[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-page-nl-indirecte-ja-neevragen-met-of":3,"grammar-exercises-by-page-01a0ba4b-8a9f-7b15-8a5f-35804c226da6":194,"exercise-list-path-nl-none":219},{"id":4,"title":5,"slug":6,"seoDescription":7,"content":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11,"grammarTopics":12,"createdAt":19,"updatedAt":20,"vocabularyLists":21,"primaryTopicHub":191,"readyImages":193},"01a0ba4b-8a9f-7b15-8a5f-35804c226da6","Indirecte ja-neevragen met of","indirecte-ja-neevragen-met-of","Leer indirecte ja-neevragen met of vormen na vragen, weten en controleren, met bijzinsvolgorde en passende leestekens in natuurlijk Nederlands.","Een directe ja-neevraag begint meestal met de persoonsvorm: *Komt Noor morgen?* Als je die vraag in een andere zin opneemt, gebruik je **of**: *Ik vraag **of Noor morgen komt***. Dit is een indirecte ja-neevraag.\n\nNa deze les kun je:\n\n- een directe ja-neevraag in een indirecte vraag veranderen;\n- na **of** de bijzinsvolgorde gebruiken;\n- **of** en **dat** kiezen op basis van vraag of zekerheid.\n\n## 1. Van een directe naar een indirecte vraag\n\nEen directe ja-neevraag kun je met **ja** of **nee** beantwoorden. Een indirecte vraag noemt diezelfde vraag als onderdeel van een langere zin.\n\n| Directe vraag | Indirecte vraag |\n| --- | --- |\n| Is de winkel open? | Ik weet niet **of de winkel open is**. |\n| Komt Amir vanavond? | Sara vraagt **of Amir vanavond komt**. |\n| Heb je tijd? | Ik wil weten **of je tijd hebt**. |\n| Rijdt de bus vandaag? | We controleren **of de bus vandaag rijdt**. |\n\nHet woord **of** betekent hier ongeveer: *is het antwoord ja of nee?*\n\n:::example\n**Direct:** Heeft Mila de sleutel meegenomen?\n\n**Indirect:** Ik vraag **of Mila de sleutel heeft meegenomen**.\n\nDe persoonsvorm **heeft** staat niet meer aan het begin, maar in de werkwoordgroep achteraan.\n:::\n\n## 2. De woordvolgorde na of\n\nNa **of** gebruik je de volgorde van een bijzin: eerst het onderwerp en de andere informatie, daarna de werkwoordsvorm of werkwoordgroep.\n\n| Onderdeel | Voorbeeld |\n| --- | --- |\n| eerste deel | Kun je mij vertellen |\n| voegwoord | **of** |\n| onderwerp | **de trein** |\n| rest | **op tijd** |\n| werkwoord | **vertrekt**? |\n\nDe volledige zin is: *Kun je mij vertellen **of de trein op tijd vertrekt**?*\n\n:::warning\nHoud na **of** niet de volgorde van de directe vraag.\n\n✓ Weet je **of Noor morgen werkt**?\n\n✗ *Weet je of werkt Noor morgen?*\n:::\n\n:::warning\nGebruik in een indirecte ja-neevraag **of**, niet *als*.\n\n✓ Ik weet niet **of** hij komt.\n\n✗ *Ik weet niet als hij komt.*\n:::\n\n## 3. Twee of meer werkwoorden achteraan\n\nAlle werkwoordsvormen van de indirecte vraag staan samen aan het einde.\n\n- Ik vraag of je morgen **kunt komen**.\n- Weet jij of Sara de brief **heeft ontvangen**?\n- De docent controleert of iedereen de opdracht **heeft gemaakt**.\n- Kun je zeggen of de trein op tijd **zal vertrekken**?\n- Ik weet niet of de winkel morgen **opengaat**.\n\nBij een groep met deelwoord zijn beide volgordes goed: *of Sara de brief heeft ontvangen* en *of Sara de brief ontvangen heeft*.