[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-nl":3,"grammar-pages-nl":4,"grammar-page-nl-gevolg-uitdrukken-met-zodat-en-waardoor":1297,"grammar-lesson-path-nl-gevolg-uitdrukken-met-zodat-en-waardoor-voorwaarde-tegenstelling-en-gevolg-verbinden-b1":1475,"grammar-exercises-by-page-01a0ba4b-8a13-7a97-9d8e-30df8e25cee4":1530,"grammar-quick-check-01a0ba4b-8a13-7a97-9d8e-30df8e25cee4":1549,"grammar-lesson-body-01a0ba4b-8a13-7a97-9d8e-30df8e25cee4-4f71yeh533":1571},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,207,212,217,222,227,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,418,423,428,433,438,443,448,453,458,463,468,473,478,483,488,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,579,584,589,594,599,604,609,614,619,624,629,634,639,644,649,654,659,664,669,674,679,684,689,694,699,704,709,714,719,724,729,734,739,744,750,755,760,765,770,775,780,785,790,795,800,805,810,815,820,825,830,835,840,845,850,855,860,865,870,875,880,885,890,895,900,905,910,915,920,925,930,935,940,945,950,955,960,965,970,975,980,986,991,996,1001,1006,1011,1016,1021,1026,1031,1036,1041,1046,1051,1056,1061,1066,1071,1076,1081,1086,1091,1096,1101,1106,1111,1116,1121,1126,1131,1136,1141,1146,1151,1156,1162,1167,1172,1177,1182,1187,1192,1197,1202,1207,1212,1217,1222,1227,1232,1237,1242,1247,1252,1257,1262,1267,1272,1277,1282,1287,1292],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a0ba4b-8a31-78d2-bfe8-93cda5da555e","Het Nederlandse alfabet","het-nederlandse-alfabet","nl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a0ba4b-8b04-72cb-8dcd-87e3496aa32c","Letters benoemen en woorden spellen","letters-benoemen-en-woorden-spellen",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a0ba4b-8ae8-729b-8783-55b9aacfce21","Korte en lange klinkers horen","korte-en-lange-klinkers-horen",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a0ba4b-8b87-73a9-9518-4d17aa721080","Open en gesloten lettergrepen","open-en-gesloten-lettergrepen",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a0ba4b-891d-7a3f-adbd-527b99c8ed2c","De klanken ij en ei","de-klanken-ij-en-ei",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a0ba4b-8918-783b-9bd7-01ae7a0889dd","De klanken au en ou","de-klanken-au-en-ou",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a0ba4b-8922-78d7-ba25-82e8471e0365","De klanken ui, eu en oe","de-klanken-ui-eu-en-oe",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a0ba4b-89e2-7a23-a9f4-c2593f46a63b","G, ch, sch, ng en nk uitspreken","g-ch-sch-ng-en-nk-uitspreken",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a0ba4b-8d30-78ab-bd02-60732d19d41d","Woordklemtoon en de stomme e","woordklemtoon-en-de-stomme-e",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a0ba4b-8a7b-767e-97a4-08589a7a5ae5","Hoofdletters en de schrijfwijze van IJ","hoofdletters-en-de-schrijfwijze-van-ij",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a0ba4b-890b-7329-92dd-1df1cd56fd40","De en het bij zelfstandige naamwoorden","de-en-het-bij-zelfstandige-naamwoorden",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a0ba4b-8a38-7302-b15f-d5d26e4b4916","Het onbepaalde lidwoord een","het-onbepaalde-lidwoord-een",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a0ba4b-8b1b-7228-af8c-17ac0c446c30","Meervouden op -en","meervouden-op-en",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a0ba4b-8b1f-7950-964b-a1ad404c15ac","Meervouden op -s en 's","meervouden-op-s-en-apostrof-s",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a0ba4b-8c6d-7dc6-ab35-16bde85f631d","Veelvoorkomende onregelmatige meervouden","veelvoorkomende-onregelmatige-meervouden",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a0ba4b-899d-7be4-b614-20975395e6f8","Eenvoudige verkleinwoorden met -je en -tje","eenvoudige-verkleinwoorden-met-je-en-tje",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a0ba4b-8ba9-7b56-ad6e-036c0afd83a6","Persoonlijke voornaamwoorden als onderwerp","persoonlijke-voornaamwoorden-als-onderwerp",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a0ba4b-8ad3-74cd-af06-d68b55f58b83","Je, jij en u aanspreken","je-jij-en-u-aanspreken",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a0ba4b-8871-709b-928b-2f78426a482b","Beklemtoonde en onbeklemtoonde onderwerpsvormen","beklemtoonde-en-onbeklemtoonde-onderwerpsvormen",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a0ba4b-88ab-7903-8f1e-98e859066901","Bezittelijke voornaamwoorden bij een naamwoord","bezittelijke-voornaamwoorden-bij-een-naamwoord",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a0ba4b-897e-7565-9a93-f65d38dde38d","Deze, die, dit en dat aanwijzen","deze-die-dit-en-dat-aanwijzen",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a0ba4b-8a60-7e86-a650-0d62eb903ae0","Het werkwoord zijn in de tegenwoordige tijd","het-werkwoord-zijn-in-de-tegenwoordige-tijd",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a0ba4b-8a5b-7dc3-86a1-3dd4b376b037","Het werkwoord hebben in de tegenwoordige tijd","het-werkwoord-hebben-in-de-tegenwoordige-tijd",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a0ba4b-8bcf-7b17-96b3-3d0ce096e3b3","Regelmatige werkwoorden in de tegenwoordige tijd","regelmatige-werkwoorden-in-de-tegenwoordige-tijd",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a0ba4b-8947-715c-b329-ba58ae5c2e6a","De stam van een werkwoord vinden","de-stam-van-een-werkwoord-vinden",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a0ba4b-8d2b-7ab4-a05a-88f55a28337a","Werkwoordsvormen met -t en -d","werkwoordsvormen-met-t-en-d",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a0ba4b-8c68-76e3-a5db-16b498338566","Veelgebruikte onregelmatige werkwoorden","veelgebruikte-onregelmatige-werkwoorden",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a0ba4b-8bfb-7e0d-a8c9-89fe0e425bb7","Scheidbare werkwoorden in de tegenwoordige tijd","scheidbare-werkwoorden-in-de-tegenwoordige-tijd",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a0ba4b-8aec-7d1b-a60f-0ea502ac8c5f","Kunnen, willen, moeten en mogen","kunnen-willen-moeten-en-mogen",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a0ba4b-890f-7513-8d49-b9ada6efdd88","De gebiedende wijs","de-gebiedende-wijs",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a0ba4b-8907-743c-ab57-f49c1cf61cd6","De basisvolgorde van een mededelende zin","de-basisvolgorde-van-een-mededelende-zin",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a0ba4b-8937-790e-a6db-12de4f293c3d","De persoonsvorm op de tweede plaats","de-persoonsvorm-op-de-tweede-plaats",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a0ba4b-8ac7-7991-bf26-9b9c72431320","Inversie na tijd en plaats","inversie-na-tijd-en-plaats",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a0ba4b-8a65-7bbb-93b3-3ca1c28a457f","Het zinskader met twee werkwoorden","het-zinskader-met-twee-werkwoorden",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a0ba4b-8acd-7570-ba56-88ce04558280","Ja-neevragen met inversie","ja-neevragen-met-inversie",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a0ba4b-8cde-7300-830a-aa5794a4dc20","Vraagwoorden in eenvoudige vragen","vraagwoorden-in-eenvoudige-vragen",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a0ba4b-8b7d-745f-abca-1a13bfda9be3","Ontkennen met niet","ontkennen-met-niet",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a0ba4b-8b78-7858-b993-9170c8518752","Ontkennen met geen","ontkennen-met-geen",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":10,"displayOrder":201},"01a0ba4b-88bf-7ea7-a50c-7274f39cbba0","Bijvoeglijke naamwoorden en de uitzondering bij een het-woord","bijvoeglijke-naamwoorden-en-de-uitzondering-bij-een-het-woord",39,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":9,"level":10,"displayOrder":206},"01a0ba4b-8867-7609-97d9-66b3d8eed485","Basisvoorzetsels van plaats en tijd","basisvoorzetsels-van-plaats-en-tijd",40,{"id":208,"title":209,"slug":210,"language":9,"level":10,"displayOrder":211},"01a0ba4b-8a88-7021-be52-48e4aab7ee50","Hoofdtelwoorden en aantallen","hoofdtelwoorden-en-aantallen",41,{"id":213,"title":214,"slug":215,"language":9,"level":10,"displayOrder":216},"01a0ba4b-8bbf-79ca-8709-d00ebc26530e","Rangtelwoorden en datums","rangtelwoorden-en-datums",42,{"id":218,"title":219,"slug":220,"language":9,"level":10,"displayOrder":221},"01a0ba4b-89c8-7d1c-a51c-a16727d1c740","Er is en er zijn","er-is-en-er-zijn",43,{"id":223,"title":224,"slug":225,"language":9,"level":10,"displayOrder":226},"01a0ba4b-8a8d-79ca-af90-3ef40cd6857a","Hoofdzinnen verbinden met en, maar en of","hoofdzinnen-verbinden-met-en-maar-en-of",44,{"id":228,"title":229,"slug":230,"language":9,"level":231,"displayOrder":232},"01a0ba4b-8a56-7bb1-8e39-141f60acfad3","Het trema bij botsende klinkers","het-trema-bij-botsende-klinkers","A2",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":231,"displayOrder":237},"01a0ba4b-883b-76c5-9773-3f9bccb7952d","Accenten voor nadruk en uitspraak","accenten-voor-nadruk-en-uitspraak",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":231,"displayOrder":242},"01a0ba4b-8a9b-706a-b8a6-c298fdf7678a","IJ of ei en au of ou spellen","ij-of-ei-en-au-of-ou-spellen",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":231,"displayOrder":247},"01a0ba4b-89a2-7ab9-b882-800075e3ebda","Eindklanken en wisselingen tussen d en t, v en f, z en s","eindklanken-en-wisselingen-tussen-d-t-v-f-z-s",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":231,"displayOrder":252},"01a0ba4b-8ade-76ea-98a6-573794366d51","Klinker- en medeklinkerspelling in meervouden","klinker-en-medeklinkerspelling-in-meervouden",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":231,"displayOrder":257},"01a0ba4b-8c84-7a25-bf31-1ef3e140aa1c","Verkleinwoorden op -je, -tje, -pje, -etje en -kje","verkleinwoorden-op-je-tje-pje-etje-en-kje",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":231,"displayOrder":262},"01a0ba4b-8c05-77e1-acf4-9db934d69ec5","Spelling van verkleinwoorden na klinkers","spelling-van-verkleinwoorden-na-klinkers",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":231,"displayOrder":267},"01a0ba4b-8beb-7df2-870b-08702c72fb43","Samenstellingen en tussenletters","samenstellingen-en-tussenletters",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":231,"displayOrder":272},"01a0ba4b-8b46-7183-b8ae-e8b35b9b856b","Natuurlijk geslacht bij personen en dieren","natuurlijk-geslacht-bij-personen-en-dieren",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":231,"displayOrder":277},"01a0ba4b-8ce9-79fd-baa9-db2e0cfebf68","Wanneer een lidwoord wegblijft","wanneer-een-lidwoord-wegblijft",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":231,"displayOrder":282},"01a0ba4b-8ba4-7bf2-8240-894d40b179fa","Persoonlijke voornaamwoorden als lijdend en meewerkend voorwerp","persoonlijke-voornaamwoorden-als-lijdend-en-meewerkend-voorwerp",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":231,"displayOrder":287},"01a0ba4b-8d00-7c9f-b91d-b3f67e369916","Wederkerende voornaamwoorden bij dagelijkse