[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"grammar-topic-hubs-nl":3,"grammar-pages-nl":4,"grammar-page-nl-leestekens-bij-beperkende-en-uitbreidende-bijzinnen":1297,"grammar-lesson-path-nl-leestekens-bij-beperkende-en-uitbreidende-bijzinnen-ingebedde-informatie-helder-structureren-c1":1552,"grammar-exercises-by-page-01a0ba4b-8afa-7647-8e1d-1e7da7628e95":1615,"grammar-quick-check-01a0ba4b-8afa-7647-8e1d-1e7da7628e95":1626,"grammar-lesson-body-01a0ba4b-8afa-7647-8e1d-1e7da7628e95-871zz4iui":1648},[],[5,12,17,22,27,32,37,42,47,52,57,62,67,72,77,82,87,92,97,102,107,112,117,122,127,132,137,142,147,152,157,162,167,172,177,182,187,192,197,202,207,212,217,222,227,233,238,243,248,253,258,263,268,273,278,283,288,293,298,303,308,313,318,323,328,333,338,343,348,353,358,363,368,373,378,383,388,393,398,403,408,413,418,423,428,433,438,443,448,453,458,463,468,473,478,483,488,494,499,504,509,514,519,524,529,534,539,544,549,554,559,564,569,574,579,584,589,594,599,604,609,614,619,624,629,634,639,644,649,654,659,664,669,674,679,684,689,694,699,704,709,714,719,724,729,734,739,744,750,755,760,765,770,775,780,785,790,795,800,805,810,815,820,825,830,835,840,845,850,855,860,865,870,875,880,885,890,895,900,905,910,915,920,925,930,935,940,945,950,955,960,965,970,975,980,986,991,996,1001,1006,1011,1016,1021,1026,1031,1036,1041,1046,1051,1056,1061,1066,1071,1076,1081,1086,1091,1096,1101,1106,1111,1116,1121,1126,1131,1136,1141,1146,1151,1156,1162,1167,1172,1177,1182,1187,1192,1197,1202,1207,1212,1217,1222,1227,1232,1237,1242,1247,1252,1257,1262,1267,1272,1277,1282,1287,1292],{"id":6,"title":7,"slug":8,"language":9,"level":10,"displayOrder":11},"01a0ba4b-8a31-78d2-bfe8-93cda5da555e","Het Nederlandse alfabet","het-nederlandse-alfabet","nl","A1",1,{"id":13,"title":14,"slug":15,"language":9,"level":10,"displayOrder":16},"01a0ba4b-8b04-72cb-8dcd-87e3496aa32c","Letters benoemen en woorden spellen","letters-benoemen-en-woorden-spellen",2,{"id":18,"title":19,"slug":20,"language":9,"level":10,"displayOrder":21},"01a0ba4b-8ae8-729b-8783-55b9aacfce21","Korte en lange klinkers horen","korte-en-lange-klinkers-horen",3,{"id":23,"title":24,"slug":25,"language":9,"level":10,"displayOrder":26},"01a0ba4b-8b87-73a9-9518-4d17aa721080","Open en gesloten lettergrepen","open-en-gesloten-lettergrepen",4,{"id":28,"title":29,"slug":30,"language":9,"level":10,"displayOrder":31},"01a0ba4b-891d-7a3f-adbd-527b99c8ed2c","De klanken ij en ei","de-klanken-ij-en-ei",5,{"id":33,"title":34,"slug":35,"language":9,"level":10,"displayOrder":36},"01a0ba4b-8918-783b-9bd7-01ae7a0889dd","De klanken au en ou","de-klanken-au-en-ou",6,{"id":38,"title":39,"slug":40,"language":9,"level":10,"displayOrder":41},"01a0ba4b-8922-78d7-ba25-82e8471e0365","De klanken ui, eu en oe","de-klanken-ui-eu-en-oe",7,{"id":43,"title":44,"slug":45,"language":9,"level":10,"displayOrder":46},"01a0ba4b-89e2-7a23-a9f4-c2593f46a63b","G, ch, sch, ng en nk uitspreken","g-ch-sch-ng-en-nk-uitspreken",8,{"id":48,"title":49,"slug":50,"language":9,"level":10,"displayOrder":51},"01a0ba4b-8d30-78ab-bd02-60732d19d41d","Woordklemtoon en de stomme e","woordklemtoon-en-de-stomme-e",9,{"id":53,"title":54,"slug":55,"language":9,"level":10,"displayOrder":56},"01a0ba4b-8a7b-767e-97a4-08589a7a5ae5","Hoofdletters en de schrijfwijze van IJ","hoofdletters-en-de-schrijfwijze-van-ij",10,{"id":58,"title":59,"slug":60,"language":9,"level":10,"displayOrder":61},"01a0ba4b-890b-7329-92dd-1df1cd56fd40","De en het bij zelfstandige naamwoorden","de-en-het-bij-zelfstandige-naamwoorden",11,{"id":63,"title":64,"slug":65,"language":9,"level":10,"displayOrder":66},"01a0ba4b-8a38-7302-b15f-d5d26e4b4916","Het onbepaalde lidwoord een","het-onbepaalde-lidwoord-een",12,{"id":68,"title":69,"slug":70,"language":9,"level":10,"displayOrder":71},"01a0ba4b-8b1b-7228-af8c-17ac0c446c30","Meervouden op -en","meervouden-op-en",13,{"id":73,"title":74,"slug":75,"language":9,"level":10,"displayOrder":76},"01a0ba4b-8b1f-7950-964b-a1ad404c15ac","Meervouden op -s en 's","meervouden-op-s-en-apostrof-s",14,{"id":78,"title":79,"slug":80,"language":9,"level":10,"displayOrder":81},"01a0ba4b-8c6d-7dc6-ab35-16bde85f631d","Veelvoorkomende onregelmatige meervouden","veelvoorkomende-onregelmatige-meervouden",15,{"id":83,"title":84,"slug":85,"language":9,"level":10,"displayOrder":86},"01a0ba4b-899d-7be4-b614-20975395e6f8","Eenvoudige verkleinwoorden met -je en -tje","eenvoudige-verkleinwoorden-met-je-en-tje",16,{"id":88,"title":89,"slug":90,"language":9,"level":10,"displayOrder":91},"01a0ba4b-8ba9-7b56-ad6e-036c0afd83a6","Persoonlijke voornaamwoorden als onderwerp","persoonlijke-voornaamwoorden-als-onderwerp",17,{"id":93,"title":94,"slug":95,"language":9,"level":10,"displayOrder":96},"01a0ba4b-8ad3-74cd-af06-d68b55f58b83","Je, jij en u aanspreken","je-jij-en-u-aanspreken",18,{"id":98,"title":99,"slug":100,"language":9,"level":10,"displayOrder":101},"01a0ba4b-8871-709b-928b-2f78426a482b","Beklemtoonde en onbeklemtoonde onderwerpsvormen","beklemtoonde-en-onbeklemtoonde-onderwerpsvormen",19,{"id":103,"title":104,"slug":105,"language":9,"level":10,"displayOrder":106},"01a0ba4b-88ab-7903-8f1e-98e859066901","Bezittelijke voornaamwoorden bij een naamwoord","bezittelijke-voornaamwoorden-bij-een-naamwoord",20,{"id":108,"title":109,"slug":110,"language":9,"level":10,"displayOrder":111},"01a0ba4b-897e-7565-9a93-f65d38dde38d","Deze, die, dit en dat aanwijzen","deze-die-dit-en-dat-aanwijzen",21,{"id":113,"title":114,"slug":115,"language":9,"level":10,"displayOrder":116},"01a0ba4b-8a60-7e86-a650-0d62eb903ae0","Het werkwoord zijn in de tegenwoordige tijd","het-werkwoord-zijn-in-de-tegenwoordige-tijd",22,{"id":118,"title":119,"slug":120,"language":9,"level":10,"displayOrder":121},"01a0ba4b-8a5b-7dc3-86a1-3dd4b376b037","Het werkwoord hebben in de tegenwoordige tijd","het-werkwoord-hebben-in-de-tegenwoordige-tijd",23,{"id":123,"title":124,"slug":125,"language":9,"level":10,"displayOrder":126},"01a0ba4b-8bcf-7b17-96b3-3d0ce096e3b3","Regelmatige werkwoorden in de tegenwoordige tijd","regelmatige-werkwoorden-in-de-tegenwoordige-tijd",24,{"id":128,"title":129,"slug":130,"language":9,"level":10,"displayOrder":131},"01a0ba4b-8947-715c-b329-ba58ae5c2e6a","De stam van een werkwoord vinden","de-stam-van-een-werkwoord-vinden",25,{"id":133,"title":134,"slug":135,"language":9,"level":10,"displayOrder":136},"01a0ba4b-8d2b-7ab4-a05a-88f55a28337a","Werkwoordsvormen met -t en -d","werkwoordsvormen-met-t-en-d",26,{"id":138,"title":139,"slug":140,"language":9,"level":10,"displayOrder":141},"01a0ba4b-8c68-76e3-a5db-16b498338566","Veelgebruikte onregelmatige werkwoorden","veelgebruikte-onregelmatige-werkwoorden",27,{"id":143,"title":144,"slug":145,"language":9,"level":10,"displayOrder":146},"01a0ba4b-8bfb-7e0d-a8c9-89fe0e425bb7","Scheidbare werkwoorden in de tegenwoordige tijd","scheidbare-werkwoorden-in-de-tegenwoordige-tijd",28,{"id":148,"title":149,"slug":150,"language":9,"level":10,"displayOrder":151},"01a0ba4b-8aec-7d1b-a60f-0ea502ac8c5f","Kunnen, willen, moeten en mogen","kunnen-willen-moeten-en-mogen",29,{"id":153,"title":154,"slug":155,"language":9,"level":10,"displayOrder":156},"01a0ba4b-890f-7513-8d49-b9ada6efdd88","De gebiedende wijs","de-gebiedende-wijs",30,{"id":158,"title":159,"slug":160,"language":9,"level":10,"displayOrder":161},"01a0ba4b-8907-743c-ab57-f49c1cf61cd6","De basisvolgorde van een mededelende zin","de-basisvolgorde-van-een-mededelende-zin",31,{"id":163,"title":164,"slug":165,"language":9,"level":10,"displayOrder":166},"01a0ba4b-8937-790e-a6db-12de4f293c3d","De persoonsvorm op de tweede plaats","de-persoonsvorm-op-de-tweede-plaats",32,{"id":168,"title":169,"slug":170,"language":9,"level":10,"displayOrder":171},"01a0ba4b-8ac7-7991-bf26-9b9c72431320","Inversie na tijd en plaats","inversie-na-tijd-en-plaats",33,{"id":173,"title":174,"slug":175,"language":9,"level":10,"displayOrder":176},"01a0ba4b-8a65-7bbb-93b3-3ca1c28a457f","Het zinskader met twee werkwoorden","het-zinskader-met-twee-werkwoorden",34,{"id":178,"title":179,"slug":180,"language":9,"level":10,"displayOrder":181},"01a0ba4b-8acd-7570-ba56-88ce04558280","Ja-neevragen met inversie","ja-neevragen-met-inversie",35,{"id":183,"title":184,"slug":185,"language":9,"level":10,"displayOrder":186},"01a0ba4b-8cde-7300-830a-aa5794a4dc20","Vraagwoorden in eenvoudige vragen","vraagwoorden-in-eenvoudige-vragen",36,{"id":188,"title":189,"slug":190,"language":9,"level":10,"displayOrder":191},"01a0ba4b-8b7d-745f-abca-1a13bfda9be3","Ontkennen met niet","ontkennen-met-niet",37,{"id":193,"title":194,"slug":195,"language":9,"level":10,"displayOrder":196},"01a0ba4b-8b78-7858-b993-9170c8518752","Ontkennen met geen","ontkennen-met-geen",38,{"id":198,"title":199,"slug":200,"language":9,"level":10,"displayOrder":201},"01a0ba4b-88bf-7ea7-a50c-7274f39cbba0","Bijvoeglijke naamwoorden en de uitzondering bij een het-woord","bijvoeglijke-naamwoorden-en-de-uitzondering-bij-een-het-woord",39,{"id":203,"title":204,"slug":205,"language":9,"level":10,"displayOrder":206},"01a0ba4b-8867-7609-97d9-66b3d8eed485","Basisvoorzetsels van plaats en tijd","basisvoorzetsels-van-plaats-en-tijd",40,{"id":208,"title":209,"slug":210,"language":9,"level":10,"displayOrder":211},"01a0ba4b-8a88-7021-be52-48e4aab7ee50","Hoofdtelwoorden en aantallen","hoofdtelwoorden-en-aantallen",41,{"id":213,"title":214,"slug":215,"language":9,"level":10,"displayOrder":216},"01a0ba4b-8bbf-79ca-8709-d00ebc26530e","Rangtelwoorden en datums","rangtelwoorden-en-datums",42,{"id":218,"title":219,"slug":220,"language":9,"level":10,"displayOrder":221},"01a0ba4b-89c8-7d1c-a51c-a16727d1c740","Er is en er zijn","er-is-en-er-zijn",43,{"id":223,"title":224,"slug":225,"language":9,"level":10,"displayOrder":226},"01a0ba4b-8a8d-79ca-af90-3ef40cd6857a","Hoofdzinnen verbinden met en, maar en of","hoofdzinnen-verbinden-met-en-maar-en-of",44,{"id":228,"title":229,"slug":230,"language":9,"level":231,"displayOrder":232},"01a0ba4b-8a56-7bb1-8e39-141f60acfad3","Het trema bij botsende klinkers","het-trema-bij-botsende-klinkers","A2",45,{"id":234,"title":235,"slug":236,"language":9,"level":231,"displayOrder":237},"01a0ba4b-883b-76c5-9773-3f9bccb7952d","Accenten voor nadruk en uitspraak","accenten-voor-nadruk-en-uitspraak",46,{"id":239,"title":240,"slug":241,"language":9,"level":231,"displayOrder":242},"01a0ba4b-8a9b-706a-b8a6-c298fdf7678a","IJ of ei en au of ou spellen","ij-of-ei-en-au-of-ou-spellen",47,{"id":244,"title":245,"slug":246,"language":9,"level":231,"displayOrder":247},"01a0ba4b-89a2-7ab9-b882-800075e3ebda","Eindklanken en wisselingen tussen d en t, v en f, z en s","eindklanken-en-wisselingen-tussen-d-t-v-f-z-s",48,{"id":249,"title":250,"slug":251,"language":9,"level":231,"displayOrder":252},"01a0ba4b-8ade-76ea-98a6-573794366d51","Klinker- en medeklinkerspelling in meervouden","klinker-en-medeklinkerspelling-in-meervouden",49,{"id":254,"title":255,"slug":256,"language":9,"level":231,"displayOrder":257},"01a0ba4b-8c84-7a25-bf31-1ef3e140aa1c","Verkleinwoorden op -je, -tje, -pje, -etje en -kje","verkleinwoorden-op-je-tje-pje-etje-en-kje",50,{"id":259,"title":260,"slug":261,"language":9,"level":231,"displayOrder":262},"01a0ba4b-8c05-77e1-acf4-9db934d69ec5","Spelling van verkleinwoorden na klinkers","spelling-van-verkleinwoorden-na-klinkers",51,{"id":264,"title":265,"slug":266,"language":9,"level":231,"displayOrder":267},"01a0ba4b-8beb-7df2-870b-08702c72fb43","Samenstellingen en tussenletters","samenstellingen-en-tussenletters",52,{"id":269,"title":270,"slug":271,"language":9,"level":231,"displayOrder":272},"01a0ba4b-8b46-7183-b8ae-e8b35b9b856b","Natuurlijk geslacht bij personen en dieren","natuurlijk-geslacht-bij-personen-en-dieren",53,{"id":274,"title":275,"slug":276,"language":9,"level":231,"displayOrder":277},"01a0ba4b-8ce9-79fd-baa9-db2e0cfebf68","Wanneer een lidwoord wegblijft","wanneer-een-lidwoord-wegblijft",54,{"id":279,"title":280,"slug":281,"language":9,"level":231,"displayOrder":282},"01a0ba4b-8ba4-7bf2-8240-894d40b179fa","Persoonlijke voornaamwoorden als lijdend en meewerkend voorwerp","persoonlijke-voornaamwoorden-als-lijdend-en-meewerkend-voorwerp",55,{"id":284,"title":285,"slug":286,"language":9,"level":231,"displayOrder":287},"01a0ba4b-8d00-7c9f-b91d-b3f67e369916","Wederkerende voornaamwoorden bij dagelijkse handelingen","wederkerende-voornaamwoorden-bij-dagelijkse-handelingen",56,{"id":289,"title":290,"slug":291,"language":9,"level":231,"displayOrder":292},"01a0ba4b-89a7-7961-a088-0a996d2d0453","Elkaar als wederkerig voornaamwoord","elkaar-als-wederkerig-voornaamwoord",57,{"id":294,"title":295,"slug":296,"language":9,"level":231,"displayOrder":297},"01a0ba4b-8a96-78c9-b1c5-55d9df049328","Iemand, niemand, iets en niets","iemand-niemand-iets-en-niets",58,{"id":299,"title":300,"slug":301,"language":9,"level":231,"displayOrder":302},"01a0ba4b-8d42-71df-be56-dbd45ab0ab54","Zelfstandig gebruik van deze, die, dit en dat","zelfstandig-gebruik-van-deze-die-dit-en-dat",59,{"id":304,"title":305,"slug":306,"language":9,"level":231,"displayOrder":307},"01a0ba4b-8d4e-7ce5-afab-039fc2d6502d","Zelfstandige bezittelijke voornaamwoorden","zelfstandige-bezittelijke-voornaamwoorden",60,{"id":309,"title":310,"slug":311,"language":9,"level":231,"displayOrder":312},"01a0ba4b-89be-7a87-821b-bf950f76af86","Er als aanduiding van een