\n\n:::tip\nMaak eerst de korte mededeling: *Sara heeft de brief ontvangen.* Zet dan **of + onderwerp + rest + werkwoorden**: *of Sara de brief heeft ontvangen*.\n:::\n\n## 4. Veelgebruikte eerste delen\n\nEen indirecte vraag staat vaak na een werkwoord dat vragen, onzekerheid of controle uitdrukt.\n\n| Functie | Eerste deel | Voorbeeld |\n| --- | --- | --- |\n| iets vragen | Ik vraag... | Ik vraag of de kamer vrij is. |\n| informatie willen | Ik wil weten... | Ik wil weten of de winkel open is. |\n| onzeker zijn | Ik weet niet... | Ik weet niet of Amir meegaat. |\n| iets controleren | We controleren... | We controleren of de deur dicht is. |\n| beleefd informeren | Kunt u zeggen...? | Kunt u zeggen of deze trein in Delft stopt? |\n| twijfel | Ik vraag me af... | Ik vraag me af of de bus nog komt. |\n| met toevoeging | Ik weet niet... | Ik weet niet of hij komt of niet. |\n\nMet een indirecte vraag kun je een vraag zachter of beleefder maken: *Kunt u mij vertellen of hier een bushalte is?*\n\n## 5. Wel of geen vraagteken\n\nKijk naar de hele zin, niet alleen naar de indirecte vraag.\n\n| Hele zin | Leesteken |\n| --- | --- |\n| Ik weet niet of Noor thuis is. | punt: dit is een mededeling |\n| Sara vraagt of de winkel open is. | punt: dit is een mededeling |\n| Weet jij of Noor thuis is? | vraagteken: de hele zin is een vraag |\n| Kun je controleren of de deur dicht is? | vraagteken: de hele zin is een vraag |\n\n:::note\nDe woorden in de of-zin krijgen geen aparte vraagvolgorde en geen apart vraagteken. Alleen de vorm van de volledige zin bepaalt het laatste leesteken.\n:::\n\n## 6. Of, dat of het losse woord of\n\nGebruik **of** voor een ja-neevraag of onzekerheid en **dat** voor een mededeling die als zeker wordt gepresenteerd.\n\n| Betekenis | Voorbeeld |\n| --- | --- |\n| ja-neevraag | Ik vraag **of** het museum open is. |\n| onzekerheid | Ik weet niet **of** het museum open is. |\n| mededeling | Ik weet **dat** het museum open is. |\n| keuze tussen zaken | Wil je koffie **of** thee? |\n\nControleer een indirecte ja-neevraag in drie stappen:\n\n1. Kun je de oorspronkelijke vraag met **ja** of **nee** beantwoorden?\n2. Staat **of** vóór het onderwerp van de opgenomen vraag?\n3. Staan alle werkwoordsvormen samen achteraan?\n\nHet basispatroon is **eerste deel + of + onderwerp + rest + werkwoord(en)**. Het eerste deel bepaalt of de volledige zin eindigt met een punt of een vraagteken.","nl","A2",84,[13],{"id":14,"name":15,"level":10,"language":9,"isCompleted":16,"completionPercentage":17,"totalExercises":18,"completedExercises":17},"01a0ba4b-87af-7618-8971-1e5d000e55a4","Inhoud en vragen in een bijzin",false,0,7,"2026-09-19T15:31:47+00:00","2026-10-11T12:53:41+00:00",[22],{"id":23,"title":24,"vocabularyListWords":25,"isPublished":40},"01a0ba4c-4d81-76b0-92a7-8ba7f1bbf9d3","Werkwoorden voor indirecte vragen met of",[26,48,64,82,95,110,123,131,144,156,164],{"id":27,"vocabularyWord":28,"displayOrder":41},"01a0ba4c-4d81-7710-92a7-8ba7f2010f60",{"id":29,"word":30,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":33,"partsOfSpeech":34,"audio":40,"audioUrl":47},"01a0ba4b-d6cf-707c-9c55-9d6b62e4b93f","of",10,"A1","tts_06162fd32b9eb852_nl-NL.mp3",[35,42],{"id":36,"partOfSpeech":37,"definition":38,"exampleSentences":39,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-d6de-7677-9471-be6b2e87ecdc","CONJUNCTION","Voegwoord