. De indirecte versie maakt die relaties voor de nieuwe situatie duidelijk.\n:::\n\n## De basisvormen naast elkaar\n\nDirecte rede bewaart de oorspronkelijke formulering en zinsvolgorde. Indirecte rede geeft de inhoud weer in een bijzin, meestal met **dat**, **of** of een vraagwoord.\n\n| Functie | Direct | Indirect |\n|---|---|---|\n| mededeling | Noor zei: “Ik werk vandaag thuis.” | Noor zei **dat ze die dag thuis werkte**. |\n| ja-neevraag | Amir vroeg: “Kom je morgen?” | Amir vroeg **of ik de volgende dag zou komen**. |\n| open vraag | Noor vroeg: “Waar is mijn pakket?” | Noor vroeg **waar haar pakket was**. |\n\nIn de indirecte bijzin staat de persoonsvorm achteraan of in de werkwoordelijke eindgroep. Aanhalingstekens en de dubbele punt van het citaat verdwijnen.\n\n:::note\nIndirecte rede is geen woordelijke kopie. Je mag samenvatten, maar de betekenis en de bron van de mededeling moeten herkenbaar blijven. Gebruik directe rede als de precieze formulering zelf belangrijk is.\n:::\n\n## Tijdsaanduidingen opnieuw berekenen\n\nWoorden als **nu**, **vandaag** en **morgen** zijn relatief: hun betekenis hangt af van het moment waarop iemand ze uitspreekt. Verandert het vertelmoment, dan kan een nieuwe aanduiding nodig zijn.\n\n| In de oorspronkelijke situatie | Mogelijk vanuit een later moment |\n|---|---|\n| nu | toen \u002F op dat moment |\n| vandaag | die dag |\n| gisteren | de dag ervoor |\n| morgen | de volgende dag \u002F de dag erna |\n| vorige week | de week ervoor |\n| volgende maand | de maand erna |\n\n:::example\nVrijdag zei de projectleider: “We bespreken dit **volgende week**.”\n\nEen maand later schreef de notulist dat de projectleider had gezegd dat ze het **de week erna** zouden bespreken.\n:::\n\nDe omzetting is niet mechanisch. Rapporteer je de woorden nog op dezelfde dag, dan kan **vandaag** gewoon blijven staan. Een concrete datum is vaak het duidelijkst: *Zij zei dat de cursus op 14 mei begon.*\n\n## Plaats en nabijheid verschuiven\n\nOok **hier**, **daar**, **dit** en **deze** krijgen hun betekenis vanuit een bepaald standpunt. Als de verteller zich ergens anders bevindt of meer afstand tot het bedoelde neemt, kan de verwijzing verschuiven.\n\n- In het kantoor: “Ik bewaar **deze documenten hier**.”\n- Later thuis: Zij zei dat ze **die documenten daar** bewaarde.\n- Bij dezelfde kast: Zij zei dat ze **deze documenten hier** bewaart.\n\nSoms verandert ook het gekozen bewegingswerkwoord. *Kom morgen hierheen* kan vanuit een andere plaats worden weergegeven als *hij vroeg me de volgende dag daarheen te gaan*. **Komen** en **gaan** drukken namelijk een beweging ten opzichte van een standpunt uit.\n\n:::tip\nTeken zo nodig twee punten: de plaats van de oorspronkelijke spreker en de plaats van de huidige verteller. Kies daarna pas **hier\u002Fdaar**, **hierheen\u002Fdaarheen** en **komen\u002Fgaan**.\n:::\n\n## Personen en bezit aanpassen\n\nEen voornaamwoord verwijst in het citaat vanuit de oorspronkelijke spreeksituatie. In de indirecte rede moet je vaststellen wie met **ik**, **wij**, **jij** en een bezittelijk voornaamwoord bedoeld werd.\n\n:::example\nSara zei tegen mij: “**Ik** stuur **jou mijn** opmerkingen.”\n\nIk meld later: Sara zei dat **zij mij haar** opmerkingen zou sturen.\n:::\n\nGebruik een naam wanneer een voornaamwoord twee mogelijke referenten heeft.\n\n:::warning\n*Noor vertelde Eva dat zij haar verslag zou aanpassen* kan dubbelzinnig zijn: verwijst **zij** naar Noor of Eva, en van wie is **haar** verslag?\n\nSchrijf bijvoorbeeld: *Noor vertelde Eva dat Noor haar eigen verslag zou aanpassen.*\n:::\n\nWoorden als **zelf** en **eigen** kunnen een contrast verduidelijken, maar alleen een naam neemt alle twijfel weg.\n\n## Werkwoordstijd volgt de bedoelde tijdlijn\n\nHet Nederlands kent geen verplicht, mechanisch terugschuiven van elke werkwoordstijd na een verledentijdsvorm als **zei** of **vertelde**. Zowel een tegenwoordige als een verleden tijd kan correct zijn, met een ander perspectief.\n\n| Indirecte zin | Gewone interpretatie |\n|---|---|\n| Ze zei dat de winkel op zondag **dicht is**. | De algemene regel geldt nog. |\n| Ze zei dat de winkel die middag **dicht was**. | De toestand hoort bij dat verleden moment. |\n| Ze zei dat ze de volgende dag **zou komen**. | De komst lag vanuit het spreekmoment in de toekomst. |\n| Ze zei dat ze het dossier al **had verstuurd**. | Het versturen lag vóór het zeggen. |\n\nDe verleden tijd in indirecte rede kan soms zowel een vroegere situatie als aansluiting bij het verleden van de hoofdzin uitdrukken. Voeg tijdsaanduidingen toe als de volgorde anders onduidelijk blijft.\n\n## Een complexe omzetting stap voor stap\n\nBij meerdere verschuivingen helpt het om niet woord voor woord te werken. Noteer eerst wie, waar en wanneer.\n\n:::example\nOp 3 juni zei Mila in Eindhoven: “Ik heb gisteren hier met Sam gesproken en ik zal hem morgen dit voorstel sturen.”\n\n1. **Ik** is Mila; **hem** is Sam.\n2. **Gisteren** is 2 juni; **morgen** is 4 juni.\n3. **Hier** is Eindhoven; **dit voorstel** is het voorstel dat Mila aanwees.\n4. Het spreken gebeurde vóór haar uitspraak; het sturen lag toen nog in de toekomst.\n\nLater kun je schrijven: *Mila zei op 3 juni dat ze op 2 juni in Eindhoven met Sam **had gesproken** en dat ze hem op 4 juni **dat voorstel zou sturen***.\n:::\n\nConcrete namen, plaatsen en datums maken een verslag soms helderder dan een lange reeks relatieve woorden. Je hoeft ze alleen te gebruiken als de lezer die informatie kent of uit de context kan afleiden.\n\n### Betekenis en bron zorgvuldig bewaren\n\nMet indirecte rede neem je verantwoordelijkheid voor de samenvatting. Ook het inleidende werkwoord beïnvloedt de betekenis:\n\n- **zeggen** en **meedelen** zijn relatief neutraal;\n- **beweren** kan afstand of twijfel suggereren;\n- **beloven** presenteert de woorden als een toezegging;\n- **toegeven** suggereert dat iets eerder verzwegen of betwist was.\n\nVervang *zei* dus niet zomaar door een sterker werkwoord. Maak ook duidelijk welke informatie van de bron komt en welke conclusie van de huidige verteller is.\n\n:::note\nEen tijd- of plaatsverschuiving is geen stijlverbetering op zichzelf. Ze is nodig wanneer het oorspronkelijke woord vanuit het nieuwe standpunt naar het verkeerde moment of de verkeerde plaats zou wijzen.\n:::\n\n## Controle vanuit twee situaties\n\n1. Bepaal wie oorspronkelijk sprak en wie luisterde.\n2. Noteer het oorspronkelijke moment en de oorspronkelijke plaats.\n3. Kies **dat**, **of** of het passende vraagwoord en gebruik bijzinvolgorde.\n4. Pas persoonlijke en bezittelijke voornaamwoorden aan.\n5. Herbereken relatieve tijds- en plaatswoorden alleen als het perspectief verandert.\n6. Kies de werkwoordstijd op basis van de echte tijdlijn, niet via een automatische formule.