handelingen","wederkerende-voornaamwoorden-bij-dagelijkse-handelingen",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":231,"displayOrder":292},"01a0ba4b-89a7-7961-a088-0a996d2d0453","Elkaar als wederkerig voornaamwoord","elkaar-als-wederkerig-voornaamwoord",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":231,"displayOrder":297},"01a0ba4b-8a96-78c9-b1c5-55d9df049328","Iemand, niemand, iets en niets","iemand-niemand-iets-en-niets",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":231,"displayOrder":302},"01a0ba4b-8d42-71df-be56-dbd45ab0ab54","Zelfstandig gebruik van deze, die, dit en dat","zelfstandig-gebruik-van-deze-die-dit-en-dat",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":231,"displayOrder":307},"01a0ba4b-8d4e-7ce5-afab-039fc2d6502d","Zelfstandige bezittelijke voornaamwoorden","zelfstandige-bezittelijke-voornaamwoorden",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":231,"displayOrder":312},"01a0ba4b-89be-7a87-821b-bf950f76af86","Er als aanduiding van een plaats","er-als-aanduiding-van-een-plaats",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":231,"displayOrder":317},"01a0ba4b-8bf6-7bcd-aa24-327a31370122","Scheidbare en onscheidbare werkwoorden herkennen","scheidbare-en-onscheidbare-werkwoorden-herkennen",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":231,"displayOrder":322},"01a0ba4b-8b5f-7453-aab4-af4105a9563b","Onbeklemtoonde voorvoegsels be-, ge-, her-, ont- en ver-","onbeklemtoonde-voorvoegsels-be-ge-her-ont-en-ver",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":231,"displayOrder":327},"01a0ba4b-8a42-7372-b201-afb513dfd163","Het perfectum met hebben","het-perfectum-met-hebben",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":231,"displayOrder":332},"01a0ba4b-8a47-79e1-9e1a-1500b1c262d3","Het perfectum met zijn","het-perfectum-met-zijn",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":231,"displayOrder":337},"01a0ba4b-8a2c-787b-9f4b-71b7dd145f99","'t kofschip en het voltooid deelwoord","het-kofschip",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":231,"displayOrder":342},"01a0ba4b-8c9f-70ac-ae83-6de1c1344585","Voltooide deelwoorden van scheidbare en onscheidbare werkwoorden","voltooide-deelwoorden-van-scheidbare-en-onscheidbare-werkwoorden",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":231,"displayOrder":347},"01a0ba4b-8b73-7a58-8e24-c6390984b8d4","Onregelmatige voltooide deelwoorden","onregelmatige-voltooide-deelwoorden",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":231,"displayOrder":352},"01a0ba4b-8a27-7c1c-af66-7383f8c89dbe","Het imperfectum van regelmatige werkwoorden","het-imperfectum-van-regelmatige-werkwoorden",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":231,"displayOrder":357},"01a0ba4b-8a22-7d3a-a1df-740d81b793b2","Het imperfectum van onregelmatige werkwoorden","het-imperfectum-van-onregelmatige-werkwoorden",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":231,"displayOrder":362},"01a0ba4b-8b96-7433-8cbe-230bd2eb6d68","Perfectum en imperfectum in alledaagse verhalen","perfectum-en-imperfectum-in-alledaagse-verhalen",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":231,"displayOrder":367},"01a0ba4b-8a51-7c31-a505-58ffa2df00cf","Het plusquamperfectum voor een eerder verleden","het-plusquamperfectum-voor-een-eerder-verleden",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":231,"displayOrder":372},"01a0ba4b-8951-71b1-ac16-af18ac47a221","De toekomst met gaan","de-toekomst-met-gaan",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":231,"displayOrder":377},"01a0ba4b-8956-733e-9339-fea32e5ff0ce","De toekomst met zullen","de-toekomst-met-zullen",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":231,"displayOrder":382},"01a0ba4b-8998-7c2b-b340-b502436665c9","Doel uitdrukken met om te","doel-uitdrukken-met-om-te",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":231,"displayOrder":387},"01a0ba4b-8d1d-72a6-961a-ba3b9df2bbdf","Werkwoorden die een te-infinitief krijgen","werkwoorden-die-een-te-infinitief-krijgen",76,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":9,"level":231,"displayOrder":392},"01a0ba4b-88a3-7417-8f7b-0a7af50301e1","Bezig zijn met aan het en een infinitief","bezig-zijn-met-aan-het-en-een-infinitief",77,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":9,"level":231,"displayOrder":397},"01a0ba4b-8d67-7c7a-a8a4-a90aecfeb651","Zitten, staan, liggen en lopen te","zitten-staan-liggen-en-lopen-te",78,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":9,"level":231,"displayOrder":402},"01a0ba4b-8c38-79c0-95eb-c9bab8f41228","Tijd, manier en plaats in het middenstuk","tijd-manier-en-plaats-in-het-middenstuk",79,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":9,"level":231,"displayOrder":407},"01a0ba4b-8979-713a-b198-a682e3d84d78","De werkwoordelijke tang in de hoofdzin","de-werkwoordelijke-tang-in-de-hoofdzin",80,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":9,"level":231,"displayOrder":412},"01a0ba4b-88ce-7ebd-9d5f-43612bb1f1c5","Bijzinnen met omdat","bijzinnen-met-omdat",81,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":9,"level":231,"displayOrder":417},"01a0ba4b-8cef-72d5-a29a-f5ffdc887e45","Want en omdat vergelijken","want-en-omdat-vergelijken",82,{"id":419,"title":420,"slug":421,"language":9,"level":231,"displayOrder":422},"01a0ba4b-8ab3-7bfc-9875-1ec855e5d96e","Inhoudszinnen met dat","inhoudszinnen-met-dat",83,{"id":424,"title":425,"slug":426,"language":9,"level":231,"displayOrder":427},"01a0ba4b-8a9f-7b15-8a5f-35804c226da6","Indirecte ja-neevragen met of","indirecte-ja-neevragen-met-of",84,{"id":429,"title":430,"slug":431,"language":9,"level":231,"displayOrder":432},"01a0ba4b-8ac1-7c50-8d4e-39985be9554a","Inversie na een bijzin","inversie-na-een-bijzin",85,{"id":434,"title":435,"slug":436,"language":9,"level":231,"displayOrder":437},"01a0ba4b-887e-7e76-b9e2-c037c00bbfec","Beleefde verzoeken met even, maar en alstublieft","beleefde-verzoeken-met-even-maar-en-alstublieft",86,{"id":439,"title":440,"slug":441,"language":9,"level":231,"displayOrder":442},"01a0ba4b-8942-7541-b31a-8863dcdd0857","De plaats van niet in de eenvoudige zin","de-plaats-van-niet-in-de-eenvoudige-zin",87,{"id":444,"title":445,"slug":446,"language":9,"level":231,"displayOrder":447},"01a0ba4b-895b-72b5-b26a-e2b99406dc95","De vergrotende en overtreffende trap","de-vergrotende-en-overtreffende-trap",88,{"id":449,"title":450,"slug":451,"language":9,"level":231,"displayOrder":452},"01a0ba4b-8c7e-7e35-9ec2-cc9d688c5fba","Vergelijken met dan en als","vergelijken-met-dan-en-als",89,{"id":454,"title":455,"slug":456,"language":9,"level":231,"displayOrder":457},"01a0ba4b-8c63-7588-9931-4c956065e266","Veel, weinig, genoeg, meer en minder","veel-weinig-genoeg-meer-en-minder",90,{"id":459,"title":460,"slug":461,"language":9,"level":231,"displayOrder":462},"01a0ba4b-8c73-70d5-b945-950d00700878","Veelvoorkomende vaste voorzetselcombinaties","veelvoorkomende-vaste-voorzetselcombinaties",91,{"id":464,"title":465,"slug":466,"language":9,"level":231,"displayOrder":467},"01a0ba4b-8c3f-78c9-926d-2f82bd4bee0f","Tijdsduur met al, sinds, vanaf en gedurende","tijdsduur-met-al-sinds-vanaf-en-gedurende",92,{"id":469,"title":470,"slug":471,"language":9,"level":231,"displayOrder":472},"01a0ba4b-88a7-7681-a830-52fdd77a64aa","Bezitsrelaties met van en apostrof-s","bezitsrelaties-met-van-en-apostrof-s",93,{"id":474,"title":475,"slug":476,"language":9,"level":231,"displayOrder":477},"01a0ba4b-8b6e-7e23-8519-9af18e867efd","Onregelmatige trappen van vergelijking","onregelmatige-trappen-van-vergelijking",94,{"id":479,"title":480,"slug":481,"language":9,"level":231,"displayOrder":482},"01a0ba4b-88c4-7859-852a-22ba4efa3a7a","Bijwoorden van frequentie en graad","bijwoorden-van-frequentie-en-graad",95,{"id":484,"title":485,"slug":486,"language":9,"level":231,"displayOrder":487},"01a0ba4b-8cd8-74ec-852d-9c101777836a","Voorzetsels bij richting en verplaatsing","voorzetsels-bij-richting-en-verplaatsing",96,{"id":489,"title":490,"slug":491,"language":9,"level":492,"displayOrder":493},"01a0ba4b-8d26-7b4b-be17-687d878c0751","Werkwoordspelling van stam tot verleden tijd","werkwoordspelling-van-stam-tot-verleden-tijd","B1",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":492,"displayOrder":498},"01a0ba4b-8c4f-7144-b05f-05ff200ffd47","Tussen-n en tussen-s in samenstellingen","tussen-n-en-tussen-s-in-samenstellingen",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":492,"displayOrder":503},"01a0ba4b-885a-7d0b-9c8a-79a701bd718a","Apostroffen en meervouden van leenwoorden","apostroffen-en-meervouden-van-leenwoorden",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":492,"displayOrder":508},"01a0ba4b-8c18-7c39-8850-4aa863644dc2","Telbare en niet-telbare zelfstandige naamwoorden","telbare-en-niet-telbare-zelfstandige-naamwoorden",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":492,"displayOrder":513},"01a0ba4b-8d56-7170-8598-3f83e20d35d9","Zelfstandige naamwoorden maken met achtervoegsels","zelfstandige-naamwoorden-maken-met-achtervoegsels",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":492,"displayOrder":518},"01a0ba4b-8c8a-748a-a010-6d01a5dc3f4f","Verkleinwoorden voor betekenis en houding","verkleinwoorden-voor-betekenis-en-houding",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":492,"displayOrder":523},"01a0ba4b-8bae-789f-a518-7256f03bc1d0","Presentatief er bij een onbepaald onderwerp","presentatief-er-bij-een-onbepaald-onderwerp",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":492,"displayOrder":528},"01a0ba4b-8af1-72d6-98bb-ea7292642865","Kwantitatief er met aantallen en hoeveelheden","kwantitatief-er-met-aantallen-en-hoeveelheden",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":492,"displayOrder":533},"01a0ba4b-89cd-7ad4-a14d-0ea3aaa695b0","Er met een voorzetsel","er-met-een-voorzetsel",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":492,"displayOrder":538},"01a0ba4b-8a6a-7b57-a92b-93358fecbfe3","Hier- en daarwoorden met een voorzetsel","hier-en-daarwoorden-met-een-voorzetsel",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":492,"displayOrder":543},"01a0ba4b-8a08-7db9-896c-f605ce17aecf","Gesplitste voornaamwoordelijke bijwoorden","gesplitste-voornaamwoordelijke-bijwoorden",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":492,"displayOrder":548},"01a0ba4b-8a92-7104-a45e-2a65bcd86674","Iedereen, alles, men en algemeen je","iedereen-alles-men-en-algemeen-je",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":492,"displayOrder":553},"01a0ba4b-8c5e-77df-a653-814551bdae5e","Vaste wederkerende en wederkerige werkwoorden","vaste-wederkerende-en-wederkerige-werkwoorden",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":492,"displayOrder":558},"01a0ba4b-8b9b-72a6-98d3-2dd2dda56bb7","Perfectum en imperfectum in een samenhangend verhaal","perfectum-en-imperfectum-in-een-samenhangend-verhaal",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":492,"displayOrder":563},"01a0ba4b-8a4c-7cff-a8fa-d1e2e50d01ba","Het plusquamperfectum in tijdsvolgorde","het-plusquamperfectum-in-tijdsvolgorde",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":492,"displayOrder":568},"01a0ba4b-8a3d-74ad-82eb-9a81aa9ae38c","Het