plaats","er-als-aanduiding-van-een-plaats",61,{"id":314,"title":315,"slug":316,"language":9,"level":231,"displayOrder":317},"01a0ba4b-8bf6-7bcd-aa24-327a31370122","Scheidbare en onscheidbare werkwoorden herkennen","scheidbare-en-onscheidbare-werkwoorden-herkennen",62,{"id":319,"title":320,"slug":321,"language":9,"level":231,"displayOrder":322},"01a0ba4b-8b5f-7453-aab4-af4105a9563b","Onbeklemtoonde voorvoegsels be-, ge-, her-, ont- en ver-","onbeklemtoonde-voorvoegsels-be-ge-her-ont-en-ver",63,{"id":324,"title":325,"slug":326,"language":9,"level":231,"displayOrder":327},"01a0ba4b-8a42-7372-b201-afb513dfd163","Het perfectum met hebben","het-perfectum-met-hebben",64,{"id":329,"title":330,"slug":331,"language":9,"level":231,"displayOrder":332},"01a0ba4b-8a47-79e1-9e1a-1500b1c262d3","Het perfectum met zijn","het-perfectum-met-zijn",65,{"id":334,"title":335,"slug":336,"language":9,"level":231,"displayOrder":337},"01a0ba4b-8a2c-787b-9f4b-71b7dd145f99","'t kofschip en het voltooid deelwoord","het-kofschip",66,{"id":339,"title":340,"slug":341,"language":9,"level":231,"displayOrder":342},"01a0ba4b-8c9f-70ac-ae83-6de1c1344585","Voltooide deelwoorden van scheidbare en onscheidbare werkwoorden","voltooide-deelwoorden-van-scheidbare-en-onscheidbare-werkwoorden",67,{"id":344,"title":345,"slug":346,"language":9,"level":231,"displayOrder":347},"01a0ba4b-8b73-7a58-8e24-c6390984b8d4","Onregelmatige voltooide deelwoorden","onregelmatige-voltooide-deelwoorden",68,{"id":349,"title":350,"slug":351,"language":9,"level":231,"displayOrder":352},"01a0ba4b-8a27-7c1c-af66-7383f8c89dbe","Het imperfectum van regelmatige werkwoorden","het-imperfectum-van-regelmatige-werkwoorden",69,{"id":354,"title":355,"slug":356,"language":9,"level":231,"displayOrder":357},"01a0ba4b-8a22-7d3a-a1df-740d81b793b2","Het imperfectum van onregelmatige werkwoorden","het-imperfectum-van-onregelmatige-werkwoorden",70,{"id":359,"title":360,"slug":361,"language":9,"level":231,"displayOrder":362},"01a0ba4b-8b96-7433-8cbe-230bd2eb6d68","Perfectum en imperfectum in alledaagse verhalen","perfectum-en-imperfectum-in-alledaagse-verhalen",71,{"id":364,"title":365,"slug":366,"language":9,"level":231,"displayOrder":367},"01a0ba4b-8a51-7c31-a505-58ffa2df00cf","Het plusquamperfectum voor een eerder verleden","het-plusquamperfectum-voor-een-eerder-verleden",72,{"id":369,"title":370,"slug":371,"language":9,"level":231,"displayOrder":372},"01a0ba4b-8951-71b1-ac16-af18ac47a221","De toekomst met gaan","de-toekomst-met-gaan",73,{"id":374,"title":375,"slug":376,"language":9,"level":231,"displayOrder":377},"01a0ba4b-8956-733e-9339-fea32e5ff0ce","De toekomst met zullen","de-toekomst-met-zullen",74,{"id":379,"title":380,"slug":381,"language":9,"level":231,"displayOrder":382},"01a0ba4b-8998-7c2b-b340-b502436665c9","Doel uitdrukken met om te","doel-uitdrukken-met-om-te",75,{"id":384,"title":385,"slug":386,"language":9,"level":231,"displayOrder":387},"01a0ba4b-8d1d-72a6-961a-ba3b9df2bbdf","Werkwoorden die een te-infinitief krijgen","werkwoorden-die-een-te-infinitief-krijgen",76,{"id":389,"title":390,"slug":391,"language":9,"level":231,"displayOrder":392},"01a0ba4b-88a3-7417-8f7b-0a7af50301e1","Bezig zijn met aan het en een infinitief","bezig-zijn-met-aan-het-en-een-infinitief",77,{"id":394,"title":395,"slug":396,"language":9,"level":231,"displayOrder":397},"01a0ba4b-8d67-7c7a-a8a4-a90aecfeb651","Zitten, staan, liggen en lopen te","zitten-staan-liggen-en-lopen-te",78,{"id":399,"title":400,"slug":401,"language":9,"level":231,"displayOrder":402},"01a0ba4b-8c38-79c0-95eb-c9bab8f41228","Tijd, manier en plaats in het middenstuk","tijd-manier-en-plaats-in-het-middenstuk",79,{"id":404,"title":405,"slug":406,"language":9,"level":231,"displayOrder":407},"01a0ba4b-8979-713a-b198-a682e3d84d78","De werkwoordelijke tang in de hoofdzin","de-werkwoordelijke-tang-in-de-hoofdzin",80,{"id":409,"title":410,"slug":411,"language":9,"level":231,"displayOrder":412},"01a0ba4b-88ce-7ebd-9d5f-43612bb1f1c5","Bijzinnen met omdat","bijzinnen-met-omdat",81,{"id":414,"title":415,"slug":416,"language":9,"level":231,"displayOrder":417},"01a0ba4b-8cef-72d5-a29a-f5ffdc887e45","Want en omdat vergelijken","want-en-omdat-vergelijken",82,{"id":419,"title":420,"slug":421,"language":9,"level":231,"displayOrder":422},"01a0ba4b-8ab3-7bfc-9875-1ec855e5d96e","Inhoudszinnen met dat","inhoudszinnen-met-dat",83,{"id":424,"title":425,"slug":426,"language":9,"level":231,"displayOrder":427},"01a0ba4b-8a9f-7b15-8a5f-35804c226da6","Indirecte ja-neevragen met of","indirecte-ja-neevragen-met-of",84,{"id":429,"title":430,"slug":431,"language":9,"level":231,"displayOrder":432},"01a0ba4b-8ac1-7c50-8d4e-39985be9554a","Inversie na een bijzin","inversie-na-een-bijzin",85,{"id":434,"title":435,"slug":436,"language":9,"level":231,"displayOrder":437},"01a0ba4b-887e-7e76-b9e2-c037c00bbfec","Beleefde verzoeken met even, maar en alstublieft","beleefde-verzoeken-met-even-maar-en-alstublieft",86,{"id":439,"title":440,"slug":441,"language":9,"level":231,"displayOrder":442},"01a0ba4b-8942-7541-b31a-8863dcdd0857","De plaats van niet in de eenvoudige zin","de-plaats-van-niet-in-de-eenvoudige-zin",87,{"id":444,"title":445,"slug":446,"language":9,"level":231,"displayOrder":447},"01a0ba4b-895b-72b5-b26a-e2b99406dc95","De vergrotende en overtreffende trap","de-vergrotende-en-overtreffende-trap",88,{"id":449,"title":450,"slug":451,"language":9,"level":231,"displayOrder":452},"01a0ba4b-8c7e-7e35-9ec2-cc9d688c5fba","Vergelijken met dan en als","vergelijken-met-dan-en-als",89,{"id":454,"title":455,"slug":456,"language":9,"level":231,"displayOrder":457},"01a0ba4b-8c63-7588-9931-4c956065e266","Veel, weinig, genoeg, meer en minder","veel-weinig-genoeg-meer-en-minder",90,{"id":459,"title":460,"slug":461,"language":9,"level":231,"displayOrder":462},"01a0ba4b-8c73-70d5-b945-950d00700878","Veelvoorkomende vaste voorzetselcombinaties","veelvoorkomende-vaste-voorzetselcombinaties",91,{"id":464,"title":465,"slug":466,"language":9,"level":231,"displayOrder":467},"01a0ba4b-8c3f-78c9-926d-2f82bd4bee0f","Tijdsduur met al, sinds, vanaf en gedurende","tijdsduur-met-al-sinds-vanaf-en-gedurende",92,{"id":469,"title":470,"slug":471,"language":9,"level":231,"displayOrder":472},"01a0ba4b-88a7-7681-a830-52fdd77a64aa","Bezitsrelaties met van en apostrof-s","bezitsrelaties-met-van-en-apostrof-s",93,{"id":474,"title":475,"slug":476,"language":9,"level":231,"displayOrder":477},"01a0ba4b-8b6e-7e23-8519-9af18e867efd","Onregelmatige trappen van vergelijking","onregelmatige-trappen-van-vergelijking",94,{"id":479,"title":480,"slug":481,"language":9,"level":231,"displayOrder":482},"01a0ba4b-88c4-7859-852a-22ba4efa3a7a","Bijwoorden van frequentie en graad","bijwoorden-van-frequentie-en-graad",95,{"id":484,"title":485,"slug":486,"language":9,"level":231,"displayOrder":487},"01a0ba4b-8cd8-74ec-852d-9c101777836a","Voorzetsels bij richting en verplaatsing","voorzetsels-bij-richting-en-verplaatsing",96,{"id":489,"title":490,"slug":491,"language":9,"level":492,"displayOrder":493},"01a0ba4b-8d26-7b4b-be17-687d878c0751","Werkwoordspelling van stam tot verleden tijd","werkwoordspelling-van-stam-tot-verleden-tijd","B1",97,{"id":495,"title":496,"slug":497,"language":9,"level":492,"displayOrder":498},"01a0ba4b-8c4f-7144-b05f-05ff200ffd47","Tussen-n en tussen-s in samenstellingen","tussen-n-en-tussen-s-in-samenstellingen",98,{"id":500,"title":501,"slug":502,"language":9,"level":492,"displayOrder":503},"01a0ba4b-885a-7d0b-9c8a-79a701bd718a","Apostroffen en meervouden van leenwoorden","apostroffen-en-meervouden-van-leenwoorden",99,{"id":505,"title":506,"slug":507,"language":9,"level":492,"displayOrder":508},"01a0ba4b-8c18-7c39-8850-4aa863644dc2","Telbare en niet-telbare zelfstandige naamwoorden","telbare-en-niet-telbare-zelfstandige-naamwoorden",100,{"id":510,"title":511,"slug":512,"language":9,"level":492,"displayOrder":513},"01a0ba4b-8d56-7170-8598-3f83e20d35d9","Zelfstandige naamwoorden maken met achtervoegsels","zelfstandige-naamwoorden-maken-met-achtervoegsels",101,{"id":515,"title":516,"slug":517,"language":9,"level":492,"displayOrder":518},"01a0ba4b-8c8a-748a-a010-6d01a5dc3f4f","Verkleinwoorden voor betekenis en houding","verkleinwoorden-voor-betekenis-en-houding",102,{"id":520,"title":521,"slug":522,"language":9,"level":492,"displayOrder":523},"01a0ba4b-8bae-789f-a518-7256f03bc1d0","Presentatief er bij een onbepaald onderwerp","presentatief-er-bij-een-onbepaald-onderwerp",103,{"id":525,"title":526,"slug":527,"language":9,"level":492,"displayOrder":528},"01a0ba4b-8af1-72d6-98bb-ea7292642865","Kwantitatief er met aantallen en hoeveelheden","kwantitatief-er-met-aantallen-en-hoeveelheden",104,{"id":530,"title":531,"slug":532,"language":9,"level":492,"displayOrder":533},"01a0ba4b-89cd-7ad4-a14d-0ea3aaa695b0","Er met een voorzetsel","er-met-een-voorzetsel",105,{"id":535,"title":536,"slug":537,"language":9,"level":492,"displayOrder":538},"01a0ba4b-8a6a-7b57-a92b-93358fecbfe3","Hier- en daarwoorden met een voorzetsel","hier-en-daarwoorden-met-een-voorzetsel",106,{"id":540,"title":541,"slug":542,"language":9,"level":492,"displayOrder":543},"01a0ba4b-8a08-7db9-896c-f605ce17aecf","Gesplitste voornaamwoordelijke bijwoorden","gesplitste-voornaamwoordelijke-bijwoorden",107,{"id":545,"title":546,"slug":547,"language":9,"level":492,"displayOrder":548},"01a0ba4b-8a92-7104-a45e-2a65bcd86674","Iedereen, alles, men en algemeen je","iedereen-alles-men-en-algemeen-je",108,{"id":550,"title":551,"slug":552,"language":9,"level":492,"displayOrder":553},"01a0ba4b-8c5e-77df-a653-814551bdae5e","Vaste wederkerende en wederkerige werkwoorden","vaste-wederkerende-en-wederkerige-werkwoorden",109,{"id":555,"title":556,"slug":557,"language":9,"level":492,"displayOrder":558},"01a0ba4b-8b9b-72a6-98d3-2dd2dda56bb7","Perfectum en imperfectum in een samenhangend verhaal","perfectum-en-imperfectum-in-een-samenhangend-verhaal",110,{"id":560,"title":561,"slug":562,"language":9,"level":492,"displayOrder":563},"01a0ba4b-8a4c-7cff-a8fa-d1e2e50d01ba","Het plusquamperfectum in tijdsvolgorde","het-plusquamperfectum-in-tijdsvolgorde",111,{"id":565,"title":566,"slug":567,"language":9,"level":492,"displayOrder":568},"01a0ba4b-8a3d-74ad-82eb-9a81aa9ae38c","Het perfectum met een modaal werkwoord","het-perfectum-met-een-modaal-werkwoord",112,{"id":570,"title":571,"slug":572,"language":9,"level":492,"displayOrder":573},"01a0ba4b-8d7d-75ca-85ab-db19d1769f70","Zullen voor voorspellingen, beloften en aannames","zullen-voor-voorspellingen-beloften-en-aannames",113,{"id":575,"title":576,"slug":577,"language":9,"level":492,"displayOrder":578},"01a0ba4b-8d6d-75b7-82bb-ab97af5da2b1","Zou als toekomst vanuit het verleden","zou-als-toekomst-vanuit-het-verleden",114,{"id":580,"title":581,"slug":582,"language":9,"level":492,"displayOrder":583},"01a0ba4b-8c49-7dfd-8e7b-f19065381670","Tijdsprongen in verhalen markeren","tijdsprongen-in-verhalen-markeren",115,{"id":585,"title":586,"slug":587,"language":9,"level":492,"displayOrder":588},"01a0ba4b-8d22-7010-8019-e829016edf67","Werkwoorden met een vast voorzetsel","werkwoorden-met-een-vast-voorzetsel",116,{"id":590,"title":591,"slug":592,"language":9,"level":492,"displayOrder":593},"01a0ba4b-886c-75b9-b640-aace3da13a67","Beginnen, blijven, stoppen en doorgaan als fasewerkwoorden","beginnen-blijven-stoppen-en-doorgaan-als-fasewerkwoorden",117,{"id":595,"title":596,"slug":597,"language":9,"level":492,"displayOrder":598},"01a0ba4b-8d3b-7a9f-a2e4-e6e1fd140050","Worden, blijven, blijken en lijken als koppelwerkwoorden","worden-blijven-blijken-en-lijken-als-koppelwerkwoorden",118,{"id":600,"title":601,"slug":602,"language":9,"level":492,"displayOrder":603},"01a0ba4b-8d18-71b6-a8e1-a159aa6697c3","Werkwoorden achteraan in de bijzin","werkwoorden-achteraan-in-de-bijzin",119,{"id":605,"title":606,"slug":607,"language":9,"level":492,"displayOrder":608},"01a0ba4b-8c54-7240-82d4-46d7ad35a5d4","Twee werkwoorden in de bijzin","twee-werkwoorden-in-de-bijzin",120,{"id":610,"title":611,"slug":612,"language":9,"level":492,"displayOrder":613},"01a0ba4b-8cbf-7403-bb48-9f3a39d157e4","Voornaamwoorden en bepalingen in het middenstuk","voornaamwoorden-en-bepalingen-in-het-middenstuk",121,{"id":615,"title":616,"slug":617,"language":9,"level":492,"displayOrder":618},"01a0ba4b-893c-7be7-b102-7f79cc64c2f1","De plaats van niet bij werkwoorden en bepalingen","de-plaats-van-niet-bij-werkwoorden-en-bepalingen",122,{"id":620,"title":621,"slug":622,"language":9,"level":492,"displayOrder":623},"01a0ba4b-884d-7c53-9443-5e6c22bcf310","Als, wanneer en toen voor tijd","als-wanneer-en-toen-voor-tijd",123,{"id":625,"title":626,"slug":627,"language":9,"level":492,"displayOrder":628},"01a0ba4b-8c27-7e6e-93d5-e8b43acb0927","Terwijl en toen in beschrijving en verhaal","terwijl-en-toen-in-beschrijving-en-verhaal",124,{"id":630,"title":631,"slug":632,"language":9,"level":492,"displayOrder":633},"01a0ba4b-8ca9-74e1-b5fd-9c2c7b327ec3","Voordat, nadat en totdat","voordat-nadat-en-totdat",125,{"id":635,"title":636,"slug":637,"language":9,"level":492,"displayOrder":638},"01a0ba4b-8ccc-7f50-ac06-a43b549bfa23","Voorwaarden met als en tenzij","voorwaarden-met-als-en-tenzij",126,{"id":640,"title":641,"slug":642,"language":9,"level":492,"displayOrder":643},"01a0ba4b-8c14-7295-8ec8-823481094d8c","Tegenstellingen met hoewel en ook al","tegenstellingen-met-hoewel-en-ook-al",127,{"id":645,"title":646,"slug":647,"language":9,"level":492,"displayOrder":648},"01a0ba4b-8a13-7a97-9d8e-30df8e25cee4","Gevolg