\n7. Controleer of het inleidende werkwoord de houding van de bron eerlijk weergeeft.\n8. Lees de indirecte versie zonder het citaat: alle verwijzingen moeten zelfstandig duidelijk zijn.",[1301],{"id":1302,"name":1303,"level":748,"language":9,"isCompleted":1304,"completionPercentage":1305,"totalExercises":41,"completedExercises":1305},"01a0ba4b-87d5-7eaf-ba25-85118cffd9e8","Uitspraken, bevelen en verzoeken rapporteren",false,0,"2026-09-19T15:31:47+00:00","2026-10-11T12:53:41+00:00",[1309],{"id":1310,"title":1311,"vocabularyListWords":1312,"isPublished":1325},"01a0ba4c-446f-747f-a69d-13c4689cff4a","Kernwoorden bij Directe en indirecte rede met tijd- en plaatsverschuiving",[1313,1331,1343,1354,1364,1374,1384,1411,1427,1438,1451,1461,1473,1485,1501,1513,1523,1533,1543,1559,1575,1595,1611,1628,1638,1649,1661,1671,1683,1695,1705,1721,1733,1749,1761],{"id":1314,"vocabularyWord":1315,"displayOrder":11},"01a0ba4c-446f-74e3-a69d-13c468b120db",{"id":1316,"word":1317,"frequency":46,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1318,"partsOfSpeech":1319,"audio":1325,"audioUrl":1330},"01a0ba4b-df99-7d6c-8bf6-27bd863975f5","perspectief","tts_220fc5e2d12256d6_nl-NL.mp3",[1320,1326],{"id":1321,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"exampleSentences":1324,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfe4-75e9-ac55-929163c21a60","NOUN","(het; perspectieven) manier waarop iemand vanuit een bepaalde ervaring of positie naar een onderwerp kijkt.","Vanuit het perspectief van de bewoners heeft het plan ook duidelijke nadelen.",true,{"id":1327,"partOfSpeech":1322,"definition":1328,"exampleSentences":1329,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-dfe4-7635-ac55-929164be5fc3","(het; perspectieven) gunstige mogelijkheid of vooruitzicht voor de toekomst.","De opleiding biedt jongeren meer perspectief op vast werk.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_220fc5e2d12256d6_nl-NL.mp3",{"id":1332,"vocabularyWord":1333,"displayOrder":16},"01a0ba4c-446f-7517-a69d-13c469a05e2a",{"id":1334,"word":1335,"frequency":51,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1336,"partsOfSpeech":1337,"audio":1325,"audioUrl":1342},"01a0ba4b-dfae-75eb-b20d-d978525d7038","standpunt","tts_36e8015dddac6ef8_nl-NL.mp3",[1338],{"id":1339,"partOfSpeech":1322,"definition":1340,"exampleSentences":1341,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfe6-75d2-8e44-96f52419bee6","(het; standpunten) duidelijke mening of positie die iemand over een onderwerp inneemt.","In het debat verdedigde de minister haar standpunt met cijfers en voorbeelden.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_36e8015dddac6ef8_nl-NL.mp3",{"id":1344,"vocabularyWord":1345,"displayOrder":21},"01a0ba4c-446f-753b-a69d-13c46a4d7969",{"id":1346,"word":1347,"frequency":41,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1348,"partsOfSpeech":1349,"audio":1325,"audioUrl":1353},"01a0ba4b-dfd6-711a-9b5a-78ccb08fe9b1","citaat","tts_d66942026489e0c5_nl-NL.mp3",[1350],{"id":1351,"partOfSpeech":1322,"definition":1352,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfea-756b-8e07-3fb48afb7bd4","","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d66942026489e0c5_nl-NL.mp3",{"id":1355,"vocabularyWord":1356,"displayOrder":26},"01a0ba4c-446f-755b-a69d-13c46b3a2ad0",{"id":1357,"word":1358,"frequency":31,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1359,"partsOfSpeech":1360,"audio":1325,"audioUrl":1363},"01a0ba4b-dfd0-715b-844e-6e7ee26b3229","aanhalingsteken","tts_f379f3c960f9cd85_nl-NL.mp3",[1361],{"id":1362,"partOfSpeech":1322,"definition":1352,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfe9-7ab2-9239-1e2baf6688e6","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_f379f3c960f9cd85_nl-NL.mp3",{"id":1365,"vocabularyWord":1366,"displayOrder":31},"01a0ba4c-446f-7577-a69d-13c46bdfc7e1",{"id":1367,"word":1368,"frequency":16,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1369,"partsOfSpeech":1370,"audio":1325,"audioUrl":1373},"01a0ba4b-e047-71e2-a58b-8e699bfcc3af","verteller","tts_d7b520834d996fcb_nl-NL.mp3",[1371],{"id":1372,"partOfSpeech":1322,"definition":1352,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e088-7a01-8497-1c4c440cdaf1","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d7b520834d996fcb_nl-NL.mp3",{"id":1375,"vocabularyWord":1376,"displayOrder":36},"01a0ba4c-446f-7597-a69d-13c46c9c21a4",{"id":1377,"word":1378,"frequency":11,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1379,"partsOfSpeech":1380,"audio":1325,"audioUrl":1383},"01a0ba4b-dfd5-75c5-a2b6-d8fdf6c0e1ae","bijzin","tts_247d664ee90907c1_nl-NL.mp3",[1381],{"id":1382,"partOfSpeech":1322,"definition":1352,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfea-744b-8e07-3fb48adcaf63","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_247d664ee90907c1_nl-NL.mp3",{"id":1385,"vocabularyWord":1386,"displayOrder":41},"01a0ba4c-446f-75bf-a69d-13c46ca831cc",{"id":1387,"word":1388,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1389,"partsOfSpeech":1390,"audio":1325,"audioUrl":1410},"01a0ba4b-d525-736a-b5ba-b2891c447de2","dat","tts_cb8aa98748ccfdaa_nl-NL.mp3",[1391,1396,1401,1406],{"id":1392,"partOfSpeech":1393,"definition":1394,"exampleSentences":1395,"isPrimary":1304,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d561-7c53-8c67-8f0dca208b6c","CONJUNCTION","Voegwoord dat een bijzin met een mededeling of gedachte inleidt.","Ik weet dat de winkel vandaag open is.",{"id":1397,"partOfSpeech":1398,"definition":1399,"exampleSentences":1400,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d561-7c97-8c67-8f0dcab6a76a","DETERMINER","Aanwijzend woord voor een enkelvoudig het-woord verder van de spreker.","Dat huis aan het einde van de straat is nieuw.",{"id":1402,"partOfSpeech":1403,"definition":1404,"exampleSentences":1405,"isPrimary":1304,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d561-7cd7-8c67-8f0dcb336235","PRONOUN","Aanwijzend voornaamwoord dat zelfstandig naar iets verder weg verwijst.","Wat staat daar? Dat is een ziekenhuis.",{"id":1407,"partOfSpeech":1403,"definition":1408,"exampleSentences":1409,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-d561-7d17-8c67-8f0dcbf8d715","Betrekkelijk voornaamwoord dat terugwijst naar een enkelvoudig het-woord.","Het boek dat op tafel ligt, is van mijn zus.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_cb8aa98748ccfdaa_nl-NL.mp3",{"id":1412,"vocabularyWord":1413,"displayOrder":46},"01a0ba4c-446f-75db-a69d-13c46d89954c",{"id":1414,"word":1415,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1416,"partsOfSpeech":1417,"audio":1325,"audioUrl":1426},"01a0ba4b-d6cf-707c-9c55-9d6b62e4b93f","of","tts_06162fd32b9eb852_nl-NL.mp3",[1418,1422],{"id":1419,"partOfSpeech":1393,"definition":1420,"exampleSentences":1421,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d6de-7677-9471-be6b2e87ecdc","Voegwoord tussen twee of meer mogelijkheden.","Wil je koffie of thee?",{"id":1423,"partOfSpeech":1393,"definition":1424,"exampleSentences":1425,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-d6de-76bb-9471-be6b2f1e82da","Voegwoord dat een indirecte ja-neevraag inleidt.","Ik weet niet of de winkel open is.