perfectum met een modaal werkwoord","het-perfectum-met-een-modaal-werkwoord",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":492,"displayOrder":573},"01a0ba4b-8d7d-75ca-85ab-db19d1769f70","Zullen voor voorspellingen, beloften en aannames","zullen-voor-voorspellingen-beloften-en-aannames",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":492,"displayOrder":578},"01a0ba4b-8d6d-75b7-82bb-ab97af5da2b1","Zou als toekomst vanuit het verleden","zou-als-toekomst-vanuit-het-verleden",114,{"id":580,"title":581,"slug":582,"language":9,"level":492,"displayOrder":583},"01a0ba4b-8c49-7dfd-8e7b-f19065381670","Tijdsprongen in verhalen markeren","tijdsprongen-in-verhalen-markeren",115,{"id":585,"title":586,"slug":587,"language":9,"level":492,"displayOrder":588},"01a0ba4b-8d22-7010-8019-e829016edf67","Werkwoorden met een vast voorzetsel","werkwoorden-met-een-vast-voorzetsel",116,{"id":590,"title":591,"slug":592,"language":9,"level":492,"displayOrder":593},"01a0ba4b-886c-75b9-b640-aace3da13a67","Beginnen, blijven, stoppen en doorgaan als fasewerkwoorden","beginnen-blijven-stoppen-en-doorgaan-als-fasewerkwoorden",117,{"id":595,"title":596,"slug":597,"language":9,"level":492,"displayOrder":598},"01a0ba4b-8d3b-7a9f-a2e4-e6e1fd140050","Worden, blijven, blijken en lijken als koppelwerkwoorden","worden-blijven-blijken-en-lijken-als-koppelwerkwoorden",118,{"id":600,"title":601,"slug":602,"language":9,"level":492,"displayOrder":603},"01a0ba4b-8d18-71b6-a8e1-a159aa6697c3","Werkwoorden achteraan in de bijzin","werkwoorden-achteraan-in-de-bijzin",119,{"id":605,"title":606,"slug":607,"language":9,"level":492,"displayOrder":608},"01a0ba4b-8c54-7240-82d4-46d7ad35a5d4","Twee werkwoorden in de bijzin","twee-werkwoorden-in-de-bijzin",120,{"id":610,"title":611,"slug":612,"language":9,"level":492,"displayOrder":613},"01a0ba4b-8cbf-7403-bb48-9f3a39d157e4","Voornaamwoorden en bepalingen in het middenstuk","voornaamwoorden-en-bepalingen-in-het-middenstuk",121,{"id":615,"title":616,"slug":617,"language":9,"level":492,"displayOrder":618},"01a0ba4b-893c-7be7-b102-7f79cc64c2f1","De plaats van niet bij werkwoorden en bepalingen","de-plaats-van-niet-bij-werkwoorden-en-bepalingen",122,{"id":620,"title":621,"slug":622,"language":9,"level":492,"displayOrder":623},"01a0ba4b-884d-7c53-9443-5e6c22bcf310","Als, wanneer en toen voor tijd","als-wanneer-en-toen-voor-tijd",123,{"id":625,"title":626,"slug":627,"language":9,"level":492,"displayOrder":628},"01a0ba4b-8c27-7e6e-93d5-e8b43acb0927","Terwijl en toen in beschrijving en verhaal","terwijl-en-toen-in-beschrijving-en-verhaal",124,{"id":630,"title":631,"slug":632,"language":9,"level":492,"displayOrder":633},"01a0ba4b-8ca9-74e1-b5fd-9c2c7b327ec3","Voordat, nadat en totdat","voordat-nadat-en-totdat",125,{"id":635,"title":636,"slug":637,"language":9,"level":492,"displayOrder":638},"01a0ba4b-8ccc-7f50-ac06-a43b549bfa23","Voorwaarden met als en tenzij","voorwaarden-met-als-en-tenzij",126,{"id":640,"title":641,"slug":642,"language":9,"level":492,"displayOrder":643},"01a0ba4b-8c14-7295-8ec8-823481094d8c","Tegenstellingen met hoewel en ook al","tegenstellingen-met-hoewel-en-ook-al",127,{"id":645,"title":646,"slug":647,"language":9,"level":492,"displayOrder":648},"01a0ba4b-8a13-7a97-9d8e-30df8e25cee4","Gevolg uitdrukken met zodat en waardoor","gevolg-uitdrukken-met-zodat-en-waardoor",128,{"id":650,"title":651,"slug":652,"language":9,"level":492,"displayOrder":653},"01a0ba4b-8aa4-7f2c-9483-ca068210593f","Indirecte rede met dat en of","indirecte-rede-met-dat-en-of",129,{"id":655,"title":656,"slug":657,"language":9,"level":492,"displayOrder":658},"01a0ba4b-889a-72b7-b319-38287ecbeed0","Betrekkelijke bijzinnen met die en dat","betrekkelijke-bijzinnen-met-die-en-dat",130,{"id":660,"title":661,"slug":662,"language":9,"level":492,"displayOrder":663},"01a0ba4b-8cd2-7938-8779-ae39d4dc8377","Voorzetsel plus wie en waar plus voorzetsel","voorzetsel-plus-wie-en-waar-plus-voorzetsel",131,{"id":665,"title":666,"slug":667,"language":9,"level":492,"displayOrder":668},"01a0ba4b-8cf4-78eb-866e-888a781e2a62","Wat als betrekkelijk voornaamwoord","wat-als-betrekkelijk-voornaamwoord",132,{"id":670,"title":671,"slug":672,"language":9,"level":492,"displayOrder":673},"01a0ba4b-8896-7047-b4db-4fa96401be6c","Betrekkelijke bijwoorden met waar","betrekkelijke-bijwoorden-met-waar",133,{"id":675,"title":676,"slug":677,"language":9,"level":492,"displayOrder":678},"01a0ba4b-8c0f-74b0-965c-85fbdbf3e755","Te en om te bij infinitiefconstructies","te-en-om-te-bij-infinitiefconstructies",134,{"id":680,"title":681,"slug":682,"language":9,"level":492,"displayOrder":683},"01a0ba4b-8a6f-7ceb-a0f7-d5116fafa9fb","Hoeven te en durven te","hoeven-te-en-durven-te",135,{"id":685,"title":686,"slug":687,"language":9,"level":492,"displayOrder":688},"01a0ba4b-8af5-7504-be93-bd68fa25b103","Laten en doen met een infinitief","laten-en-doen-met-een-infinitief",136,{"id":690,"title":691,"slug":692,"language":9,"level":492,"displayOrder":693},"01a0ba4b-892c-7298-a18f-eca5dc27bed9","De lijdende vorm met worden","de-lijdende-vorm-met-worden",137,{"id":695,"title":696,"slug":697,"language":9,"level":492,"displayOrder":698},"01a0ba4b-896e-7b18-8172-1b381a55ca10","De voltooide lijdende vorm met zijn","de-voltooide-lijdende-vorm-met-zijn",138,{"id":700,"title":701,"slug":702,"language":9,"level":492,"displayOrder":703},"01a0ba4b-8d72-7be2-be7b-5d672d145758","Zou en zouden voor advies en beleefde verzoeken","zou-en-zouden-voor-advies-en-beleefde-verzoeken",139,{"id":705,"title":706,"slug":707,"language":9,"level":492,"displayOrder":708},"01a0ba4b-8bca-7735-b371-9ecae0f90d76","Reële en mogelijke voorwaarden met als","reele-en-mogelijke-voorwaarden-met-als",140,{"id":710,"title":711,"slug":712,"language":9,"level":492,"displayOrder":713},"01a0ba4b-8c78-7a02-91ff-98b545bf9891","Verbanden markeren in verhaal en betoog","verbanden-markeren-in-verhaal-en-betoog",141,{"id":715,"title":716,"slug":717,"language":9,"level":492,"displayOrder":718},"01a0ba4b-8b64-723e-b928-67b424e66aea","Onbepaalde hoeveelheden met wat, enkele en verscheidene","onbepaalde-hoeveelheden-met-wat-enkele-en-verscheidene",142,{"id":720,"title":721,"slug":722,"language":9,"level":492,"displayOrder":723},"01a0ba4b-8bf1-7216-ba74-a4ae3d2ac863","Samenstellingen interpreteren en zelf vormen","samenstellingen-interpreteren-en-zelf-vormen",143,{"id":725,"title":726,"slug":727,"language":9,"level":492,"displayOrder":728},"01a0ba4b-8993-7b0e-a0f7-c69b3304644c","Dit, dat en zo als tekstverwijzers","dit-dat-en-zo-als-tekstverwijzers",144,{"id":730,"title":731,"slug":732,"language":9,"level":492,"displayOrder":733},"01a0ba4b-88d3-7a02-96e8-5ffccdb6ef3e","Bronnen weergeven met afstand en zekerheid","bronnen-weergeven-met-afstand-en-zekerheid",145,{"id":735,"title":736,"slug":737,"language":9,"level":492,"displayOrder":738},"01a0ba4b-8842-774d-8478-b4a6473c8846","Afzwakken en zekerheid doseren","afzwakken-en-zekerheid-doseren",146,{"id":740,"title":741,"slug":742,"language":9,"level":492,"displayOrder":743},"01a0ba4b-8bba-72ef-a8fd-24f8cf944e11","Professioneel register afstemmen op publiek en doel","professioneel-register-afstemmen-op-publiek-en-doel",147,{"id":745,"title":746,"slug":747,"language":9,"level":748,"displayOrder":749},"01a0ba4b-8861-763c-9cb5-3b69f489501a","Assimilatie en klankverbinding in vloeiende spraak","assimilatie-en-klankverbinding-in-vloeiende-spraak","B2",148,{"id":751,"title":752,"slug":753,"language":9,"level":748,"displayOrder":754},"01a0ba4b-8d5c-7448-a8ed-cab5ab14cf00","Zinsaccent en intonatie voor nieuwe informatie","zinsaccent-en-intonatie-voor-nieuwe-informatie",149,{"id":756,"title":757,"slug":758,"language":9,"level":748,"displayOrder":759},"01a0ba4b-8b33-79ad-828e-5e317f92024a","Moeilijke gevallen van d, t en dt","moeilijke-gevallen-van-d-t-en-dt",150,{"id":761,"title":762,"slug":763,"language":9,"level":748,"displayOrder":764},"01a0ba4b-8ae3-7644-92ce-0f7a90f5987d","Koppelteken, trema en tussenletters in samenstellingen","koppelteken-trema-en-tussenletters-in-samenstellingen",151,{"id":766,"title":767,"slug":768,"language":9,"level":748,"displayOrder":769},"01a0ba4b-8a81-7a52-bae3-e76afb2579bf","Hoofdletters en leestekens in formele teksten","hoofdletters-en-leestekens-in-formele-teksten",152,{"id":771,"title":772,"slug":773,"language":9,"level":748,"displayOrder":774},"01a0ba4b-8b4f-7f0b-a6fc-0c11c749e79d","Nominalisaties in informatieve teksten","nominalisaties-in-informatieve-teksten",153,{"id":776,"title":777,"slug":778,"language":9,"level":748,"displayOrder":779},"01a0ba4b-88ba-7f7c-bef5-2a5be5180ac7","Bijvoeglijk gebruikte deelwoorden en hun spelling","bijvoeglijk-gebruikte-deelwoorden-en-hun-spelling",154,{"id":781,"title":782,"slug":783,"language":9,"level":748,"displayOrder":784},"01a0ba4b-8d48-7975-926a-10f6a473824f","Zelfstandig gebruikte bijvoeglijke naamwoorden","zelfstandig-gebruikte-bijvoeglijke-naamwoorden",155,{"id":786,"title":787,"slug":788,"language":9,"level":748,"displayOrder":789},"01a0ba4b-8b16-795f-adcd-1c534952ca0f","Meerdere functies van er in één zin","meerdere-functies-van-er-in-een-zin",156,{"id":791,"title":792,"slug":793,"language":9,"level":748,"displayOrder":794},"01a0ba4b-8d35-7afa-a026-514562d280d4","Woordvolgorde bij presentatief er","woordvolgorde-bij-presentatief-er",157,{"id":796,"title":797,"slug":798,"language":9,"level":748,"displayOrder":799},"01a0ba4b-88eb-7905-abcb-7079857bb0f1","Complexe hoeveelheidsconstructies met er","complexe-hoeveelheidsconstructies-met-er",158,{"id":801,"title":802,"slug":803,"language":9,"level":748,"displayOrder":804},"01a0ba4b-8cb3-7b56-b860-963f7c68ebc0","Voornaamwoordelijke bijwoorden voor zaken en personen","voornaamwoordelijke-bijwoorden-voor-zaken-en-personen",159,{"id":806,"title":807,"slug":808,"language":9,"level":748,"displayOrder":809},"01a0ba4b-8ce3-7e7a-9447-28112fcf53da","Waarmee, waarover en waarop in vraag en verwijzing","waarmee-waarover-en-waarop-in-vraag-en-verwijzing",160,{"id":811,"title":812,"slug":813,"language":9,"level":748,"displayOrder":814},"01a0ba4b-8c44-7c98-98ff-211d1b8ec869","Tijdsperspectief kiezen in verhalen","tijdsperspectief-kiezen-in-verhalen",161,{"id":816,"title":817,"slug":818,"language":9,"level":748,"displayOrder":819},"01a0ba4b-8913-7733-9229-19fe08b6598c","De historische tegenwoordige tijd","de-historische-tegenwoordige-tijd",162,{"id":821,"title":822,"slug":823,"language":9,"level":748,"displayOrder":824},"01a0ba4b-8b9f-7deb-a298-15bbf3486984","Perfectum en plusquamperfectum in complexe vertellingen","perfectum-en-plusquamperfectum-in-complexe-vertellingen",163,{"id":826,"title":827,"slug":828,"language":9,"level":748,"displayOrder":829},"01a0ba4b-8c1d-75b0-be8a-3b7b2ae131eb","Temporeel en modaal zullen onderscheiden","temporeel-en-modaal-zullen-onderscheiden",164,{"id":831,"title":832,"slug":833,"language":9,"level":748,"displayOrder":834},"01a0ba4b-8d78-70fd-81a1-803404a3de92","Zou voor onzekerheid en informatie uit tweede