uitdrukken met zodat en waardoor","gevolg-uitdrukken-met-zodat-en-waardoor",128,{"id":650,"title":651,"slug":652,"language":9,"level":492,"displayOrder":653},"01a0ba4b-8aa4-7f2c-9483-ca068210593f","Indirecte rede met dat en of","indirecte-rede-met-dat-en-of",129,{"id":655,"title":656,"slug":657,"language":9,"level":492,"displayOrder":658},"01a0ba4b-889a-72b7-b319-38287ecbeed0","Betrekkelijke bijzinnen met die en dat","betrekkelijke-bijzinnen-met-die-en-dat",130,{"id":660,"title":661,"slug":662,"language":9,"level":492,"displayOrder":663},"01a0ba4b-8cd2-7938-8779-ae39d4dc8377","Voorzetsel plus wie en waar plus voorzetsel","voorzetsel-plus-wie-en-waar-plus-voorzetsel",131,{"id":665,"title":666,"slug":667,"language":9,"level":492,"displayOrder":668},"01a0ba4b-8cf4-78eb-866e-888a781e2a62","Wat als betrekkelijk voornaamwoord","wat-als-betrekkelijk-voornaamwoord",132,{"id":670,"title":671,"slug":672,"language":9,"level":492,"displayOrder":673},"01a0ba4b-8896-7047-b4db-4fa96401be6c","Betrekkelijke bijwoorden met waar","betrekkelijke-bijwoorden-met-waar",133,{"id":675,"title":676,"slug":677,"language":9,"level":492,"displayOrder":678},"01a0ba4b-8c0f-74b0-965c-85fbdbf3e755","Te en om te bij infinitiefconstructies","te-en-om-te-bij-infinitiefconstructies",134,{"id":680,"title":681,"slug":682,"language":9,"level":492,"displayOrder":683},"01a0ba4b-8a6f-7ceb-a0f7-d5116fafa9fb","Hoeven te en durven te","hoeven-te-en-durven-te",135,{"id":685,"title":686,"slug":687,"language":9,"level":492,"displayOrder":688},"01a0ba4b-8af5-7504-be93-bd68fa25b103","Laten en doen met een infinitief","laten-en-doen-met-een-infinitief",136,{"id":690,"title":691,"slug":692,"language":9,"level":492,"displayOrder":693},"01a0ba4b-892c-7298-a18f-eca5dc27bed9","De lijdende vorm met worden","de-lijdende-vorm-met-worden",137,{"id":695,"title":696,"slug":697,"language":9,"level":492,"displayOrder":698},"01a0ba4b-896e-7b18-8172-1b381a55ca10","De voltooide lijdende vorm met zijn","de-voltooide-lijdende-vorm-met-zijn",138,{"id":700,"title":701,"slug":702,"language":9,"level":492,"displayOrder":703},"01a0ba4b-8d72-7be2-be7b-5d672d145758","Zou en zouden voor advies en beleefde verzoeken","zou-en-zouden-voor-advies-en-beleefde-verzoeken",139,{"id":705,"title":706,"slug":707,"language":9,"level":492,"displayOrder":708},"01a0ba4b-8bca-7735-b371-9ecae0f90d76","Reële en mogelijke voorwaarden met als","reele-en-mogelijke-voorwaarden-met-als",140,{"id":710,"title":711,"slug":712,"language":9,"level":492,"displayOrder":713},"01a0ba4b-8c78-7a02-91ff-98b545bf9891","Verbanden markeren in verhaal en betoog","verbanden-markeren-in-verhaal-en-betoog",141,{"id":715,"title":716,"slug":717,"language":9,"level":492,"displayOrder":718},"01a0ba4b-8b64-723e-b928-67b424e66aea","Onbepaalde hoeveelheden met wat, enkele en verscheidene","onbepaalde-hoeveelheden-met-wat-enkele-en-verscheidene",142,{"id":720,"title":721,"slug":722,"language":9,"level":492,"displayOrder":723},"01a0ba4b-8bf1-7216-ba74-a4ae3d2ac863","Samenstellingen interpreteren en zelf vormen","samenstellingen-interpreteren-en-zelf-vormen",143,{"id":725,"title":726,"slug":727,"language":9,"level":492,"displayOrder":728},"01a0ba4b-8993-7b0e-a0f7-c69b3304644c","Dit, dat en zo als tekstverwijzers","dit-dat-en-zo-als-tekstverwijzers",144,{"id":730,"title":731,"slug":732,"language":9,"level":492,"displayOrder":733},"01a0ba4b-88d3-7a02-96e8-5ffccdb6ef3e","Bronnen weergeven met afstand en zekerheid","bronnen-weergeven-met-afstand-en-zekerheid",145,{"id":735,"title":736,"slug":737,"language":9,"level":492,"displayOrder":738},"01a0ba4b-8842-774d-8478-b4a6473c8846","Afzwakken en zekerheid doseren","afzwakken-en-zekerheid-doseren",146,{"id":740,"title":741,"slug":742,"language":9,"level":492,"displayOrder":743},"01a0ba4b-8bba-72ef-a8fd-24f8cf944e11","Professioneel register afstemmen op publiek en doel","professioneel-register-afstemmen-op-publiek-en-doel",147,{"id":745,"title":746,"slug":747,"language":9,"level":748,"displayOrder":749},"01a0ba4b-8861-763c-9cb5-3b69f489501a","Assimilatie en klankverbinding in vloeiende spraak","assimilatie-en-klankverbinding-in-vloeiende-spraak","B2",148,{"id":751,"title":752,"slug":753,"language":9,"level":748,"displayOrder":754},"01a0ba4b-8d5c-7448-a8ed-cab5ab14cf00","Zinsaccent en intonatie voor nieuwe informatie","zinsaccent-en-intonatie-voor-nieuwe-informatie",149,{"id":756,"title":757,"slug":758,"language":9,"level":748,"displayOrder":759},"01a0ba4b-8b33-79ad-828e-5e317f92024a","Moeilijke gevallen van d, t en dt","moeilijke-gevallen-van-d-t-en-dt",150,{"id":761,"title":762,"slug":763,"language":9,"level":748,"displayOrder":764},"01a0ba4b-8ae3-7644-92ce-0f7a90f5987d","Koppelteken, trema en tussenletters in samenstellingen","koppelteken-trema-en-tussenletters-in-samenstellingen",151,{"id":766,"title":767,"slug":768,"language":9,"level":748,"displayOrder":769},"01a0ba4b-8a81-7a52-bae3-e76afb2579bf","Hoofdletters en leestekens in formele teksten","hoofdletters-en-leestekens-in-formele-teksten",152,{"id":771,"title":772,"slug":773,"language":9,"level":748,"displayOrder":774},"01a0ba4b-8b4f-7f0b-a6fc-0c11c749e79d","Nominalisaties in informatieve teksten","nominalisaties-in-informatieve-teksten",153,{"id":776,"title":777,"slug":778,"language":9,"level":748,"displayOrder":779},"01a0ba4b-88ba-7f7c-bef5-2a5be5180ac7","Bijvoeglijk gebruikte deelwoorden en hun spelling","bijvoeglijk-gebruikte-deelwoorden-en-hun-spelling",154,{"id":781,"title":782,"slug":783,"language":9,"level":748,"displayOrder":784},"01a0ba4b-8d48-7975-926a-10f6a473824f","Zelfstandig gebruikte bijvoeglijke naamwoorden","zelfstandig-gebruikte-bijvoeglijke-naamwoorden",155,{"id":786,"title":787,"slug":788,"language":9,"level":748,"displayOrder":789},"01a0ba4b-8b16-795f-adcd-1c534952ca0f","Meerdere functies van er in één zin","meerdere-functies-van-er-in-een-zin",156,{"id":791,"title":792,"slug":793,"language":9,"level":748,"displayOrder":794},"01a0ba4b-8d35-7afa-a026-514562d280d4","Woordvolgorde bij presentatief er","woordvolgorde-bij-presentatief-er",157,{"id":796,"title":797,"slug":798,"language":9,"level":748,"displayOrder":799},"01a0ba4b-88eb-7905-abcb-7079857bb0f1","Complexe hoeveelheidsconstructies met er","complexe-hoeveelheidsconstructies-met-er",158,{"id":801,"title":802,"slug":803,"language":9,"level":748,"displayOrder":804},"01a0ba4b-8cb3-7b56-b860-963f7c68ebc0","Voornaamwoordelijke bijwoorden voor zaken en personen","voornaamwoordelijke-bijwoorden-voor-zaken-en-personen",159,{"id":806,"title":807,"slug":808,"language":9,"level":748,"displayOrder":809},"01a0ba4b-8ce3-7e7a-9447-28112fcf53da","Waarmee, waarover en waarop in vraag en verwijzing","waarmee-waarover-en-waarop-in-vraag-en-verwijzing",160,{"id":811,"title":812,"slug":813,"language":9,"level":748,"displayOrder":814},"01a0ba4b-8c44-7c98-98ff-211d1b8ec869","Tijdsperspectief kiezen in verhalen","tijdsperspectief-kiezen-in-verhalen",161,{"id":816,"title":817,"slug":818,"language":9,"level":748,"displayOrder":819},"01a0ba4b-8913-7733-9229-19fe08b6598c","De historische tegenwoordige tijd","de-historische-tegenwoordige-tijd",162,{"id":821,"title":822,"slug":823,"language":9,"level":748,"displayOrder":824},"01a0ba4b-8b9f-7deb-a298-15bbf3486984","Perfectum en plusquamperfectum in complexe vertellingen","perfectum-en-plusquamperfectum-in-complexe-vertellingen",163,{"id":826,"title":827,"slug":828,"language":9,"level":748,"displayOrder":829},"01a0ba4b-8c1d-75b0-be8a-3b7b2ae131eb","Temporeel en modaal zullen onderscheiden","temporeel-en-modaal-zullen-onderscheiden",164,{"id":831,"title":832,"slug":833,"language":9,"level":748,"displayOrder":834},"01a0ba4b-8d78-70fd-81a1-803404a3de92","Zou voor onzekerheid en informatie uit tweede hand","zou-voor-onzekerheid-en-informatie-uit-tweede-hand",165,{"id":836,"title":837,"slug":838,"language":9,"level":748,"displayOrder":839},"01a0ba4b-8960-72af-9e97-fa0d7bae46a0","De vervangende infinitief in het perfectum","de-vervangende-infinitief-in-het-perfectum",166,{"id":841,"title":842,"slug":843,"language":9,"level":748,"displayOrder":844},"01a0ba4b-8c9a-711a-866e-0f208e490710","Voltooide constructies met modale werkwoorden","voltooide-constructies-met-modale-werkwoorden",167,{"id":846,"title":847,"slug":848,"language":9,"level":748,"displayOrder":849},"01a0ba4b-8964-7d35-9bef-9ace62f5a404","De volgorde in clusters van drie werkwoorden","de-volgorde-in-clusters-van-drie-werkwoorden",168,{"id":851,"title":852,"slug":853,"language":9,"level":748,"displayOrder":854},"01a0ba4b-8c00-7a1b-a7d0-5306815f481c","Scheidbare werkwoorden in werkwoordclusters","scheidbare-werkwoorden-in-werkwoordclusters",169,{"id":856,"title":857,"slug":858,"language":9,"level":748,"displayOrder":859},"01a0ba4b-8be6-791a-a91b-c4e4e710b4e2","Rode en groene volgorde in de bijzin","rode-en-groene-volgorde-in-de-bijzin",170,{"id":861,"title":862,"slug":863,"language":9,"level":748,"displayOrder":864},"01a0ba4b-894c-7323-870c-d03909e1bad2","De tangconstructie met een lang middenstuk","de-tangconstructie-met-een-lang-middenstuk",171,{"id":866,"title":867,"slug":868,"language":9,"level":748,"displayOrder":869},"01a0ba4b-88c9-784d-8839-3d08c55b5424","Bijzinnen en woordgroepen in de uitloop","bijzinnen-en-woordgroepen-in-de-uitloop",172,{"id":871,"title":872,"slug":873,"language":9,"level":748,"displayOrder":874},"01a0ba4b-8b0d-7305-9280-ef11268ee643","Linksplaatsing en hervatting met een voornaamwoord","linksplaatsing-en-hervatting-met-een-voornaamwoord",173,{"id":876,"title":877,"slug":878,"language":9,"level":748,"displayOrder":879},"01a0ba4b-8abb-778a-b78f-b3f5d8855135","Inversie na complexe vooropplaatsing","inversie-na-complexe-vooropplaatsing",174,{"id":881,"title":882,"slug":883,"language":9,"level":748,"displayOrder":884},"01a0ba4b-8aae-7a6c-aa8f-c49cfb96327a","Ingebedde vragen en vraagwoordzinnen","ingebedde-vragen-en-vraagwoordzinnen",175,{"id":886,"title":887,"slug":888,"language":9,"level":748,"displayOrder":889},"01a0ba4b-8b5a-7274-8fbb-cfe29611a76a","Omdat, doordat, aangezien en want","omdat-doordat-aangezien-en-want",176,{"id":891,"title":892,"slug":893,"language":9,"level":748,"displayOrder":894},"01a0ba4b-8a75-73ce-bdd3-8c7e5ca3f31d","Hoewel, ofschoon, ondanks en desondanks","hoewel-ofschoon-ondanks-en-desondanks",177,{"id":896,"title":897,"slug":898,"language":9,"level":748,"displayOrder":899},"01a0ba4b-8848-7308-ae1b-5e9b078a21d2","Als, indien, mits en tenzij voor voorwaarden","als-indien-mits-en-tenzij-voor-voorwaarden",178,{"id":901,"title":902,"slug":903,"language":9,"level":748,"displayOrder":904},"01a0ba4b-89d2-7e0b-a15d-e6131d8f633e","Evenredige vergelijking met hoe en des te","evenredige-vergelijking-met-hoe-en-des-te",179,{"id":906,"title":907,"slug":908,"language":9,"level":748,"displayOrder":909},"01a0ba4b-8875-7a7f-ba1e-d067a39069c3","Beknopte bepalingen met tegenwoordige en voltooide deelwoorden","beknopte-bepalingen-met-tegenwoordige-en-voltooide-deelwoorden",180,{"id":911,"title":912,"slug":913,"language":9,"level":748,"displayOrder":914},"01a0ba4b-8883-72cc-98a4-94343e4f5bfc","Beperkende en uitbreidende betrekkelijke bijzinnen","beperkende-en-uitbreidende-betrekkelijke-bijzinnen",181,{"id":916,"title":917,"slug":918,"language":9,"level":748,"displayOrder":919},"01a0ba4b-8932-78a6-addf-7b2435a81866","De onpersoonlijke lijdende vorm met er","de-onpersoonlijke-lijdende-vorm-met-er",182,{"id":921,"title":922,"slug":923,"language":9,"level":748,"displayOrder":924},"01a0ba4b-8b91-7518-a27d-a7365466884d","Passieve zinnen met modale en voltooide vormen","passieve-zinnen-met-modale-en-voltooide-vormen",183,{"id":926,"title":927,"slug":928,"language":9,"level":748,"displayOrder":929},"01a0ba4b-8927-7af2-8bec-06615ad26161","De krijgen-constructie bij overdracht","de-krijgen-constructie-bij-overdracht",184,{"id":931,"title":932,"slug":933,"language":9,"level":748,"displayOrder":934},"01a0ba4b-898e-78cd-bd1a-d5a07ca9ccf6","Directe en indirecte rede met tijd- en plaatsverschuiving","directe-en-indirecte-rede-met-tijd-en-plaatsverschuiving",185,{"id":936,"title":937,"slug":938,"language":9,"level":748,"displayOrder":939},"01a0ba4b-889e-793d-ba6f-5dae28eafedf","Bevelen en verzoeken indirect weergeven","bevelen-en-verzoeken-indirect-weergeven",186,{"id":941,"title":942,"slug":943,"language":9,"level":748,"displayOrder":944},"01a0ba4b-8d06-7972-a5b6-8cb6a050167e","Wel, toch, even, maar, eens en nou als modale partikels","wel-toch-even-maar-eens-en-nou-als-modale-partikels",187,{"id":946,"title":947,"slug":948,"language":9,"level":748,"displayOrder":949},"01a0ba4b-88e1-7670-ad5e-b5ad8a0af8b9","Combinaties van modale partikels en hun intonatie","combinaties-van-modale-partikels-en-hun-intonatie",188,{"id":951,"title":952,"slug":953,"language":9,"level":748,"displayOrder":954},"01a0ba4b-8c94-7d02-9e7d-fb006bb9593c","Verwijzing en signaalwoorden in een betoog","verwijzing-en-signaalwoorden-in-een-betoog",189,{"id":956,"title":957,"slug":958,"language":9,"level":748,"displayOrder":959},"01a0ba4b-89dd-718f-8ee2-37a48218817e","Formele e-mails, verslagen en adviezen structureren","formele-e-mails-verslagen-en-adviezen-structureren",190,{"id":961,"title":962,"slug":963,"language":9,"level":748,"displayOrder":964},"01a0ba4b-8bb3-7544-aa39-faa0ecdb8456","Productieve afleidingen en