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_06162fd32b9eb852_nl-NL.mp3",{"id":1428,"vocabularyWord":1429,"displayOrder":51},"01a0ba4c-446f-75f3-a69d-13c46e3e7d9d",{"id":1430,"word":1431,"frequency":41,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1432,"partsOfSpeech":1433,"audio":1325,"audioUrl":1437},"01a0ba4b-e045-7b32-90b9-4225e3c6ad56","verschuiven","tts_c4e9a19f1c402001_nl-NL.mp3",[1434],{"id":1435,"partOfSpeech":1436,"definition":1352,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e088-77b5-8497-1c4c42e9957d","VERB","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c4e9a19f1c402001_nl-NL.mp3",{"id":1439,"vocabularyWord":1440,"displayOrder":56},"01a0ba4c-446f-7623-a69d-13c46eb84114",{"id":1441,"word":1442,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1443,"partsOfSpeech":1444,"audio":1325,"audioUrl":1450},"01a0ba4b-d6cd-7bbb-81a2-1890a9d23a5c","nu","tts_c1e424a31d5c76c9_nl-NL.mp3",[1445],{"id":1446,"partOfSpeech":1447,"definition":1448,"exampleSentences":1449,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d6de-73ef-9471-be6b2dcfd9f6","ADVERB","Op dit moment of in de huidige periode.","Ik kan nu niet bellen.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c1e424a31d5c76c9_nl-NL.mp3",{"id":1452,"vocabularyWord":1453,"displayOrder":61},"01a0ba4c-446f-763f-a69d-13c46ee201f3",{"id":1454,"word":1455,"frequency":56,"level":231,"language":9,"audioFilePath":1456,"partsOfSpeech":1457,"audio":1325,"audioUrl":1460},"01a0ba4b-d9d3-7077-b8d1-7437f7ef4726","toen","tts_eb462f08364050bb_nl-NL.mp3",[1458],{"id":1459,"partOfSpeech":1393,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-da0f-7c97-8596-e7ac51ee9bc9","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_eb462f08364050bb_nl-NL.mp3",{"id":1462,"vocabularyWord":1463,"displayOrder":66},"01a0ba4c-446f-765b-a69d-13c46f1ead6b",{"id":1464,"word":1465,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1466,"partsOfSpeech":1467,"audio":1325,"audioUrl":1472},"01a0ba4b-d724-73bc-9ab8-5cc0e6906930","vandaag","tts_06b9abe7cef56e9e_nl-NL.mp3",[1468],{"id":1469,"partOfSpeech":1447,"definition":1470,"exampleSentences":1471,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d755-7c59-81bc-8b506dfeff6b","Op de dag die nu bezig is.","Vandaag blijft de winkel langer open.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_06b9abe7cef56e9e_nl-NL.mp3",{"id":1474,"vocabularyWord":1475,"displayOrder":71},"01a0ba4c-446f-7677-a69d-13c46f9a3744",{"id":1476,"word":1477,"frequency":51,"level":231,"language":9,"audioFilePath":1478,"partsOfSpeech":1479,"audio":1325,"audioUrl":1484},"01a0ba4b-d7d3-71c3-9291-cd42bc104ff7","gisteren","tts_9f6e666ad88b59bc_nl-NL.mp3",[1480],{"id":1481,"partOfSpeech":1447,"definition":1482,"exampleSentences":1483,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d7ec-70c3-b258-1bd9cd9efd58","Op de dag vóór vandaag.","Gisteren werkte ik thuis, maar vandaag ben ik op kantoor.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_9f6e666ad88b59bc_nl-NL.mp3",{"id":1486,"vocabularyWord":1487,"displayOrder":76},"01a0ba4c-446f-7693-a69d-13c46f9bb7d7",{"id":1488,"word":1489,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1490,"partsOfSpeech":1491,"audio":1325,"audioUrl":1500},"01a0ba4b-d6c6-764f-8320-887953e4fd5f","morgen","tts_96c186ffff861173_nl-NL.mp3",[1492,1496],{"id":1493,"partOfSpeech":1447,"definition":1494,"exampleSentences":1495,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d6dd-7655-8390-ca48922ea18d","Op de dag na vandaag.","Morgen begint mijn vakantie.",{"id":1497,"partOfSpeech":1322,"definition":1498,"exampleSentences":1499,"isPrimary":1304,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d6dd-769d-8390-ca48924399e9","(de; morgens) vroege deel van de dag, voor de middag.","De volgende morgen vertrokken we vroeg.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_96c186ffff861173_nl-NL.mp3",{"id":1502,"vocabularyWord":1503,"displayOrder":81},"01a0ba4c-446f-76af-a69d-13c4709b03e7",{"id":1504,"word":1505,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1506,"partsOfSpeech":1507,"audio":1325,"audioUrl":1512},"01a0ba4b-d544-7227-a3c9-09e728360a45","hier","tts_79998145c94116eb_nl-NL.mp3",[1508],{"id":1509,"partOfSpeech":1447,"definition":1510,"exampleSentences":1511,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d564-7dff-97f9-ade233e8dec3","Op deze plaats, dicht bij de spreker.","Kom hier naast mij zitten.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_79998145c94116eb_nl-NL.mp3",{"id":1514,"vocabularyWord":1515,"displayOrder":86},"01a0ba4c-446f-76c7-a69d-13c471307f14",{"id":1516,"word":1517,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1518,"partsOfSpeech":1519,"audio":1325,"audioUrl":1522},"01a0ba4b-dfd8-70e2-93ae-46736b48d59b","daar","tts_1d07251c67994d61_nl-NL.mp3",[1520],{"id":1521,"partOfSpeech":1447,"definition":1352,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfea-78b3-8e07-3fb48c7d9503","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1d07251c67994d61_nl-NL.mp3",{"id":1524,"vocabularyWord":1525,"displayOrder":91},"01a0ba4c-446f-76e3-a69d-13c4716fcbd4",{"id":1526,"word":1527,"frequency":16,"level":231,"language":9,"audioFilePath":1528,"partsOfSpeech":1529,"audio":1325,"audioUrl":1532},"01a0ba4b-dfdc-7bac-9e41-51ec2c6fb49b","hierheen","tts_db1dc392f714b631_nl-NL.mp3",[1530],{"id":1531,"partOfSpeech":1447,"definition":1352,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfeb-70a0-bab9-7068d14a9add","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_db1dc392f714b631_nl-NL.mp3",{"id":1534,"vocabularyWord":1535,"displayOrder":96},"01a0ba4c-446f-76ff-a69d-13c472547cd3",{"id":1536,"word":1537,"frequency":36,"level":231,"language":9,"audioFilePath":1538,"partsOfSpeech":1539,"audio":1325,"audioUrl":1542},"01a0ba4b-dfd9-75aa-90e5-1e863d2956fe","daarheen","tts_22129c295341ef06_nl-NL.mp3",[1540],{"id":1541,"partOfSpeech":1447,"definition":1352,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfea-7adb-8e07-3fb48e515ff4","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_22129c295341ef06_nl-NL.mp3",{"id":1544,"vocabularyWord":1545,"displayOrder":101},"01a0ba4c-446f-771b-a69d-13c4725bc646",{"id":1546,"word":1547,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1548,"partsOfSpeech":1549,"audio":1325,"audioUrl":1558},"01a0ba4b-d528-7eb3-8a89-68ee89eeda96","dit","tts_8a104071ba6ab5f4_nl-NL.mp3",[1550,1554],{"id":1551,"partOfSpeech":1398,"definition":1552,"exampleSentences":1553,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d562-73e4-9b4b-5e879e593d79","Aanwijzend