hand","zou-voor-onzekerheid-en-informatie-uit-tweede-hand",165,{"id":836,"title":837,"slug":838,"language":9,"level":748,"displayOrder":839},"01a0ba4b-8960-72af-9e97-fa0d7bae46a0","De vervangende infinitief in het perfectum","de-vervangende-infinitief-in-het-perfectum",166,{"id":841,"title":842,"slug":843,"language":9,"level":748,"displayOrder":844},"01a0ba4b-8c9a-711a-866e-0f208e490710","Voltooide constructies met modale werkwoorden","voltooide-constructies-met-modale-werkwoorden",167,{"id":846,"title":847,"slug":848,"language":9,"level":748,"displayOrder":849},"01a0ba4b-8964-7d35-9bef-9ace62f5a404","De volgorde in clusters van drie werkwoorden","de-volgorde-in-clusters-van-drie-werkwoorden",168,{"id":851,"title":852,"slug":853,"language":9,"level":748,"displayOrder":854},"01a0ba4b-8c00-7a1b-a7d0-5306815f481c","Scheidbare werkwoorden in werkwoordclusters","scheidbare-werkwoorden-in-werkwoordclusters",169,{"id":856,"title":857,"slug":858,"language":9,"level":748,"displayOrder":859},"01a0ba4b-8be6-791a-a91b-c4e4e710b4e2","Rode en groene volgorde in de bijzin","rode-en-groene-volgorde-in-de-bijzin",170,{"id":861,"title":862,"slug":863,"language":9,"level":748,"displayOrder":864},"01a0ba4b-894c-7323-870c-d03909e1bad2","De tangconstructie met een lang middenstuk","de-tangconstructie-met-een-lang-middenstuk",171,{"id":866,"title":867,"slug":868,"language":9,"level":748,"displayOrder":869},"01a0ba4b-88c9-784d-8839-3d08c55b5424","Bijzinnen en woordgroepen in de uitloop","bijzinnen-en-woordgroepen-in-de-uitloop",172,{"id":871,"title":872,"slug":873,"language":9,"level":748,"displayOrder":874},"01a0ba4b-8b0d-7305-9280-ef11268ee643","Linksplaatsing en hervatting met een voornaamwoord","linksplaatsing-en-hervatting-met-een-voornaamwoord",173,{"id":876,"title":877,"slug":878,"language":9,"level":748,"displayOrder":879},"01a0ba4b-8abb-778a-b78f-b3f5d8855135","Inversie na complexe vooropplaatsing","inversie-na-complexe-vooropplaatsing",174,{"id":881,"title":882,"slug":883,"language":9,"level":748,"displayOrder":884},"01a0ba4b-8aae-7a6c-aa8f-c49cfb96327a","Ingebedde vragen en vraagwoordzinnen","ingebedde-vragen-en-vraagwoordzinnen",175,{"id":886,"title":887,"slug":888,"language":9,"level":748,"displayOrder":889},"01a0ba4b-8b5a-7274-8fbb-cfe29611a76a","Omdat, doordat, aangezien en want","omdat-doordat-aangezien-en-want",176,{"id":891,"title":892,"slug":893,"language":9,"level":748,"displayOrder":894},"01a0ba4b-8a75-73ce-bdd3-8c7e5ca3f31d","Hoewel, ofschoon, ondanks en desondanks","hoewel-ofschoon-ondanks-en-desondanks",177,{"id":896,"title":897,"slug":898,"language":9,"level":748,"displayOrder":899},"01a0ba4b-8848-7308-ae1b-5e9b078a21d2","Als, indien, mits en tenzij voor voorwaarden","als-indien-mits-en-tenzij-voor-voorwaarden",178,{"id":901,"title":902,"slug":903,"language":9,"level":748,"displayOrder":904},"01a0ba4b-89d2-7e0b-a15d-e6131d8f633e","Evenredige vergelijking met hoe en des te","evenredige-vergelijking-met-hoe-en-des-te",179,{"id":906,"title":907,"slug":908,"language":9,"level":748,"displayOrder":909},"01a0ba4b-8875-7a7f-ba1e-d067a39069c3","Beknopte bepalingen met tegenwoordige en voltooide deelwoorden","beknopte-bepalingen-met-tegenwoordige-en-voltooide-deelwoorden",180,{"id":911,"title":912,"slug":913,"language":9,"level":748,"displayOrder":914},"01a0ba4b-8883-72cc-98a4-94343e4f5bfc","Beperkende en uitbreidende betrekkelijke bijzinnen","beperkende-en-uitbreidende-betrekkelijke-bijzinnen",181,{"id":916,"title":917,"slug":918,"language":9,"level":748,"displayOrder":919},"01a0ba4b-8932-78a6-addf-7b2435a81866","De onpersoonlijke lijdende vorm met er","de-onpersoonlijke-lijdende-vorm-met-er",182,{"id":921,"title":922,"slug":923,"language":9,"level":748,"displayOrder":924},"01a0ba4b-8b91-7518-a27d-a7365466884d","Passieve zinnen met modale en voltooide vormen","passieve-zinnen-met-modale-en-voltooide-vormen",183,{"id":926,"title":927,"slug":928,"language":9,"level":748,"displayOrder":929},"01a0ba4b-8927-7af2-8bec-06615ad26161","De krijgen-constructie bij overdracht","de-krijgen-constructie-bij-overdracht",184,{"id":931,"title":932,"slug":933,"language":9,"level":748,"displayOrder":934},"01a0ba4b-898e-78cd-bd1a-d5a07ca9ccf6","Directe en indirecte rede met tijd- en plaatsverschuiving","directe-en-indirecte-rede-met-tijd-en-plaatsverschuiving",185,{"id":936,"title":937,"slug":938,"language":9,"level":748,"displayOrder":939},"01a0ba4b-889e-793d-ba6f-5dae28eafedf","Bevelen en verzoeken indirect weergeven","bevelen-en-verzoeken-indirect-weergeven",186,{"id":941,"title":942,"slug":943,"language":9,"level":748,"displayOrder":944},"01a0ba4b-8d06-7972-a5b6-8cb6a050167e","Wel, toch, even, maar, eens en nou als modale partikels","wel-toch-even-maar-eens-en-nou-als-modale-partikels",187,{"id":946,"title":947,"slug":948,"language":9,"level":748,"displayOrder":949},"01a0ba4b-88e1-7670-ad5e-b5ad8a0af8b9","Combinaties van modale partikels en hun intonatie","combinaties-van-modale-partikels-en-hun-intonatie",188,{"id":951,"title":952,"slug":953,"language":9,"level":748,"displayOrder":954},"01a0ba4b-8c94-7d02-9e7d-fb006bb9593c","Verwijzing en signaalwoorden in een betoog","verwijzing-en-signaalwoorden-in-een-betoog",189,{"id":956,"title":957,"slug":958,"language":9,"level":748,"displayOrder":959},"01a0ba4b-89dd-718f-8ee2-37a48218817e","Formele e-mails, verslagen en adviezen structureren","formele-e-mails-verslagen-en-adviezen-structureren",190,{"id":961,"title":962,"slug":963,"language":9,"level":748,"displayOrder":964},"01a0ba4b-8bb3-7544-aa39-faa0ecdb8456","Productieve afleidingen en nominalisaties","productieve-afleidingen-en-nominalisaties",191,{"id":966,"title":967,"slug":968,"language":9,"level":748,"displayOrder":969},"01a0ba4b-8b08-7855-bf64-93e9361e6c98","Lidwoordkeuze bij abstracte, institutionele en stoffelijke namen","lidwoordkeuze-bij-abstracte-institutionele-en-stoffelijke-namen",192,{"id":971,"title":972,"slug":973,"language":9,"level":748,"displayOrder":974},"01a0ba4b-8902-7e43-9b3b-a4bedec4bce1","Creatieve woordvorming met samenstelling en afleiding","creatieve-woordvorming-met-samenstelling-en-afleiding",193,{"id":976,"title":977,"slug":978,"language":9,"level":748,"displayOrder":979},"01a0ba4b-8b8c-7138-ac2b-739b5849b7cd","Parenthetische toevoegingen en tussenzinnen","parenthetische-toevoegingen-en-tussenzinnen",194,{"id":981,"title":982,"slug":983,"language":9,"level":984,"displayOrder":985},"01a0ba4b-8c59-744f-9954-4dad96d6b47c","Uitspraakreductie en verzorgd spreken per situatie","uitspraakreductie-en-verzorgd-spreken-per-situatie","C1",195,{"id":987,"title":988,"slug":989,"language":9,"level":984,"displayOrder":990},"01a0ba4b-8aff-7801-ad31-043ec2109822","Leestekens in lange en gelaagde zinnen","leestekens-in-lange-en-gelaagde-zinnen",196,{"id":992,"title":993,"slug":994,"language":9,"level":984,"displayOrder":995},"01a0ba4b-89b3-7a37-8149-77c0f8601174","Engelse leenwerkwoorden volgens de Nederlandse spelling","engelse-leenwerkwoorden-volgens-de-nederlandse-spelling",197,{"id":997,"title":998,"slug":999,"language":9,"level":984,"displayOrder":1000},"01a0ba4b-8a18-79ef-b865-80be3240a8eb","Grensgevallen tussen bijvoeglijk naamwoord en bijwoord","grensgevallen-tussen-bijvoeglijk-naamwoord-en-bijwoord",198,{"id":1002,"title":1003,"slug":1004,"language":9,"level":984,"displayOrder":1005},"01a0ba4b-8891-7b07-8277-2d09f93097aa","Betekenisverschillen door de- en het-variatie","betekenisverschillen-door-de-en-het-variatie",199,{"id":1007,"title":1008,"slug":1009,"language":9,"level":984,"displayOrder":1010},"01a0ba4b-8c8f-7a74-90b3-6f9644477629","Verwijsketens zonder dubbelzinnige voornaamwoorden","verwijsketens-zonder-dubbelzinnige-voornaamwoorden",200,{"id":1012,"title":1013,"slug":1014,"language":9,"level":984,"displayOrder":1015},"01a0ba4b-89c3-7d86-9a4b-b0273f2b3875","Er, daar en hier in vaste uitdrukkingen","er-daar-en-hier-in-vaste-uitdrukkingen",201,{"id":1017,"title":1018,"slug":1019,"language":9,"level":984,"displayOrder":1020},"01a0ba4b-8cae-76c5-9faa-a78c7c473a99","Voornaamwoordelijke bijwoorden in spreektaal en schrijftaal","voornaamwoordelijke-bijwoorden-in-spreektaal-en-schrijftaal",202,{"id":1022,"title":1023,"slug":1024,"language":9,"level":984,"displayOrder":1025},"01a0ba4b-89d7-7dd1-857e-c54664898a97","Fase, duur en voltooiing als aspectuele keuze","fase-duur-en-voltooiing-als-aspectuele-keuze",203,{"id":1027,"title":1028,"slug":1029,"language":9,"level":984,"displayOrder":1030},"01a0ba4b-8c22-7563-a522-69538e76339c","Temporeel gezichtspunt en verschuivende verteltijd","temporeel-gezichtspunt-en-verschuivende-verteltijd",204,{"id":1032,"title":1033,"slug":1034,"language":9,"level":984,"displayOrder":1035},"01a0ba4b-8969-7930-8953-bd06179ab5dc","De voltooid toekomende tijd","de-voltooid-toekomende-tijd",205,{"id":1037,"title":1038,"slug":1039,"language":9,"level":984,"displayOrder":1040},"01a0ba4b-8973-7d1b-8b6e-5bf91a6590b7","De voltooide voorwaardelijke wijs met zou hebben","de-voltooide-voorwaardelijke-wijs-met-zou-hebben",206,{"id":1042,"title":1043,"slug":1044,"language":9,"level":984,"displayOrder":1045},"01a0ba4b-8b29-73b7-91cf-a8afeb39d069","Modale betekenis in voltooide werkwoordgroepen","modale-betekenis-in-voltooide-werkwoordgroepen",207,{"id":1047,"title":1048,"slug":1049,"language":9,"level":984,"displayOrder":1050},"01a0ba4b-8c2d-76cd-9ebc-07db702f03d3","Thema, focus en informatiestructuur","thema-focus-en-informatiestructuur",208,{"id":1052,"title":1053,"slug":1054,"language":9,"level":984,"displayOrder":1055},"01a0ba4b-89f2-7749-80e8-de5d8cb78a96","Gemarkeerde woordvolgorde en topicalisatie","gemarkeerde-woordvolgorde-en-topicalisatie",209,{"id":1057,"title":1058,"slug":1059,"language":9,"level":984,"displayOrder":1060},"01a0ba4b-8bc5-70b7-8a4d-a21b38109f60","Rechtsplaatsing en hervatting in gesproken taal","rechtsplaatsing-en-hervatting-in-gesproken-taal",210,{"id":1062,"title":1063,"slug":1064,"language":9,"level":984,"displayOrder":1065},"01a0ba4b-8b54-7c00-8aca-7e8e582da32e","Objecten en bijwoorden herschikken in het middenstuk","objecten-en-bijwoorden-herschikken-in-het-middenstuk",211,{"id":1067,"title":1068,"slug":1069,"language":9,"level":984,"displayOrder":1070},"01a0ba4b-8887-7cfc-b8f4-4cf982a9ac4e","Bereik en contrast van ontkenning","bereik-en-contrast-van-ontkenning",212,{"id":1072,"title":1073,"slug":1074,"language":9,"level":984,"displayOrder":1075},"01a0ba4b-89e7-79e6-91ef-b0c19b27243d","Gedeeltelijke ontkenning met niet alle en niet altijd","gedeeltelijke-ontkenning-met-niet-alle-en-niet-altijd",213,{"id":1077,"title":1078,"slug":1079,"language":9,"level":984,"displayOrder":1080},"01a0ba4b-8d0c-7663-9634-cf27c57e8c93","Werkwoordclusters met vier of meer werkwoorden","werkwoordclusters-met-vier-of-meer-werkwoorden",214,{"id":1082,"title":1083,"slug":1084,"language":9,"level":984,"displayOrder":1085},"01a0ba4b-88f9-7de1-b7d9-7a39d387c57c","Controle en onderwerpsinterpretatie bij infinitieven","controle-en-onderwerpsinterpretatie-bij-infinitieven",215,{"id":1087,"title":1088,"slug":1089,"language":9,"level":984,"displayOrder":1090},"01a0ba4b-8ca3-7f9d-a41a-ff74ee12a783","Voltooide