nominalisaties","productieve-afleidingen-en-nominalisaties",191,{"id":966,"title":967,"slug":968,"language":9,"level":748,"displayOrder":969},"01a0ba4b-8b08-7855-bf64-93e9361e6c98","Lidwoordkeuze bij abstracte, institutionele en stoffelijke namen","lidwoordkeuze-bij-abstracte-institutionele-en-stoffelijke-namen",192,{"id":971,"title":972,"slug":973,"language":9,"level":748,"displayOrder":974},"01a0ba4b-8902-7e43-9b3b-a4bedec4bce1","Creatieve woordvorming met samenstelling en afleiding","creatieve-woordvorming-met-samenstelling-en-afleiding",193,{"id":976,"title":977,"slug":978,"language":9,"level":748,"displayOrder":979},"01a0ba4b-8b8c-7138-ac2b-739b5849b7cd","Parenthetische toevoegingen en tussenzinnen","parenthetische-toevoegingen-en-tussenzinnen",194,{"id":981,"title":982,"slug":983,"language":9,"level":984,"displayOrder":985},"01a0ba4b-8c59-744f-9954-4dad96d6b47c","Uitspraakreductie en verzorgd spreken per situatie","uitspraakreductie-en-verzorgd-spreken-per-situatie","C1",195,{"id":987,"title":988,"slug":989,"language":9,"level":984,"displayOrder":990},"01a0ba4b-8aff-7801-ad31-043ec2109822","Leestekens in lange en gelaagde zinnen","leestekens-in-lange-en-gelaagde-zinnen",196,{"id":992,"title":993,"slug":994,"language":9,"level":984,"displayOrder":995},"01a0ba4b-89b3-7a37-8149-77c0f8601174","Engelse leenwerkwoorden volgens de Nederlandse spelling","engelse-leenwerkwoorden-volgens-de-nederlandse-spelling",197,{"id":997,"title":998,"slug":999,"language":9,"level":984,"displayOrder":1000},"01a0ba4b-8a18-79ef-b865-80be3240a8eb","Grensgevallen tussen bijvoeglijk naamwoord en bijwoord","grensgevallen-tussen-bijvoeglijk-naamwoord-en-bijwoord",198,{"id":1002,"title":1003,"slug":1004,"language":9,"level":984,"displayOrder":1005},"01a0ba4b-8891-7b07-8277-2d09f93097aa","Betekenisverschillen door de- en het-variatie","betekenisverschillen-door-de-en-het-variatie",199,{"id":1007,"title":1008,"slug":1009,"language":9,"level":984,"displayOrder":1010},"01a0ba4b-8c8f-7a74-90b3-6f9644477629","Verwijsketens zonder dubbelzinnige voornaamwoorden","verwijsketens-zonder-dubbelzinnige-voornaamwoorden",200,{"id":1012,"title":1013,"slug":1014,"language":9,"level":984,"displayOrder":1015},"01a0ba4b-89c3-7d86-9a4b-b0273f2b3875","Er, daar en hier in vaste uitdrukkingen","er-daar-en-hier-in-vaste-uitdrukkingen",201,{"id":1017,"title":1018,"slug":1019,"language":9,"level":984,"displayOrder":1020},"01a0ba4b-8cae-76c5-9faa-a78c7c473a99","Voornaamwoordelijke bijwoorden in spreektaal en schrijftaal","voornaamwoordelijke-bijwoorden-in-spreektaal-en-schrijftaal",202,{"id":1022,"title":1023,"slug":1024,"language":9,"level":984,"displayOrder":1025},"01a0ba4b-89d7-7dd1-857e-c54664898a97","Fase, duur en voltooiing als aspectuele keuze","fase-duur-en-voltooiing-als-aspectuele-keuze",203,{"id":1027,"title":1028,"slug":1029,"language":9,"level":984,"displayOrder":1030},"01a0ba4b-8c22-7563-a522-69538e76339c","Temporeel gezichtspunt en verschuivende verteltijd","temporeel-gezichtspunt-en-verschuivende-verteltijd",204,{"id":1032,"title":1033,"slug":1034,"language":9,"level":984,"displayOrder":1035},"01a0ba4b-8969-7930-8953-bd06179ab5dc","De voltooid toekomende tijd","de-voltooid-toekomende-tijd",205,{"id":1037,"title":1038,"slug":1039,"language":9,"level":984,"displayOrder":1040},"01a0ba4b-8973-7d1b-8b6e-5bf91a6590b7","De voltooide voorwaardelijke wijs met zou hebben","de-voltooide-voorwaardelijke-wijs-met-zou-hebben",206,{"id":1042,"title":1043,"slug":1044,"language":9,"level":984,"displayOrder":1045},"01a0ba4b-8b29-73b7-91cf-a8afeb39d069","Modale betekenis in voltooide werkwoordgroepen","modale-betekenis-in-voltooide-werkwoordgroepen",207,{"id":1047,"title":1048,"slug":1049,"language":9,"level":984,"displayOrder":1050},"01a0ba4b-8c2d-76cd-9ebc-07db702f03d3","Thema, focus en informatiestructuur","thema-focus-en-informatiestructuur",208,{"id":1052,"title":1053,"slug":1054,"language":9,"level":984,"displayOrder":1055},"01a0ba4b-89f2-7749-80e8-de5d8cb78a96","Gemarkeerde woordvolgorde en topicalisatie","gemarkeerde-woordvolgorde-en-topicalisatie",209,{"id":1057,"title":1058,"slug":1059,"language":9,"level":984,"displayOrder":1060},"01a0ba4b-8bc5-70b7-8a4d-a21b38109f60","Rechtsplaatsing en hervatting in gesproken taal","rechtsplaatsing-en-hervatting-in-gesproken-taal",210,{"id":1062,"title":1063,"slug":1064,"language":9,"level":984,"displayOrder":1065},"01a0ba4b-8b54-7c00-8aca-7e8e582da32e","Objecten en bijwoorden herschikken in het middenstuk","objecten-en-bijwoorden-herschikken-in-het-middenstuk",211,{"id":1067,"title":1068,"slug":1069,"language":9,"level":984,"displayOrder":1070},"01a0ba4b-8887-7cfc-b8f4-4cf982a9ac4e","Bereik en contrast van ontkenning","bereik-en-contrast-van-ontkenning",212,{"id":1072,"title":1073,"slug":1074,"language":9,"level":984,"displayOrder":1075},"01a0ba4b-89e7-79e6-91ef-b0c19b27243d","Gedeeltelijke ontkenning met niet alle en niet altijd","gedeeltelijke-ontkenning-met-niet-alle-en-niet-altijd",213,{"id":1077,"title":1078,"slug":1079,"language":9,"level":984,"displayOrder":1080},"01a0ba4b-8d0c-7663-9634-cf27c57e8c93","Werkwoordclusters met vier of meer werkwoorden","werkwoordclusters-met-vier-of-meer-werkwoorden",214,{"id":1082,"title":1083,"slug":1084,"language":9,"level":984,"displayOrder":1085},"01a0ba4b-88f9-7de1-b7d9-7a39d387c57c","Controle en onderwerpsinterpretatie bij infinitieven","controle-en-onderwerpsinterpretatie-bij-infinitieven",215,{"id":1087,"title":1088,"slug":1089,"language":9,"level":984,"displayOrder":1090},"01a0ba4b-8ca3-7f9d-a41a-ff74ee12a783","Voltooide infinitieven met te hebben en te zijn","voltooide-infinitieven-met-te-hebben-en-te-zijn",216,{"id":1092,"title":1093,"slug":1094,"language":9,"level":984,"displayOrder":1095},"01a0ba4b-88f0-70e2-9e9e-aeff8e20f4f3","Concessieve en adversatieve verbanden nuanceren","concessieve-en-adversatieve-verbanden-nuanceren",217,{"id":1097,"title":1098,"slug":1099,"language":9,"level":984,"displayOrder":1100},"01a0ba4b-8b82-7268-bc28-ef8b5721f063","Oorzaak, reden en aanleiding zorgvuldig onderscheiden","oorzaak-reden-en-aanleiding-zorgvuldig-onderscheiden",218,{"id":1102,"title":1103,"slug":1104,"language":9,"level":984,"displayOrder":1105},"01a0ba4b-88fe-7659-8bc8-0184591a1bde","Correlatieve verbindingen met zowel, noch en niet alleen","correlatieve-verbindingen-met-zowel-noch-en-niet-alleen",219,{"id":1107,"title":1108,"slug":1109,"language":9,"level":984,"displayOrder":1110},"01a0ba4b-887a-74c2-87f8-77fe0964b1cb","Beknopte bijzinnen en weggelaten zinsdelen","beknopte-bijzinnen-en-weggelaten-zinsdelen",220,{"id":1112,"title":1113,"slug":1114,"language":9,"level":984,"displayOrder":1115},"01a0ba4b-8cfa-7a61-a334-17199be89a16","Wat na een hele zin als antecedent","wat-na-een-hele-zin-als-antecedent",221,{"id":1117,"title":1118,"slug":1119,"language":9,"level":984,"displayOrder":1120},"01a0ba4b-8afa-7647-8e1d-1e7da7628e95","Leestekens bij beperkende en uitbreidende bijzinnen","leestekens-bij-beperkende-en-uitbreidende-bijzinnen",222,{"id":1122,"title":1123,"slug":1124,"language":9,"level":984,"displayOrder":1125},"01a0ba4b-8b24-73d8-96ae-b307e7d5256b","Meervoudige inbedding leesbaar houden","meervoudige-inbedding-leesbaar-houden",223,{"id":1127,"title":1128,"slug":1129,"language":9,"level":984,"displayOrder":1130},"01a0ba4b-8a1d-7b36-8670-8808d38edfec","Handelende personen weglaten in passieve teksten","handelende-personen-weglaten-in-passieve-teksten",224,{"id":1132,"title":1133,"slug":1134,"language":9,"level":984,"displayOrder":1135},"01a0ba4b-8853-7c23-a983-3c417e58cf87","Alternatieven voor het passief met men, ze en krijgen","alternatieven-voor-het-passief-met-men-ze-en-krijgen",225,{"id":1137,"title":1138,"slug":1139,"language":9,"level":984,"displayOrder":1140},"01a0ba4b-8a0e-740f-97f4-d2092114c6cb","Gestapelde modale partikels en subtiele houding","gestapelde-modale-partikels-en-subtiele-houding",226,{"id":1142,"title":1143,"slug":1144,"language":9,"level":984,"displayOrder":1145},"01a0ba4b-88dc-7d42-a759-f7d4735e1320","Cohesie in academische en beschouwende teksten","cohesie-in-academische-en-beschouwende-teksten",227,{"id":1147,"title":1148,"slug":1149,"language":9,"level":984,"displayOrder":1150},"01a0ba4b-8b4a-7f47-b04f-e46c34bc07ff","Nominale en verbale stijl afwisselen","nominale-en-verbale-stijl-afwisselen",228,{"id":1152,"title":1153,"slug":1154,"language":9,"level":984,"displayOrder":1155},"01a0ba4b-8c0a-73f0-bced-c55e50a93cf9","Standaardtaal in Nederland en België vergelijken","standaardtaal-in-nederland-en-belgie-vergelijken",229,{"id":1157,"title":1158,"slug":1159,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1161},"01a0ba4b-8bd5-708c-948e-9c05d67bd8bf","Regionale uitspraakvariatie herkennen en interpreteren","regionale-uitspraakvariatie-herkennen-en-interpreteren","C2",230,{"id":1163,"title":1164,"slug":1165,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1166},"01a0ba4b-89fd-78a1-bcd5-e31c7323d0a3","Genitiefresten en oude naamvallen in vaste uitdrukkingen","genitiefresten-en-oude-naamvallen-in-vaste-uitdrukkingen",231,{"id":1168,"title":1169,"slug":1170,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1171},"01a0ba4b-88f4-78c3-91da-9a8628961b2a","Congruentie bij complexe onderwerpen en grensgevallen","congruentie-bij-complexe-onderwerpen-en-grensgevallen",232,{"id":1173,"title":1174,"slug":1175,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1176},"01a0ba4b-8cb9-7469-80c5-629be98648f5","Voornaamwoordelijke verwijzing in juridische en academische teksten","voornaamwoordelijke-verwijzing-in-juridische-en-academische-teksten",233,{"id":1178,"title":1179,"slug":1180,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1181},"01a0ba4b-88e6-797c-a1c4-643afba9bfb1","Complex en idiomatisch gebruik van er","complex-en-idiomatisch-gebruik-van-er",234,{"id":1183,"title":1184,"slug":1185,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1186},"01a0ba4b-8a03-722f-a5ea-8f396ec56e85","Gespleten voornaamwoordelijke bijwoorden en voorzetselstranding","gespleten-voornaamwoordelijke-bijwoorden-en-voorzetselstranding",235,{"id":1188,"title":1189,"slug":1190,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1191},"01a0ba4b-8c32-7aac-8a75-d2072a4e667e","Tijd en gezichtspunt in de vrije indirecte rede","tijd-en-gezichtspunt-in-de-vrije-indirecte-rede",236,{"id":1193,"title":1194,"slug":1195,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1196},"01a0ba4b-8b11-7b97-af3f-dbd6f5d143cd","Literaire verschuivingen tussen verteltijden","literaire-verschuivingen-tussen-verteltijden",237,{"id":1198,"title":1199,"slug":1200,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1201},"01a0ba4b-89b9-70b4-8c4d-c943d8d660ee","Epistemische toekomst en voorwaardelijkheid","epistemische-toekomst-en-voorwaardelijkheid",238,{"id":1203,"title":1204,"slug":1205,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1206},"01a0ba4b-8b69-757c-b5df-effc104eaa56","Onpersoonlijke constructies in academische en ambtelijke stijl","onpersoonlijke-constructies-in-academische-en-ambtelijke-stijl",239,{"id":1208,"title":1209,"slug":1210,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1211},"01a0ba4b-888c-7d5c-9447-04bde8300fef","Betekenisverschillen door complexe clustervolgorde","betekenisverschillen-door-complexe-clustervolgorde",240,{"id":1213,"title":1214,"slug":1215,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1216},"01a0ba4b-8d12-7729-8b99-dca7365e1309","Werkwoordclustervolgorde in Nederland en België","werkwoordclustervolgorde-in-nederland-en-belgie",241,{"id":1218,"title":1219,"slug":1220,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1221},"01a0ba4b-882a-7ef6-b063-406970da6735","Absolute constructies in formele teksten","absolute-constructies-in-formele-teksten",242,{"id":1223,"title":1224,"slug":1225,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1226},"01a0ba4b-8b40-77ec-bfb4-30b5846d6379","Naamwoordzinnen en zinnen zonder persoonsvorm","naamwoordzinnen-en-zinnen-zonder-persoonsvorm",243,{"id":1228,"title":1229,"slug":1230,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1231},"01a0ba4b-89ac-7c9a-a4da-858c8f8ecd4f","Ellips en samentrekking over zinsgrenzen heen","ellips-en-samentrekking-over-zinsgrenzen-heen",244,{"id":1233,"title":1234,"slug":1235,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1236},"01a0ba4b-8d61-7e1a-87a6-70dde79c73d0","Zinsvervlechting in gesproken en geschreven taal","zinsvervlechting-in-gesproken-en-geschreven-taal",245,{"id":1238,"title":1239,"slug":1240,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1241},"01a0ba4b-89ed-704e-bf7b-44aab5189ed0","Gemarkeerde ontkenning met pas, slechts en niet dan","gemarkeerde-ontkenning-met-pas-slechts-en-niet-dan",246,{"id":1243,"title":1244,"slug":1245,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1246},"01a0ba4b-8cc6-7a1b-8246-44834fdc4a02","Voorwaardelijke inversie met mocht, ware en had","voorwaardelijke-inversie-met-mocht-ware-en-had",247,{"id":1248,"title":1249,"slug":1250,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1251},"01a0ba4b-89f8-70a8-8988-9f838f3c6926","Gemengde en impliciete tegenfeitelijke voorwaarden","gemengde-en-impliciete-tegenfeitelijke-voorwaarden",248,{"id":1253,"title":1254,"slug":1255,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1256},"01a0ba4b-8bda-78df-936f-3cdf804428fc","Resten van de aanvoegende