woord voor een enkelvoudig het-woord dichtbij de spreker.","Dit boek hier is van mijn zus.",{"id":1555,"partOfSpeech":1403,"definition":1556,"exampleSentences":1557,"isPrimary":1304,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d562-7428-9b4b-5e879f11b094","Aanwijzend voornaamwoord dat zelfstandig naar iets dichtbij verwijst.","Wat is dit op de tafel?","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_8a104071ba6ab5f4_nl-NL.mp3",{"id":1560,"vocabularyWord":1561,"displayOrder":106},"01a0ba4c-446f-7737-a69d-13c472b0db64",{"id":1562,"word":1563,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1564,"partsOfSpeech":1565,"audio":1325,"audioUrl":1574},"01a0ba4b-d527-7788-8d1c-437c0e1bb664","deze","tts_f303d29c5bba3ff7_nl-NL.mp3",[1566,1570],{"id":1567,"partOfSpeech":1398,"definition":1568,"exampleSentences":1569,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d562-70c4-9b4b-5e879c7f0234","Aanwijzend woord voor een de-woord dichtbij de spreker.","Deze stoel hier is vrij.",{"id":1571,"partOfSpeech":1403,"definition":1572,"exampleSentences":1573,"isPrimary":1304,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d562-7110-9b4b-5e879c88c85c","Aanwijzend voornaamwoord dat zelfstandig naar een nabij de-woord of meervoud verwijst.","Welke jas wil je? Deze is mooi.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_f303d29c5bba3ff7_nl-NL.mp3",{"id":1576,"vocabularyWord":1577,"displayOrder":111},"01a0ba4c-446f-7753-a69d-13c4734098fa",{"id":1578,"word":1579,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1580,"partsOfSpeech":1581,"audio":1325,"audioUrl":1594},"01a0ba4b-d528-730b-8a89-68ee898c3695","die","tts_64c4a9c5d449be15_nl-NL.mp3",[1582,1586,1590],{"id":1583,"partOfSpeech":1403,"definition":1584,"exampleSentences":1585,"isPrimary":1304,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d562-7268-9b4b-5e879da0f218","Aanwijzend voornaamwoord dat zelfstandig naar een verder weg gelegen de-woord of meervoud verwijst.","Ik wil niet deze appels, maar die.",{"id":1587,"partOfSpeech":1403,"definition":1588,"exampleSentences":1589,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-d562-72a8-9b4b-5e879dfeefdc","Betrekkelijk voornaamwoord dat terugwijst naar een de-woord of meervoud.","De vrouw die naast ons woont, werkt in het ziekenhuis.",{"id":1591,"partOfSpeech":1398,"definition":1592,"exampleSentences":1593,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d562-7224-9b4b-5e879cedc960","Aanwijzend woord voor een de-woord verder van de spreker.","Die vrouw aan de overkant is mijn moeder.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_64c4a9c5d449be15_nl-NL.mp3",{"id":1596,"vocabularyWord":1597,"displayOrder":116},"01a0ba4c-446f-776b-a69d-13c473f23bcd",{"id":1598,"word":1599,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1600,"partsOfSpeech":1601,"audio":1325,"audioUrl":1610},"01a0ba4b-d55a-78c9-bc98-5b30975f6440","komen","tts_0416817c7aa1466e_nl-NL.mp3",[1602,1606],{"id":1603,"partOfSpeech":1436,"definition":1604,"exampleSentences":1605,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d567-72f6-aa36-e4be4babed76","Zich naar een plaats of persoon toe bewegen en daar aankomen.","De bus komt om acht uur.",{"id":1607,"partOfSpeech":1436,"definition":1608,"exampleSentences":1609,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-d567-733a-aa36-e4be4c4cf665","Een bepaalde plaats als land, stad of huis als oorsprong hebben.","Mila komt uit België.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_0416817c7aa1466e_nl-NL.mp3",{"id":1612,"vocabularyWord":1613,"displayOrder":121},"01a0ba4c-446f-7787-a69d-13c47411a0de",{"id":1614,"word":1615,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1616,"partsOfSpeech":1617,"audio":1325,"audioUrl":1627},"01a0ba4b-d536-741a-9b5b-10271c0cd8b0","gaan","tts_5073aaa2a38c7d28_nl-NL.mp3",[1618,1623],{"id":1619,"partOfSpeech":1620,"definition":1621,"exampleSentences":1622,"isPrimary":1304,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d563-7a53-b413-dd0b7488d449","AUXILIARY_VERB","Samen met een infinitief uitdrukken dat iets binnenkort of volgens een plan gebeurt.","Ik ga vanavond koken.",{"id":1624,"partOfSpeech":1436,"definition":1625,"exampleSentences":1626,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d563-7a9b-b413-dd0b74ef239d","Van de ene plaats naar een andere plaats bewegen of vertrekken.","We gaan met de fiets naar school.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_5073aaa2a38c7d28_nl-NL.mp3",{"id":1629,"vocabularyWord":1630,"displayOrder":126},"01a0ba4c-446f-779f-a69d-13c474ce1c3e",{"id":1631,"word":1632,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1633,"partsOfSpeech":1634,"audio":1325,"audioUrl":1637},"01a0ba4b-e04c-768b-b29f-d7c5ea0c0447","zelf","tts_e267305e8d70cfe9_nl-NL.mp3",[1635],{"id":1636,"partOfSpeech":1403,"definition":1352,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e089-739a-bfd1-2dc5a210241a","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_e267305e8d70cfe9_nl-NL.mp3",{"id":1639,"vocabularyWord":1640,"displayOrder":131},"01a0ba4c-446f-77bb-a69d-13c474de247f",{"id":1641,"word":1642,"frequency":46,"level":231,"language":9,"audioFilePath":1643,"partsOfSpeech":1644,"audio":1325,"audioUrl":1648},"01a0ba4b-d9ec-7b31-b5ae-8c896070d876","eigen","tts_10f91c9c57ad228b_nl-NL.mp3",[1645],{"id":1646,"partOfSpeech":1647,"definition":1352,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-da12-7b16-8ea0-14c828a2edf1","ADJECTIVE","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_10f91c9c57ad228b_nl-NL.mp3",{"id":1650,"vocabularyWord":1651,"displayOrder":136},"01a0ba4c-446f-77d7-a69d-13c475a3debe",{"id":1652,"word":1653,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1654,"partsOfSpeech":1655,"audio":1325,"audioUrl":1660},"01a0ba4b-d79a-721c-89ee-26cea91e91bb","zeggen","tts_c3bd1badd67487ba_nl-NL.mp3",[1656],{"id":1657,"partOfSpeech":1436,"definition":1658,"exampleSentences":1659,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d7de-78cc-b35c-f80d63a28ea0","Met woorden vertellen of uitspreken wat iemand denkt, weet of wil.","De dokter zegt dat ik veel water moet drinken.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c3bd1badd67487ba_nl-NL.mp3",{"id":1662,"vocabularyWord":1663,"displayOrder":141},"01a0ba4c-446f-77f3-a69d-13c475b9ccf7",{"id":1664,"word":1665,"frequency":41,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1666,"partsOfSpeech":1667,"audio":1325,"audioUrl":1670},"01a0ba4b-dfe2-7090-891c-6cbef3369571","meedelen","tts_76578e57466b55eb_nl-NL.mp3",[1668],{"id":1669,"partOfSpeech":1436,"definition":1352,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfeb-7968-bab9-7068d47b7248","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_76578e57466b55eb_nl-NL.mp3",{"id":1672,"vocabularyWord":1673,"displayOrder":146},"01a0ba4c-446f-780b-a69d-13c475d2311c",{"id":1674,"word":1675,"frequency":51,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1676,"partsOfSpeech":1677,"audio":1325,"audioUrl":1682},"01a0ba4b-dd10-7b69-b013-bc38d900f4a9","beweren","tts_c5ed13b3d4cce638_nl-NL.mp3",[1678],{"id":1679,"partOfSpeech":1436,"definition":1680,"exampleSentences":1681,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dd55-781b-bc3e-5dc638f5d0c1","Met overtuiging zeggen dat iets waar is, soms zonder voldoende bewijs te geven.","De fabrikant beweert dat het nieuwe apparaat veel minder energie gebruikt.