tussen twee of meer mogelijkheden.","Wil je koffie of thee?",true,1,{"id":43,"partOfSpeech":37,"definition":44,"exampleSentences":45,"isPrimary":16,"meaningOrder":46},"01a0ba4b-d6de-76bb-9471-be6b2f1e82da","Voegwoord dat een indirecte ja-neevraag inleidt.","Ik weet niet of de winkel open is.",2,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_06162fd32b9eb852_nl-NL.mp3",{"id":49,"vocabularyWord":50,"displayOrder":46},"01a0ba4c-4d81-7744-92a7-8ba7f286863c",{"id":51,"word":52,"frequency":31,"level":10,"language":9,"audioFilePath":53,"partsOfSpeech":54,"audio":40,"audioUrl":63},"01a0ba4b-d7a7-781c-bb1a-ab952ed5d546","als","tts_bd30c82a09f240a6_nl-NL.mp3",[55,59],{"id":56,"partOfSpeech":37,"definition":57,"exampleSentences":58,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-d7e2-77cd-b8dd-70559235cdcf","Voegwoord dat een voorwaarde aangeeft.","Als het morgen regent, nemen we de bus.",{"id":60,"partOfSpeech":37,"definition":61,"exampleSentences":62,"isPrimary":16,"meaningOrder":46},"01a0ba4b-d7e2-7871-b8dd-705592c4b955","Voegwoord dat aangeeft wanneer iets gebeurt.","Ik bel je als ik thuis ben.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_bd30c82a09f240a6_nl-NL.mp3",{"id":65,"vocabularyWord":66,"displayOrder":81},"01a0ba4c-4d81-7768-92a7-8ba7f36dcb4a",{"id":67,"word":68,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":69,"partsOfSpeech":70,"audio":40,"audioUrl":80},"01a0ba4b-d727-7498-b968-6cb3029d8e0b","vragen","tts_862b8759f7896b10_nl-NL.mp3",[71,76],{"id":72,"partOfSpeech":73,"definition":74,"exampleSentences":75,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-d756-71db-8423-db458f15063f","VERB","Met woorden proberen informatie of een antwoord te krijgen.","De toerist vraagt waar het station is.",{"id":77,"partOfSpeech":73,"definition":78,"exampleSentences":79,"isPrimary":16,"meaningOrder":46},"01a0ba4b-d756-721f-8423-db458fc90755","Iemand verzoeken iets te geven of te doen.","Ik vraag mijn buurman om hulp.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_862b8759f7896b10_nl-NL.mp3",3,{"id":83,"vocabularyWord":84,"displayOrder":94},"01a0ba4c-4d81-7788-92a7-8ba7f382597e",{"id":85,"word":86,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":87,"partsOfSpeech":88,"audio":40,"audioUrl":93},"01a0ba4b-d753-70b8-ac34-23a0a3f1109c","weten","tts_ef1497f1444005dd_nl-NL.mp3",[89],{"id":90,"partOfSpeech":73,"definition":91,"exampleSentences":92,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-d75a-79d5-a2c4-a98ba5285db9","Informatie in je hoofd hebben of ergens zeker van zijn.","Ik weet hoe laat de trein vertrekt.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_ef1497f1444005dd_nl-NL.mp3",4,{"id":96,"vocabularyWord":97,"displayOrder":109},"01a0ba4c-4d81-77a8-92a7-8ba7f421a9d5",{"id":98,"word":99,"frequency":100,"level":101,"language":9,"audioFilePath":102,"partsOfSpeech":103,"audio":40,"audioUrl":108},"01a0ba4b-da7e-7393-bdb4-c064cdea32c6","controleren",9,"B1","tts_6e2b1150348f00fe_nl-NL.mp3",[104],{"id":105,"partOfSpeech":73,"definition":106,"exampleSentences":107,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-daa9-72e7-b3a5-b7b908536c4d","Nauwkeurig nagaan of iets klopt, veilig is of aan de regels voldoet.","Controleer voor vertrek of alle ramen goed gesloten zijn.