wijs","resten-van-de-aanvoegende-wijs",249,{"id":1258,"title":1259,"slug":1260,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1261},"01a0ba4b-8989-7325-a700-764e2b152bfe","Dienen te, behoren te en geacht worden te","dienen-te-behoren-te-en-geacht-worden-te",250,{"id":1263,"title":1264,"slug":1265,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1266},"01a0ba4b-8b2e-71b9-bb2b-62eae7a54f1d","Modale partikels voor ironie en afstand","modale-partikels-voor-ironie-en-afstand",251,{"id":1268,"title":1269,"slug":1270,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1271},"01a0ba4b-8be0-7294-83e0-8db09c7564c6","Retorische vragen en stilistische inversie","retorische-vragen-en-stilistische-inversie",252,{"id":1273,"title":1274,"slug":1275,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1276},"01a0ba4b-8aa9-7bec-bae9-d3ded87541e1","Informatiedichtheid en ritme in complexe teksten","informatiedichtheid-en-ritme-in-complexe-teksten",253,{"id":1278,"title":1279,"slug":1280,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1281},"01a0ba4b-88d8-7307-a2c4-2f08400c6d26","Citaten, parafrases en meerstemmige indirecte rede","citaten-parafrases-en-meerstemmige-indirecte-rede",254,{"id":1283,"title":1284,"slug":1285,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1286},"01a0ba4b-8ad8-774e-b512-9e2bd067e629","Juridisch en bestuurlijk Nederlands ontleden","juridisch-en-bestuurlijk-nederlands-ontleden",255,{"id":1288,"title":1289,"slug":1290,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1291},"01a0ba4b-8b3a-74ed-8eb1-8d7b1a9f58cb","Morfosyntaxis in Nederlands-Nederlands en Belgisch-Nederlands","morfosyntaxis-in-nederlands-nederlands-en-belgisch-nederlands",256,{"id":1293,"title":1294,"slug":1295,"language":9,"level":1160,"displayOrder":1296},"01a0ba4b-8983-76d8-a278-981528f599d4","Dialect, omgangstaal en standaardtaal doelgericht plaatsen","dialect-omgangstaal-en-standaardtaal-doelgericht-plaatsen",257,{"id":1117,"title":1118,"slug":1119,"seoDescription":1298,"content":1299,"language":9,"level":984,"displayOrder":1120,"grammarTopics":1300,"createdAt":1306,"updatedAt":1307,"vocabularyLists":1308,"primaryTopicHub":1549,"readyImages":1551},"Leer komma’s kiezen bij beperkende en uitbreidende betrekkelijke bijzinnen op basis van betekenis, zinsbouw en gewenste informatieverdeling.","## De komma maakt een betekenis zichtbaar\n\nEen betrekkelijke bijzin kan bepalen **welke** persoon of zaak je bedoelt, of alleen extra informatie geven over een al herkenbare referent. Dat betekenisverschil heet het onderscheid tussen **beperkend** en **uitbreidend**.\n\n:::example\n**Beperkend:** De medewerkers **die nachtdienst hebben**, krijgen een toeslag.\n\nAlleen de medewerkers met nachtdienst krijgen de toeslag.\n\n**Uitbreidend:** De medewerkers, **die nachtdienst hebben**, krijgen een toeslag.\n\nIn deze context hebben alle bedoelde medewerkers nachtdienst; de bijzin voegt die informatie toe.\n:::\n\nIn geschreven Nederlands staat vóór een uitbreidende betrekkelijke bijzin een komma. Vóór een beperkende bijzin staat geen komma. De keuze volgt dus uit de bedoelde interpretatie, niet uit de lengte van de bijzin of uit het betrekkelijke woord **die**, **dat**, **wie** of **waarmee**.\n\n## Beperkend: de bijzin identificeert een deel\n\nEen beperkende bijzin hoort nauw bij het antecedent. Hij selecteert een persoon, zaak of deelgroep uit een grotere verzameling.\n\n| Zonder beperking | Met beperkende bijzin |\n| --- | --- |\n| De aanvragen worden vandaag behandeld. | De aanvragen **die volledig zijn**, worden vandaag behandeld. |\n| We zoeken een adviseur. | We zoeken een adviseur **die ervaring heeft met Europees recht**. |\n| De apparatuur moet worden vervangen. | De apparatuur **die niet meer gekeurd kan worden**, moet worden vervangen. |\n\nWoorden als **alleen**, **slechts** en **juist die** ondersteunen vaak een beperkende lezing:\n\n- Alleen de deelnemers **die zich hebben aangemeld**, ontvangen een link.\n- Slechts de artikelen **waarvan de bron controleerbaar is**, worden opgenomen.\n- Juist die gevallen **die buiten de richtlijn vallen**, vragen extra aandacht.\n\nDe bijzin is niet zomaar weglaatbaar zonder dat de beoogde referentie verandert. *De aanvragen worden behandeld* doet een uitspraak over een ruimere groep dan *de aanvragen die volledig zijn*.\n\n:::tip\nVraag niet alleen of de zin grammaticaal kan blijven staan zonder de bijzin. Vraag vooral of je na weglating nog over exact dezelfde persoon, zaak of groep spreekt.\n:::\n\n## Uitbreidend: de referent is al herkenbaar\n\nEen uitbreidende bijzin identificeert het antecedent niet, maar doet er een extra mededeling over. Bij een tussengevoegde bijzin staan daarom een komma vóór én een komma na de bijzin.\n\n- Mijn buurvrouw, **die als tolk werkt**, helpt bij het gesprek.\n- Dit contract, **dat vorige maand is ondertekend**, treedt morgen in werking.\n- De projectleider, **met wie ik gisteren sprak**, bevestigde de wijziging.\n\nStaat de bijzin aan het einde, dan vervalt vanzelf de afsluitende komma:\n\n- We hebben opnieuw contact opgenomen met Amir, **die het dossier beheert**.\n- Het team koos uiteindelijk voor het eerste ontwerp, **dat aanzienlijk goedkoper was**.\n\nEigennamen en unieke aanduidingen krijgen vaak een uitbreidende bijzin, omdat de referent al vaststaat: *Eva, die het onderzoek leidt, presenteert de resultaten.* Toch is dat geen absolute vormregel. In *het Rotterdam dat zij uit haar jeugd kende* beperkt de bijzin welke voorstelling of periode van Rotterdam wordt bedoeld.\n\n:::note\nUitbreidend betekent niet dat de informatie onbelangrijk is. De bijzin kan cruciale nieuwe informatie geven, maar die informatie is niet nodig om het antecedent te identificeren.\n:::\n\n## Eén komma vooraan, een andere grens achteraan\n\nBij een beperkende bijzin staat geen komma tussen antecedent en bijzin. Toch kan er **na** die bijzin wel een komma staan om de grens met de rest van de hoofdzin zichtbaar te maken.\n\n:::example\nDe medewerkers **die de nachtdienst hadden overgenomen**, **kregen** de volgende ochtend vrij.\n\nDe eerste komma zou na **medewerkers** staan als de bijzin uitbreidend was. Dat is hij hier niet. De komma na **overgenomen** markeert de overgang van de lange onderwerpgroep naar de persoonsvorm **kregen**.\n:::\n\nVergelijk:\n\n- *De voorstellen **die binnen het budget passen**, worden verder uitgewerkt.*\n- *Korte voorstellen **die binnen het budget passen** zijn welkom.*\n\nIn de eerste zin helpt de komma de grens tussen twee persoonsvormen en zinsdelen te tonen. In de tweede zin is de structuur ook zonder komma direct duidelijk en volgen nog maar enkele woorden. De komma achter een beperkende bijzin is dus een kwestie van zinsgrens en leesbaarheid; hij vormt geen “paar” met een komma vóór de bijzin.\n\nBij een uitbreidende bijzin midden in de zin hebben beide komma's wel samen een afbakenende functie:\n\n- *De voorstellen, **die overigens al openbaar waren**, worden morgen besproken.*\n\n## Dezelfde woorden, een andere verzameling\n\nEen kleine interpunctiewijziging kan een grote feitelijke claim veranderen.\n\n| Beperkend zonder openingskomma | Uitbreidend met openingskomma |\n| --- | --- |\n| De rapporten **die fouten bevatten**, worden herzien. | De rapporten, **die fouten bevatten**, worden herzien. |\n| alleen de foutieve rapporten | alle bedoelde rapporten bevatten fouten |\n| Mijn broers **die in Utrecht wonen**, komen zondag. | Mijn broers, **die in Utrecht wonen**, komen zondag. |\n| alleen mijn in Utrecht wonende broers | al mijn bedoelde broers wonen in Utrecht |\n| De studenten **die protesteerden**, verlieten de zaal. | De studenten, **die protesteerden**, verlieten de zaal. |\n| een protesterende deelgroep | de hele bedoelde studentengroep protesteerde |\n\nEen bezittelijk voornaamwoord als **mijn** maakt het antecedent dus niet automatisch uniek. Iemand kan meerdere broers hebben, van wie slechts een deel in Utrecht woont. Context en bedoeling blijven beslissend.\n\n:::warning\nControleer de feitelijke implicatie van je komma. *De installaties, die niet aan de norm voldoen, worden gesloten* zegt in de gewone lezing dat alle bedoelde installaties niet voldoen. Bedoel je alleen de afwijkende installaties, laat dan de openingskomma weg.\n:::\n\n## Niet afleiden uit die, dat of Engelse patronen\n\nIn het Nederlands kunnen **die**, **dat**, **wie** en voornaamwoordelijke bijwoorden zowel een beperkende als een uitbreidende bijzin inleiden:\n\n- het apparaat **dat automatisch uitschakelt** — beperkend;\n- dit apparaat, **dat automatisch uitschakelt**, — uitbreidend;\n- de adviseur **met wie we samenwerken** — beperkend;\n- Farida, **met wie we samenwerken**, — uitbreidend.\n\nHet betrekkelijke woord codeert het onderscheid dus niet. Neem ook geen Engelse regel over waarin de keuze tussen *that* en *which* als directe kommatoets wordt gebruikt. In het Nederlands kies je eerst op basis van antecedent en grammaticale functie tussen **die**, **dat**, **wie** en een **waar**-vorm; daarna bepaal je op grond van betekenis of de bijzin beperkend of uitbreidend is.\n\nOok de uitspraak is een aanwijzing, geen los beslissysteem. Een uitbreidende bijzin vormt vaak een aparte intonatie-eenheid en klinkt als een tussengevoegde toelichting. Een beperkende bijzin sluit prosodisch nauwer bij het antecedent aan.\n\n## Een onbepaald antecedent kan beide lezingen krijgen\n\nEen antecedent met **een** of een ander onbepaald woord leidt vaak een nog niet geïdentificeerde referent in. Een beperkende bijzin helpt dan meestal bij de selectie:\n\n- We zoeken een locatie **die ook met het openbaar vervoer bereikbaar is**.\n- Zij sprak met een onderzoeker **die gespecialiseerd is in bodemkwaliteit**.\n\nMaar een uitbreidende lezing is mogelijk zodra de tekst één specifieke referent introduceert en daar meteen iets aan toevoegt:\n\n:::example\nBij de ingang stond een beveiliger, **die ons direct naar de juiste zaal bracht**.\n\nDe naamwoordgroep *een beveiliger* introduceert één persoon in het verhaal. De bijzin selecteert niet uit meerdere beveiligers, maar vertelt wat die persoon vervolgens deed.\n:::\n\nHet verschil blijkt vaak uit de tekstfunctie. Een beperkende bijzin antwoordt ongeveer op *welke?*; een uitbreidende bijzin brengt de vertelling of beschrijving verder.\n\n## Gemengde en opeenvolgende bepalingen\n\nEén naamwoordgroep kan zowel een beperkende als een uitbreidende toevoeging bevatten. De interpunctie laat de lagen zien.\n\n:::example\nDe medewerkers **die vanuit huis werken**, **van wie velen buiten de stad wonen**, ontvangen een thuiswerkvergoeding.\n\n- **die vanuit huis werken** beperkt de groep medewerkers;\n- **van wie velen buiten de stad wonen** geeft extra informatie over die geselecteerde groep.\n:::\n\nBij twee gecoördineerde uitbreidende bijzinnen omvatten de komma's het hele toegevoegde blok:\n\n- *Het jaarverslag, **dat vorige week verscheen en dat inmiddels veel reacties heeft opgeroepen**, wordt maandag besproken.*\n\nBij twee beperkende eigenschappen staan ze zonder openingskomma bij het antecedent:\n\n- *Aanvragen **die volledig zijn en die vóór vrijdag binnenkomen**, worden deze maand behandeld.*\n\nHerhaal **die** of **dat** wanneer dat de structuur verduidelijkt; weglating is soms mogelijk, maar mag niet verhullen of de tweede bepaling met de eerste is gecoördineerd of op een ander niveau staat.\n\n## Andere leestekens bij uitbreidende informatie\n\nHaakjes en gedachtestreepjes kunnen eveneens uitbreidende informatie afbakenen, maar ze veranderen het tekstuele effect.\n\n| Leesteken | Mogelijk effect |\n| --- | --- |\n| komma's | neutrale, geïntegreerde toelichting |\n| gedachtestreepjes | sterkere onderbreking of nadruk |\n| haakjes | informatie meer naar de achtergrond |\n\n- *De voorzitter, **die zichtbaar geëmotioneerd was**, sloot de vergadering.*\n- *De voorzitter — **die zichtbaar geëmotioneerd was** — sloot de vergadering.*\n- *De voorzitter (**die zichtbaar geëmotioneerd was**) sloot de vergadering.*\n\nDe bijzin blijft in alle drie de versies uitbreidend. Kies het leesteken op basis van de gewenste informatiewaarde en de algemene interpunctiestijl van de tekst, niet om onzekerheid over de grammaticale analyse te verbergen.\n\n## Een betrouwbare redactiestap\n\nControleer een betrekkelijke bijzin in deze volgorde:\n\n1. Bepaal precies welk antecedent de bijzin heeft.\n2. Vraag of de bijzin de referent of deelgroep helpt **identificeren**.\n3. Is dat zo, zet dan geen komma vóór de beperkende bijzin.\n4. Geeft de bijzin informatie over een al herkenbare referent, zet hem dan uitbreidend tussen komma's.\n5. Controleer afzonderlijk of na een beperkende bijzin een komma nodig is om de zinsgrens leesbaar te maken.\n6. Lees de twee mogelijke interpretaties hardop en controleer welke feitelijke claim je doet.\n7. Herschrijf wanneer context en interpunctie samen nog geen eenduidige lezing opleveren.