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c5ed13b3d4cce638_nl-NL.mp3",{"id":1684,"vocabularyWord":1685,"displayOrder":151},"01a0ba4c-446f-7827-a69d-13c47601c834",{"id":1686,"word":1687,"frequency":46,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1688,"partsOfSpeech":1689,"audio":1325,"audioUrl":1694},"01a0ba4b-da6d-78f2-943b-7d14468812f8","beloven","tts_0093441427f7b0dd_nl-NL.mp3",[1690],{"id":1691,"partOfSpeech":1436,"definition":1692,"exampleSentences":1693,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-daa7-79ee-af15-7af29ad7a215","Zeggen dat je iets zeker zult doen of dat iets zeker zal gebeuren.","Ik beloof dat ik het geleende boek morgen terugbreng.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_0093441427f7b0dd_nl-NL.mp3",{"id":1696,"vocabularyWord":1697,"displayOrder":156},"01a0ba4c-446f-7843-a69d-13c476135157",{"id":1698,"word":1699,"frequency":41,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1700,"partsOfSpeech":1701,"audio":1325,"audioUrl":1704},"01a0ba4b-e044-7f04-bb7e-fc97d36a2f8d","toegeven","tts_ec1db4cf03de8021_nl-NL.mp3",[1702],{"id":1703,"partOfSpeech":1436,"definition":1352,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e088-7695-8497-1c4c42c6ea35","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_ec1db4cf03de8021_nl-NL.mp3",{"id":1706,"vocabularyWord":1707,"displayOrder":161},"01a0ba4c-446f-7867-a69d-13c47665b644",{"id":1708,"word":1709,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1710,"partsOfSpeech":1711,"audio":1325,"audioUrl":1720},"01a0ba4b-d727-7498-b968-6cb3029d8e0b","vragen","tts_862b8759f7896b10_nl-NL.mp3",[1712,1716],{"id":1713,"partOfSpeech":1436,"definition":1714,"exampleSentences":1715,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d756-71db-8423-db458f15063f","Met woorden proberen informatie of een antwoord te krijgen.","De toerist vraagt waar het station is.",{"id":1717,"partOfSpeech":1436,"definition":1718,"exampleSentences":1719,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-d756-721f-8423-db458fc90755","Iemand verzoeken iets te geven of te doen.","Ik vraag mijn buurman om hulp.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_862b8759f7896b10_nl-NL.mp3",{"id":1722,"vocabularyWord":1723,"displayOrder":166},"01a0ba4c-446f-7883-a69d-13c476ab8de8",{"id":1724,"word":1725,"frequency":56,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1726,"partsOfSpeech":1727,"audio":1325,"audioUrl":1732},"01a0ba4b-dc79-7d65-be77-93064e57fd5e","vertellen","tts_0b04532446d57d4d_nl-NL.mp3",[1728],{"id":1729,"partOfSpeech":1436,"definition":1730,"exampleSentences":1731,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dcbe-743b-84e5-4d5481399fb0","Mondeling of schriftelijk informatie geven of een verhaal delen.","Mijn grootvader vertelt graag verhalen over zijn jeugd.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_0b04532446d57d4d_nl-NL.mp3",{"id":1734,"vocabularyWord":1735,"displayOrder":171},"01a0ba4c-446f-789f-a69d-13c4777c2ea1",{"id":1736,"word":1737,"frequency":46,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1738,"partsOfSpeech":1739,"audio":1325,"audioUrl":1748},"01a0ba4b-dfc9-74b5-8831-2c1a7d7174a6","verwijzen","tts_7f598eb36fb712b6_nl-NL.mp3",[1740,1744],{"id":1741,"partOfSpeech":1436,"definition":1742,"exampleSentences":1743,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfe8-7de0-88ea-9e3001ede641","Iemand naar een andere persoon, plaats of informatiebron sturen voor verdere hulp of informatie.","De huisarts verwees mij voor onderzoek naar een specialist.",{"id":1745,"partOfSpeech":1436,"definition":1746,"exampleSentences":1747,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-dfe8-7e20-88ea-9e3002d9cf3a","De aandacht richten op iets dat eerder is genoemd of ergens anders staat.","In haar rapport verwijst de onderzoeker naar verschillende betrouwbare bronnen.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_7f598eb36fb712b6_nl-NL.mp3",{"id":1750,"vocabularyWord":1751,"displayOrder":176},"01a0ba4c-446f-78bb-a69d-13c4779010f6",{"id":1752,"word":1753,"frequency":46,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1754,"partsOfSpeech":1755,"audio":1325,"audioUrl":1760},"01a0ba4b-dfa7-7110-a058-9173f50c48f2","samenvatten","tts_476e848c2c1a13e4_nl-NL.mp3",[1756],{"id":1757,"partOfSpeech":1436,"definition":1758,"exampleSentences":1759,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfe5-7a2b-ba09-23e0d6049701","De belangrijkste punten van een langere tekst, uitleg of discussie kort weergeven.","Aan het einde vat de voorzitter de belangrijkste besluiten samen.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_476e848c2c1a13e4_nl-NL.mp3",{"id":1762,"vocabularyWord":1763,"displayOrder":181},"01a0ba4c-446f-78d3-a69d-13c47842565c",{"id":1764,"word":1765,"frequency":46,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1766,"partsOfSpeech":1767,"audio":1325,"audioUrl":1776},"01a0ba4b-dcb0-7ce4-af0b-b7d34d952467","aanpassen","tts_0b1e3e738dbc2e87_nl-NL.mp3",[1768,1772],{"id":1769,"partOfSpeech":1436,"definition":1770,"exampleSentences":1771,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dcc3-768e-8bac-76b93bcd8b22","Iets veranderen zodat het beter bij een nieuwe situatie of behoefte past.","De gemeente past de route aan vanwege werkzaamheden aan de weg.",{"id":1773,"partOfSpeech":1436,"definition":1774,"exampleSentences":1775,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-dcc3-76d2-8bac-76b93cc24808","Het eigen gedrag veranderen om bij een situatie of groep te passen, vaak met zich.","Nieuwe medewerkers moeten zich aan de werkwijze van het team aanpassen.