infinitieven met te hebben en te zijn","voltooide-infinitieven-met-te-hebben-en-te-zijn",216,{"id":1092,"title":1093,"slug":1094,"language":9,"level":984,"displayOrder":1095},"01a0ba4b-88f0-70e2-9e9e-aeff8e20f4f3","Concessieve en adversatieve verbanden nuanceren","concessieve-en-adversatieve-verbanden-nuanceren",217,{"id":1097,"title":1098,"slug":1099,"language":9,"level":984,"displayOrder":1100},"01a0ba4b-8b82-7268-bc28-ef8b5721f063","Oorzaak, reden en aanleiding zorgvuldig onderscheiden","oorzaak-reden-en-aanleiding-zorgvuldig-onderscheiden",218,{"id":1102,"title":1103,"slug":1104,"language":9,"level":984,"displayOrder":1105},"01a0ba4b-88fe-7659-8bc8-0184591a1bde","Correlatieve verbindingen met zowel, noch en niet alleen","correlatieve-verbindingen-met-zowel-noch-en-niet-alleen",219,{"id":1107,"title":1108,"slug":1109,"language":9,"level":984,"displayOrder":1110},"01a0ba4b-887a-74c2-87f8-77fe0964b1cb","Beknopte bijzinnen en weggelaten zinsdelen","beknopte-bijzinnen-en-weggelaten-zinsdelen",220,{"id":1112,"title":1113,"slug":1114,"language":9,"level":984,"displayOrder":1115},"01a0ba4b-8cfa-7a61-a334-17199be89a16","Wat na een hele zin als antecedent","wat-na-een-hele-zin-als-antecedent",221,{"id":1117,"title":1118,"slug":1119,"language":9,"level":984,"displayOrder":1120},"01a0ba4b-8afa-7647-8e1d-1e7da7628e95","Leestekens bij beperkende en uitbreidende bijzinnen","leestekens-bij-beperkende-en-uitbreidende-bijzinnen",222,{"id":1122,"title":1123,"slug":1124,"language":9,"level":984,"displayOrder":1125},"01a0ba4b-8b24-73d8-96ae-b307e7d5256b","Meervoudige inbedding leesbaar houden","meervoudige-inbedding-leesbaar-houden",223,{"id":1127,"title":1128,"slug":1129,"language":9,"level":984,"displayOrder":1130},"01a0ba4b-8a1d-7b36-8670-8808d38edfec","Handelende personen weglaten in passieve teksten","handelende-personen-weglaten-in-passieve-teksten",224,{"id":1132,"title":1133,"slug":1134,"language":9,"level":984,"displayOrder":1135},"01a0ba4b-8853-7c23-a983-3c417e58cf87","Alternatieven voor het passief met men, ze en krijgen","alternatieven-voor-het-passief-met-men-ze-en-krijgen",225,{"id":1137,"title":1138,"slug":1139,"language":9,"level":984,"displayOrder":1140},"01a0ba4b-8a0e-740f-97f4-d2092114c6cb","Gestapelde modale partikels en subtiele houding","gestapelde-modale-partikels-en-subtiele-houding",226,{"id":1142,"title":1143,"slug":1144,"language":9,"level":984,"displayOrder":1145},"01a0ba4b-88dc-7d42-a759-f7d4735e1320","Cohesie in academische en beschouwende teksten","cohesie-in-academische-en-beschouwende-teksten",227,{"id":1147,"title":1148,"slug":1149,"language":9,"level":984,"displayOrder":1150},"01a0ba4b-8b4a-7f47-b04f-e46c34bc07ff","Nominale en verbale stijl afwisselen","nominale-en-verbale-stijl-afwisselen",228,{"id":1152,"title":1153,"slug":1154,"language":9,"level":984,"displayOrder":1155},"01a0ba4b-8c0a-73f0-bced-c55e50a93cf9","Standaardtaal in Nederland en België vergelijken","standaardtaal-in-nederland-en-belgie-vergelijken",229,{"id":1157,"title":1158,"slug":1159,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1161},"01a0ba4b-8bd5-708c-948e-9c05d67bd8bf","Regionale uitspraakvariatie herkennen en interpreteren","regionale-uitspraakvariatie-herkennen-en-interpreteren","C2",230,{"id":1163,"title":1164,"slug":1165,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1166},"01a0ba4b-89fd-78a1-bcd5-e31c7323d0a3","Genitiefresten en oude naamvallen in vaste uitdrukkingen","genitiefresten-en-oude-naamvallen-in-vaste-uitdrukkingen",231,{"id":1168,"title":1169,"slug":1170,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1171},"01a0ba4b-88f4-78c3-91da-9a8628961b2a","Congruentie bij complexe onderwerpen en grensgevallen","congruentie-bij-complexe-onderwerpen-en-grensgevallen",232,{"id":1173,"title":1174,"slug":1175,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1176},"01a0ba4b-8cb9-7469-80c5-629be98648f5","Voornaamwoordelijke verwijzing in juridische en academische teksten","voornaamwoordelijke-verwijzing-in-juridische-en-academische-teksten",233,{"id":1178,"title":1179,"slug":1180,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1181},"01a0ba4b-88e6-797c-a1c4-643afba9bfb1","Complex en idiomatisch gebruik van er","complex-en-idiomatisch-gebruik-van-er",234,{"id":1183,"title":1184,"slug":1185,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1186},"01a0ba4b-8a03-722f-a5ea-8f396ec56e85","Gespleten voornaamwoordelijke bijwoorden en voorzetselstranding","gespleten-voornaamwoordelijke-bijwoorden-en-voorzetselstranding",235,{"id":1188,"title":1189,"slug":1190,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1191},"01a0ba4b-8c32-7aac-8a75-d2072a4e667e","Tijd en gezichtspunt in de vrije indirecte rede","tijd-en-gezichtspunt-in-de-vrije-indirecte-rede",236,{"id":1193,"title":1194,"slug":1195,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1196},"01a0ba4b-8b11-7b97-af3f-dbd6f5d143cd","Literaire verschuivingen tussen verteltijden","literaire-verschuivingen-tussen-verteltijden",237,{"id":1198,"title":1199,"slug":1200,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1201},"01a0ba4b-89b9-70b4-8c4d-c943d8d660ee","Epistemische toekomst en voorwaardelijkheid","epistemische-toekomst-en-voorwaardelijkheid",238,{"id":1203,"title":1204,"slug":1205,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1206},"01a0ba4b-8b69-757c-b5df-effc104eaa56","Onpersoonlijke constructies in academische en ambtelijke stijl","onpersoonlijke-constructies-in-academische-en-ambtelijke-stijl",239,{"id":1208,"title":1209,"slug":1210,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1211},"01a0ba4b-888c-7d5c-9447-04bde8300fef","Betekenisverschillen door complexe clustervolgorde","betekenisverschillen-door-complexe-clustervolgorde",240,{"id":1213,"title":1214,"slug":1215,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1216},"01a0ba4b-8d12-7729-8b99-dca7365e1309","Werkwoordclustervolgorde in Nederland en België","werkwoordclustervolgorde-in-nederland-en-belgie",241,{"id":1218,"title":1219,"slug":1220,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1221},"01a0ba4b-882a-7ef6-b063-406970da6735","Absolute constructies in formele teksten","absolute-constructies-in-formele-teksten",242,{"id":1223,"title":1224,"slug":1225,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1226},"01a0ba4b-8b40-77ec-bfb4-30b5846d6379","Naamwoordzinnen en zinnen zonder persoonsvorm","naamwoordzinnen-en-zinnen-zonder-persoonsvorm",243,{"id":1228,"title":1229,"slug":1230,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1231},"01a0ba4b-89ac-7c9a-a4da-858c8f8ecd4f","Ellips en samentrekking over zinsgrenzen heen","ellips-en-samentrekking-over-zinsgrenzen-heen",244,{"id":1233,"title":1234,"slug":1235,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1236},"01a0ba4b-8d61-7e1a-87a6-70dde79c73d0","Zinsvervlechting in gesproken en geschreven taal","zinsvervlechting-in-gesproken-en-geschreven-taal",245,{"id":1238,"title":1239,"slug":1240,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1241},"01a0ba4b-89ed-704e-bf7b-44aab5189ed0","Gemarkeerde ontkenning met pas, slechts en niet dan","gemarkeerde-ontkenning-met-pas-slechts-en-niet-dan",246,{"id":1243,"title":1244,"slug":1245,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1246},"01a0ba4b-8cc6-7a1b-8246-44834fdc4a02","Voorwaardelijke inversie met mocht, ware en had","voorwaardelijke-inversie-met-mocht-ware-en-had",247,{"id":1248,"title":1249,"slug":1250,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1251},"01a0ba4b-89f8-70a8-8988-9f838f3c6926","Gemengde en impliciete tegenfeitelijke voorwaarden","gemengde-en-impliciete-tegenfeitelijke-voorwaarden",248,{"id":1253,"title":1254,"slug":1255,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1256},"01a0ba4b-8bda-78df-936f-3cdf804428fc","Resten van de aanvoegende wijs","resten-van-de-aanvoegende-wijs",249,{"id":1258,"title":1259,"slug":1260,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1261},"01a0ba4b-8989-7325-a700-764e2b152bfe","Dienen te, behoren te en geacht worden te","dienen-te-behoren-te-en-geacht-worden-te",250,{"id":1263,"title":1264,"slug":1265,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1266},"01a0ba4b-8b2e-71b9-bb2b-62eae7a54f1d","Modale partikels voor ironie en afstand","modale-partikels-voor-ironie-en-afstand",251,{"id":1268,"title":1269,"slug":1270,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1271},"01a0ba4b-8be0-7294-83e0-8db09c7564c6","Retorische vragen en stilistische inversie","retorische-vragen-en-stilistische-inversie",252,{"id":1273,"title":1274,"slug":1275,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1276},"01a0ba4b-8aa9-7bec-bae9-d3ded87541e1","Informatiedichtheid en ritme in complexe teksten","informatiedichtheid-en-ritme-in-complexe-teksten",253,{"id":1278,"title":1279,"slug":1280,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1281},"01a0ba4b-88d8-7307-a2c4-2f08400c6d26","Citaten, parafrases en meerstemmige indirecte rede","citaten-parafrases-en-meerstemmige-indirecte-rede",254,{"id":1283,"title":1284,"slug":1285,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1286},"01a0ba4b-8ad8-774e-b512-9e2bd067e629","Juridisch en bestuurlijk Nederlands ontleden","juridisch-en-bestuurlijk-nederlands-ontleden",255,{"id":1288,"title":1289,"slug":1290,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1291},"01a0ba4b-8b3a-74ed-8eb1-8d7b1a9f58cb","Morfosyntaxis in Nederlands-Nederlands en Belgisch-Nederlands","morfosyntaxis-in-nederlands-nederlands-en-belgisch-nederlands",256,{"id":1293,"title":1294,"slug":1295,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1296},"01a0ba4b-8983-76d8-a278-981528f599d4","Dialect, omgangstaal en standaardtaal doelgericht plaatsen","dialect-omgangstaal-en-standaardtaal-doelgericht-plaatsen",257,{"id":645,"title":646,"slug":647,"seoDescription":1298,"content":1299,"language":9,"level":492,"displayOrder":648,"grammarTopics":1300,"createdAt":1306,"updatedAt":1307,"vocabularyLists":1308,"primaryTopicHub":1472,"readyImages":1474},"Leer oorzaken en gevolgen helder verbinden met zodat en waardoor, en onderscheid een feitelijk resultaat van een bedoeld doel in Nederlandse zinnen.","Met **zodat** en **waardoor** laat je zien dat de ene situatie een gevolg heeft. *De weg was afgesloten, waardoor we moesten omrijden.* De afsluiting is de oorzaak; het omrijden is het resultaat.\n\nNa deze les kun je:\n\n- een gevolg formuleren met **zodat**;\n- met **waardoor** naar een eerdere situatie als oorzaak verwijzen;\n- feitelijk gevolg en bedoeld doel onderscheiden;\n- oorzaak en gevolg logisch en grammaticaal verbinden.\n\n## 1. Zodat noemt een resultaat\n\nEen zodat-bijzin kan vertellen wat er door de hoofdhandeling gebeurt. Het werkwoord staat achteraan.\n\n- De docent sprak langzaam, **zodat iedereen de uitleg begreep**.\n- We openden een extra balie, **zodat de rij snel korter werd**.\n- Het vroor die nacht, **zodat de wegen glad waren**.\n- Amir zette de doos lager, **zodat ook de kinderen erbij konden**.