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_6e2b1150348f00fe_nl-NL.mp3",5,{"id":111,"vocabularyWord":112,"displayOrder":122},"01a0ba4c-4d81-77c4-92a7-8ba7f4d2a023",{"id":113,"word":114,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":115,"partsOfSpeech":116,"audio":40,"audioUrl":121},"01a0ba4b-d79a-721c-89ee-26cea91e91bb","zeggen","tts_c3bd1badd67487ba_nl-NL.mp3",[117],{"id":118,"partOfSpeech":73,"definition":119,"exampleSentences":120,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-d7de-78cc-b35c-f80d63a28ea0","Met woorden vertellen of uitspreken wat iemand denkt, weet of wil.","De dokter zegt dat ik veel water moet drinken.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c3bd1badd67487ba_nl-NL.mp3",6,{"id":124,"vocabularyWord":125,"displayOrder":18},"01a0ba4c-4d81-77e0-92a7-8ba7f56f6c9d",{"id":126,"word":127,"frequency":18,"level":101,"language":9,"audioFilePath":128,"partsOfSpeech":129,"audio":40,"audioUrl":130},"01a0ba4b-d901-7cdf-89d4-03d1385f5ef1","afvragen","tts_c2d98f0e494a346d_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_c2d98f0e494a346d_nl-NL.mp3",{"id":132,"vocabularyWord":133,"displayOrder":136},"01a0ba4c-4d81-77fc-92a7-8ba7f5e76491",{"id":134,"word":135,"frequency":136,"level":101,"language":9,"audioFilePath":137,"partsOfSpeech":138,"audio":40,"audioUrl":143},"01a0ba4b-dc34-747d-bc84-b669657dc541","twijfelen",8,"tts_46b1940a9208a1a5_nl-NL.mp3",[139],{"id":140,"partOfSpeech":73,"definition":141,"exampleSentences":142,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-dc3c-7ded-ba72-a3cc4201d4d9","Niet zeker weten wat waar is of welke keuze goed is.","Ik twijfel nog of ik de nieuwe baan zal accepteren.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_46b1940a9208a1a5_nl-NL.mp3",{"id":145,"vocabularyWord":146,"displayOrder":100},"01a0ba4c-4d81-7818-92a7-8ba7f653f26a",{"id":147,"word":148,"frequency":31,"level":101,"language":9,"audioFilePath":149,"partsOfSpeech":150,"audio":40,"audioUrl":155},"01a0ba4b-dc79-7d65-be77-93064e57fd5e","vertellen","tts_0b04532446d57d4d_nl-NL.mp3",[151],{"id":152,"partOfSpeech":73,"definition":153,"exampleSentences":154,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-dcbe-743b-84e5-4d5481399fb0","Mondeling of schriftelijk informatie geven of een verhaal delen.","Mijn grootvader vertelt graag verhalen over zijn jeugd.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_0b04532446d57d4d_nl-NL.mp3",{"id":157,"vocabularyWord":158,"displayOrder":31},"01a0ba4c-4d81-7834-92a7-8ba7f678b8e8",{"id":159,"word":160,"frequency":136,"level":32,"language":9,"audioFilePath":161,"partsOfSpeech":162,"audio":40,"audioUrl":163},"01a0ba4b-d5df-784e-82fd-01cf1341db54","vraagteken","tts_8dd1417981db5e7a_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_8dd1417981db5e7a_nl-NL.mp3",{"id":165,"vocabularyWord":166,"displayOrder":190},"01a0ba4c-4d81-7850-92a7-8ba7f727974f",{"id":167,"word":168,"frequency":31,"level":32,"language":9,"audioFilePath":169,"partsOfSpeech":170,"audio":40,"audioUrl":189},"01a0ba4b-d525-736a-b5ba-b2891c447de2","dat","tts_cb8aa98748ccfdaa_nl-NL.mp3",[171,175,180,185],{"id":172,"partOfSpeech":37,"definition":173,"exampleSentences":174,"isPrimary":16,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-d561-7c53-8c67-8f0dca208b6c","Voegwoord