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_0b1e3e738dbc2e87_nl-NL.mp3",{"name":1303,"slug":1778,"language":9},"uitspraken-bevelen-en-verzoeken-rapporteren-b2",[],{"id":1302,"name":1303,"slug":1778,"language":9,"level":748,"introduction":1781,"lessonCount":16,"totalExercises":41,"objectives":1782,"prerequisites":1786,"lessons":1789},"Indirect rapporteren vraagt meer dan woorden naar een bijzin verplaatsen. Je bepaalt opnieuw wie spreekt, wanneer en waar de boodschap geldt en hoe sterk een bevel, verzoek of advies oorspronkelijk was.",[1783,1784,1785],"Persoon, tijd en plaats bij indirecte rede consequent verschuiven.","Een rapporterend werkwoord kiezen dat de bron en toon eerlijk weergeeft.","Directieve uitspraken met te-infinitief of een passende dat-zin reconstrueren.",[1787,1788],"Je kunt mededelingen en vragen met dat, of en vraagwoorden indirect weergeven.","Je beheerst de basisvormen van te-infinitieven en indirecte rede.",[1790,1805],{"id":931,"contentId":1791,"slug":933,"title":932,"level":748,"summary":1792,"order":11,"exercises":1793},"pg_ea05cb31-ff86-455f-8d20-b41b00f1d4ee","Zet citaten om in indirecte rede en herbereken persoon, tijd, plaats en werkwoordstijd vanuit het nieuwe vertelperspectief.",[1794,1798,1801],{"id":1795,"title":1796,"order":1305,"type":1797},"01a0ba4b-9db7-721f-bc85-f639cfb292bf","Verwijzingen verschuiven","word_select",{"id":1799,"title":1800,"order":11,"type":1797},"01a0ba4b-9dc8-7a9f-b0b8-095bce570d7c","Tijdlijn en bron",{"id":1802,"title":1803,"order":16,"type":1804},"01a0ba4b-9ddc-7101-b5e0-952c9b7ff0df","Indirecte rede en perspectief - Bouw de zin","sentence_builder",{"id":936,"contentId":1806,"slug":938,"title":937,"level":748,"summary":1807,"order":16,"exercises":1808},"pg_1a445767-62f1-404b-8f50-2dc1af5ce484","Rapporteer bevelen, verzoeken, adviezen en waarschuwingen met een passend werkwoord, te-infinitief of dat-zin met moeten.",[1809,1812,1815,1818],{"id":1810,"title":1811,"order":1305,"type":1797},"01a0ba4b-922d-77fb-a878-c855a26dedb8","Patronen en infinitieven",{"id":1813,"title":1814,"order":11,"type":1797},"01a0ba4b-9241-7f90-a905-5316d9a308fc","Perspectief en toon",{"id":1816,"title":1817,"order":16,"type":1804},"01a0ba4b-925a-7953-95b5-17d5aaf0ae9e","Indirecte bevelen en verzoeken - Bouw de zin",{"id":1819,"title":1820,"order":21,"type":1821},"01a0ba4b-926d-7ebe-a306-e6db5ede1925","Indirecte opdrachten: herstel het patroon","find_and_fix",[1823,1829,1833],{"@id":1824,"@type":1825,"id":1795,"grammarPage":1826,"title":1796,"instructions":1827,"displayOrder":1305,"type":1797,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":1304,"ogImageUrl":1828},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-9db7-721f-bc85-f639cfb292bf","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0ba4b-898e-78cd-bd1a-d5a07ca9ccf6","Kies de indirecte formulering die persoon, tijd en plaats vanuit het nieuwe perspectief correct weergeeft.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_7e4ca3ec-0f90-485a-a082-7b77853dab1d_hero.webp?v=1789831912",{"@id":1830,"@type":1825,"id":1799,"grammarPage":1826,"title":1800,"instructions":1831,"displayOrder":11,"type":1797,"questionCount":66,"blankCount":66,"isCompleted":1304,"ogImageUrl":1832},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-9dc8-7a9f-b0b8-095bce570d7c","Kies de rapportage die de tijdlijn, verwijzingen en houding van de bron nauwkeurig bewaart.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_2253c26f-83fd-4e5f-b0d2-1fd31752e8ce_hero.webp?v=1789831912",{"@id":1834,"@type":1825,"id":1802,"grammarPage":1826,"title":1803,"instructions":1835,"displayOrder":16,"type":1804,"questionCount":56,"blankCount":56,"isCompleted":1304,"ogImageUrl":1836},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-9ddc-7101-b5e0-952c9b7ff0df","Tik de woorden in de juiste volgorde aan. Sommige woorden horen niet in de zin.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_be4718de-3e38-4139-966e-816f40625ba7_hero.webp?v=1789831912",{"id":1795,"grammarPage":1826,"title":1796,"instructions":1827,"seoTitle":1838,"seoDescription":1839,"displayOrder":1305,"type":1797,"questions":1840,"ogImageUrl":1828},"Indirecte rede: persoon, tijd en plaats verschuiven","Kies de indirecte weergave waarin persoon, tijd en plaats kloppen vanuit het nieuwe perspectief, in zinnen over excursies, afspraken en berichten.",[1841],{"id":1842,"sentenceTemplate":1843,"displayOrder":1305,"explanation":1844,"exampleSentence":1845,"blanks":1846},"01a0ba4b-9db7-7433-bc85-f639d284a329","Dinsdag zei Rosa: “Ik begeleid vandaag een excursie.” Een week later meldde ik dat Rosa __1__.","Vandaag verwijst naar de dinsdag waarop Rosa sprak. Vanuit een week later wordt dat die dag; Rosa blijft het onderwerp van de bijzin.","De docent zei dat zij die dag een toets afnam.",[1847],{"id":1848,"blankNumber":11,"options":1849},"01a0ba4b-9db7-73e7-bc85-f639d1b29b79",[1850,1853,1856],{"id":1851,"optionText":1852,"isCorrect":1325,"displayOrder":1305},"01a0ba4b-9db7-733b-bc85-f639cfb2c641","die dag een excursie begeleidde",{"id":1854,"optionText":1855,"isCorrect":1304,"displayOrder":11},"01a0ba4b-9db7-7397-bc85-f639d0997706","vandaag een excursie begeleidde",{"id":1857,"optionText":1858,"isCorrect":1304,"displayOrder":16},"01a0ba4b-9db7-73c3-bc85-f639d0c2728b","die dag een excursie begeleidden",{"html":1860,"toc":1861},"\u003Ch2 id=\"van-citaat-naar-nieuw-perspectief\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Van citaat naar nieuw perspectief\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>In de \u003Cstrong>directe rede\u003C\u002Fstrong> geef je woorden als citaat weer. In de \u003Cstrong>indirecte rede\u003C\u002Fstrong> verwerk je de inhoud vanuit het perspectief van de huidige verteller. Daardoor kunnen verwijzingen naar persoon, tijd en plaats veranderen.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Maandag zei Leyla in Utrecht: “\u003Cstrong>Ik\u003C\u002Fstrong> lever het rapport \u003Cstrong>morgen hier\u003C\u002Fstrong> af.”\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Op dinsdag, vanuit Rotterdam: Leyla zei dat \u003Cstrong>zij\u003C\u002Fstrong> het rapport \u003Cstrong>die dag daar\u003C\u002Fstrong> zou afleveren.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Ik\u003C\u002Fstrong> verwees naar Leyla, \u003Cstrong>morgen\u003C\u002Fstrong> is inmiddels die dinsdag en \u003Cstrong>hier\u003C\u002Fstrong> verwees naar Utrecht. De indirecte versie maakt die relaties voor de nieuwe situatie duidelijk.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"de-basisvormen-naast-elkaar\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>De basisvormen naast elkaar\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Directe rede bewaart de oorspronkelijke formulering en zinsvolgorde. Indirecte rede geeft de inhoud weer in een bijzin, meestal met \u003Cstrong>dat\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>of\u003C\u002Fstrong> of een vraagwoord.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Functie\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Direct\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Indirect\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>mededeling\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Noor zei: “Ik werk vandaag thuis.”\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Noor zei \u003Cstrong>dat ze die dag thuis werkte\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>ja-neevraag\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Amir vroeg: “Kom je morgen?”