\n\nDe kernregel is compact, maar semantisch: een openingskomma markeert een uitbreidende mededeling; het ontbreken ervan bindt de betrekkelijke bijzin beperkend aan het antecedent.",[1301],{"id":1302,"name":1303,"level":984,"language":9,"isCompleted":1304,"completionPercentage":1305,"totalExercises":61,"completedExercises":1305},"01a0ba4b-87e3-7883-864c-d7ac9991048d","Ingebedde informatie helder structureren",false,0,"2026-09-19T15:31:48+00:00","2026-10-11T12:53:41+00:00",[1309],{"id":1310,"title":1311,"vocabularyListWords":1312,"isPublished":1320},"01a0ba4c-4e6f-7c97-9fa9-220919d2a20f","Kernwoorden bij Leestekens bij beperkende en uitbreidende bijzinnen",[1313,1322,1330,1348,1356,1368,1390,1415,1427,1435,1443,1453,1463,1471,1479,1487,1495,1503,1513,1521,1533],{"id":1314,"vocabularyWord":1315,"displayOrder":11},"01a0ba4c-4e6f-7d0b-9fa9-22091a088ddd",{"id":1316,"word":1317,"frequency":16,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1318,"partsOfSpeech":1319,"audio":1320,"audioUrl":1321},"01a0ba4b-df54-7a27-9368-caa370164da3","beperkend","tts_9eeb7e5012c42170_nl-NL.mp3",[],true,"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_9eeb7e5012c42170_nl-NL.mp3",{"id":1323,"vocabularyWord":1324,"displayOrder":16},"01a0ba4c-4e6f-7d43-9fa9-22091ad5fb78",{"id":1325,"word":1326,"frequency":11,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1327,"partsOfSpeech":1328,"audio":1320,"audioUrl":1329},"01a0ba4b-df2c-79c0-a75f-08bbf3dd5262","uitbreidend","tts_830ee8724a82fbc5_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_830ee8724a82fbc5_nl-NL.mp3",{"id":1331,"vocabularyWord":1332,"displayOrder":26},"01a0ba4c-4e6f-7d9b-9fa9-22091bec5e50",{"id":1333,"word":1334,"frequency":36,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1335,"partsOfSpeech":1336,"audio":1320,"audioUrl":1347},"01a0ba4b-e063-7494-b227-50e34958f48f","betrekkelijk","tts_3f315f33f79614f8_nl-NL.mp3",[1337,1342],{"id":1338,"partOfSpeech":1339,"definition":1340,"exampleSentences":1341,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-e08b-7c90-ac02-5263b7df9ecc","ADVERB","In redelijk beperkte mate; tamelijk maar niet bijzonder sterk.","Ondanks de grote verandering bleef de publieke reactie betrekkelijk rustig.",{"id":1343,"partOfSpeech":1344,"definition":1345,"exampleSentences":1346,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e08b-7c48-ac02-5263b7867440","ADJECTIVE","Alleen geldig of betekenisvol in verhouding tot iets anders en dus niet absoluut.","De waarde van deze indicator is betrekkelijk en hangt sterk af van de gekozen maatstaf.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_3f315f33f79614f8_nl-NL.mp3",{"id":1349,"vocabularyWord":1350,"displayOrder":31},"01a0ba4c-4e6f-7dbb-9fa9-22091c3470b5",{"id":1351,"word":1352,"frequency":41,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1353,"partsOfSpeech":1354,"audio":1320,"audioUrl":1355},"01a0ba4b-d6b0-7a0a-8337-228203b4eb6b","komma","tts_376446ebf387c890_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_376446ebf387c890_nl-NL.mp3",{"id":1357,"vocabularyWord":1358,"displayOrder":36},"01a0ba4c-4e6f-7ddb-9fa9-22091c7f24c9",{"id":1359,"word":1360,"frequency":11,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1361,"partsOfSpeech":1362,"audio":1320,"audioUrl":1367},"01a0ba4b-dfd5-75c5-a2b6-d8fdf6c0e1ae","bijzin","tts_247d664ee90907c1_nl-NL.mp3",[1363],{"id":1364,"partOfSpeech":1365,"definition":1366,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-dfea-744b-8e07-3fb48adcaf63","NOUN","","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_247d664ee90907c1_nl-NL.mp3",{"id":1369,"vocabularyWord":1370,"displayOrder":41},"01a0ba4c-4e6f-7df7-9fa9-22091c8f5429",{"id":1371,"word":1372,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1373,"partsOfSpeech":1374,"audio":1320,"audioUrl":1389},"01a0ba4b-d528-730b-8a89-68ee898c3695","die","tts_64c4a9c5d449be15_nl-NL.mp3",[1375,1380,1384],{"id":1376,"partOfSpeech":1377,"definition":1378,"exampleSentences":1379,"isPrimary":1304,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d562-7268-9b4b-5e879da0f218","PRONOUN","Aanwijzend voornaamwoord dat zelfstandig naar een verder weg gelegen de-woord of meervoud verwijst.","Ik wil niet deze appels, maar die.",{"id":1381,"partOfSpeech":1377,"definition":1382,"exampleSentences":1383,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-d562-72a8-9b4b-5e879dfeefdc","Betrekkelijk voornaamwoord dat terugwijst naar een de-woord of meervoud.","De vrouw die naast ons woont, werkt in het ziekenhuis.",{"id":1385,"partOfSpeech":1386,"definition":1387,"exampleSentences":1388,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d562-7224-9b4b-5e879cedc960","DETERMINER","Aanwijzend woord voor een de-woord verder van de spreker.","Die vrouw aan de overkant is mijn moeder.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_64c4a9c5d449be15_nl-NL.mp3",{"id":1391,"vocabularyWord":1392,"displayOrder":46},"01a0ba4c-4e6f-7e13-9fa9-22091d66a707",{"id":1393,"word":1394,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1395,"partsOfSpeech":1396,"audio":1320,"audioUrl":1414},"01a0ba4b-d525-736a-b5ba-b2891c447de2","dat","tts_cb8aa98748ccfdaa_nl-NL.mp3",[1397,1402,1406,1410],{"id":1398,"partOfSpeech":1399,"definition":1400,"exampleSentences":1401,"isPrimary":1304,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d561-7c53-8c67-8f0dca208b6c","CONJUNCTION","Voegwoord dat een bijzin met een mededeling of gedachte inleidt.","Ik weet dat de winkel vandaag open is.",{"id":1403,"partOfSpeech":1386,"definition":1404,"exampleSentences":1405,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d561-7c97-8c67-8f0dcab6a76a","Aanwijzend woord voor een enkelvoudig het-woord verder van de spreker.","Dat huis aan het einde van de straat is nieuw.",{"id":1407,"partOfSpeech":1377,"definition":1408,"exampleSentences":1409,"isPrimary":1304,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d561-7cd7-8c67-8f0dcb336235","Aanwijzend voornaamwoord dat zelfstandig naar iets verder weg verwijst.","Wat staat daar? Dat is een ziekenhuis.",{"id":1411,"partOfSpeech":1377,"definition":1412,"exampleSentences":1413,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-d561-7d17-8c67-8f0dcbf8d715","Betrekkelijk voornaamwoord dat terugwijst naar een enkelvoudig het-woord.","Het boek dat op tafel ligt, is van mijn zus.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_cb8aa98748ccfdaa_nl-NL.mp3",{"id":1416,"vocabularyWord":1417,"displayOrder":51},"01a0ba4c-4e6f-7e2f-9fa9-22091d848cd6",{"id":1418,"word":1419,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1420,"partsOfSpeech":1421,"audio":1320,"audioUrl":1426},"01a0ba4b-d795-7bfe-aaca-393b0439807a","wie","tts_88393222fd76abf4_nl-NL.mp3",[1422],{"id":1423,"partOfSpeech":1377,"definition":1424,"exampleSentences":1425,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d7dd-79e5-99f2-101f3991cf66","Vraagwoord waarmee naar een persoon of personen wordt gevraagd.","Wie is die jongen naast je?","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_88393222fd76abf4_nl-NL.mp3",{"id":1428,"vocabularyWord":1429,"displayOrder":56},"01a0ba4c-4e6f-7e4b-9fa9-22091dee9e3f",{"id":1430,"word":1431,"frequency":41,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1432,"partsOfSpeech":1433,"audio":1320,"audioUrl":1434},"01a0ba4b-d911-7163-8879-59207e43e97d","waarmee","tts_1b4f38f0b3ac9eaa_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_1b4f38f0b3ac9eaa_nl-NL.mp3",{"id":1436,"vocabularyWord":1437,"displayOrder":61},"01a0ba4c-4e6f-7e67-9fa9-22091ed66a1e",{"id":1438,"word":1439,"frequency":46,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1440,"partsOfSpeech":1441,"audio":1320,"audioUrl":1442},"01a0ba4b-db0f-7811-99f2-0b2aa57fe373","waarvan","tts_f829fccd61d9ed8f_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_f829fccd61d9ed8f_nl-NL.mp3",{"id":1444,"vocabularyWord":1445,"displayOrder":66},"01a0ba4c-4e6f-7e83-9fa9-22091f402316",{"id":1446,"word":1447,"frequency":56,"level":10,"language":9,"audioFilePath":1448,"partsOfSpeech":1449,"audio":1320,"audioUrl":1452},"01a0ba4b-e4ef-79b7-9f55-163f4b9e7d07","alleen","tts_59a262807a2aaeed_nl-NL.mp3",[1450],{"id":1451,"partOfSpeech":1339,"definition":1366,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52a-7a95-9aec-2be99bf6c8f1","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_59a262807a2aaeed_nl-NL.mp3",{"id":1454,"vocabularyWord":1455,"displayOrder":71},"01a0ba4c-4e6f-7e9f-9fa9-22092024be3f",{"id":1456,"word":1457,"frequency":41,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1458,"partsOfSpeech":1459,"audio":1320,"audioUrl":1462},"01a0ba4b-e512-7c1c-afc7-4520f2ebad20","slechts","tts_f667eeddbdc403b8_nl-NL.mp3",[1460],{"id":1461,"partOfSpeech":1339,"definition":1366,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e52e-71a6-9db1-7eb8e85059a7","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_f667eeddbdc403b8_nl-NL.mp3",{"id":1464,"vocabularyWord":1465,"displayOrder":76},"01a0ba4c-4e6f-7ebb-9fa9-220920c2bcf2",{"id":1466,"word":1467,"frequency":46,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1468,"partsOfSpeech":1469,"audio":1320,"audioUrl":1470},"01a0ba4b-dbb5-72b9-8c9f-8f9e6600d38e","juist","tts_7a077bfc13c32ba4_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_7a077bfc13c32ba4_nl-NL.mp3",{"id":1472,"vocabularyWord":1473,"displayOrder":81},"01a0ba4c-4e6f-7edb-9fa9-220920cccaa5",{"id":1474,"word":1475,"frequency":41,"level":748,"language":9,"audioFilePath":1476,"partsOfSpeech":1477,"audio":1320,"audioUrl":1478},"01a0ba4b-e16a-7698-ade1-8d66d05ba4fb","identificeren","tts_b9483d44cae5e02b_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_b9483d44cae5e02b_nl-NL.mp3",{"id":1480,"vocabularyWord":1481,"displayOrder":91},"01a0ba4c-4e6f-7f13-9fa9-22092163ea1d",{"id":1482,"word":1483,"frequency":11,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1484,"partsOfSpeech":1485,"audio":1320,"audioUrl":1486},"01a0ba4b-de3f-79e3-921f-9a24e2fe9f10","weglaatbaar","tts_ddcd81a15be8fa09_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_ddcd81a15be8fa09_nl-NL.mp3",{"id":1488,"vocabularyWord":1489,"displayOrder":96},"01a0ba4c-4e6f-7f2f-9fa9-220921df4540",{"id":1490,"word":1491,"frequency":11,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1492,"partsOfSpeech":1493,"audio":1320,"audioUrl":1494},"01a0ba4b-de51-7637-a3a1-3391a1e2a2cb","gedachtestreepje","tts_d15d2526cd343eae_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_d15d2526cd343eae_nl-NL.mp3",{"id":1496,"vocabularyWord":1497,"displayOrder":101},"01a0ba4c-4e6f-7f47-9fa9-2209224e974c",{"id":1498,"word":1499,"frequency":31,"level":492,"language":9,"audioFilePath":1500,"partsOfSpeech":1501,"audio":1320,"audioUrl":1502},"01a0ba4b-e100-7e22-9f4e-f37a6f4b0675","haakjes","tts_692a3c97a9b438f0_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_692a3c97a9b438f0_nl-NL.mp3",{"id":1504,"vocabularyWord":1505,"displayOrder":106},"01a0ba4c-4e6f-7f63-9fa9-2209233a405a",{"id":1506,"word":1507,"frequency":16,"level":231,"language":9,"audioFilePath":1508,"partsOfSpeech":1509,"audio":1320,"audioUrl":1512},"01a0ba4b-d739-7b30-8ce0-539773deeddf","leesteken","tts_fc0e1d97c50df567_nl-NL.mp3",[1510],{"id":1511,"partOfSpeech":1365,"definition":1366,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-d757-7f43-b869-5b5af45cfc79","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_fc0e1d97c50df567_nl-NL.mp3",{"id":1514,"vocabularyWord":1515,"displayOrder":111},"01a0ba4c-4e6f-7f7b-9fa9-220924382a22",{"id":1516,"word":1517,"frequency":11,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1518,"partsOfSpeech":1519,"audio":1320,"audioUrl":1520},"01a0ba4b-ddcd-7132-b1f7-cb391de9fa7d","interpunctie","tts_9e3e8df22a451465_nl-NL.mp3",[],"\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_9e3e8df22a451465_nl-NL.mp3",{"id":1522,"vocabularyWord":1523,"displayOrder":116},"01a0ba4c-4e6f-7f9b-9fa9-22092535138d",{"id":1524,"word":1525,"frequency":51,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1526,"partsOfSpeech":1527,"audio":1320,"audioUrl":1532},"01a0ba4b-e1ce-7ae7-9b59-4d0e0faaf8aa","onderscheid","tts_a139bb88db33c3e0_nl-NL.mp3",[1528],{"id":1529,"partOfSpeech":1365,"definition":1530,"exampleSentences":1531,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e1fd-7ae7-a85f-a16a598ce77c","(het; geen meervoud) verschil tussen personen, zaken of begrippen, of het maken van zo'n verschil.","De wet maakt geen onderscheid tussen tijdelijke en vaste werknemers.