dat een bijzin met een mededeling of gedachte inleidt.","Ik weet dat de winkel vandaag open is.",{"id":176,"partOfSpeech":177,"definition":178,"exampleSentences":179,"isPrimary":40,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-d561-7c97-8c67-8f0dcab6a76a","DETERMINER","Aanwijzend woord voor een enkelvoudig het-woord verder van de spreker.","Dat huis aan het einde van de straat is nieuw.",{"id":181,"partOfSpeech":182,"definition":183,"exampleSentences":184,"isPrimary":16,"meaningOrder":41},"01a0ba4b-d561-7cd7-8c67-8f0dcb336235","PRONOUN","Aanwijzend voornaamwoord dat zelfstandig naar iets verder weg verwijst.","Wat staat daar? Dat is een ziekenhuis.",{"id":186,"partOfSpeech":182,"definition":187,"exampleSentences":188,"isPrimary":16,"meaningOrder":46},"01a0ba4b-d561-7d17-8c67-8f0dcbf8d715","Betrekkelijk voornaamwoord dat terugwijst naar een enkelvoudig het-woord.","Het boek dat op tafel ligt, is van mijn zus.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_cb8aa98748ccfdaa_nl-NL.mp3",11,{"name":15,"slug":192,"language":9},"inhoud-en-vragen-in-een-bijzin-a2",[],[195,205,211],{"@id":196,"@type":197,"id":198,"grammarPage":199,"title":200,"instructions":201,"displayOrder":17,"type":202,"questionCount":203,"blankCount":203,"isCompleted":16,"ogImageUrl":204},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-aa81-7103-9035-fa82da951766","GrammarExercise","01a0ba4b-aa81-7103-9035-fa82da951766","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0ba4b-8a9f-7b15-8a5f-35804c226da6","Van vraag naar of-zin","Kies de vorm die de directe vraag correct in de langere zin opneemt.","word_select",15,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_b4a8c5bb-7797-411e-ab3a-3e93cb03fd57_hero.webp?v=1789831916",{"@id":206,"@type":197,"id":207,"grammarPage":199,"title":208,"instructions":209,"displayOrder":41,"type":202,"questionCount":203,"blankCount":203,"isCompleted":16,"ogImageUrl":210},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-aa9b-74bd-b623-582030a1d587","01a0ba4b-aa9b-74bd-b623-582030a1d587","Vragen, controleren en twijfelen","Kies in elke situatie de juiste verbinding, woordvolgorde of afsluiting.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_3a5d9556-a907-4981-a9c0-1269982dbfce_hero.webp?v=1789831916",{"@id":212,"@type":197,"id":213,"grammarPage":199,"title":214,"instructions":215,"displayOrder":46,"type":216,"questionCount":217,"blankCount":217,"isCompleted":16,"ogImageUrl":218},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-aab7-7652-8e63-581e88b34fa5","01a0ba4b-aab7-7652-8e63-581e88b34fa5","Bouw indirecte of-vragen","Tik de woorden in de juiste volgorde en laat woorden die niet in de zin horen weg.","sentence_builder",12,"\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_66856547-0ef8-49e1-9d51-88e99b01e602_hero.webp?v=1789831916",null]