\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Amir vroeg \u003Cstrong>of ik de volgende dag zou komen\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>open vraag\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Noor vroeg: “Waar is mijn pakket?”\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Noor vroeg \u003Cstrong>waar haar pakket was\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>In de indirecte bijzin staat de persoonsvorm achteraan of in de werkwoordelijke eindgroep. Aanhalingstekens en de dubbele punt van het citaat verdwijnen.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Indirecte rede is geen woordelijke kopie. Je mag samenvatten, maar de betekenis en de bron van de mededeling moeten herkenbaar blijven. Gebruik directe rede als de precieze formulering zelf belangrijk is.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"tijdsaanduidingen-opnieuw-berekenen\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Tijdsaanduidingen opnieuw berekenen\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Woorden als \u003Cstrong>nu\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>vandaag\u003C\u002Fstrong> en \u003Cstrong>morgen\u003C\u002Fstrong> zijn relatief: hun betekenis hangt af van het moment waarop iemand ze uitspreekt. Verandert het vertelmoment, dan kan een nieuwe aanduiding nodig zijn.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>In de oorspronkelijke situatie\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Mogelijk vanuit een later moment\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>nu\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>toen \u002F op dat moment\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>vandaag\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>die dag\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>gisteren\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>de dag ervoor\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>morgen\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>de volgende dag \u002F de dag erna\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>vorige week\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>de week ervoor\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>volgende maand\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>de maand erna\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Vrijdag zei de projectleider: “We bespreken dit \u003Cstrong>volgende week\u003C\u002Fstrong>.”\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Een maand later schreef de notulist dat de projectleider had gezegd dat ze het \u003Cstrong>de week erna\u003C\u002Fstrong> zouden bespreken.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>De omzetting is niet mechanisch. Rapporteer je de woorden nog op dezelfde dag, dan kan \u003Cstrong>vandaag\u003C\u002Fstrong> gewoon blijven staan. Een concrete datum is vaak het duidelijkst: \u003Cem>Zij zei dat de cursus op 14 mei begon.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"plaats-en-nabijheid-verschuiven\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Plaats en nabijheid verschuiven\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Ook \u003Cstrong>hier\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>daar\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>dit\u003C\u002Fstrong> en \u003Cstrong>deze\u003C\u002Fstrong> krijgen hun betekenis vanuit een bepaald standpunt. Als de verteller zich ergens anders bevindt of meer afstand tot het bedoelde neemt, kan de verwijzing verschuiven.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>In het kantoor: “Ik bewaar \u003Cstrong>deze documenten hier\u003C\u002Fstrong>.”\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Later thuis: Zij zei dat ze \u003Cstrong>die documenten daar\u003C\u002Fstrong> bewaarde.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Bij dezelfde kast: Zij zei dat ze \u003Cstrong>deze documenten hier\u003C\u002Fstrong> bewaart.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Soms verandert ook het gekozen bewegingswerkwoord. \u003Cem>Kom morgen hierheen\u003C\u002Fem> kan vanuit een andere plaats worden weergegeven als \u003Cem>hij vroeg me de volgende dag daarheen te gaan\u003C\u002Fem>. \u003Cstrong>Komen\u003C\u002Fstrong> en \u003Cstrong>gaan\u003C\u002Fstrong> drukken namelijk een beweging ten opzichte van een standpunt uit.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Teken zo nodig twee punten: de plaats van de oorspronkelijke spreker en de plaats van de huidige verteller. Kies daarna pas \u003Cstrong>hier\u002Fdaar\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>hierheen\u002Fdaarheen\u003C\u002Fstrong> en \u003Cstrong>komen\u002Fgaan\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"personen-en-bezit-aanpassen\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Personen en bezit aanpassen\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Een voornaamwoord verwijst in het citaat vanuit de oorspronkelijke spreeksituatie. In de indirecte rede moet je vaststellen wie met \u003Cstrong>ik\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>wij\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>jij\u003C\u002Fstrong> en een bezittelijk voornaamwoord bedoeld werd.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Sara zei tegen mij: “\u003Cstrong>Ik\u003C\u002Fstrong> stuur \u003Cstrong>jou mijn\u003C\u002Fstrong> opmerkingen.”\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ik meld later: Sara zei dat \u003Cstrong>zij mij haar\u003C\u002Fstrong> opmerkingen zou sturen.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Gebruik een naam wanneer een voornaamwoord twee mogelijke referenten heeft.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>\u003Cem>Noor vertelde Eva dat zij haar verslag zou aanpassen\u003C\u002Fem> kan dubbelzinnig zijn: verwijst \u003Cstrong>zij\u003C\u002Fstrong> naar Noor of Eva, en van wie is \u003Cstrong>haar\u003C\u002Fstrong> verslag?\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Schrijf bijvoorbeeld: \u003Cem>Noor vertelde Eva dat Noor haar eigen verslag zou aanpassen.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Woorden als \u003Cstrong>zelf\u003C\u002Fstrong> en \u003Cstrong>eigen\u003C\u002Fstrong> kunnen een contrast verduidelijken, maar alleen een naam neemt alle twijfel weg.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"werkwoordstijd-volgt-de-bedoelde-tijdlijn\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Werkwoordstijd volgt de bedoelde tijdlijn\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Het Nederlands kent geen verplicht, mechanisch terugschuiven van elke werkwoordstijd na een verledentijdsvorm als \u003Cstrong>zei\u003C\u002Fstrong> of \u003Cstrong>vertelde\u003C\u002Fstrong>. Zowel een tegenwoordige als een verleden tijd kan correct zijn, met een ander perspectief.