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_a139bb88db33c3e0_nl-NL.mp3",{"id":1534,"vocabularyWord":1535,"displayOrder":121},"01a0ba4c-4e70-7014-8e63-c14714bd192d",{"id":1536,"word":1537,"frequency":41,"level":984,"language":9,"audioFilePath":1538,"partsOfSpeech":1539,"audio":1320,"audioUrl":1548},"01a0ba4b-e0e2-77f2-a0d4-e0c39a755265","interpretatie","tts_e2cb03c1abfafcfc_nl-NL.mp3",[1540,1544],{"id":1541,"partOfSpeech":1365,"definition":1542,"exampleSentences":1543,"isPrimary":1320,"meaningOrder":11},"01a0ba4b-e120-7258-88e6-10bb191b6d83","(de; interpretaties) uitleg of betekenis die iemand aan woorden, gebeurtenissen, gegevens of regels geeft.","Volgens de rechter berust die interpretatie van de wet op een te beperkte lezing.",{"id":1545,"partOfSpeech":1365,"definition":1546,"exampleSentences":1547,"isPrimary":1304,"meaningOrder":16},"01a0ba4b-e120-72a0-88e6-10bb19efc28a","(de; interpretaties) persoonlijke uitvoering of vormgeving van een artistiek werk.","Haar ingetogen interpretatie van het personage kreeg lovende recensies.","\u002Fuploads\u002Faudio\u002Ftts_e2cb03c1abfafcfc_nl-NL.mp3",{"name":1303,"slug":1550,"language":9},"ingebedde-informatie-helder-structureren-c1",[],{"id":1302,"name":1303,"slug":1550,"language":9,"level":984,"introduction":1553,"lessonCount":26,"totalExercises":61,"objectives":1554,"prerequisites":1559,"lessons":1562},"Ingebedde informatie maakt een tekst compact, maar kan onderwerp, bereik en hoofdstructuur verbergen. Je leert informatie veilig verkorten, naar een hele mededeling verwijzen, bijzinnen semantisch afgrenzen en diepe inbedding leesbaar redigeren.",[1555,1556,1557,1558],"Beknopte bijzinnen en samentrekkingen op impliciet onderwerp en gedeelde functie controleren.","Wat, die en dat kiezen volgens het type en bereik van het antecedent.","Beperkende en uitbreidende informatie met passende interpunctie markeren.","Meervoudige inbedding analyseren en waar nodig herstructureren.",[1560,1561],"Je herkent hoofdzin, bijzin, betrekkelijk voornaamwoord en antecedent.","Je kunt eenvoudige betrekkelijke en beknopte bijzinnen vormen.",[1563,1578,1595,1605],{"id":1107,"contentId":1564,"slug":1109,"title":1108,"level":984,"summary":1565,"order":11,"exercises":1566},"pg_a3ac9bdf-fa78-4d26-9b7a-e2282637c6e7","Verkort bijzinnen en nevenschikkingen alleen wanneer onderwerp, tijd en grammaticale functie veilig te reconstrueren blijven.",[1567,1571,1574],{"id":1568,"title":1569,"order":1305,"type":1570},"01a0ba4b-905c-7709-9de0-600966850638","Beknopte bijzinnen koppelen","word_select",{"id":1572,"title":1573,"order":11,"type":1570},"01a0ba4b-9076-77a4-ad17-f8b124e0a8c4","Samentrekking zonder giswerk",{"id":1575,"title":1576,"order":16,"type":1577},"01a0ba4b-908d-7f57-bf56-733fe2aeea4f","Compact formuleren: de werkwoordelijke kern","find_and_fix",{"id":1112,"contentId":1579,"slug":1114,"title":1113,"level":984,"summary":1580,"order":16,"exercises":1581},"pg_1e575f64-856f-4f51-bd4d-07793f9e646c","Gebruik betrekkelijk wat om op een volledige voorafgaande mededeling te reageren en voorkom een onduidelijk bereik.",[1582,1585,1588,1592],{"id":1583,"title":1584,"order":1305,"type":1570},"01a0ba4b-c474-7f3a-bcb6-7ac5f5322ded","Antecedent en functie",{"id":1586,"title":1587,"order":11,"type":1570},"01a0ba4b-c490-7a62-b47c-c13b6a52bc78","Reikwijdte en tekstkeuze",{"id":1589,"title":1590,"order":16,"type":1591},"01a0ba4b-c4ab-7b28-a3f0-c332b91683b8","Verwijzen met wat - Bouw de zin","sentence_builder",{"id":1593,"title":1594,"order":21,"type":1577},"01a0ba4b-c4be-761c-9d49-8302db86f27a","Een hele mededeling: zoek de verwijsfout",{"id":1117,"contentId":1596,"slug":1119,"title":1118,"level":984,"summary":1597,"order":21,"exercises":1598},"pg_e1cc4f7c-de31-49c2-b0a8-1bee9d4aa355","Onderscheid beperkende en uitbreidende betrekkelijke bijzinnen en kies komma's op basis van betekenis en zinsbouw.",[1599,1602],{"id":1600,"title":1601,"order":1305,"type":1570},"01a0ba4b-af0e-7596-bfb1-7126fd4f7204","Beperkend of uitbreidend?",{"id":1603,"title":1604,"order":11,"type":1570},"01a0ba4b-af2b-7a59-af11-28984010f983","Kommagrenzen en informatielagen",{"id":1122,"contentId":1606,"slug":1124,"title":1123,"level":984,"summary":1607,"order":26,"exercises":1608},"pg_325e71c1-7a21-4126-acd6-fa7d954d78c4","Orden meerdere ingebedde zinnen met duidelijke grenzen, herkenbare referenten en een beheersbare grammaticale diepte.",[1609,1612],{"id":1610,"title":1611,"order":1305,"type":1570},"01a0ba4b-b0df-76ce-8b3d-9e8fa2fa3a0e","Lagen, werkwoorden en verwijzingen",{"id":1613,"title":1614,"order":11,"type":1570},"01a0ba4b-b0f8-74cf-a78c-becb70650b36","Herzien voor leesbaarheid",[1616,1622],{"@id":1617,"@type":1618,"id":1600,"grammarPage":1619,"title":1601,"instructions":1620,"displayOrder":1305,"type":1570,"questionCount":81,"blankCount":81,"isCompleted":1304,"ogImageUrl":1621},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-af0e-7596-bfb1-7126fd4f7204","GrammarExercise","\u002Fapi\u002Fgrammar_pages\u002F01a0ba4b-8afa-7647-8e1d-1e7da7628e95","Kies de interpunctie die precies past bij de bedoelde referent en feitelijke betekenis.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_deebef39-55a8-4894-9a6e-16a42f3bc204_hero.webp?v=1789831917",{"@id":1623,"@type":1618,"id":1603,"grammarPage":1619,"title":1604,"instructions":1624,"displayOrder":11,"type":1570,"questionCount":81,"blankCount":81,"isCompleted":1304,"ogImageUrl":1625},"\u002Fapi\u002Fgrammar_exercises\u002F01a0ba4b-af2b-7a59-af11-28984010f983","Kies de analyse of formulering die zinsgrenzen, informatielagen en alternatieve leestekens correct behandelt.","\u002Fuploads\u002Fimages\u002Fgpimg_0478e189-4c37-49f4-9d71-21f852b46d3a_hero.webp?v=1789831917",{"id":1600,"grammarPage":1619,"title":1601,"instructions":1620,"seoTitle":1627,"seoDescription":1628,"displayOrder":1305,"type":1570,"questions":1629,"ogImageUrl":1621},"Komma bij beperkende of uitbreidende bijzin","Kies de interpunctie die past bij de bedoelde referent: met komma's uitbreidend, zonder komma beperkend, in zinnen over medewerkers en nachtdiensten.",[1630],{"id":1631,"sentenceTemplate":1632,"displayOrder":1305,"explanation":1633,"exampleSentence":1634,"blanks":1635},"01a0ba4b-af0e-77aa-bfb1-712700ac3e86","Alleen medewerkers met nachtdienst krijgen een toeslag. De juiste zin is: \"__1__\"","De bijzin selecteert een deelgroep uit alle medewerkers en is dus beperkend; vóór \"die\" staat geen komma.","De bezoekers die een rondleiding hebben geboekt, melden zich bij balie twee.",[1636],{"id":1637,"blankNumber":11,"options":1638},"01a0ba4b-af0e-774e-bfb1-7126ffb2b5bd",[1639,1642,1645],{"id":1640,"optionText":1641,"isCorrect":1320,"displayOrder":1305},"01a0ba4b-af0e-76c6-bfb1-7126fdb32eda","De medewerkers die nachtdienst hebben, krijgen een toeslag.",{"id":1643,"optionText":1644,"isCorrect":1304,"displayOrder":11},"01a0ba4b-af0e-7702-bfb1-7126fe6372e4","De medewerkers, die nachtdienst hebben, krijgen een toeslag.",{"id":1646,"optionText":1647,"isCorrect":1304,"displayOrder":16},"01a0ba4b-af0e-772a-bfb1-7126ff12210e","De medewerkers — die nachtdienst hebben — krijgen een toeslag.",{"html":1649,"toc":1650},"\u003Ch2 id=\"de-komma-maakt-een-betekenis-zichtbaar\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">1.\u003C\u002Fspan>De komma maakt een betekenis zichtbaar\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Een betrekkelijke bijzin kan bepalen \u003Cstrong>welke\u003C\u002Fstrong> persoon of zaak je bedoelt, of alleen extra informatie geven over een al herkenbare referent. Dat betekenisverschil heet het onderscheid tussen \u003Cstrong>beperkend\u003C\u002Fstrong> en \u003Cstrong>uitbreidend\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>\u003Cstrong>Beperkend:\u003C\u002Fstrong> De medewerkers \u003Cstrong>die nachtdienst hebben\u003C\u002Fstrong>, krijgen een toeslag.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Alleen de medewerkers met nachtdienst krijgen de toeslag.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Uitbreidend:\u003C\u002Fstrong> De medewerkers, \u003Cstrong>die nachtdienst hebben\u003C\u002Fstrong>, krijgen een toeslag.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>In deze context hebben alle bedoelde medewerkers nachtdienst; de bijzin voegt die informatie toe.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>In geschreven Nederlands staat vóór een uitbreidende betrekkelijke bijzin een komma. Vóór een beperkende bijzin staat geen komma. De keuze volgt dus uit de bedoelde interpretatie, niet uit de lengte van de bijzin of uit het betrekkelijke woord \u003Cstrong>die\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>dat\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>wie\u003C\u002Fstrong> of \u003Cstrong>waarmee\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"beperkend-de-bijzin-identificeert-een-deel\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">2.\u003C\u002Fspan>Beperkend: de bijzin identificeert een deel\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Een beperkende bijzin hoort nauw bij het antecedent. Hij selecteert een persoon, zaak of deelgroep uit een grotere verzameling.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Zonder beperking\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Met beperkende bijzin\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>De aanvragen worden vandaag behandeld.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>De aanvragen \u003Cstrong>die volledig zijn\u003C\u002Fstrong>, worden vandaag behandeld.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>We zoeken een adviseur.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>We zoeken een adviseur \u003Cstrong>die ervaring heeft met Europees recht\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>De apparatuur moet worden vervangen.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>De apparatuur \u003Cstrong>die niet meer gekeurd kan worden\u003C\u002Fstrong>, moet worden vervangen.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Woorden als \u003Cstrong>alleen\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>slechts\u003C\u002Fstrong> en \u003Cstrong>juist die\u003C\u002Fstrong> ondersteunen vaak een beperkende lezing:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Alleen de deelnemers \u003Cstrong>die zich hebben aangemeld\u003C\u002Fstrong>, ontvangen een link.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Slechts de artikelen \u003Cstrong>waarvan de bron controleerbaar is\u003C\u002Fstrong>, worden opgenomen.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Juist die gevallen \u003Cstrong>die buiten de richtlijn vallen\u003C\u002Fstrong>, vragen extra aandacht.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>De bijzin is niet zomaar weglaatbaar zonder dat de beoogde referentie verandert. \u003Cem>De aanvragen worden behandeld\u003C\u002Fem> doet een uitspraak over een ruimere groep dan \u003Cem>de aanvragen die volledig zijn\u003C\u002Fem>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--tip\">\u003Cp>Vraag niet alleen of de zin grammaticaal kan blijven staan zonder de bijzin. Vraag vooral of je na weglating nog over exact dezelfde persoon, zaak of groep spreekt.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"uitbreidend-de-referent-is-al-herkenbaar\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">3.\u003C\u002Fspan>Uitbreidend: de referent is al herkenbaar\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Een uitbreidende bijzin identificeert het antecedent niet, maar doet er een extra mededeling over. Bij een tussengevoegde bijzin staan daarom een komma vóór én een komma na de bijzin.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Mijn buurvrouw, \u003Cstrong>die als tolk werkt\u003C\u002Fstrong>, helpt bij het gesprek.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Dit contract, \u003Cstrong>dat vorige maand is ondertekend\u003C\u002Fstrong>, treedt morgen in werking.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>De projectleider, \u003Cstrong>met wie ik gisteren sprak\u003C\u002Fstrong>, bevestigde de wijziging.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Staat de bijzin aan het einde, dan vervalt vanzelf de afsluitende komma:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>We hebben opnieuw contact opgenomen met Amir, \u003Cstrong>die het dossier beheert\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Het team koos uiteindelijk voor het eerste ontwerp, \u003Cstrong>dat aanzienlijk goedkoper was\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Eigennamen en unieke aanduidingen krijgen vaak een uitbreidende bijzin, omdat de referent al vaststaat: \u003Cem>Eva, die het onderzoek leidt, presenteert de resultaten.\u003C\u002Fem> Toch is dat geen absolute vormregel. In \u003Cem>het Rotterdam dat zij uit haar jeugd kende\u003C\u002Fem> beperkt de bijzin welke voorstelling of periode van Rotterdam wordt bedoeld.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--note\">\u003Cp>Uitbreidend betekent niet dat de informatie onbelangrijk is. De bijzin kan cruciale nieuwe informatie geven, maar die informatie is niet nodig om het antecedent te identificeren.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"en-komma-vooraan-een-andere-grens-achteraan\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">4.\u003C\u002Fspan>Eén komma vooraan, een andere grens achteraan\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Bij een beperkende bijzin staat geen komma tussen antecedent en bijzin. Toch kan er \u003Cstrong>na\u003C\u002Fstrong> die bijzin wel een komma staan om de grens met de rest van de hoofdzin zichtbaar te maken.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>De medewerkers \u003Cstrong>die de nachtdienst hadden overgenomen\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>kregen\u003C\u002Fstrong> de volgende ochtend vrij.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>De eerste komma zou na \u003Cstrong>medewerkers\u003C\u002Fstrong> staan als de bijzin uitbreidend was. Dat is hij hier niet. De komma na \u003Cstrong>overgenomen\u003C\u002Fstrong> markeert de overgang van de lange onderwerpgroep naar de persoonsvorm \u003Cstrong>kregen\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Vergelijk:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cem>De voorstellen \u003Cstrong>die binnen het budget passen\u003C\u002Fstrong>, worden verder uitgewerkt.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cem>Korte voorstellen \u003Cstrong>die binnen het budget passen\u003C\u002Fstrong> zijn welkom.