\n\nDe hoofdzin presenteert de aanleiding. De zodat-bijzin presenteert het gevolg dat daaruit voortkomt.\n\n:::tip\nVraag: **Wat was het resultaat hiervan?** Als de tweede zin daarop antwoordt, kan **zodat** een geschikte verbinding zijn.\n:::\n\n## 2. Zodat kan ook een doel uitdrukken\n\nSoms gaat de zodat-bijzin niet om een vastgesteld resultaat, maar om een bedoeling.\n\n- Ik schrijf het adres op, **zodat ik het niet vergeet**.\n- Spreek iets harder, **zodat iedereen je kan horen**.\n- We vertrekken vroeg, **zodat we vóór de drukte aankomen**.\n\nBij een doel kun je vaak **om te** gebruiken wanneer dezelfde persoon beide handelingen uitvoert: *Ik schrijf het adres op **om het niet te vergeten***.\n\nVergelijk:\n\n| Betekenis | Voorbeeld |\n| --- | --- |\n| feitelijk gevolg | Hij sprak duidelijk, zodat iedereen hem begreep. |\n| bedoeld doel | Hij sprak duidelijk, zodat iedereen hem zou begrijpen. |\n\nWerkwoordstijd, modaliteit en context maken het verschil. De grens is niet in elke zin absoluut; schrijf zo dat de bedoeling duidelijk is.\n\n## 3. Waardoor verwijst naar een oorzaak\n\n**Waardoor** betekent ongeveer **door wat** en verwijst terug naar de voorafgaande situatie. De waardoor-bijzin noemt het gevolg.\n\n- De trein viel uit, **waardoor ik te laat kwam**.\n- De gemeente plantte meer bomen, **waardoor het plein koeler werd**.\n- Zij had de instructie niet ontvangen, **waardoor ze een stap oversloeg**.\n\nDe oorzaak kan een hele hoofdzin zijn. **Waardoor** vat die informatie op als het antwoord op *door wat?*\n\n:::note\n**Waardoor** kan ook letterlijk een vraagwoord zijn: *Waardoor is de storing ontstaan?* In een betrekkelijke gevolgzin verwijst het terug: *Er was kortsluiting, waardoor de storing ontstond.*\n:::\n\n## 4. Zodat of waardoor?\n\nBeide woorden kunnen een gevolg inleiden, maar het perspectief verschilt.\n\n- **zodat** legt de verbinding vaak vanuit de handeling naar het resultaat en kan ook bedoeling uitdrukken;\n- **waardoor** benoemt de eerste situatie nadrukkelijk als oorzaak en klinkt daardoor meestal feitelijk.\n\n| Verbinding | Nadruk | Voorbeeld |\n| --- | --- | --- |\n| zodat | resultaat of bedoeling | We plaatsten een lamp, zodat de ingang zichtbaar werd. |\n| waardoor | oorzaak met feitelijk gevolg | We plaatsten een lamp, waardoor de ingang beter zichtbaar werd. |\n\nVoor een duidelijk doel is **zodat** vaak beter: *We plaatsen een lamp, zodat bezoekers de ingang kunnen vinden.* **Waardoor** presenteert het vinden eerder als werkelijk gevolg.\n\n## 5. Niet verwarren met daarom en daardoor\n\n**Daarom** en **daardoor** starten geen bijzin. Ze nemen een zinsplaats in een hoofdzin in en veroorzaken inversie.\n\n- Het regende hard. **Daarom bleven we** thuis. — reden voor een besluit;\n- Het regende hard. **Daardoor liep de straat** onder water. — oorzaak van een gevolg;\n- Het regende hard, **waardoor de straat onder water liep**. — één samengestelde zin;\n- We bleven thuis, **zodat we droog bleven**. — resultaat of doel.\n\n:::warning\nNa **waardoor** en **zodat** staat het werkwoord achteraan. Na vooropgeplaatst **daardoor** of **daarom** staat de persoonsvorm vóór het onderwerp.\n:::\n\n## 6. Een gevolg moet logisch volgen\n\nDe grammatica kan correct zijn terwijl de relatie onduidelijk is.\n\n- zwak: *De bibliotheek heeft nieuwe stoelen, waardoor het boek interessant is.*\n- logisch: *De bibliotheek heeft nieuwe stoelen, waardoor bezoekers langer comfortabel kunnen werken.*\n\nVraag of de eerste situatie werkelijk het tweede gevolg kan veroorzaken. Vermijd ook een gevolg dat alleen via ongenoemde tussenstappen begrijpelijk is.\n\nNoem een noodzakelijke stap als die belangrijk is: *De server viel uit, waardoor medewerkers geen dossiers konden openen en de afspraken vertraging kregen.*\n\n## 7. Interpunctie en informatieverdeling\n\nEen gevolgzin na een volledige hoofdzin wordt vaak met een komma afgescheiden.\n\n- Het sneeuwde de hele nacht, **waardoor de scholen later opengingen**.\n- We stuurden een herinnering, **zodat alle deelnemers de datum nog eens zagen**.\n\nJe kunt het gevolg ook als nieuwe hoofdzin formuleren: *Het sneeuwde de hele nacht. Daardoor gingen de scholen later open.* Dat geeft het gevolg meer zelfstandige nadruk.\n\n:::example\n**Oorzaak:** Een waterleiding brak.\n\n**Feitelijk gevolg:** Een waterleiding brak, **waardoor de straat zonder water zat**.\n\n**Maatregel met doel:** De gemeente bracht flessen water, **zodat bewoners konden blijven koken**.\n:::\n\n## 8. Controleer de relatie\n\n1. Welke gebeurtenis is oorzaak of aanleiding?\n2. Is het tweede deel een feitelijk gevolg of een bedoeld doel?\n3. Kies **waardoor** voor een duidelijke terugverwijzing naar de oorzaak.\n4. Kies **zodat** voor een resultaat of herkenbare bedoeling.\n5. Zet de werkwoordgroep achteraan in de bijzin.\n6. Controleer of het gevolg inhoudelijk echt uit de eerste situatie voortkomt.\n\nZo maakt de verbinding niet alleen een grammaticale, maar ook een overtuigende logische relatie zichtbaar.",[1301],{"id":1302,"name":1303,"level":492,"language":9,"isCompleted":1304,"completionPercentage":1305,"totalExercises":56,"completedExercises":1305},"01a0ba4b-87c9-76ba-a3e1-cc6c2df39d21","Voorwaarde, tegenstelling en gevolg verbinden",false,0,"2026-09-19T15:31:47+00:00","2026-10-11T12:53:41+00:00",[1309],{"id":1310,"title":1311,"vocabularyListWords":1312,"isPublished":1325},"01a0ba4c-45cc-718e-a722-412ce259ef66","Oorzaak en gevolg helder verbinden",[1313,1331,1344,1357,1369,1381,1397,1405,1421,1429,1441,1452,1464],{"id":1314,"vocabularyWord":1315,"displayOrder":11},"01a0ba4c-45cc-71ea-a722-412ce2d845ee",{"id":1316,"word":1317,"frequency":51,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1318,"partsOfSpeech":1319,"audio":1325,"audioUrl":1330},"01a0ba4b-dcac-7a69-96d5-30169a85938b","zodat","tts_242a88f3ae584eae_nl-NL.mp3",[1320,1326],{"id":1321,"partOfSpeech":1322,"definition":1323,"exampleSentences":1324,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dcc2-7edd-8514-2c016dd38f31","CONJUNCTION","Leidt een bijzin in die het doel van de handeling in de hoofdzin noemt.","Schrijf het adres duidelijk op, zodat de bezorger het kan vinden.",true,{"id":1327,"partOfSpeech":1322,"definition":1328,"exampleSentences":1329,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-dcc2-7f21-8514-2c016e18718d","Leidt een bijzin in die het gevolg van de hoofdzin noemt.","De trein had vertraging, zodat we onze aansluiting misten.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_242a88f3ae584eae_nl-NL.mp3",{"id":1332,"vocabularyWord":1333,"displayOrder":16},"01a0ba4c-45cc-721e-a722-412ce2eb015e",{"id":1334,"word":1335,"frequency":46,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1336,"partsOfSpeech":1337,"audio":1325,"audioUrl":1343},"01a0ba4b-e04d-7036-af33-cf8ebd7b2d61","waardoor","tts_749857d85d54bae9_nl-NL.mp3",[1338],{"id":1339,"partOfSpeech":1340,"definition":1341,"exampleSentences":1342,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e089-74be-bfd1-2dc5a2f3c1fc","ADVERB","Woord dat verwijst naar een eerder genoemde oorzaak en het gevolg ervan inleidt.","Het systeem viel uit, waardoor de aanvraag niet kon worden verwerkt.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_749857d85d54bae9_nl-NL.mp3",{"id":1345,"vocabularyWord":1346,"displayOrder":21},"01a0ba4c-45cc-7242-a722-412ce3935a4e",{"id":1347,"word":1348,"frequency":51,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1349,"partsOfSpeech":1350,"audio":1325,"audioUrl":1356},"01a0ba4b-dc17-7e05-be52-ef597d31eaba","oorzaak","tts_95fefeace65fe311_nl-NL.mp3",[1351],{"id":1352,"partOfSpeech":1353,"definition":1354,"exampleSentences":1355,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dc39-7efa-b770-f5ab98cd761b","NOUN","(de; oorzaken) gebeurtenis, situatie of handeling waardoor iets anders gebeurt.","De politie onderzoekt de oorzaak van het ongeluk.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_95fefeace65fe311_nl-NL.mp3",{"id":1358,"vocabularyWord":1359,"displayOrder":26},"01a0ba4c-45cc-7262-a722-412ce3cd52f6",{"id":1360,"word":1361,"frequency":51,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1362,"partsOfSpeech":1363,"audio":1325,"audioUrl":1368},"01a0ba4b-e050-7a59-9d77-bbdbdf65d8f6","aanleiding","tts_2b82a3291550e1d6_nl-NL.mp3",[1364],{"id":1365,"partOfSpeech":1353,"definition":1366,"exampleSentences":1367,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e089-7cc6-bfd1-2dc5a69a5ebb","(de; aanleidingen) gebeurtenis, situatie of mededeling waardoor iets anders gebeurt.","De klachten vormden de directe aanleiding voor een onafhankelijk onderzoek.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_2b82a3291550e1d6_nl-NL.mp3",{"id":1370,"vocabularyWord":1371,"displayOrder":31},"01a0ba4c-45cc-7282-a722-412ce3f10daa",{"id":1372,"word":1373,"frequency":51,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1374,"partsOfSpeech":1375,"audio":1325,"audioUrl":1380},"01a0ba4b-da93-7c48-8a85-47dc8fbaf057","gevolg","tts_b743a4457860af0b_nl-NL.mp3",[1376],{"id":1377,"partOfSpeech":1353,"definition":1378,"exampleSentences":1379,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-daab-73f5-9bb2-c53ec127a4f7","(het; gevolgen) gebeurtenis of situatie die door iets anders wordt veroorzaakt.","Een gevolg van de harde regen is dat verschillende straten onder water staan.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b743a4457860af0b_nl-NL.mp3",{"id":1382,"vocabularyWord":1383,"displayOrder":36},"01a0ba4c-45cc-729e-a722-412ce418d87d",{"id":1384,"word":1385,"frequency":51,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1386,"partsOfSpeech":1387,"audio":1325,"audioUrl":1396},"01a0ba4b-dc25-77ff-91fc-447c0f63530d","resultaat","tts_a19e8ca768f4660b_nl-NL.mp3",[1388,1392],{"id":1389,"partOfSpeech":1353,"definition":1390,"exampleSentences":1391,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dc3b-76d4-bf06-8202a2b3f4b1","(het; resultaten) uitkomst die door een handeling, proces of onderzoek ontstaat.","De nieuwe werkwijze heeft al een positief resultaat opgeleverd.",{"id":1393,"partOfSpeech":1353,"definition":1394,"exampleSentences":1395,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-dc3b-7718-bf06-8202a3657f52","(het; resultaten) behaalde score of prestatie bij een toets, wedstrijd of taak.","De leerlingen ontvangen vrijdag het resultaat van hun examen.