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Indirecte zin\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Gewone interpretatie\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ze zei dat de winkel op zondag \u003Cstrong>dicht is\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>De algemene regel geldt nog.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ze zei dat de winkel die middag \u003Cstrong>dicht was\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>De toestand hoort bij dat verleden moment.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ze zei dat ze de volgende dag \u003Cstrong>zou komen\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>De komst lag vanuit het spreekmoment in de toekomst.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Ze zei dat ze het dossier al \u003Cstrong>had verstuurd\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Het versturen lag vóór het zeggen.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>De verleden tijd in indirecte rede kan soms zowel een vroegere situatie als aansluiting bij het verleden van de hoofdzin uitdrukken. Voeg tijdsaanduidingen toe als de volgorde anders onduidelijk blijft.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"een-complexe-omzetting-stap-voor-stap\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">7.\u003C\u002Fspan>Een complexe omzetting stap voor stap\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bij meerdere verschuivingen helpt het om niet woord voor woord te werken. Noteer eerst wie, waar en wanneer.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Op 3 juni zei Mila in Eindhoven: “Ik heb gisteren hier met Sam gesproken en ik zal hem morgen dit voorstel sturen.”\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Ik\u003C\u002Fstrong> is Mila; \u003Cstrong>hem\u003C\u002Fstrong> is Sam.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Gisteren\u003C\u002Fstrong> is 2 juni; \u003Cstrong>morgen\u003C\u002Fstrong> is 4 juni.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Hier\u003C\u002Fstrong> is Eindhoven; \u003Cstrong>dit voorstel\u003C\u002Fstrong> is het voorstel dat Mila aanwees.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Het spreken gebeurde vóór haar uitspraak; het sturen lag toen nog in de toekomst.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Later kun je schrijven: \u003Cem>Mila zei op 3 juni dat ze op 2 juni in Eindhoven met Sam \u003Cstrong>had gesproken\u003C\u002Fstrong> en dat ze hem op 4 juni \u003Cstrong>dat voorstel zou sturen\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Concrete namen, plaatsen en datums maken een verslag soms helderder dan een lange reeks relatieve woorden. Je hoeft ze alleen te gebruiken als de lezer die informatie kent of uit de context kan afleiden.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch3 id=\"betekenis-en-bron-zorgvuldig-bewaren\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">7.1\u003C\u002Fspan>Betekenis en bron zorgvuldig bewaren\u003C\u002Fh3>\n\u003Cp>Met indirecte rede neem je verantwoordelijkheid voor de samenvatting. Ook het inleidende werkwoord beïnvloedt de betekenis:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>zeggen\u003C\u002Fstrong> en \u003Cstrong>meedelen\u003C\u002Fstrong> zijn relatief neutraal;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>beweren\u003C\u002Fstrong> kan afstand of twijfel suggereren;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>beloven\u003C\u002Fstrong> presenteert de woorden als een toezegging;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>toegeven\u003C\u002Fstrong> suggereert dat iets eerder verzwegen of betwist was.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Vervang \u003Cem>zei\u003C\u002Fem> dus niet zomaar door een sterker werkwoord. Maak ook duidelijk welke informatie van de bron komt en welke conclusie van de huidige verteller is.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Een tijd- of plaatsverschuiving is geen stijlverbetering op zichzelf. Ze is nodig wanneer het oorspronkelijke woord vanuit het nieuwe standpunt naar het verkeerde moment of de verkeerde plaats zou wijzen.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"controle-vanuit-twee-situaties\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">8.\u003C\u002Fspan>Controle vanuit twee situaties\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>Bepaal wie oorspronkelijk sprak en wie luisterde.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Noteer het oorspronkelijke moment en de oorspronkelijke plaats.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Kies \u003Cstrong>dat\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>of\u003C\u002Fstrong> of het passende vraagwoord en gebruik bijzinvolgorde.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Pas persoonlijke en bezittelijke voornaamwoorden aan.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Herbereken relatieve tijds- en plaatswoorden alleen als het perspectief verandert.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Kies de werkwoordstijd op basis van de echte tijdlijn, niet via een automatische formule.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Controleer of het inleidende werkwoord de houding van de bron eerlijk weergeeft.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Lees de indirecte versie zonder het citaat: alle verwijzingen moeten zelfstandig duidelijk zijn.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n",[1862,1866,1870,1874,1878,1882,1886,1890,1894],{"id":1863,"text":1864,"depth":16,"number":1865},"van-citaat-naar-nieuw-perspectief","Van citaat naar nieuw perspectief","1",{"id":1867,"text":1868,"depth":16,"number":1869},"de-basisvormen-naast-elkaar","De basisvormen naast elkaar","2",{"id":1871,"text":1872,"depth":16,"number":1873},"tijdsaanduidingen-opnieuw-berekenen","Tijdsaanduidingen opnieuw berekenen","3",{"id":1875,"text":1876,"depth":16,"number":1877},"plaats-en-nabijheid-verschuiven","Plaats en nabijheid verschuiven","4",{"id":1879,"text":1880,"depth":16,"number":1881},"personen-en-bezit-aanpassen","Personen en bezit aanpassen","5",{"id":1883,"text":1884,"depth":16,"number":1885},"werkwoordstijd-volgt-de-bedoelde-tijdlijn","Werkwoordstijd volgt de bedoelde tijdlijn","6",{"id":1887,"text":1888,"depth":16,"number":1889},"een-complexe-omzetting-stap-voor-stap","Een complexe omzetting stap voor stap","7",{"id":1891,"text":1892,"depth":21,"number":1893},"betekenis-en-bron-zorgvuldig-bewaren","Betekenis en bron zorgvuldig bewaren","7.1",{"id":1895,"text":1896,"depth":16,"number":1897},"controle-vanuit-twee-situaties","Controle vanuit twee situaties","8"]