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>In de eerste zin helpt de komma de grens tussen twee persoonsvormen en zinsdelen te tonen. In de tweede zin is de structuur ook zonder komma direct duidelijk en volgen nog maar enkele woorden. De komma achter een beperkende bijzin is dus een kwestie van zinsgrens en leesbaarheid; hij vormt geen “paar” met een komma vóór de bijzin.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bij een uitbreidende bijzin midden in de zin hebben beide komma's wel samen een afbakenende functie:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cem>De voorstellen, \u003Cstrong>die overigens al openbaar waren\u003C\u002Fstrong>, worden morgen besproken.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Ch2 id=\"dezelfde-woorden-een-andere-verzameling\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">5.\u003C\u002Fspan>Dezelfde woorden, een andere verzameling\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Een kleine interpunctiewijziging kan een grote feitelijke claim veranderen.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Beperkend zonder openingskomma\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Uitbreidend met openingskomma\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>De rapporten \u003Cstrong>die fouten bevatten\u003C\u002Fstrong>, worden herzien.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>De rapporten, \u003Cstrong>die fouten bevatten\u003C\u002Fstrong>, worden herzien.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>alleen de foutieve rapporten\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>alle bedoelde rapporten bevatten fouten\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>Mijn broers \u003Cstrong>die in Utrecht wonen\u003C\u002Fstrong>, komen zondag.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>Mijn broers, \u003Cstrong>die in Utrecht wonen\u003C\u002Fstrong>, komen zondag.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>alleen mijn in Utrecht wonende broers\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>al mijn bedoelde broers wonen in Utrecht\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>De studenten \u003Cstrong>die protesteerden\u003C\u002Fstrong>, verlieten de zaal.\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>De studenten, \u003Cstrong>die protesteerden\u003C\u002Fstrong>, verlieten de zaal.\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>een protesterende deelgroep\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>de hele bedoelde studentengroep protesteerde\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cp>Een bezittelijk voornaamwoord als \u003Cstrong>mijn\u003C\u002Fstrong> maakt het antecedent dus niet automatisch uniek. Iemand kan meerdere broers hebben, van wie slechts een deel in Utrecht woont. Context en bedoeling blijven beslissend.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--warning\">\u003Cp>Controleer de feitelijke implicatie van je komma. \u003Cem>De installaties, die niet aan de norm voldoen, worden gesloten\u003C\u002Fem> zegt in de gewone lezing dat alle bedoelde installaties niet voldoen. Bedoel je alleen de afwijkende installaties, laat dan de openingskomma weg.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Ch2 id=\"niet-afleiden-uit-die-dat-of-engelse-patronen\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">6.\u003C\u002Fspan>Niet afleiden uit die, dat of Engelse patronen\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>In het Nederlands kunnen \u003Cstrong>die\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>dat\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>wie\u003C\u002Fstrong> en voornaamwoordelijke bijwoorden zowel een beperkende als een uitbreidende bijzin inleiden:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>het apparaat \u003Cstrong>dat automatisch uitschakelt\u003C\u002Fstrong> — beperkend;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>dit apparaat, \u003Cstrong>dat automatisch uitschakelt\u003C\u002Fstrong>, — uitbreidend;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>de adviseur \u003Cstrong>met wie we samenwerken\u003C\u002Fstrong> — beperkend;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Farida, \u003Cstrong>met wie we samenwerken\u003C\u002Fstrong>, — uitbreidend.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Het betrekkelijke woord codeert het onderscheid dus niet. Neem ook geen Engelse regel over waarin de keuze tussen \u003Cem>that\u003C\u002Fem> en \u003Cem>which\u003C\u002Fem> als directe kommatoets wordt gebruikt. In het Nederlands kies je eerst op basis van antecedent en grammaticale functie tussen \u003Cstrong>die\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>dat\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>wie\u003C\u002Fstrong> en een \u003Cstrong>waar\u003C\u002Fstrong>-vorm; daarna bepaal je op grond van betekenis of de bijzin beperkend of uitbreidend is.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ook de uitspraak is een aanwijzing, geen los beslissysteem. Een uitbreidende bijzin vormt vaak een aparte intonatie-eenheid en klinkt als een tussengevoegde toelichting. Een beperkende bijzin sluit prosodisch nauwer bij het antecedent aan.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"een-onbepaald-antecedent-kan-beide-lezingen-krijgen\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">7.\u003C\u002Fspan>Een onbepaald antecedent kan beide lezingen krijgen\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Een antecedent met \u003Cstrong>een\u003C\u002Fstrong> of een ander onbepaald woord leidt vaak een nog niet geïdentificeerde referent in. Een beperkende bijzin helpt dan meestal bij de selectie:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>We zoeken een locatie \u003Cstrong>die ook met het openbaar vervoer bereikbaar is\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Zij sprak met een onderzoeker \u003Cstrong>die gespecialiseerd is in bodemkwaliteit\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Maar een uitbreidende lezing is mogelijk zodra de tekst één specifieke referent introduceert en daar meteen iets aan toevoegt:\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>Bij de ingang stond een beveiliger, \u003Cstrong>die ons direct naar de juiste zaal bracht\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>De naamwoordgroep \u003Cem>een beveiliger\u003C\u002Fem> introduceert één persoon in het verhaal. De bijzin selecteert niet uit meerdere beveiligers, maar vertelt wat die persoon vervolgens deed.\u003C\u002Fp>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Het verschil blijkt vaak uit de tekstfunctie. Een beperkende bijzin antwoordt ongeveer op \u003Cem>welke?\u003C\u002Fem>; een uitbreidende bijzin brengt de vertelling of beschrijving verder.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"gemengde-en-opeenvolgende-bepalingen\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">8.\u003C\u002Fspan>Gemengde en opeenvolgende bepalingen\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Eén naamwoordgroep kan zowel een beperkende als een uitbreidende toevoeging bevatten. De interpunctie laat de lagen zien.\u003C\u002Fp>\n\u003Cdiv class=\"grammar-callout grammar-callout--example\">\u003Cp>De medewerkers \u003Cstrong>die vanuit huis werken\u003C\u002Fstrong>, \u003Cstrong>van wie velen buiten de stad wonen\u003C\u002Fstrong>, ontvangen een thuiswerkvergoeding.\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cstrong>die vanuit huis werken\u003C\u002Fstrong> beperkt de groep medewerkers;\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cstrong>van wie velen buiten de stad wonen\u003C\u002Fstrong> geeft extra informatie over die geselecteerde groep.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003C\u002Fdiv>\n\u003Cp>Bij twee gecoördineerde uitbreidende bijzinnen omvatten de komma's het hele toegevoegde blok:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cem>Het jaarverslag, \u003Cstrong>dat vorige week verscheen en dat inmiddels veel reacties heeft opgeroepen\u003C\u002Fstrong>, wordt maandag besproken.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Bij twee beperkende eigenschappen staan ze zonder openingskomma bij het antecedent:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cem>Aanvragen \u003Cstrong>die volledig zijn en die vóór vrijdag binnenkomen\u003C\u002Fstrong>, worden deze maand behandeld.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Herhaal \u003Cstrong>die\u003C\u002Fstrong> of \u003Cstrong>dat\u003C\u002Fstrong> wanneer dat de structuur verduidelijkt; weglating is soms mogelijk, maar mag niet verhullen of de tweede bepaling met de eerste is gecoördineerd of op een ander niveau staat.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"andere-leestekens-bij-uitbreidende-informatie\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">9.\u003C\u002Fspan>Andere leestekens bij uitbreidende informatie\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Haakjes en gedachtestreepjes kunnen eveneens uitbreidende informatie afbakenen, maar ze veranderen het tekstuele effect.\u003C\u002Fp>\n\u003Ctable>\n\u003Cthead>\n\u003Ctr>\n\u003Cth>Leesteken\u003C\u002Fth>\n\u003Cth>Mogelijk effect\u003C\u002Fth>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Fthead>\n\u003Ctbody>\u003Ctr>\n\u003Ctd>komma's\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>neutrale, geïntegreerde toelichting\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>gedachtestreepjes\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>sterkere onderbreking of nadruk\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003Ctr>\n\u003Ctd>haakjes\u003C\u002Ftd>\n\u003Ctd>informatie meer naar de achtergrond\u003C\u002Ftd>\n\u003C\u002Ftr>\n\u003C\u002Ftbody>\u003C\u002Ftable>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cem>De voorzitter, \u003Cstrong>die zichtbaar geëmotioneerd was\u003C\u002Fstrong>, sloot de vergadering.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cem>De voorzitter — \u003Cstrong>die zichtbaar geëmotioneerd was\u003C\u002Fstrong> — sloot de vergadering.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>\u003Cem>De voorzitter (\u003Cstrong>die zichtbaar geëmotioneerd was\u003C\u002Fstrong>) sloot de vergadering.\u003C\u002Fem>\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>De bijzin blijft in alle drie de versies uitbreidend. Kies het leesteken op basis van de gewenste informatiewaarde en de algemene interpunctiestijl van de tekst, niet om onzekerheid over de grammaticale analyse te verbergen.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"een-betrouwbare-redactiestap\">\u003Cspan class=\"section-number\" aria-hidden=\"true\">10.\u003C\u002Fspan>Een betrouwbare redactiestap\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Controleer een betrekkelijke bijzin in deze volgorde:\u003C\u002Fp>\n\u003Col>\n\u003Cli>Bepaal precies welk antecedent de bijzin heeft.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Vraag of de bijzin de referent of deelgroep helpt \u003Cstrong>identificeren\u003C\u002Fstrong>.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Is dat zo, zet dan geen komma vóór de beperkende bijzin.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Geeft de bijzin informatie over een al herkenbare referent, zet hem dan uitbreidend tussen komma's.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Controleer afzonderlijk of na een beperkende bijzin een komma nodig is om de zinsgrens leesbaar te maken.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Lees de twee mogelijke interpretaties hardop en controleer welke feitelijke claim je doet.\u003C\u002Fli>\n\u003Cli>Herschrijf wanneer context en interpunctie samen nog geen eenduidige lezing opleveren.\u003C\u002Fli>\n\u003C\u002Fol>\n\u003Cp>De kernregel is compact, maar semantisch: een openingskomma markeert een uitbreidende mededeling; het ontbreken ervan bindt de betrekkelijke bijzin beperkend aan het antecedent.\u003C\u002Fp>\n",[1651,1655,1659,1663,1667,1671,1675,1679,1683,1687],{"id":1652,"text":1653,"depth":16,"number":1654},"de-komma-maakt-een-betekenis-zichtbaar","De komma maakt een betekenis zichtbaar","1",{"id":1656,"text":1657,"depth":16,"number":1658},"beperkend-de-bijzin-identificeert-een-deel","Beperkend: de bijzin identificeert een deel","2",{"id":1660,"text":1661,"depth":16,"number":1662},"uitbreidend-de-referent-is-al-herkenbaar","Uitbreidend: de referent is al herkenbaar","3",{"id":1664,"text":1665,"depth":16,"number":1666},"en-komma-vooraan-een-andere-grens-achteraan","Eén komma vooraan, een andere grens achteraan","4",{"id":1668,"text":1669,"depth":16,"number":1670},"dezelfde-woorden-een-andere-verzameling","Dezelfde woorden, een andere verzameling","5",{"id":1672,"text":1673,"depth":16,"number":1674},"niet-afleiden-uit-die-dat-of-engelse-patronen","Niet afleiden uit die, dat of Engelse patronen","6",{"id":1676,"text":1677,"depth":16,"number":1678},"een-onbepaald-antecedent-kan-beide-lezingen-krijgen","Een onbepaald antecedent kan beide lezingen krijgen","7",{"id":1680,"text":1681,"depth":16,"number":1682},"gemengde-en-opeenvolgende-bepalingen","Gemengde en opeenvolgende bepalingen","8",{"id":1684,"text":1685,"depth":16,"number":1686},"andere-leestekens-bij-uitbreidende-informatie","Andere leestekens bij uitbreidende informatie","9",{"id":1688,"text":1689,"depth":16,"number":1690},"een-betrouwbare-redactiestap","Een betrouwbare redactiestap","10"]