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a19e8ca768f4660b_nl-NL.mp3",{"id":1398,"vocabularyWord":1399,"displayOrder":41},"01a0ba4c-45cc-72ce-a722-412ce50364c5",{"id":1400,"word":1401,"frequency":36,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1402,"partsOfSpeech":1403,"audio":1325,"audioUrl":1404},"01a0ba4b-daa5-7724-a790-15084bf407e8","feitelijk","tts_84a42d3147bbd112_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_84a42d3147bbd112_nl-NL.mp3",{"id":1406,"vocabularyWord":1407,"displayOrder":46},"01a0ba4c-45cc-72ea-a722-412ce566e03f",{"id":1408,"word":1409,"frequency":56,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1410,"partsOfSpeech":1411,"audio":1325,"audioUrl":1420},"01a0ba4b-da85-72a5-bba2-dba70ee95cbd","doel","tts_2a4565c0d701e672_nl-NL.mp3",[1412,1416],{"id":1413,"partOfSpeech":1353,"definition":1414,"exampleSentences":1415,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-daa9-7c77-b3a5-b7b90d81b6e7","(het; doelen) resultaat dat iemand probeert te bereiken of reden waarvoor iets wordt gedaan.","Het doel van de cursus is dat deelnemers zelfstandiger leren schrijven.",{"id":1417,"partOfSpeech":1353,"definition":1418,"exampleSentences":1419,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-daa9-7cc3-b3a5-b7b90deb7030","(het; doelen) plaats of voorwerp waarin spelers bij bepaalde sporten proberen te scoren.","De bal vloog net naast het doel.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_2a4565c0d701e672_nl-NL.mp3",{"id":1422,"vocabularyWord":1423,"displayOrder":51},"01a0ba4c-45cc-7306-a722-412ce660182a",{"id":1424,"word":1425,"frequency":41,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1426,"partsOfSpeech":1427,"audio":1325,"audioUrl":1428},"01a0ba4b-dba6-7114-bdce-a3e87cb6f7f7","bedoeling","tts_075a8df361ae22dc_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_075a8df361ae22dc_nl-NL.mp3",{"id":1430,"vocabularyWord":1431,"displayOrder":56},"01a0ba4c-45cc-7322-a722-412ce7107a30",{"id":1432,"word":1433,"frequency":56,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1434,"partsOfSpeech":1435,"audio":1325,"audioUrl":1440},"01a0ba4b-da80-7d07-b2c0-7a05ea6ea668","daarom","tts_b5ca8b2ca36ad417_nl-NL.mp3",[1436],{"id":1437,"partOfSpeech":1340,"definition":1438,"exampleSentences":1439,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-daa9-7687-b3a5-b7b90a853483","Om de reden die eerder is genoemd; daardoor volgt wat daarna wordt gezegd.","De weg is afgesloten; daarom nemen we een andere route.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b5ca8b2ca36ad417_nl-NL.mp3",{"id":1442,"vocabularyWord":1443,"displayOrder":61},"01a0ba4c-45cc-733e-a722-412ce79e62da",{"id":1444,"word":1445,"frequency":41,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1446,"partsOfSpeech":1447,"audio":1325,"audioUrl":1451},"01a0ba4b-dfd8-7b82-93ae-46736bc8db08","daardoor","tts_368029f378074b10_nl-NL.mp3",[1448],{"id":1449,"partOfSpeech":1340,"definition":1450,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfea-79c7-8e07-3fb48d54fa99","","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_368029f378074b10_nl-NL.mp3",{"id":1453,"vocabularyWord":1454,"displayOrder":66},"01a0ba4c-45cc-736e-a722-412ce7bc1136",{"id":1455,"word":1456,"frequency":56,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1457,"partsOfSpeech":1458,"audio":1325,"audioUrl":1463},"01a0ba4b-dc22-7017-97b9-7fc561192fce","reden","tts_b66b9d03c8b53d25_nl-NL.mp3",[1459],{"id":1460,"partOfSpeech":1353,"definition":1461,"exampleSentences":1462,"isPrimary":1325,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dc3b-70a4-bf06-82029e0f0ea0","(de; redenen) feit, gedachte of omstandigheid die verklaart waarom iets gebeurt of iemand iets doet.","De reden voor haar verhuizing is een nieuwe baan in Utrecht.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b66b9d03c8b53d25_nl-NL.mp3",{"id":1465,"vocabularyWord":1466,"displayOrder":71},"01a0ba4c-45cc-738e-a722-412ce869829a",{"id":1467,"word":1468,"frequency":41,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1469,"partsOfSpeech":1470,"audio":1325,"audioUrl":1471},"01a0ba4b-db7a-7a4e-aee3-e41667d5015c","veroorzaken","tts_5baab72746d51d85_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_5baab72746d51d85_nl-NL.mp3",{"name":1303,"slug":1473,"language":9},"voorwaarde-tegenstelling-en-gevolg-verbinden-b1",[],{"id":1302,"name":1303,"slug":1473,"language":9,"level":492,"introduction":1476,"lessonCount":21,"totalExercises":56,"objectives":1477,"prerequisites":1481,"lessons":1484},"Met bijzinnen kun je meer doen dan gebeurtenissen naast elkaar zetten. Deze route helpt je voorwaarden en uitzonderingen afbakenen, toegeven dat iets toch anders loopt en een logisch gevolg overtuigend formuleren.",[1478,1479,1480],"Voorwaarden en uitzonderingen met als en tenzij logisch formuleren.","Hoewel en ook al met hun passende woordvolgorde gebruiken.","Resultaat, doel en oorzakelijk gevolg met zodat en waardoor onderscheiden.",[1482,1483],"Je kent de basisvolgorde van hoofdzin en bijzin.","Je kunt reden en gevolg in eenvoudige zinnen herkennen.",[1485,1500,1513],{"id":635,"contentId":1486,"slug":637,"title":636,"level":492,"summary":1487,"order":11,"exercises":1488},"pg_3c214fbf-7127-426b-acf1-c8f11a501895","Formuleer voorwaarden met als en uitzonderingen met tenzij zonder onduidelijke dubbele ontkenning.",[1489,1493,1496],{"id":1490,"title":1491,"order":1305,"type":1492},"01a0ba4b-c297-70bb-af00-fc4023f3377e","Voorwaarde en uitzondering","word_select",{"id":1494,"title":1495,"order":11,"type":1492},"01a0ba4b-c2af-7aaf-8975-b808786ab3c3","Woordvolgorde en logica",{"id":1497,"title":1498,"order":26,"type":1499},"01a0ba4b-c2c6-7104-a086-57e2dfbe3377","Voorwaarden met als en tenzij - Woorden sorteren","word_sort",{"id":640,"contentId":1501,"slug":642,"title":641,"level":492,"summary":1502,"order":16,"exercises":1503},"pg_2722b5c1-93a5-4544-ab70-ceaadb04abbc","Druk een doorbroken verwachting uit met hoewel of ook al en pas hun verschillende woordvolgorde toe.",[1504,1507,1510],{"id":1505,"title":1506,"order":1305,"type":1492},"01a0ba4b-bb8b-7183-b7c3-34357afd114f","Woordvolgorde bij toegeving",{"id":1508,"title":1509,"order":11,"type":1492},"01a0ba4b-bba7-7c6c-ba6c-2ab7065793a5","Betekenis en nadruk",{"id":1511,"title":1512,"order":26,"type":1499},"01a0ba4b-bbc6-77df-a42d-1b53de5d3346","Toegeving met hoewel en ook al - Woorden sorteren",{"id":645,"contentId":1514,"slug":647,"title":646,"level":492,"summary":1515,"order":21,"exercises":1516},"pg_60499b91-4b12-4e91-894c-ebbd92bdf2d1","Onderscheid resultaat, doel en oorzaak met zodat en waardoor en controleer of het gevolg logisch uit de aanleiding voortkomt.",[1517,1520,1523,1527],{"id":1518,"title":1519,"order":1305,"type":1492},"01a0ba4b-a392-7bab-ba1f-cb7713cd30a1","Resultaat, doel en oorzaak",{"id":1521,"title":1522,"order":11,"type":1492},"01a0ba4b-a3ac-74dc-85cc-3300aba08d5f","Bijzin of hoofdzin",{"id":1524,"title":1525,"order":21,"type":1526},"01a0ba4b-a3c3-749f-b9e1-7336cccdb072","Vind en verbeter de gevolgzin","find_and_fix",{"id":1528,"title":1529,"order":26,"type":1499},"01a0ba4b-a3ca-785e-90ee-eb3d021bdbfc","Oorzaak en gevolg - Woorden sorteren",[1531,1537,1541,1545],{"@id":1532,"@type":1533,"id":1518,"grammarPage":1534,"title":1519,"instructions":1535,"displayOrder":1305,"type":1492,"questionCount":81,"blankCount":81,"isCompleted":1304,"ogImageUrl":1536},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-a392-7bab-ba1f-cb7713cd30a1","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0ba4b-8a13-7a97-9d8e-30df8e25cee4","Kies de verbinding die in de zin past.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_354adb4f-f562-4f4b-a9e0-76dbc2966190_hero.webp?v=1789831914",{"@id":1538,"@type":1533,"id":1521,"grammarPage":1534,"title":1522,"instructions":1539,"displayOrder":11,"type":1492,"questionCount":81,"blankCount":81,"isCompleted":1304,"ogImageUrl":1540},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-a3ac-74dc-85cc-3300aba08d5f","Kies de verbinding en woordvolgorde die oorzaak en gevolg correct koppelt.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0dc0db9b-5116-42a6-bf81-5d92ad1b56e8_hero.webp?v=1789831914",{"@id":1542,"@type":1533,"id":1524,"grammarPage":1534,"title":1525,"instructions":1543,"displayOrder":21,"type":1526,"questionCount":56,"blankCount":1305,"isCompleted":1304,"ogImageUrl":1544},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-a3c3-749f-b9e1-7336cccdb072","In elke zin over oorzaak, resultaat of doel is één vorm fout. Tik erop en kies de juiste vorm.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_fddadcd0-aa7b-451f-8c67-53e0cebf79a5_hero.webp?v=1789831914",{"@id":1546,"@type":1533,"id":1528,"grammarPage":1534,"title":1529,"instructions":1547,"displayOrder":26,"type":1499,"questionCount":31,"blankCount":1305,"isCompleted":1304,"ogImageUrl":1548},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-a3ca-785e-90ee-eb3d021bdbfc","Tik op een kaart en daarna op de juiste kolom. Plaats alle kaarten om het bord af te ronden.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_735cffce-4652-4e50-8088-8b4499575de5_hero.webp?v=1789831914",{"id":1518,"grammarPage":1534,"title":1519,"instructions":1535,"seoTitle":1550,"seoDescription":1551,"displayOrder":1305,"type":1492,"questions":1552,"ogImageUrl":1536},"Zodat en waardoor: resultaat en oorzaak","Kies de verbinding met zodat of waardoor die past bij resultaat, doel of oorzaak, in zinnen over bakken, windstoten, ramen en dagelijkse gebeurtenissen.",[1553],{"id":1554,"sentenceTemplate":1555,"displayOrder":1305,"explanation":1556,"exampleSentence":1557,"blanks":1558},"01a0ba4b-a392-7db7-ba1f-cb771632825c","De kok woog voor elk broodje precies evenveel deeg af, __1__.","Zodat leidt een bijzin in: het onderwerp staat vóór de werkwoorden en werden staat achteraan. Waardoor kan ook een gevolg inleiden, maar vereist eveneens bijzinsvolgorde.","Ze gebruikte een maatbeker, zodat elke portie even groot was.",[1559],{"id":1560,"blankNumber":11,"options":1561},"01a0ba4b-a392-7d6f-ba1f-cb7716131f86",[1562,1565,1568],{"id":1563,"optionText":1564,"isCorrect":1325,"displayOrder":1305},"01a0ba4b-a392-7cdf-ba1f-cb7714c0f9e8","zodat de broodjes even groot werden",{"id":1566,"optionText":1567,"isCorrect":1304,"displayOrder":11},"01a0ba4b-a392-7d1b-ba1f-cb77150dc37c","waardoor werden de broodjes even groot",{"id":1569,"optionText":1570,"isCorrect":1304,"displayOrder":16},"01a0ba4b-a392-7d47-ba1f-cb771591e9c3","zodat de broodjes werden even groot",{"html":1572,"toc":1573},"\u003Cp>Met \u003Cstrong>zodat\u003C\u002Fstrong> en \u003Cstrong>waardoor\u003C\u002Fstrong> laat je zien dat de ene situatie een gevolg heeft. \u003Cem>De weg was afgesloten, waardoor we moesten omrijden.\u003C\u002Fem> De afsluiting is de oorzaak; het omrijden is het resultaat.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Na deze les kun je:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>een gevolg formuleren met \u003Cstrong>zodat\u003C\u002Fstrong>;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>met \u003Cstrong>waardoor\u003C\u002Fstrong> naar een eerdere situatie als oorzaak verwijzen;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>feitelijk gevolg en bedoeld doel onderscheiden;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>oorzaak en gevolg logisch en grammaticaal verbinden.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"zodat-noemt-een-resultaat\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>Zodat noemt een resultaat\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Een zodat-bijzin kan vertellen wat er door de hoofdhandeling gebeurt. Het werkwoord staat achteraan.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>De docent sprak langzaam, \u003Cstrong>zodat iedereen de uitleg begreep\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>We openden een extra balie, \u003Cstrong>zodat de rij snel korter werd\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Het vroor die nacht, \u003Cstrong>zodat de wegen glad waren\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Amir zette de doos lager, \u003Cstrong>zodat ook de kinderen erbij konden\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>De hoofdzin presenteert de aanleiding. De zodat-bijzin presenteert het gevolg dat daaruit voortkomt.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Vraag: \u003Cstrong>Wat was het resultaat hiervan?\u003C\u002Fstrong> Als de tweede zin daarop antwoordt, kan \u003Cstrong>zodat\u003C\u002Fstrong> een geschikte verbinding zijn.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"zodat-kan-ook-een-doel-uitdrukken\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Zodat kan ook een doel uitdrukken\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Soms gaat de zodat-bijzin niet om een vastgesteld resultaat, maar om een bedoeling.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Ik schrijf het adres op, \u003Cstrong>zodat ik het niet vergeet\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Spreek iets harder, \u003Cstrong>zodat iedereen je kan horen\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>We vertrekken vroeg, \u003Cstrong>zodat we vóór de drukte aankomen\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Bij een doel kun je vaak \u003Cstrong>om te\u003C\u002Fstrong> gebruiken wanneer dezelfde persoon beide handelingen uitvoert: \u003Cem>Ik schrijf het adres op \u003Cstrong>om het niet te vergeten\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Vergelijk:\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Betekenis\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Voorbeeld\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>feitelijk gevolg\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hij sprak duidelijk, zodat iedereen hem begreep.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>bedoeld doel\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Hij sprak duidelijk, zodat iedereen hem zou begrijpen.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Werkwoordstijd, modaliteit en context maken het verschil. De grens is niet in elke zin absoluut; schrijf zo dat de bedoeling duidelijk is.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"waardoor-verwijst-naar-een-oorzaak\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Waardoor verwijst naar een oorzaak\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Waardoor\u003C\u002Fstrong> betekent ongeveer \u003Cstrong>door wat\u003C\u002Fstrong> en verwijst terug naar de voorafgaande situatie. De waardoor-bijzin noemt het gevolg.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>De trein viel uit, \u003Cstrong>waardoor ik te laat kwam\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>De gemeente plantte meer bomen, \u003Cstrong>waardoor het plein koeler werd\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Zij had de instructie niet ontvangen, \u003Cstrong>waardoor ze een stap oversloeg\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>De oorzaak kan een hele hoofdzin zijn. \u003Cstrong>Waardoor\u003C\u002Fstrong> vat die informatie op als het antwoord op \u003Cem>door wat?\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>\u003Cstrong>Waardoor\u003C\u002Fstrong> kan ook letterlijk een vraagwoord zijn: \u003Cem>Waardoor is de storing ontstaan?\u003C\u002Fem> In een betrekkelijke gevolgzin verwijst het terug: \u003Cem>Er was kortsluiting, waardoor de storing ontstond.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"zodat-of-waardoor\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Zodat of waardoor?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Beide woorden kunnen een gevolg inleiden, maar het perspectief verschilt.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>zodat\u003C\u002Fstrong> legt de verbinding vaak vanuit de handeling naar het resultaat en kan ook bedoeling uitdrukken;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>waardoor\u003C\u002Fstrong> benoemt de eerste situatie nadrukkelijk als oorzaak en klinkt daardoor meestal feitelijk.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Verbinding\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Nadruk\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Voorbeeld\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>zodat\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>resultaat of bedoeling\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>We plaatsten een lamp, zodat de ingang zichtbaar werd.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>waardoor\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>oorzaak met feitelijk gevolg\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>We plaatsten een lamp, waardoor de ingang beter zichtbaar werd.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Voor een duidelijk doel is \u003Cstrong>zodat\u003C\u002Fstrong> vaak beter: \u003Cem>We plaatsen een lamp, zodat bezoekers de ingang kunnen vinden.\u003C\u002Fem> \u003Cstrong>Waardoor\u003C\u002Fstrong> presenteert het vinden eerder als werkelijk gevolg.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"niet-verwarren-met-daarom-en-daardoor\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Niet verwarren met daarom en daardoor\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Daarom\u003C\u002Fstrong> en \u003Cstrong>daardoor\u003C\u002Fstrong> starten geen bijzin. Ze nemen een zinsplaats in een hoofdzin in en veroorzaken inversie.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Het regende hard. \u003Cstrong>Daarom bleven we\u003C\u002Fstrong> thuis. — reden voor een besluit;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Het regende hard. \u003Cstrong>Daardoor liep de straat\u003C\u002Fstrong> onder water. — oorzaak van een gevolg;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Het regende hard, \u003Cstrong>waardoor de straat onder water liep\u003C\u002Fstrong>. — één samengestelde zin;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>We bleven thuis, \u003Cstrong>zodat we droog bleven\u003C\u002Fstrong>. — resultaat of doel.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Na \u003Cstrong>waardoor\u003C\u002Fstrong> en \u003Cstrong>zodat\u003C\u002Fstrong> staat het werkwoord achteraan. Na vooropgeplaatst \u003Cstrong>daardoor\u003C\u002Fstrong> of \u003Cstrong>daarom\u003C\u002Fstrong> staat de persoonsvorm vóór het onderwerp.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"een-gevolg-moet-logisch-volgen\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Een gevolg moet logisch volgen\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>De grammatica kan correct zijn terwijl de relatie onduidelijk is.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>zwak: \u003Cem>De bibliotheek heeft nieuwe stoelen, waardoor het boek interessant is.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>logisch: \u003Cem>De bibliotheek heeft nieuwe stoelen, waardoor bezoekers langer comfortabel kunnen werken.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Vraag of de eerste situatie werkelijk het tweede gevolg kan veroorzaken. Vermijd ook een gevolg dat alleen via ongenoemde tussenstappen begrijpelijk is.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Noem een noodzakelijke stap als die belangrijk is: \u003Cem>De server viel uit, waardoor medewerkers geen dossiers konden openen en de afspraken vertraging kregen.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"interpunctie-en-informatieverdeling\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">7.\u003C\u002Fspan>Interpunctie en informatieverdeling\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Een gevolgzin na een volledige hoofdzin wordt vaak met een komma afgescheiden.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Het sneeuwde de hele nacht, \u003Cstrong>waardoor de scholen later opengingen\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>We stuurden een herinnering, \u003Cstrong>zodat alle deelnemers de datum nog eens zagen\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Je kunt het gevolg ook als nieuwe hoofdzin formuleren: \u003Cem>Het sneeuwde de hele nacht. Daardoor gingen de scholen later open.\u003C\u002Fem> Dat geeft het gevolg meer zelfstandige nadruk.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Oorzaak:\u003C\u002Fstrong> Een waterleiding brak.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Feitelijk gevolg:\u003C\u002Fstrong> Een waterleiding brak, \u003Cstrong>waardoor de straat zonder water zat\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Maatregel met doel:\u003C\u002Fstrong> De gemeente bracht flessen water, \u003Cstrong>zodat bewoners konden blijven koken\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"controleer-de-relatie\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">8.\u003C\u002Fspan>Controleer de relatie\u003C\u002Fh2>\n\u003Col>\n\u003Cli>Welke gebeurtenis is oorzaak of aanleiding?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Is het tweede deel een feitelijk gevolg of een bedoeld doel?\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Kies \u003Cstrong>waardoor\u003C\u002Fstrong> voor een duidelijke terugverwijzing naar de oorzaak.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Kies \u003Cstrong>zodat\u003C\u002Fstrong> voor een resultaat of herkenbare bedoeling.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Zet de werkwoordgroep achteraan in de bijzin.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Controleer of het gevolg inhoudelijk echt uit de eerste situatie voortkomt.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>Zo maakt de verbinding niet alleen een grammaticale, maar ook een overtuigende logische relatie zichtbaar.\u003C\u002Fp>\n",[1574,1578,1582,1586,1590,1594,1598,1602],{"id":1575,"text":1576,"depth":16,"number":1577},"zodat-noemt-een-resultaat","Zodat noemt een resultaat","1",{"id":1579,"text":1580,"depth":16,"number":1581},"zodat-kan-ook-een-doel-uitdrukken","Zodat kan ook een doel uitdrukken","2",{"id":1583,"text":1584,"depth":16,"number":1585},"waardoor-verwijst-naar-een-oorzaak","Waardoor verwijst naar een oorzaak","3",{"id":1587,"text":1588,"depth":16,"number":1589},"zodat-of-waardoor","Zodat of waardoor?","4",{"id":1591,"text":1592,"depth":16,"number":1593},"niet-verwarren-met-daarom-en-daardoor","Niet verwarren met daarom en daardoor","5",{"id":1595,"text":1596,"depth":16,"number":1597},"een-gevolg-moet-logisch-volgen","Een gevolg moet logisch volgen","6",{"id":1599,"text":1600,"depth":16,"number":1601},"interpunctie-en-informatieverdeling","Interpunctie en informatieverdeling","7",{"id":1603,"text":1604,"depth":16,"number":1605},"controleer-de-relatie","Controleer de relatie","8"]